{"id":1110,"date":"2007-11-01T04:51:49","date_gmt":"2007-11-01T04:51:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2007\/11\/01\/bopun-oluurulmasi-ve-taronlari\/"},"modified":"2007-11-01T04:51:49","modified_gmt":"2007-11-01T04:51:49","slug":"bopun-olusturulmasi-ve-taseronlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2007\/kasim-2007\/bopun-olusturulmasi-ve-taseronlari\/","title":{"rendered":"BOP&#8217;UN OLU\u015eTURULMASI VE TA\u015eERONLARI"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi ne ama\u00e7l\u0131d\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiyem Toplulu\u011fu&#39;nun \u00f6nemli ve gerekli bir bro\u015f\u00fcr\u00fcnde vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi:<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP) , ABD&#39;nin 1997&#39;de olu\u015fturdu\u011fu &#39;Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi&#39;nin (PNAC) bir alt unsuru olarak ortaya \u00e7\u0131kan sinsi ve Siyonist bir giri\u015fimdir. (Donald Rumsfeld, Paul Wolfowitz, Dick Cheney ve ak\u0131l hocalar\u0131 Richard Perle ve William Kristol)<\/strong>  <\/p>\n<p>  \u00a0  <\/p>\n<p> <strong>ABD taraf\u0131ndan BOP&#39;a ili\u015fkin yay\u0131nlanm\u0131\u015f resmi bir belge bulunmamaktad\u0131r. Bu konudaki b\u00fct\u00fcn de\u011ferlendirmeler, &#39;NNSS 02&#39; olarak kodlanan &#39;Ortado\u011fuda ABD&#39;nin Yeni Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi: Bir 11 Eyl\u00fcl Sonras\u0131 Analizi&#39; (New National Security Strategy of The USA in tl\u0131e Middle East Apost September 11 Analysis) adl\u0131 belgeye dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu belgenin i\u00e7eri\u011finde ne var tam olarak belli de\u011fildir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi (PNAC) nedir? Hangi Hesaplad\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi&#39;nin kurulu\u015f bildirgesinde; ABD d\u0131\u015fi\u015fleri ve savunma politikalar\u0131 ama\u00e7s\u0131z bir \u015fekilde r\u00fczg\u00e2rda savruluyor. ABD d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc&#8230; Bu f\u0131rsat\u0131 bo\u015fa harcamak ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00f6revde ba\u015far\u0131s\u0131z olmak tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z&quot; ifadeleri kullan\u0131l\u0131yordu. Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi&#39;nin taraftarlar\u0131na g\u00f6re, ABD, askeri harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rmal\u0131 ve paray\u0131 teknolojik olarak en geli\u015fmi\u015f silah sistemlerine yat\u0131rmal\u0131, b\u00f6ylece istedi\u011fi her yere h\u0131zla ve az kay\u0131p vererek m\u00fcdahale edebilir hale gelmeliydi. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce asl\u0131nda Amerikan halk\u0131n\u0131n de\u011fil siyonist Yahudi odaklar\u0131n fikriydi.  <\/p>\n<p> 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#39;n\u0131n sonunda d\u00fcnya ekonomik \u00fcretiminin yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren ABD, a\u00e7\u0131k farkla d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli ekonomik g\u00fcc\u00fc idi. Bu durum, 1990&#39;lara gelindi\u011finde art\u0131k ge\u00e7erli de\u011fildi. Avrupa \u00fclkeleri, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden \u00fc\u00e7 kat daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme oran\u0131na sahip olan \u00c7in, ABD&#39;yi yakalamaya ba\u015fl\u0131yordu. Bir\u00e7ok Cumhuriyet\u00e7i Parti h\u00fck\u00fcmetinin dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan Henry Kissinger, &quot;So\u011fuk Sava\u015f&#39;\u0131n sonu, baz\u0131 g\u00f6zlemcilerin &#39;tek kutuplu&#39; ya da &#39;tek s\u00fcper g\u00fc\u00e7l\u00fc&#39; dedikleri bir d\u00fcnya yaratt\u0131. Ancak ABD, ger\u00e7ekte, k\u00fcresel g\u00fcndemi tek ba\u015f\u0131na dayatabilme konusunda bug\u00fcn So\u011fuk Sava\u015f&#39;\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda oldu\u011fundan daha iyi bir konumda de\u011fil. Birle\u015fik Devletler, So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminde hi\u00e7 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7ekte bir ekonomik rekabet ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacak.&quot;  <\/p>\n<p> ABD&#39;nin problemleri 1990&#39;lar\u0131n ortalar\u0131nda oldu\u011fundan \u00e7ok daha fazlayd\u0131. Yeni teknoloji patlamas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, ABD \u015firketlerinin ger\u00e7ek k\u00e2rlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131ndan y\u00fczde 50 daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131. Ve ABD ekonomisi normal i\u015fleyi\u015fini s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in, d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131ndan (Aslen do\u011fu Asya \u00fclkelerinden) y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 400 milyar dolar kadar bor\u00e7lanmaya ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmi\u015fti. Bu duruma ABD&#39;nin ekonomik zaaflar\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelmek amac\u0131yla askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanmak oldu. Birbiri ard\u0131na yap\u0131lan askeri m\u00fcdahaleler, ABD&#39;nin t\u00fcm geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu petrol kaynaklar\u0131 \u00fczerinde denetimini sa\u011flayacak ve ABD&#39;nin yat\u0131r\u0131m yapmak isteyen yabanc\u0131lar i\u00e7in en g\u00fcvenli \u00fclke oldu\u011funu vurgulayacakt\u0131.  <\/p>\n<p> BOP&#39;un geneline muhafazak\u00e2r \u00e7izgi damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin yeni liberallerin projenin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in &quot;Olmazsa olmaz&quot; ko\u015ful olarak g\u00f6rd\u00fckleri &quot;Arap-\u0130srail anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, yeni muhafazakar BOP versiyonunda g\u00f6z ard\u0131 edilmektedir.  <\/p>\n<p> Bunun temel nedeni 1997&#39;de olu\u015fturulan &#39;Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi&#39; i\u00e7inde odaklanan ve Bush y\u00f6netimiyle birlikte, idelojik ve akademik d\u00fczeydeki etkinliklerini karar al\u0131c\u0131 mekanizmalara aktarmada daha rahat hareket etme olana\u011f\u0131 bulan yeni muhafazak\u00e2r \u00e7evrelerin &quot;ABD&#39;nin rekabet edilemez g\u00fcc\u00fc&quot;n\u00fc ana \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak alg\u0131lamalar\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> &quot;Bush doktrini&quot; ne de ilham kayna\u011f\u0131 olan bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ABD, b\u00fcy\u00fck ekonomik ve askeri g\u00fcc\u00fcne dayanarak d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir b\u00f6lgesinde istedi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yapt\u0131rabilir, kendisine y\u00f6nelik t\u00fcm tehditleri ortadan kald\u0131rabilir&quot;  <\/p>\n<p> Savunma Bakan\u0131 Donald Rumsfeld, 11 Eyl\u00fcl ter\u00f6r eylemlerinin ard\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda, ter\u00f6rist a\u011f\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n her yerinde konu\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlara baz\u0131 devletlerin de destek verdi\u011fini ifade etmi\u015ftir. Rumsfeld&#39;e g\u00f6re bu ter\u00f6rist a\u011f\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7meden \u00f6nce yok edilmeli ve bunlara destek veren \u00fclkelere askeri g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu ekol ayn\u0131 zamanda Rumsfeld ekol\u00fc ve s\u00f6z etti\u011fi sava\u015fta &#39;Bush doktrini&#39; olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. ABD&#39;nin 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ABD y\u00fczy\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &#39;Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi&#39; (PNAC), ABD&#39;nin tek ba\u015f\u0131na d\u00fcnya hakimiyeti