{"id":11100,"date":"2022-03-27T22:00:00","date_gmt":"2022-03-27T19:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2022\/nisan-2022\/ukrayna-kargasasi-ve-dunyanin-yeniden-kurgulanmasi-2\/"},"modified":"2023-10-18T02:35:17","modified_gmt":"2023-10-17T23:35:17","slug":"ukrayna-kargasasi-ve-dunyanin-yeniden-kurgulanmasi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2022\/nisan-2022\/ukrayna-kargasasi-ve-dunyanin-yeniden-kurgulanmasi-2\/","title":{"rendered":"UKRAYNA KARGA\u015eASI VE D\u00dcNYANIN YEN\u0130DEN KURGULANMASI"},"content":{"rendered":"\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: center;\"><strong><span style=\"font-size: 18pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">UKRAYNA KARGA\u015eASI<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: center;\"><strong><span style=\"font-size: 18pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">VE <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: center;\"><strong><span style=\"font-size: 18pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">D&Uuml;NYANIN YEN\u0130DEN KURGULANMASI<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><strong><span style=\"font-size: 18pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">NATO&rsquo;nun ve AB&rsquo;nin, Rusya&rsquo;n\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Ukrayna&rsquo;y\u0131 <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131 ve sadece kof nasihatlerde bulunduklar\u0131n\u0131<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> s&ouml;yleyen Sn. Erdo\u011fan, Ukrayna&rsquo;n\u0131n; <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;T&uuml;rkiye Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;ndeki yetkilerini kullan\u0131p, Bo\u011fazlar\u0131 sava\u015f gemilerine kapatmal\u0131d\u0131r!&rdquo; <\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ccedil;a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 kof mazeretlere s\u0131\u011f\u0131nmaktad\u0131r. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 uzmanlar\u0131m\u0131z <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ukrayna&rsquo;da ya\u015fananlar\u0131n bir sava\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u015feklinde g&uuml;l&uuml;n&ccedil; bahaneler uydurmaktad\u0131r. Rus Ordular\u0131, Putin&rsquo;in talimat\u0131yla Ukrayna&rsquo;ya 3 cepheden sald\u0131r\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f ve ba\u015fkent Kiev ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f, bizimkiler h&acirc;l&acirc; bunun bir sava\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131na bakacaklarm\u0131\u015f!?<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ukrayna Sava\u015f\u0131 ve T&uuml;rkiye&rsquo;nin Satranc\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">G&uuml;nlerdir ABD Ba\u015fkan\u0131&rsquo;n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Rusya Ukrayna&rsquo;y\u0131 i\u015fgal edecek!&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">a&ccedil;\u0131klamas\u0131 sonucu 24 \u015eubat 2022 g&uuml;n&uuml; Rusya Ukrayna&rsquo;y\u0131 i\u015fgale ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fgale g&ouml;r&uuml;n&uuml;rdeki sebep <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ukrayna&rsquo;n\u0131n NATO &uuml;yesi olma ihtimali sonucu Rusya s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n g&uuml;venli\u011finin tehlikeye girece\u011fi&rdquo; <\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">iddias\u0131yd\u0131. G&uuml;venlik endi\u015fesi ve Ukrayna&rsquo;n\u0131n silahlanmas\u0131 Rusya taraf\u0131ndan tehdit olarak alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. Rusya, Ukrayna&rsquo;ya tarihsel ve ideolojik sebeplerle sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Putin i\u015fgal emrini vermeden az &ouml;nce yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmas\u0131nda tarihe at\u0131f yaparak, <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ukrayna \u015fehirlerini T&uuml;rklerden biz koruduk&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">buyurmu\u015flard\u0131. Buradaki T&uuml;rklerden kas\u0131t sadece Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu san\u0131lmas\u0131nd\u0131. Bu T&uuml;rkiye&rsquo;yi de ba\u011flamaktayd\u0131. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ukrayna&rsquo;n\u0131n demografik yap\u0131s\u0131nda M&uuml;sl&uuml;man Tatar T&uuml;rkleri &ouml;nemli bir yer tutmaktayd\u0131. Ukrayna bir Avrupa &uuml;lkesi olmas\u0131na ra\u011fmen, Rusya hi&ccedil;bir Avrupa devletini dinlemeden Ukrayna&rsquo;ya sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. ABD&rsquo;nin s&ouml;zde yapt\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131 Rusya ciddiye bile almam\u0131\u015ft\u0131. Irak ve Suriye&rsquo;yi hi&ccedil;bir sebep olmadan i\u015fgal eden ABD, y\u0131llard\u0131r kurup y&ouml;netti\u011fi PKK ile T&uuml;rkiye&rsquo;yi u\u011fra\u015ft\u0131ran ABD, Ukrayna i&ccedil;in k\u0131l\u0131n\u0131 k\u0131p\u0131rdatmam\u0131\u015ft\u0131. ABD nereyi i\u015fgal edecek olsa hemen ABD i\u015fgaline katk\u0131 i&ccedil;in asker g&ouml;nderece\u011fini a&ccedil;\u0131klayan AB &uuml;lkeleri, Ukrayna i\u015fgaline ciddi bir tepki koymam\u0131\u015ft\u0131. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">T&uuml;rkiye, Osmanl\u0131&rsquo;n\u0131n yerine kurulmu\u015f bir devlet olmaktayd\u0131. Her ne kadar baz\u0131lar\u0131 tarihini ink&acirc;r etse de T&uuml;rkiye Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&rsquo;nun devam\u0131yd\u0131. Buradan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Putin T&uuml;rkiye&rsquo;ye, tarihe at\u0131f yaparak, nerede durmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131. Ukrayna Sava\u015f\u0131 bir satran&ccedil; tahtas\u0131yd\u0131. T&uuml;rkiye y&ouml;netimi bu oyunu kendi koydu\u011fu kurallara g&ouml;re &ccedil;ok iyi oynamal\u0131yd\u0131. Ukrayna, Bo\u011fazlardan Rusya gemilerinin ge&ccedil;mesinin engellenmesini hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ne verecek Ukrayna? T&uuml;rkiye ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet, devletler aras\u0131ndaki ili\u015fki &ccedil;\u0131kara dayal\u0131d\u0131r her zaman. ABD T&uuml;rkiye&rsquo;nin dibine askeri y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131 (Dedea\u011fa&ccedil;&rsquo;a), bu y\u0131\u011f\u0131nakla Ukrayna&rsquo;ya askeri yard\u0131m etmeyecekse bu y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n T&uuml;rkiye i&ccedil;in oldu\u011fu s\u0131r\u0131tmaktad\u0131r. ABD T&uuml;rkiye&rsquo;ye, <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Rusya&rsquo;ya kar\u015f\u0131 Ukrayna&rsquo;ya gir!&rdquo; <\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">diyerek T&uuml;rkiye&rsquo;yi sava\u015fa sokma &ccedil;abas\u0131ndayd\u0131. T&uuml;rkiye Ukrayna i&ccedil;in u\u011fra\u015f\u0131rken ABD T&uuml;rkiye&rsquo;ye girmeye ba\u015flard\u0131!? ABD ile Rusya bu zamana kadar hi&ccedil;bir yerde fiili olarak kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmedi. Yani ABD ile Rusya hi&ccedil; sava\u015fmad\u0131. Rusya&rsquo;n\u0131n Ukrayna&rsquo;y\u0131 i\u015fgal etmesi, Rusya&rsquo;n\u0131n ABD&rsquo;yle birlikte planlad\u0131\u011f\u0131 bir