kurmas\u0131 i\u00e7in daha \u00f6nce haz\u0131rlanm\u0131\u015f projelerin birle\u015ftirilmesi ile elde edilmi\u015f bir projedir. ABD politikalar\u0131nda etkili olan stratejist Brzezinski&#39;ye g\u00f6re ABD&#39;nin d\u00fcnya hakimiyetinin yolu Avrasya&#39;n\u0131n kontrol\u00fcnden ge\u00e7er. Brzezinski, &quot;Do\u011fu Avrupa&#39;y\u0131 y\u00f6neten Merkez b\u00f6lgeye kumanda eder; Merkez b\u00f6lgeyi y\u00f6neten D\u00fcnya adas\u0131na kumanda eder; D\u00fcnya adas\u0131n\u0131 y\u00f6neten, D\u00fcnyaya kumanda eder&quot; diye konu\u015fur. Brzezinski, ABD&#39;nin Avrasya Stratejisini bi\u00e7imlendirmek i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 &#39;B\u00fcy\u00fck Satran\u00e7 Tahtas\u0131&#39; adl\u0131 kitab\u0131nda, ABD y\u00f6netimini bu b\u00f6lgeyi kontrol edebilecek bir g\u00fcc\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131 konusunda uyar\u0131r: &quot;Amerikan politikas\u0131n\u0131n nihai hedefi, iyi huylu ve uzun vadeli e\u011filimlerle ve insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 ile uyum halinde, ortakla\u015fa k\u00fcresel bir topluluk olu\u015fturma hayaline sahip olmal\u0131d\u0131r. Fakat bu arada, Avrasya&#39;ya egemen olan ve b\u00f6ylece Amerika&#39;ya meydan okuma yeterli\u011fine sahip bir rakibin ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131 \u015fartt\u0131r,&quot; Di\u011fer taraftan Avrasya&#39;n\u0131n kontrol\u00fc ise B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu diye isimlendirilen b\u00f6lgenin kontrol\u00fcnden ge\u00e7mektedir.  <\/p>\n<p> <strong>Bop Nedir, Hangi Somut Verilere Dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> D\u00fcnya kullan\u0131labilir petrol rezervlerinin y\u00fczde 68&#39;i ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 41&#39;ini i\u00e7eren Ortado\u011fu, ABD ve t\u00fcm Bat\u0131 \u00fclkeleri i\u00e7in stratejik bir \u00f6neme sahiptir. Son 10 y\u0131lda saptanan rezervlerin ise y\u00fczde 90&#39;\u0131 yine bu b\u00f6lgededir. 2020 y\u0131llar\u0131na gelindi\u011finde, bu b\u00f6lgenin d\u00fcnya petrol talebinin y\u00fczde 40&#39;\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.  <\/p>\n<p> Brzezinski&#39;nin B\u00fcy\u00fck Satran\u00e7 Tahtas\u0131&#39;nda ve S.B. Cohen&#39;in &#39;D\u00fcnya Sisteminin Jeopoliti\u011fi&#39; kitab\u0131nda bu b\u00f6lgenin \u00f6nemi \u00fczerinde \u0131srarla durulmaktad\u0131r. Bu b\u00f6lge \u0130slam, \u00c7in ve Hint gibi \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck medeniyetin birbirleri ile arakesit olu\u015fturduklar\u0131, bulu\u015ftuklar\u0131 bir b\u00f6lgedir. Bat\u0131 medeniyetinin burada ciddi bir varl\u0131\u011f\u0131 yoktur. Bu co\u011frafya, kara, deniz ve hava ula\u015f\u0131m\u0131nda stratejik ge\u00e7itlere sahiptir. D\u00fcnyan\u0131n en zengin petrol ve do\u011fal gaz kaynaklar\u0131 bu b\u00f6lgededir. Alternatif enerji kaynaklar\u0131 bulunamad\u0131\u011f\u0131 taktirde gelecekte de bu \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc devam edecektir. Enerji a\u00e7\u0131s\u0131ndan Japonya tamamen. Bat\u0131 Avrupa ise %60 civar\u0131nda bu b\u00f6lgeye ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. ABD&#39;nin enerji ihtiyac\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu b\u00f6lgeden sa\u011flanmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> B\u00f6lgede Amerikan d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artmaktad\u0131r. ABD b\u00f6yle bir geli\u015fmeden ciddi bir rahats\u0131zl\u0131k duymaktad\u0131r. Bu geli\u015fimin b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015fmeden kontrol edilmesini arzu etmektedir. Brzezinski 1997&#39;de yazd\u0131\u011f\u0131 B\u00fcy\u00fck Satran\u00e7 Tahtas\u0131 adl\u0131 kitab\u0131nda bu tehlikeye \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekmi\u015ftir: &quot;Amerikan \u00f6nceli\u011fine \u0130slamc\u0131 k\u00f6ktendincilikten gelebilecek olas\u0131 bir meydan okuma, bu istikrars\u0131z b\u00f6lgedeki sorunun bir par\u00e7as\u0131 olabilir. \u0130slamc\u0131 k\u00f6ktendincilik, dinsel d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 Amerikan ya\u015fam bi\u00e7imine kar\u015f\u0131 istismar ederek ve Arap- \u0130srail anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanarak \u00e7e\u015fitli bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 Ortado\u011fu h\u00fck\u00fcmetlerine zarar verebilir ve nihayet \u00f6zellikle Basra K\u00f6rfezinde Amerikan\u0131n b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tehlikeye atabilirdi&quot;  <\/p>\n<p> B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu denilen bu co\u011frafyadaki y\u00f6netimlerin \u00e7o\u011fu halktan kopuklar. Halka zulmetmekte, kendileri l\u00fcks ve israf i\u00e7erisinde ya\u015farken halk a\u00e7l\u0131\u011fa ve sefalete mahkum edilmektedir. Vurgun, soygun ve yolsuzluk en yayg\u0131n olan bir \u015feydir. Bilimsel ve teknolojik alt yap\u0131 hemen hemen yok gibidir.  <\/p>\n<p> Proje, b\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu alan\u0131nda yer alan halklar\u0131n son derece k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve bu durumun mevcut sorunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndaki en \u00f6nemli etken oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131na dayanmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda 2002 tarihli BM Arap \u0130nsani Geli\u015ftirme Raporu&#39;nda sunulan veriler BOP&#39;a dayanak te\u015fkil etmektedir. Buna g\u00f6re, t\u00fcm yeti\u015fkin Araplar\u0131n y\u00fczde 40&#39;\u0131 okuma-yazma bilmektedir; i\u015fsizlik had safhaya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, Arap \u00fclkelerinin 2010&#39;da 50 milyon, 2020&#39;de de 100 milyon istihdam alan\u0131 yaratmalar\u0131 gerekmektedir, Ortado\u011fu halk\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinin g\u00fcnl\u00fck kazanc\u0131 2 dolardan azd\u0131r, b\u00f6lgede yap\u0131lan y\u0131ll\u0131k yay\u0131n say\u0131s\u0131, t\u00fcm d\u00fcnyada yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n sadece y\u00fczde 1.1&#39;ini olu\u015fturmaktad\u0131r; kad\u0131nlara ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lmaktad\u0131r, demokratik kurumlar ya hi\u00e7 yoktur ya da zay\u0131ft\u0131r; b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n sadece y\u00fczde 1.6&#39;s\u0131n\u0131n internet eri\u015fimi vard\u0131r, 22 Arap \u00fclkesinin toplam GSGM&#39;si tek ba\u015f\u0131na \u0130spanya&#39;n\u0131nkinden d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.  <\/p>\n<p> B\u00f6lgede k\u00f6ktendinci ak\u0131mlar, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri, kitle imha silahlar\u0131, uyu\u015fturucu, silah ve insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7 \u015febekeleri tehditler \u00fcretmektedir. BOP&#39;u \u00fcretenlere g\u00f6re, bu unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ve taraftar toplamas\u0131n\u0131n as\u0131l nedeni, b\u00f6lge halklar\u0131 i\u00e7inde bulunduklar\u0131 olumsuz ekonomik ve sosyal ko\u015fullar ile b\u00f6lgede varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ekonomik rejimlerdir.  <\/p>\n<p> E\u011fer, ekonomik ve sosyal ko\u015fullar d\u00fczeltilir ve demokrasiye ge\u00e7i\u015f sa\u011flan\u0131rsa, y\u00f6netime kat\u0131l\u0131m olana\u011f\u0131 bulan ve refah d\u00fczeyi y\u00fckselen Ortado\u011fu halklar\u0131, Bat\u0131&#39;y\u0131 tehdit eden eylemlere destek vermeyecekler, k\u00f6ktendinci ak\u0131mlar zay\u0131flayacak, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri \u00e7\u00f6kecek ve ucuz petrol\u00fcn Bat\u0131 pazarlar\u0131na istikrarl\u0131 bi\u00e7imde aktar\u0131lmas\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r.  <\/p>\n<p> Ancak, ABD&#39;nin enerji kaynaklar\u0131 ve sevk yollar\u0131n\u0131 kontrol etmek istemesinin nedeni sadece, kendi petrol ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak veya d\u00fcnyay\u0131 birlikte y\u00f6netmeyi planlad\u0131klar\u0131 &quot;uluslar\u00fcst\u00fc \u015firketlerin&quot; petrol ticaretini s\u00fcrd\u00fcrmelerini g\u00fcvence alt\u0131na almak de\u011fildir. ABD, ihtiyac\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7ok verimli kendi kaynaklar\u0131ndan, geri kalan ihtiyac\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Meksika, Venez\u00fcella ve Kuzey Denizi&#39;nden (Norve\u00e7) kar\u015f\u0131lamakta, sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Ortado\u011fu \u00fclkelerinden almaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, b\u00f6lgeyi denetim alt\u0131na almak istemesinde, kendi ihtiyac\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almak amac\u0131yla ilgili hesaplar olmas\u0131yla birlikte, esas ama\u00e7, d\u00fcnya \u00fczerindeki rakiplerinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu kaynaklara ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131d\u0131r. ABD&#39;nin rakipleri \u00fczerinde ekonomik bask\u0131 kurabilmesi i\u00e7in, sadece Ortado\u011fu&#39;daki petrol ve gaz kaynaklar\u0131n\u0131 denetim alt\u0131nda bulundurmas\u0131 yeterli olmamaktad\u0131r. Kom\u015fu b\u00f6lgelerde bulunan enerji kaynaklar\u0131n\u0131n, eri\u015fim ve sevk yollar\u0131n\u0131n da kontrol\u00fc gerekmektedir. Bu stratejiler, ABD&#39;yi Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, stratejik \u00f6nem ta\u015f\u0131yan di\u011fer yak\u0131n b\u00f6lgelerin de kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ger\u00e7e\u011fini ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu diye an\u0131lan b\u00f6lge<\/strong>, tarih boyu d\u00fcnyay\u0131 kontrol etmek isteyen g\u00fc\u00e7lerin hep ilgisini \u00e7ekmi\u015f ve b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131 haline gelmi\u015ftir. Sovyetlerin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile ABD&#39;nin b\u00f6lgeyi kontrol edebilmek i\u00e7in gelip yerle\u015fmesi ve b\u00f6lgede \u00fcsler kurmas\u0131 daima stratejik hedefleri aras\u0131nda olmu\u015ftur. Normal \u015fartlar alt\u0131nda da buraya gelip yerle\u015febilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildi. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir durum olu\u015fturulmadan veya Bat\u0131 medeniyeti i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehlike ve tehdidin bu b\u00f6lgeden gelebilece\u011fini ortaya koymadan ABD&#39;nin buralara girmesi de m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemekteydi. 11 Eyl\u00fcl ile bu durum olu\u015ftu. <strong>Nitekim 11 Eyl\u00fcl&#39;\u00fcn ertesinde ABD, B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu denilen co\u011frafyan\u0131n en stratejik iki b\u00f6lgesini i\u015fgal etmi\u015ftir.<\/strong>  <\/p>\n<p> Afganistan olay\u0131nda d\u00fcnya kamuoyundan b\u00fcy\u00fck bir destek g\u00f6ren ABD, ayn\u0131 deste\u011fi Irak i\u015fgalinde g\u00f6rememi\u015ftir. BM ve NATO&#39;nun i\u015fgalde kullan\u0131lmas\u0131 engellenmi\u015ftir. \u015eimdi ABD, G-8, NATO ve AB&#39;yi ikna etmek i\u00e7in &#39;B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesine&#39;(BOP) ayr\u0131 bir elbise giydirip sunmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>BOP&#39;un G\u00f6r\u00fcn\u00fcr Ama\u00e7lar\u0131:<\/strong>  <\/p>\n<p> ABD y\u00f6netiminin kamuoyuna d\u00f6n\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc a\u00e7\u0131klamalardan BOP&#39;un g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ama\u00e7lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetlenebilir:  <\/p>\n<p> &#8211; B\u00f6lgedeki Kitle \u0130mha Silahlar\u0131n\u0131n (K\u0130S) kontrol edilmesi, \u00fcretiminin ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesi  <\/p>\n<p> &#8211; B\u00f6lgedeki ter\u00f6r odaklar\u0131n\u0131n kurutulmas\u0131, ter\u00f6rle m\u00fccadelenin s\u00fcrekli hale getirilmesi,  <\/p>\n<p> &#8211; Totaliter rejimlerin demokratikle\u015ftirilmesi,  <\/p>\n<p> &#8211; Serbest piyasa ekonomisinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve gerekli mekanizmalar\u0131n yerle\u015ftirilmesi,  <\/p>\n<p> &#8211; B\u00f6lgenin modernle\u015ftirilmesi,  <\/p>\n<p> &#8211; \u0130nsan haklar\u0131n\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin geli\u015ftirilmesi,  <\/p>\n<p> &#8211; Kad\u0131nlara e\u015fit haklar\u0131n verilmesi,  <\/p>\n<p> &#8211; Radikal \u0130slami unsurlar\u0131n temizlenmesi,  <\/p>\n<p> &#8211; Dini e\u011fitimde reforma gidilmesi.  <\/p>\n<p> Asl\u0131nda bunlar\u0131n hepsi bahanedir, zehire s\u00fcr\u00fclen \u00e7ikolata gibidir.  <\/p>\n<p> <strong>ABD&#39;de y\u00f6netimde bulunan &#39;Yeni Muhafazak\u00e2rlar\u0131n&#39; \u00f6nemli isimlerinden Richard Perle&#39;un yazd\u0131\u011f\u0131 &#39;\u015eerre Son&#39; (An End to Evil) adl\u0131 kitapta i\u015flenen ana tema:<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>&quot;Bat\u0131 ya \u0130slam&#39;a kar\u015f\u0131 zafer kazan\u0131r veya soyk\u0131r\u0131m\u0131na u\u011frar. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n gazab\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fc \u0130slam&#39;\u0131n kendisindedir. Suudi Arabistan ter\u00f6re kar\u015f\u0131 ya bat\u0131 ile tam i\u015fbirli\u011fi yapar veya zengin petrol kaynaklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Do\u011fu eyaleti ondan kuvvet zoru ile kopar\u0131l\u0131r. \u0130srail-Filistin ihtilaf\u0131na gelince, Washington&#39;un bir Filistin kurulmas\u0131 fikrinden vazge\u00e7mesi gerekir. 11 Eyl\u00fcl\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndaki maraz\u0131 Judca tepelerinde 23.&#39;\u00fcnc\u00fc Arap devletini kurarak tedavi edemeyiz. Tahran&#39;daki rejim mutlaka y\u0131k\u0131lmal\u0131 ve bu maksatla \u0130ranl\u0131 muhaliflere her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman gazab\u0131 Arap k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015ftir. Ortado\u011fu&#39;daki k\u00f6tendinciler ve laik militanlar, S\u00fcnniler ve \u015eiiler, Kom\u00fcnistler ve Fa\u015fistler birbiri ile kayna\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Hepsi patlamaya haz\u0131r gazab\u0131n haznesinden f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yorlar. Bu durumun \u00e7aresi demokrasi de\u011fil demokratikle\u015fmedir. Demokratikle\u015fme derhal se\u00e7imlere gidilerek sonra onun sonu\u00e7lar\u0131na katlanmak anlam\u0131na gelmez. Se\u00e7imler 1995&#39;te Cezayir&#39;de denenmi\u015ftir. Orada yozla\u015fm\u0131\u015f stat\u00fckonun yerini az daha k\u00f6ktendinciler al\u0131yorlard\u0131. B\u00f6yle bir sonu\u00e7 kabul edilemez. Reform s\u00fcreci g\u00fcd\u00fcml\u00fc ve tedrici olmal\u0131d\u0131r&quot;<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>ABD&#39;de Ulusal Demokrasi Vakf\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Cari Gershman da b\u00f6lgeye ili\u015fkin demokrasi stratejisini anlat\u0131rken &#39;\u00d6zg\u00fcrl\u00fckler ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc garantiye al\u0131nd\u0131ktan sonra y\u00f6netim bi\u00e7iminin krall\u0131k ya da cumhuriyet olmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir&#39; derken, as\u0131l niyetlerini if\u015fa etmi\u015f olmaktad\u0131rlar.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>ABD imparatorlu\u011funu geni\u015fletebilmek i\u00e7in hedef ald\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeleri alt etnik gruplara b\u00f6l\u00fcp yeni uluslar olu\u015fturmay\u0131 bir strateji olarak benimsemi\u015ftir. Mevcut y\u00f6netimde dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapan ve Afganistan&#39;\u0131n gelece\u011finde Amerikan Politikas\u0131 Koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revini \u00fcstlenen Richard Haass, &#39;Kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k&#39; adl\u0131 kitab\u0131nda yeni bir ulus in\u015fa etmeyi, ABD&#39;nin i\u015fgal edece\u011fi b\u00f6lgelerde hakimiyet kurabilmesi i\u00e7in \u015fart olarak g\u00f6r\u00fcr:<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>&quot;&#8230;G\u00fc\u00e7 politik de\u011fi\u015fiklik olay\u0131 ise, fazla bir zeka gerektirmeden ve biraz da iyi \u015fansla i\u015fe yarayabilir. Aksi halde tek ba\u015f\u0131na g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131 politik de\u011fi\u015fikler i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Bu \u015fekilde bir de\u011fi\u015fiklik i\u00e7in en etkili yol de\u011fi\u015fik \u015fekillerde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yaratmakt\u0131r. &#39;Ulus in\u015fa etmek&#39; bu yollardan biridir. \u0130lk \u00f6nce t\u00fcm kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131 yok edeceksin ve daha sonra ba\u015fka bir topluluk yaratma i\u015fiyle me\u015fgul olacaks\u0131n.&quot;<\/strong>  <\/p>\n<p> Di\u011fer taraftan 2003 y\u0131l\u0131nda RAND Corperation taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan &#39;Sivil Demokratik \u0130slam: Ortaklar, Kaynaklar ve Stratejiler&#39; adl\u0131 raporda, T\u00fcrk \u0130slam\u0131, Alman \u0130slam\u0131, Arap \u0130slam\u0131, M\u0131s\u0131r \u0130slam\u0131, K\u00f6ktendinciler, Gelenek\u00e7iler, Modernist M\u00fcsl\u00fcmanlar ve Il\u0131ml\u0131 \u0130slam gibi kavramla\u015ft\u0131rmalara gidilmesi, B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131nda yeni ulus in\u015fas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yeni dinler in\u015fa edilmek istendi\u011fini g\u00f6stermektedir.  <\/p>\n<p> Bug\u00fcn ABD, Irak ve Afganistan&#39;da buna benzer bir politika izlemektedir. B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu projesinin gizli ama\u00e7lar\u0131ndan en \u00f6nemlisi b\u00f6lgeyi etnik ve dini eksenli olarak parampar\u00e7a edecek tarzda yeni uluslar ve yeni dinler ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131r.  <\/p>\n<p> BOP&#39;un gizli ama\u00e7lar\u0131ndan biri de, uluslararas\u0131 sermayenin tam olarak giremedi\u011fi bu b\u00f6lgeye girip yerle\u015fmesini sa\u011flamak ve bunu g\u00fcvence alt\u0131na almakt\u0131r. Onun i\u00e7in bu b\u00f6lgede yer alan devletler uluslararas\u0131 \u015firketlerin menfaatine uygun bir \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmak istenmektedir. <strong>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesinin gizli ama\u00e7lar\u0131ndan bir di\u011feri de, b\u00f6lgenin sahip oldu\u011fu enerji kaynaklar\u0131 ve bunun uluslararas\u0131 camiaya ula\u015ft\u0131r\u0131lma yollar\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Yukar\u0131da B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu b\u00f6lgesinin \u00f6nemini incelerken, b\u00f6lgenin d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol ve do\u011fal gaz rezervlerine sahip oldu\u011funu, AB ve Japonya&#39;n\u0131n buraya neredeyse tam ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu ifade etmi\u015ftik. Bu b\u00f6lgeye enerji bak\u0131m\u0131ndan en az ba\u011f\u0131ml\u0131 olan ABD&#39;dir. \u00dcstelikte bu b\u00f6lgedeki petrollerin i\u015fletilmesinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Gulf, Exxon, Chevron ve Texaco gibi dev ABD petrol \u015firketleri taraf\u0131ndan i\u015fletilmektedir. <\/strong>Dolay\u0131s\u0131yla ABD&#39;nin kendi ihtiyac\u0131 olan petrol veya do\u011fal gaz ihtiyac\u0131n\u0131 bu b\u00f6lgeden temin etme konusunda herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 yoktur. Bundan dolay\u0131 BOP kapsam\u0131nda Enerji kaynaklar\u0131n\u0131 ve yollar\u0131n\u0131 g\u00fcvenli\u011fe almak bu projenin amac\u0131 olamaz. <strong>Enerji bak\u0131m\u0131ndan bu b\u00f6lgeye ba\u011f\u0131ml\u0131 olan ve gelecekte ABD ye rakip olabilecek g\u00fc\u00e7leri, enerji vanalar\u0131n\u0131 kontrol ederek terbiye etmek BOP&#39;un gizli amac\u0131d\u0131r.<\/strong> ABD rakiplerini devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakabilmek i\u00e7in bu b\u00f6lgedeki enerji kaynaklar\u0131n\u0131 rakiplerine kar\u015f\u0131 bir silah olarak kullanmak istemektedir.  <\/p>\n<p> Brzezinski National Interest dergisindeki (K\u0131\u015f 2003) &#39;Hegemonik Batakl\u0131k&#39; (Hegemonic quicsand) adl\u0131 makalesinde bunu if\u015fa etmektedir:  <\/p>\n<p> &quot;(B\u00f6lgenin enerji kaynaklar\u0131na ili\u015fkin) veriler, ABD&#39;ye buraya egemen olmaktan ba\u015fka bir alternatif b\u0131rakmamaktad\u0131r. O nedenle ABD, Global Balkanlar\u0131 (B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu) kendi stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun olarak \u015fekillendirmelidir. Bu b\u00f6lgeye egemen olmak ABD&#39;ye ba\u015fka bir stratejik manivela da sa\u011flamaktad\u0131r: Ekonomileri b\u00f6lgeden g\u00fcvenli petrol ak\u0131\u015f\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 Avrupa ve Asya ekonomilerini denetim alt\u0131nda tutma g\u00fcc\u00fc. Bu b\u00f6lge o kadar \u00f6nemlidir ki, ABD herhangi bir b\u00f6lgesel g\u00fcc\u00fcn beklenti ve \u00f6nceliklerini buraya dayatmas\u0131na izin vermemelidir&quot;  <\/p>\n<p> <strong>BOP&#39;un gizli ama\u00e7lar\u0131ndan biri, \u0130srail&#39;in g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve Siyonizmin &#39;B\u00fcy\u00fck \u0130srail Projesinin&#39; hayata ge\u00e7irilmesidir. Bug\u00fcnk\u00fc ABD y\u00f6netiminde Yahudilerin b\u00fcy\u00fck bir etkinli\u011fi vard\u0131r. Y\u00f6netimin \u015fahinler kanad\u0131n\u0131 Yahudiler olu\u015fturmaktad\u0131r. Necati Do\u011fru&#39;nun analizine g\u00f6re ABD&#39;yi \u0130srail egemenleri ve Yahudi sermayesi ile ba\u011flant\u0131lar\u0131 olan 400 Amerikan zengini y\u00f6netmektedir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>&quot;(\u0130srail&#39;in Ortado\u011fu politikalar\u0131 ile ilgili ele\u015ftirilerinizde) Tamamen hakl\u0131s\u0131n\u0131z. Ama, ABD&#39;nin bu konudaki bir ger\u00e7e\u011fini de bilmelisiniz. Amerika&#39;da, devlette ve hatta \u00f6zel sekt\u00f6rde hi\u00e7 kimse, Ba\u015fkan dahil(bunu iki defa tekrarlad\u0131), \u0130srail&#39;in politikalar\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne desteklemedik\u00e7e, sandalyesinde kalamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Amerika&#39;da insanlar\u0131 y\u00f6neten iki g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131 mevcuttur; paran\u0131n ve medyan\u0131n (yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel bas\u0131n ve sinema) patronlar\u0131. Bu iki g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131 da Yahudilerin denetimindedir&quot;<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fuyu ter\u00f6rden ar\u0131nd\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen ABD&#39;nin \u0130srail&#39;in yapt\u0131\u011f\u0131 devlet ter\u00f6r\u00fcn\u00fc kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z desteklemesi, ABD&#39;deki Yahudi n\u00fcfuzunun bir g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>BOP&#39;un Gizli Ama\u00e7lar\u0131:<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>1- B\u00f6lgede ABD&#39;ye kar\u015f\u0131 meydana gelebilecek bir meydan okumay\u0131 k\u0131rmak, &#39;Il\u0131ml\u0131 \u0130slam&#39; ad\u0131nda yeni bir anlay\u0131\u015f\u0131 b\u00f6lgeye yaymak. Bununla e\u015f zamanl\u0131 olarak etnik temele dayal\u0131 yeni uluslar in\u015fa edip b\u00f6lgedeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrekli k\u0131lmak.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>2- Devletlerin Uluslararas\u0131 Sermayeye g\u00f6re yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>3- B\u00f6lgedeki enerji kaynaklar\u0131n\u0131 ve ula\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131 kontrol ederek, buralara ba\u011f\u0131ml\u0131 olan ve gelecekte ABD&#39;ye rakip olabilecek g\u00fc\u00e7leri frenlemek. B\u00f6lgede var olan stratejik madenlere el koymak.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>4- B\u00f6lgede \u0130srail&#39;in g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>5- BOP bahanesiyle Arz\u0131 Mev&#39;udu i\u00e7ine alan B\u00fcy\u00fck \u0130srail \u0130mparatorlu\u011funu kurmak.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>BOP&#39;un Tarihsel Ge\u00e7mi\u015finde Ne Vard\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> ABD&#39;de yap\u0131lan G8 toplant\u0131s\u0131na, &quot;Kuzey Afrika ve Geni\u015fletilmi\u015f Ortado\u011fu Giri\u015fimi&quot; ad\u0131yla sunulan BOP&#39;a ili\u015fkin ilk somut bilgiler, Londra merkezli Arap\u00e7a yay\u0131n yapan El Hayat gazetesinin 13 \u015eubat 2004 tarihli say\u0131s\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.  <\/p>\n<p> &quot;B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&quot; kavram\u0131n\u0131n, klasik Ortado\u011fu ile birlikte ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeni kazanm\u0131\u015f Orta Asya ve Kafkasya \u00fclkelerini de kapsayacak bi\u00e7imde akademik d\u00fczeyde kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131 ise, 1990&#39;lar\u0131n ortalar\u0131na rastlamaktad\u0131r. BOP&#39;un siyasal d\u00fczleme ta\u015f\u0131nmas\u0131 \u00e7abalar\u0131 ise 200&#39;de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.  <\/p>\n<p> Ancak ku\u015fkusuz BOP konusunda en \u00f6nemli kilometre ta\u015f\u0131, Bush d\u00f6neminde ABD d\u0131\u015f politikas\u0131na hakim olan yeni muhafazakalara kar\u015f\u0131 yeni liberal g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunan Ronald Asmus&#39;un Kenreth Pollack ile birlikte kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ve Washington Post gazetesinde 22 Haziran 2003 tarihinde yay\u0131mlanan &quot;The Neoliberal Take On The Middle East&quot; (Ortado\u011fu&#39;nun Neoliberal A\u00e7\u0131dan Ele Al\u0131n\u0131\u015f\u0131) ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalededir. Makaleye g\u00f6re, &quot;Ortado\u011fu&#39;daki tehditlerin ortadan kald\u0131rabilmesi, ancak NATO&#39;nun So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminde SSCB&#39;ye kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 gibi uzun soluklu ve kapsaml\u0131 bir proje ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Ortado\u011fu, yeni muhafazakarlar\u0131n savundu\u011fu gibi g\u00fc\u00e7 kullan\u0131larak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemez, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ancak Avrupal\u0131 m\u00fcttefiklerle de i\u015fbirli\u011fi yaparak ve ekonomik, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal boyutlar\u0131 da i\u00e7eren kapsaml\u0131 bir projeyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir&quot;  <\/p>\n<p> ABD y\u00f6netimi 21. y\u00fczy\u0131l\u0131 bir Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmekte ve stratejilerini buna g\u00f6re \u015fekillendirmektedir. O nedenle b\u00fct\u00fcn projeler, PNAC ana projesinin alt projeleri olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. BOP da ABD&#39;nin Avrasya hakimiyeti i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi bir alt projedir. Kamuoyuna ilk kez Joint Forces Quarterly dergisinin (ABD Silahl\u0131 Kuvvetler dergisi) Sonbahar 1995 say\u0131s\u0131nda &#39;The Greater Middle East&#39; ismi ile duyurulmu\u015ftur.  <\/p>\n<p> 26 \u015eubat 2003&#39;te Amerikan Giri\u015fim Enstit\u00fcs\u00fcnde ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush taraf\u0131ndan &#39;Ortado\u011fu&#39;da Demokratik De\u011ferlerin Yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00d6ng\u00f6ren Plan&#39; a\u00e7\u0131klan\u0131rken, &#39;B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi&#39;nden bahsedilmi\u015ftir. Bush ayr\u0131ca 9 May\u0131s 2003&#39; yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada 10 y\u0131l i\u00e7erisinde &#39;ABD- Ortado\u011fu Serbest Ticaret B\u00f6lgesinin&#39; kurulaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak, projenin hedeflerinden birini dile getirmi\u015ftir. Bush&#39;un Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131 Condolezza Rice da, 7 A\u011fustos 2003&#39;te The Washington Post gazetesindeki yaz\u0131s\u0131nda, BOP kapsam\u0131nda 22 \u00fclkenin hedef tahtas\u0131na konulup yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacaklar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f, projenin kapsam\u0131 hakk\u0131nda daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi edinilmesine imk\u00e2n vermi\u015ftir.  <\/p>\n<p> Ulusal Demokrasi Vakfi&#39;nda 6 Kas\u0131m 2003&#39;te Bush, &#39;Ortado\u011fu&#39;yu \u00d6zg\u00fcrle\u015ftirme Stratejisini&#39; a\u00e7\u0131klayarak BOP&#39;ta nelerin sloganla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi mesaj\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.  <\/p>\n<p> Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Dick Cheney de, Davos&#39;ta D\u00fcnya Ekonomik Forumu&#39;nda &#39;B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39;ya Reform&#39; projesini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Colin Powell, de\u011fi\u015fik zamanlarda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda \u0130slam co\u011frafyas\u0131n\u0131n siyasal olarak de\u011fi\u015ftirilece\u011fini belirtmi\u015ftir.  <\/p>\n<p> ABD NATO Konseyi Daimi \u00fcyesi Nicholas Burns, 24 Ekim 2003&#39;te &quot;NATO ve B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39; adl\u0131 bir toplant\u0131daki konu\u015fmas\u0131nda, NATO&#39;ya yeni bir misyon bi\u00e7ilip B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39;da konu\u015flanmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.  <\/p>\n<p> Londra&#39;da yay\u0131nlanan El Hayat gazetesi 13 \u015eubat 2004&#39;te, ABD&#39;nin G-8 zirvesi i\u00e7in haz\u0131rlat\u0131p \u00fcye \u00fclkelere da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 taslak metni yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>BOP Hangi \u00dclkeleri Kapsamaktad\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> BOP&#39;un eylem alan\u0131 resmen ilan edilen net s\u0131n\u0131rlar s\u00f6z konusu de\u011fildir. Her an yeni \u00fclkelerin kapsam i\u00e7ine al\u0131nabilmesi i\u00e7in &quot;a\u00e7\u0131k kap\u0131&quot; b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte \u00f6zellikle ABD kaynaklar\u0131 27 \u00fclkenin ilk planda BOP \u00e7evresinde de\u011ferlendirildi\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Bu \u00fclkeler \u015funlard\u0131r:&quot;Afganistan, Bahreyn, BAE, Cezayir, Cibuti, Fas, Filistin \u00d6zerk Y\u00f6netimi, Irak, \u0130ran, \u0130srail, Katar, Kuveyt, Komor Adalar\u0131, L\u00fcbnan, Libya, M\u0131s\u0131r, Moritanya, Pakistan, Somali, Suudi Arabistan, Sudan, Suriye, Tunus, T\u00fcrkiye, Umman, \u00dcrd\u00fcn ve Yemen&quot;  <\/p>\n<p> Geni\u015fleme halinde bu alana Kafkasya ve Orta Asya Cumhuriyetleri ile Endonezya ve Malezya&#39;n\u0131n da dahil edilebilece\u011fi belirtilmektedir.  <\/p>\n<p> Fas ve Moritanya&#39;dan ba\u015flay\u0131p Afrika&#39;n\u0131n kuzeyi, Ortado\u011fu&#39;nun tamam\u0131, Kafkaslar, Kazakistan, T\u00fcrki Cumhuriyetler, Orta Asya, Afganistan, Pakistan ve Banglade\u015f&#39;e kadar uzanan t\u00fcm b\u00f6lge, B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu diye isimlendirilmektedir.  <\/p>\n<p> <strong>Yeni NATO&#39;nun Yeni Misyonu \u0130yi Okunmal\u0131d\u0131r<\/strong>  <\/p>\n<p> ABD NATO&#39;ya yeni bir misyon y\u00fcklemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. 24 Ekim 2003&#39;de Prag&#39;da ger\u00e7ekle\u015ftirilen &#39;NATO ve B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39; adl\u0131 konferansta NATO Konseyi Daimi \u00dcyesi R. Nicholas Burns, bir savunma \u00f6rg\u00fct\u00fc olan NATO&#39;nun B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39;da konu\u015flanmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. &quot;So\u011fuk Sava\u015f boyunca Bat\u0131 Avrupa&#39;y\u0131 koruma ad\u0131na Bat\u0131 Avrupa&#39;da bir k\u0131ta ordusu yap\u0131land\u0131rd\u0131k. Avrupa ve Kuzey Amerika hala NATO&#39;nun g\u00fcvencesi alt\u0131ndad\u0131r. Fakat Bat\u0131 veya Orta Avrupa&#39;da ya da Kuzey Amerika&#39;da oturarak bu i\u015fi yapabilece\u011fimize inanm\u0131yoruz. Hem kavramsal y\u00f6nelimimizle hem de askeri g\u00fcc\u00fcm\u00fczle do\u011fuya ve g\u00fcneye konu\u015flanmak zorunday\u0131z. NATO&#39;nun gelece\u011finin do\u011fuda ve g\u00fcneyde oldu\u011funa inan\u0131yoruz. Bu da B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39;dur&quot;  <\/p>\n<p> Ayr\u0131ca NATO Askeri Komitesi Ba\u015fkan\u0131 General Naumann da, NATO&#39;nun yeni d\u00f6neme ili\u015fkin fonksiyonunu, Burns&#39;e benzer \u015fekilde tan\u0131mlamaktad\u0131r: &quot;NATO art\u0131k eskiden oldu\u011fu gibi b\u00f6lgesel bir savunma \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak kalamaz. \u00dcye \u00fclkelerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 nerede olursa olsun koruyabilecek ve gelecekte kurulabilecek koalisyonlar\u0131n temelini olu\u015fturacak k\u00fcresel bir ittifak haline gelmelidir. NATO komuta ve kuvvet yap\u0131lar\u0131n\u0131 bu do\u011frultuda uyarlamal\u0131 ve yeni \u015fartlara mukabele edebilecek yetenekleri kazanmal\u0131d\u0131r. NATO&#39;nun g\u00f6rev alan\u0131yla ilgili bu de\u011fi\u015fim B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39;dur&quot;  <\/p>\n<p> Burns&#39;e g\u00f6re; NATO&#39;nun B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39;ya konu\u015flanmas\u0131n\u0131n nedeni, bu co\u011frafyan\u0131n NATO \u00fclkeleri i\u00e7in tehlikeli olmas\u0131 ve NATO \u00fclkelerine as\u0131l tehdidin bu co\u011frafyadan gelecek olmas\u0131d\u0131r! Eski \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Teacher&#39;\u0131n: &quot;Sovyetler da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, art\u0131k NATO&#39;nun yeni d\u00fc\u015fman\u0131 \u0130slam&#39;d\u0131r&quot; s\u00f6zleri ise asla unutulmamal\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> ABD, B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi&#39;ni en az zayiatla uygulayabilmesi i\u00e7in pek \u00e7ok \u00fclkeyi projeye dahil etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu nedenle NATO&#39;nun kademeli bir \u015fekilde geni\u015fletilmesini istemektedir. Ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 giri\u015fim ve organizasyonlarla n\u00fcfuz alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye, gelebilecek muhalefeti engellemeye ve kar\u015f\u0131s\u0131ndaki blo\u011fu b\u00f6lmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. <strong>&#39;Akdeniz Diyalogu&#39;<\/strong> da bunlardan biridir:  <\/p>\n<p> <strong>&quot;NATO 1995 y\u0131l\u0131ndan bu yana, \u0130srail&#39;in yan\u0131 s\u0131ra M\u0131s\u0131r ve \u00dcrd\u00fcn&#39;le birlikte Kuzey Afrika&#39;daki Arap \u00fclkelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 toplam alt\u0131 Arap \u00fclkesinin bulundu\u011fu, &quot;Akdeniz Diyalogu&quot; ad\u0131yla an\u0131lan bir program geli\u015ftirmi\u015ftir &quot;<\/strong> (Tunus, Fas, Cezayir, M\u0131s\u0131r, Moritanya, \u00dcrd\u00fcn)  <\/p>\n<p> ABD stratejisini, gelecekte kar\u015f\u0131s\u0131na hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fcn \u00e7\u0131kmamas\u0131 esas\u0131 \u00fczerine kurmu\u015ftur. Baba Bush&#39;un zaman\u0131nda (1992) Paul Wolfowitz&#39;in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda savunma b\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan gizli bir belgede (Defens Planning Guidance) bu noktaya \u00f6zel bir vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:  <\/p>\n<p> &quot;Stratejimiz \u015fimdi (Sovyetler Birli\u011fi&#39;nin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra), gelecekte potansiyel bir k\u00fcresel rakibin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na meydan vermeyecek \u015fekilde yeniden ayarlanmal\u0131d\u0131r.<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a>  <\/p>\n<p> 17 Eyl\u00fcl 2002&#39;de kabul edilen ve 20 Eyl\u00fcl 2002&#39;de kamuoyuna duyurulan ABD&#39;nin Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi <strong>(Bush Doktrini)<\/strong> belgesi ile ilgili Kongrede yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmas\u0131nda Bush, tam 10 y\u0131l sonra, ayn\u0131 konuyu tekrarlam\u0131\u015ft\u0131r: &quot;ABD, kendisi \u00fczerinde, m\u00fcttefikleri ya da dost \u00fclkeler \u00fczerinde kendi isteklerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek isteyen bir d\u00fc\u015fmandan gelen giri\u015fimleri alt edecek g\u00fcce sahip olmal\u0131d\u0131r ve gelecekte de sahip olacakt\u0131r. G\u00fcc\u00fcm\u00fcz, ABD&#39;nin g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015fma ya da ona denk olma \u00fcmidiyle yeniden askeri yap\u0131lanmaya giden potansiyel d\u00fc\u015fmanlar\u0131 cayd\u0131racak kuvvette olmal\u0131d\u0131r&quot;  <\/p>\n<p> <strong>Projede T\u00fcrkiye&#39;nin \u00d6nemi Nereden Kaynaklan\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> \u00c7e\u015fitli boru hatlar\u0131 nedeniyle bir enerji k\u00f6pr\u00fcs\u00fc haline gelen T\u00fcrkiye, ABD taraf\u0131ndan BOP&#39;ta ayr\u0131 bir yere oturtulmu\u015ftur. D\u00fcnya h\u00e2kimiyeti i\u00e7in Avrasya&#39;y\u0131, Avrasya h\u00e2kimiyeti i\u00e7in de B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu&#39;yu kontrol etmenin zorunlulu\u011funu hisseden ABD, bu yolda stratejik bir madde olan petrol ve ona ula\u015f\u0131m yollar\u0131 \u00fczerinde egemenlik tesis ederek, rakipleri kar\u015f\u0131s\u0131nda stratejik \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. B\u00f6ylece, petrol ve do\u011falgaz rezervleri olmayan veya k\u0131s\u0131tl\u0131 olan kendisine &quot;rakip ekonomiler&quot; durumundaki AB \u00fclkeleri, Japonya, \u00c7in ve Avrasya Birli\u011fi \u00fclkelerinin ekonomik b\u00fcy\u00fcmelerini kontrol alt\u0131na alabilecek, Euro veya ba\u015fka bir para biriminin d\u00fcnya ticaretine h\u00e2kim olmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek ve esasen alt\u0131n olarak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tam olmayan, sadece ABD&#39;nin bask\u0131 ve askeri g\u00fcc\u00fc ile ayakta durabilen ABD Dolar\u0131 d\u00fcnya ticaretine h\u00e2kim olabilecektir. <strong>Irak harek\u00e2t\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedeninin de, Irak&#39;\u0131n OPEC \u00fcyesi olarak Kas\u0131m 2000&#39;den itibaren petrol\u00fcn\u00fc Euro&#39;yu referans alarak satmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rmas\u0131 ve di\u011fer OPEC \u00fclkelerine de bu hususta \u00e7a\u011fr\u0131 yapmas\u0131 oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. D\u00fcnya kullan\u0131labilir petrol rezervlerinin y\u00fczde 68&#39;i ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 41&#39;i Ortado\u011fu&#39;dad\u0131r. Son on y\u0131lda saptanan rezervlerin ise y\u00fczde 90&#39;\u0131 yine bu b\u00f6lgededir. 2020 y\u0131llar\u0131na gelindi\u011finde, bu b\u00f6lgenin d\u00fcnya petrol talebinin y\u00fczde 40&#39;\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>BOP&#39;ta bir enerji k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olmas\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye&#39;nin ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131 bir yeri bulunuyor:<\/strong> Jeopolitik konumu itibar\u0131yla, Bat\u0131 ile Do\u011fu aras\u0131nda do\u011fal bir enerji k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olu\u015fturan T\u00fcrkiye, d\u00fcnyan\u0131n k\u00fcreselle\u015fme ve entegrasyona do\u011fru y\u00f6neldi\u011fi bu d\u00f6nemde, aras\u0131nda dil, din birli\u011fi ve k\u00fclt\u00fcrel yak\u0131nla\u015fman\u0131n oldu\u011fu T\u00fcrk cumhuriyetleri ile do\u011fal olarak, enerji projelerinde birliktelik i\u00e7indedir. Enerji kaynaklar\u0131ndaki ve bu kaynaklar\u0131n uluslararas\u0131 pazarlara \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndaki k\u0131s\u0131tlar, bu kaynaklar\u0131n optimal kullan\u0131m\u0131n\u0131 zaruri k\u0131lmaktad\u0131r. Orta Asya ba\u011f\u0131ms\u0131z T\u00fcrk devletleri i\u00e7erisinde Azerbaycan, T\u00fcrkmenistan, Kazakistan petrol ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131 zengin \u00fclkelerdir. Azerbaycan ve Kazakistan belirlenmi\u015f b\u00fcy\u00fck petrol rezervlerine, T\u00fcrkmenistan ise do\u011falgaz rezervlerine sahiptir. <strong>Rusya Federasyonu&#39;nun Bat\u0131 Ural b\u00f6lgesinde \u00fcretilen ham petrol\u00fcn en k\u0131sa ve \u00f6nemli \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 da Karadeniz Novorossiysk Liman\u0131&#39;d\u0131r. Ancak, \u0130stanbul ve \u00c7anakkale bo\u011fazlar\u0131ndaki gerek i\u00e7 trafik gerekse co\u011frafi k\u0131s\u0131tlar, bu petrol\u00fcn uluslararas\u0131 piyasaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 zorlamakta ve T\u00fcrkiye \u00fczerinden Ege Denizi veya Akdeniz&#39;e \u00e7\u0131kacak transit boru hatt\u0131 projeleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong> Yine, Kazakistan \u00dcstyurt platosu petrol sahalar\u0131n\u0131n ve T\u00fcrkmenistan Nebit da\u011f\u0131 yataklar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 pazarlara direkt \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yoktur. Bu enerji kaynaklar\u0131n\u0131n da, Atlantik piyasas\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda en ekonomik yol, T\u00fcrkiye ge\u00e7i\u015fli rotalard\u0131r. T\u00fcrkiye, mevcut Irak-T\u00fcrkiye petrol boru hatt\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, tesis edilmekte olan Bak\u00fb-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hatt\u0131; \u0130ran (dolayl\u0131 olarak T\u00fcrkmenistan) do\u011falgaz\u0131n\u0131 Ankara&#39;ya getiren ve ana hat itibar\u0131yla Bat\u0131&#39;da Bulgaristan s\u0131n\u0131r\u0131na ba\u011flayan do\u011falgaz boru hatt\u0131; Azerbaycan, M\u0131s\u0131r, Irak, Suriye do\u011falgaz\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye ana hatt\u0131na ve yine dolayl\u0131 olarak bat\u0131 hatt\u0131na ba\u011flanmas\u0131na imk\u00e2n verecek boru hatt\u0131 projeleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. T\u00fcm bu enerji kaynaklar\u0131na ge\u00e7i\u015f veya sevk yolu durumunda olan T\u00fcrkiye, gerek miktar, gerekse stratejik y\u00f6nlerden \u00f6nemli enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015f yolu olma konumundad\u0131r. Bu durum &quot;Geni\u015f Ortado\u011fu ve Kuzey Afrika \u00dclkeleri Projesi&quot; i\u00e7ine, &quot;petrol alanlar\u0131n\u0131n ve petrol ta\u015f\u0131ma yollar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc&quot; amac\u0131na uygun olarak T\u00fcrkiye&#39;nin de kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye olmadan, projenin ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 veya tamamlanabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. T\u00fcrkiye&#39;nin konumu, proje kapsam\u0131 i\u00e7indeki b\u00f6lgelerde, petrol ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131na sahip herhangi bir \u00fclkeden \u00e7ok daha stratejik \u00f6nemi haizdir.  <\/p>\n<p> <strong>\u0130srail Projenin Neresinde Bulunmaktad\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Prof. Dr. An\u0131l \u00c7e\u00e7en&#39;e g\u00f6re projenin merkezinde \u0130srail yer al\u0131yor. B\u00fcy\u00fck \u0130srail Projesi&#39;ne g\u00f6re Kud\u00fcs&#39;\u00fcn merkez olaca\u011f\u0131 Siyon Tepesi&#39;nde yeni bir taht\u0131n kurulaca\u011f\u0131 bir \u0130srail Devleti hedeflenmektedir. Bunun i\u00e7in bu b\u00f6lgede k\u00fc\u00e7\u00fck devletler planlanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc alan olarak b\u00f6lgede en k\u00fc\u00e7\u00fck devlet \u0130srail&#39;dir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Avrupa BOP&#39;a Nas\u0131l Kat\u0131lmaktad\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Almanya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Joschka Fisher, \u015eubat&#39;ta M\u00fcnih&#39;te yap\u0131lan g\u00fcvenlik konferans\u0131nda Ortado\u011fu&#39;da istikrar\u0131n iki a\u015famada sa\u011flanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir Avrupa-ABD projesini g\u00fcndeme getirdi. Bu projede, Fas&#39;tan \u0130srail ve Filistin topraklar\u0131yla Suriye&#39;ye uzanan b\u00f6lgenin serbest ticaret b\u00f6lgesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130kinci a\u015famada ise proje Orta ve Yak\u0131n Do\u011fu&#39;ya y\u00f6nelik &quot;gelecek i\u00e7in bir deklarasyon&quot; ilan edilmesini i\u00e7eriyor. \u0130ran ve Afganistan&#39;\u0131 da kapsayan deklarasyonda, demokrasiyle hukuk devletinin kurulmas\u0131 ve \u015fiddetin terk edilmesi isteniyor. Fischer, Ortado\u011fu&#39;da istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda NATO&#39;nun da katk\u0131da bulunmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>\u0130ngiltere ve Fransa, Berlin&#39;deki zirvede Fischer&#39;in \u00f6nerisine destek verdi. Arap \u00fclkeleriyse, Irak sava\u015f\u0131nda izledi\u011fi politikayla elde etti\u011fi prestijden vazge\u00e7memesi i\u00e7in Avrupa&#39;y\u0131 uyard\u0131. \u0130ki giri\u015fimin ortak noktas\u0131, Bat\u0131&#39;da, Ortado\u011fu&#39;nun kendine veya ba\u015fkalar\u0131na tehdit olu\u015fturmas\u0131na izin verilemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir kanaat olu\u015ftu\u011funu ortaya koymas\u0131&#8230;<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Projeye Arap \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 Ni\u00e7in Kar\u015f\u0131d\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> BOP&#39;a kar\u015f\u0131 Arap d\u00fcnyas\u0131ndan en ciddi muhalefet H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek ve Suud Kral\u0131 Fahd bin Abd\u00fcl Aziz&#39;den geldi. Liderli\u011fini H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek&#39;in yapt\u0131\u011f\u0131 muhalefet, Arap \u00fclkelerinin Arap ve \u0130slam \u00fclkelerine d\u0131\u015fardan empoze edilen \u00f6nerileri kabul etmeyece\u011fine dair, 24 \u015eubat 2004 tarihinde ortak bir bildiri yay\u0131nlad\u0131lar. Bildiride Arap \u00fclkelerinin, kendi haklar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 ve de\u011ferleri do\u011frultusunda reformlar\u0131 yerine getirmesi \u00fczerine vurgu yapt\u0131lar. Ayr\u0131ca M\u00fcbarek, hen\u00fcz haz\u0131r olmayan halka demokrasi empoze etmeye kalkman\u0131n Cezayir \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi siyasi kaosa sebep olaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. &quot;Biz \u00fclkemizi d\u0131\u015far\u0131dan herhangi birinden daha iyi biliyoruz ve kendimizin kaos ve anar\u015fiye itilmesine izin vermeyiz&quot; \u015feklinde itirazlar\u0131n\u0131 dile getirdi. Buna ilaveten ortak bildiride H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek ve Suud kral\u0131, Ortado\u011fu&#39;da istikrar\u0131n temel ko\u015fulunun, b\u00f6lgenin temel sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaktan ge\u00e7ti\u011fini belirttiler. Bu anlamda ABD&#39;nin BOP&#39;ta \u0130srail-Filistin sorununa de\u011finilmemesinin en b\u00fcy\u00fck eksiklik oldu\u011fu dile getirildi. M\u00fcbarek, BOP&#39;a kar\u015f\u0131 Arap Projesi&#39;ni geli\u015ftirip, 29 Mart&#39;ta Tunus&#39;ta yap\u0131lmas\u0131 tasarlanan Arap Zirvesi&#39;nde bu projeyi tart\u0131\u015facakt\u0131. Ancak Araplar aralar\u0131ndaki fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle bu toplant\u0131y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiremediler.  <\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiye&#39;nin Duru\u015fu Ne Olmal\u0131d\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n son 50 y\u0131l\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, T\u00fcrkiye&#39;nin \u00f6n\u00fcne &quot;B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi&quot; ne benzer iki proje sunulmu\u015ftu ve bu iki proje ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftu. \u0130lk proje,<\/strong> 1953-54&#39;Ierde ABD taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve merkezinde T\u00fcrkiye&#39;nin oldu\u011fu &quot;Kuzey Hatt\u0131 ya da Ye\u015fil Ku\u015fak Projesi&quot; dir. Adnan Menderes h\u00fck\u00fcmeti bu proje kapsam\u0131nda Ortado\u011fu \u00fclkelerini bir siyasi-askeri pakt i\u00e7erisinde bir araya getirerek, bir yandan b\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendirmeye, di\u011fer yandan da bu yolla Sovyetler&#39;in b\u00f6lgeye yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.  <\/p>\n<p> Ancak bu \u00e7er\u00e7evede kurulan Ba\u011fdat Pakt\u0131&#39;na sadece Irak, \u0130ran ve Pakistan \u00fcye olurken, ba\u015fta M\u0131s\u0131r olmak \u00fczere bir\u00e7ok b\u00f6lge \u00fclkesi Pakt&#39;a kat\u0131lmad\u0131lar. Tam tersine, ABD&#39;nin ve siyonizmin y\u00f6nlendirmesiyle Sovyetler Birli\u011fi&#39;ne yak\u0131nla\u015ft\u0131lar. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, 1960&#39;lara gelindi\u011finde hem bu proje b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131 hem de projenin ba\u015f akt\u00f6r\u00fc Menderes y\u00f6netimi askeri darbeyle g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.  <\/p>\n<p> Benzer bir durum 1980&#39;lerde \u00d6zal d\u00f6neminde ya\u015fand\u0131. \u00d6zal liderli\u011findeki T\u00fcrkiye, yine ABD&#39;nin geli\u015ftirdi\u011fi &#39;Stratejik \u0130\u015fbirli\u011fi&#39; konsepti \u00e7er\u00e7evesinde Ortado\u011fu \u00fclkeleriyle \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ekonomik, ticari, mali, sosyal ve hatta siyasi ili\u015fkiler geli\u015ftirdi. 1980&#39;lerde T\u00fcrkiye ile Ortado\u011fu \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ili\u015fkiler Cumhuriyet tarihinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f derecede \u00fcst d\u00fczeyde olumlu ve ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar elde etti. T\u00fcrkiye&#39;nin b\u00f6lge ile d\u0131\u015f ticaret ili\u015fkileri, toplam d\u0131\u015f ticaret hacminin y\u00fczde 50&#39;leri \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. Bir\u00e7ok T\u00fcrk firmas\u0131 b\u00f6lgede ve bir\u00e7ok Arap sermayesi T\u00fcrkiye&#39;de kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar.  <\/p>\n<p> B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi&#39;nde ise T\u00fcrkiye i\u00e7in kullan\u0131lan s\u0131fatlar: &quot;model \u00fclke, merkez \u00fclke, piyon \u00fclke&quot; bi\u00e7iminde temay\u00fcz etmektedir. T\u00fcrkiye, bu projeye yakla\u015ft\u0131k\u00e7a hem kendi g\u00fcvenli\u011fi ve gelece\u011fi tehlikeye girmektedir hem de b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n tepkisini \u00e7ekmektedir. T\u00fcrkiye i\u00e7in kullan\u0131lan Il\u0131ml\u0131 \u0130slam kimli\u011fi de \u0130slam&#39;\u0131 yozla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6neliktir.  <\/p>\n<p> ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush&#39;un Ba\u015fbakan Erdo\u011fan ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde <strong>&#39;BOP&#39;un bel kemi\u011fini T\u00fcrkiye olu\u015fturmal\u0131d\u0131r&#39; ifadesinde de a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere T\u00fcrkiye bu projenin merkezinde yer almaktad\u0131r.<\/strong> BOP&#39;a g\u00f6re ABD, b\u00f6lgedeki radikal dini anlay\u0131\u015f\u0131n ter\u00f6r\u00fc besledi\u011fi, bu anlay\u0131\u015flar\u0131n ehlile\u015ftirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bat\u0131, y\u0131llarca Ortado\u011fu&#39;da otoriter rejimleri destekledi. Bu rejimlerin do\u011furdu\u011fu tepkiler radikal anlay\u0131\u015flar\u0131 besledi ve o anlay\u0131\u015f da Bat\u0131&#39;y\u0131 hedef ald\u0131. ABD, \u015fimdi bu radikal dini anlay\u0131\u015flar yerine &#39;Il\u0131ml\u0131 \u0130slam&#39; anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Il\u0131ml\u0131 \u0130slam&#39;\u0131 desteklemek asl\u0131nda yeni bir politika de\u011fil. ABD, Sovyet rejimi \u00e7\u00f6kene kadar Ye\u015fil Sovyet ideolojisine kar\u015f\u0131 tampon olarak manip\u00fcle edilen Il\u0131ml\u0131 \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131 \u015fimdi mevcut rejimlere kar\u015f\u0131 konumland\u0131r\u0131l\u0131yor. BOP&#39;ta ABD&#39;nin T\u00fcrkiye&#39;ye bu anlamda bir rol bi\u00e7ti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u015eu anki haliyle \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam teriminde v\u00fccut bulan bu rol\u00fcn T\u00fcrkiye&#39;nin \u00e7\u0131karlar\u0131na ve devletimizin yap\u0131s\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. <strong>ABD&#39;nin projesinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclerinden birisi de, demokrasinin b\u00fcy\u00fck bir devletin g\u00f6zetiminde etnik ya da dini topluluklara dayanarak, k\u00fc\u00e7\u00fck ulus devletleri i\u00e7erisinde yerle\u015fmesini sa\u011flamakt\u0131r. Bu anlamda BOP T\u00fcrkiye&#39;nin \u00fcniter devlet yap\u0131s\u0131na ciddi bir tehdit olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiye Erbakan Hoca&#39;n\u0131n D-8&#39;ler projesi gibi at\u0131l\u0131mlarla kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiremezse, b\u00f6lgeye y\u00f6nelik politikalardan kendini soyutlayarak sadece tehdit alg\u0131lamas\u0131n\u0131 dillendirerek hi\u00e7bir yere varamayacakt\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Sonu\u00e7:<\/strong>  <\/p>\n<p> ABD&#39;nin tasla\u011f\u0131nda yer alan ve B\u00fcy\u00fck \u0130srail hayaline dayanan reformlar\u0131n emperyalizm ama\u00e7l\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Bu nedenle AKP&#39;nin ve di\u011fer i\u015fbirlik\u00e7i partilerin bu sinsi ve siyonist projeye ta\u015feronluk yapmalar\u0131 ve Recep T. Erdo\u011fan&#39;\u0131n BOP&#39;un e\u015f ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 gibi talihsiz bir g\u00f6revden \u015feref duymalar\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiye, milli ve haysiyetli bir y\u00f6netim ve y\u00f6neli\u015fle; D-8 gibi onurlu ve olumlu projeleri sahiplenmekle, Yeni ve Adil bir D\u00fcnya&#39;n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenecek bir konumdad\u0131r. Tarihi ve tabii \u015fartlar\u0131 ve potansiyel imk\u00e2nlar\u0131, bizi buna zorlamaktad\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> New York Times, 8 Mart 1992  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi ne ama\u00e7l\u0131d\u0131r?<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiyem Toplulu\u011fu&#39;nun \u00f6nemli ve gerekli bir bro\u015f\u00fcr\u00fcnde vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi:<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP) , ABD&#39;nin 1997&#39;de olu\u015fturdu\u011fu &#39;Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi&#39;nin (PNAC) bir alt unsuru olarak ortaya \u00e7\u0131kan sinsi ve Siyonist bir giri\u015fimdir. (Donald Rumsfeld, Paul Wolfowitz, Dick Cheney ve ak\u0131l hocalar\u0131 Richard Perle ve William Kristol)<\/strong>  <\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[],"class_list":["post-1110","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kasim-2007"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1110"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1110\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}