sava\u015ft\u0131r. T&uuml;rkiye, ate\u015f &ccedil;emberi i&ccedil;ine al\u0131nmaktad\u0131r. As\u0131l hedefte T&uuml;rkiye&rsquo;nin bulundu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. T&uuml;rkiye art\u0131k NATO&rsquo;dan ayr\u0131lmal\u0131, AB&rsquo;ye girmeye &ccedil;al\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r. ABD&rsquo;nin kuyru\u011fu olmaktan &ccedil;\u0131kmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Erbakan&rsquo;\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u0130slam &uuml;lkeleriyle askeri, siyasi ve ekonomik ayr\u0131 ayr\u0131 birlikler kurmal\u0131d\u0131r. T&uuml;rk Cumhuriyetleriyle de birlikler olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. ABD ve Rusya&rsquo;y\u0131 ancak T&uuml;rkiye durduracakt\u0131r.[1]<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi neler i&ccedil;eriyordu?<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ukrayna&rsquo;daki son geli\u015fmelerin ard\u0131ndan Karadeniz&#8217;e T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge&ccedil;i\u015f konusu da tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam ediyor. AA muhabirinin derledi\u011fi bilgilere g&ouml;re, T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131nda (\u0130stanbul ve &Ccedil;anakkale) seyir ve seferi, y&uuml;r&uuml;rl&uuml;kte bulunan Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi d&uuml;zenliyor. T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131ndan hem ticari hem sava\u015f gemilerinin duraks\u0131z ge&ccedil;i\u015fi, 29 madde ve 4 ayr\u0131 ekten olu\u015fan S&ouml;zle\u015fme&rsquo;nin &ouml;ng&ouml;rd&uuml;\u011f&uuml; \u015fartlar &ccedil;er&ccedil;evesinde yap\u0131l\u0131yor. Uzmanlara g&ouml;re, <em>20 Temmuz 1936&#8217;da \u0130svi&ccedil;re&#8217;nin Montr&ouml; kentinde imzalanan S&ouml;zle\u015fme, T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131na ili\u015fkin uygulamalarda ve ortaya &ccedil;\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klarda &ouml;ncelikle uygulanmas\u0131 gereken &ouml;zel hukuk kurallar\u0131 (leges specialis) niteli\u011finde ba\u011flay\u0131c\u0131 h&uuml;k&uuml;mler i&ccedil;eren<\/em>, kendine &ouml;zg&uuml; (sui generis) bir d&uuml;zenleme oluyor. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Temel amac\u0131; <em>T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge&ccedil;i\u015f yapmak isteyen yabanc\u0131 bayrakl\u0131 sava\u015f gemilerinin hukuki stat&uuml;s&uuml;n&uuml; d&uuml;zenlemek<\/em> olan s&ouml;zle\u015fmenin haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131nda, yani Montr&ouml; Konferans\u0131&rsquo;nda, Sovyetler Birli\u011fi&rsquo;nin Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131da\u015f olmayan yabanc\u0131 bayrakl\u0131 sava\u015f gemilerinin Karadeniz&#8217;e giri\u015fini m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011fu kadar k\u0131s\u0131tlamak istedi\u011fi biliniyor. Sovyetlerin ard\u0131ndan bu politikay\u0131 s&uuml;rd&uuml;ren Rusya Federasyonu&#8217;nun aksine ABD ise, sava\u015f gemilerinin tam serbest ge&ccedil;i\u015f haklar\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi, gerek ticari gemilerin gerek sava\u015f gemilerinin ge&ccedil;i\u015fini; <em>1- Bar\u0131\u015f zaman\u0131, 2- Sava\u015f zaman\u0131 ve 3- Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;ne m&uuml;nhas\u0131r olarak-yak\u0131n bir sava\u015f tehlikesi tehdidi \u015feklinde &uuml;&ccedil;e ay\u0131rarak d&uuml;zenliyor. <\/em>S&ouml;zle\u015fme, yabanc\u0131 bayrakl\u0131 gemilerin hem T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge&ccedil;i\u015flerine hem de Karadeniz&#8217;de bulunmalar\u0131na, idari ve diplomatik y&ouml;ntem, hacim-tonaj, adet ve kalma s&uuml;resi bak\u0131m\u0131ndan &ouml;nemli k\u0131s\u0131tlamalar getiriyor. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin yabanc\u0131 bayrakl\u0131 sava\u015f gemilerine getirdi\u011fi ba\u015fl\u0131ca k\u0131s\u0131tlamalar \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yordu: <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">1- Ge&ccedil;i\u015f &ouml;ncesinde T&uuml;rkiye&#8217;ye bildirimde bulunma zorunlulu\u011fu bulunuyor: (Madde 13&#8217;e g&ouml;re Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131da\u015f olan &uuml;lkeler 8 g&uuml;n &ouml;ncesinden diplomatik yollarla &ouml;n bildirim yapmal\u0131d\u0131r. Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131da\u015f olmayan &uuml;lkeler ise 15 g&uuml;n &ouml;ncesinden yine ayn\u0131 yolla &ouml;n bildirim yapmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, &ouml;n bildirim tarihinden itibaren 5 g&uuml;n i&ccedil;inde ge&ccedil;i\u015f ger&ccedil;ekle\u015fmelidir.) <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">2- Toplam tonaj s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 getiriliyor: (Madde 14&#8217;e g&ouml;re S&ouml;zle\u015fme&rsquo;nin III. maddesinde ve III say\u0131l\u0131 Ek&#8217;inde &ouml;ng&ouml;r&uuml;len ko\u015fullar d\u0131\u015f\u0131nda Bo\u011fazlarda transit ge&ccedil;i\u015fte bulunabilecek b&uuml;t&uuml;n yabanc\u0131 deniz kuvvetlerinin en y&uuml;ksek (tavan) toplam tonaj\u0131 15.000 tonu a\u015fam\u0131yor.) <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">3- Sava\u015f gemilerinin t&uuml;r&uuml; belirtiliyor: (&Ouml;rne\u011fin u&ccedil;ak gemilerinin T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge&ccedil;i\u015fine izin verilmiyor.) <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">4- Denizalt\u0131lar\u0131n g&uuml;nd&uuml;z ve su &uuml;st&uuml;nden ge&ccedil;me mecburiyeti \u015fart ko\u015fuluyor. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">5- Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131da\u015f olmayan sava\u015f gemilerinin Karadeniz&#8217;de kalma s&uuml;resine ve toplam tonaj\u0131na getirilen ayr\u0131nt\u0131l\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar yer al\u0131yor: (Madde 18&#8217;e g&ouml;re Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131da\u015f olmayan devletlerin bar\u0131\u015f zaman\u0131nda bu denizde bulundurabilecekleri toplam tonaj\u0131 S&ouml;zle\u015fme&#8217;de belirtilen \u015fartlar d\u0131\u015f\u0131nda 30 bin tonu a\u015fam\u0131yor. \u015eartlar dahilinde de gerek&ccedil;e ne olursa olsun 45 bin tonu ge&ccedil;emiyor.) <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">6- Bu \u015fartlarda Bo\u011fazlardan ge&ccedil;en gemilerin Karadeniz&rsquo;de en fazla 21 g&uuml;n kalabilece\u011fi kayda ba\u011flan\u0131yor.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Sava\u015f durumunda ise T&uuml;rkiye e\u011fer sava\u015fan tarafsa, diledi\u011fi gibi hareket edebiliyor ve Bo\u011fazlar\u0131 t&uuml;m yabanc\u0131 sava\u015f gemilerine kapatabiliyor. Bu hak,<strong> &ldquo;T&uuml;rkiye kendisini yak\u0131n bir sava\u015f tehlikesi tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda sayarsa&rdquo;<\/strong> yine tan\u0131n\u0131yor, ancak T&uuml;rkiye&#8217;nin BM Genel Sekreteri&#8217;ne bu konuyla ilgili bir bildiri g&ouml;ndermesi gerekiyor. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin hem T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge&ccedil;i\u015f yapmak isteyen yabanc\u0131 bayrakl\u0131 sava\u015f gemilerinin ge&ccedil;i\u015f d&uuml;zenlerini, hem de Karadeniz&#8217;e giri\u015f yapmak ve orada kalmak isteyen sava\u015f gemilerinin hukuki stat&uuml;lerini belirleyen d&uuml;nyadaki tek S&ouml;zle\u015fme oldu\u011fu dikkat &ccedil;ekiyor. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin feshini kim ve neden istiyor?<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi ilk ba\u015fta 20 y\u0131l y&uuml;r&uuml;rl&uuml;kte kalmak &uuml;zere haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. S&ouml;zle\u015fme, e\u011fer 20 y\u0131ll\u0131k s&uuml;renin bitiminden 2 y\u0131l &ouml;nce, hi&ccedil;bir taraf, Frans\u0131z h&uuml;k&uuml;metine S&ouml;zle\u015fme&rsquo;yi sona erdirme yolunda bir &ouml;n bildirimde bulunmam\u0131\u015fsa daha sonraki bir tarihte bir sona erdirme &ouml;n bildiriminin g&ouml;nderilmesinden ba\u015flayarak, iki y\u0131l ge&ccedil;inceye kadar y&uuml;r&uuml;rl&uuml;kte kal\u0131yor. Y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren her 5 y\u0131ll\u0131k d&ouml;nemin sona ermesinde de taraflardan biri, S&ouml;zle\u015fme&#8217;nin bir ya da birka&ccedil; h&uuml;km&uuml;n&uuml;n de\u011fi\u015ftirilmesini &ouml;nerme giri\u015fiminde bulunabiliyor. Taraflardan birinin bu \u015fekilde &ouml;n bildirimde bulunmas\u0131 nedeniyle S&ouml;zle\u015fme&#8217;nin feshi durumunda, 28. Madde&#8217;ye g&ouml;re S&ouml;zle\u015fme&#8217;nin 1. maddesinde s&ouml;z&uuml; ge&ccedil;en &#8220;ge&ccedil;i\u015f ve seyir &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;&#8221; ilkesi bir s&uuml;reyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;kte kalmaya devam ediyor. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Burada, belirtilen ilkenin anlam\u0131n\u0131n ve kapsam\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131 sorusu mu\u011flak-kapal\u0131 duruyor. Acaba bundan bir &#8220;transit ge&ccedil;i\u015f&#8221; rejimi mi, yoksa ba\u015fka bir rejim mi kastedildi\u011fi belirtilmiyor. Ayr\u0131ca bu durumda 1. maddenin hem ticaret gemileri hem de sava\u015f gemileri i&ccedil;in mi ge&ccedil;erli olaca\u011f\u0131n\u0131n da belirsizli\u011fi, T&uuml;rkiye&#8217;nin gelecekte bu t&uuml;r olas\u0131 sorulara cevap verebilmek i&ccedil;in hem hukuki hem de siyasi a&ccedil;\u0131dan haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini ortaya koyuyor. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131n\u0131n Gelece\u011fi ve ABD&rsquo;nin Sinsi Planlar\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe girdi\u011fi tarihte, Karadeniz&#8217;e giri\u015f-&ccedil;\u0131k\u0131\u015f yapabilecek en b&uuml;y&uuml;k sava\u015f gemisinin deplasman a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 30 bin tona ancak ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 biliniyor. &Ouml;te yandan, bug&uuml;n gemileri Bo\u011fazlardan ge&ccedil;en ABD, ne 1923 Lozan S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin, ne de 1936 Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin taraf\u0131. Ancak Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi, do\u011furdu\u011fu objektif hukuki stat&uuml; a&ccedil;\u0131s\u0131ndan S&ouml;zle\u015fme&rsquo;ye taraf olmayan &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; &uuml;lkeleri, dolay\u0131s\u0131yla ABD&#8217;yi de ba\u011fl\u0131yor. Son y\u0131llarda ABD&#8217;nin Karadeniz&#8217;de sava\u015f gemisi bulundurma arzusu &ouml;ne &ccedil;\u0131k\u0131yor. Bununla birlikte bir u&ccedil;ak gemisinin T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge&ccedil;i\u015f yaparak Karadeniz&#8217;e &ccedil;\u0131kabilmesi i&ccedil;in asgari 100 bin deplasman tonluk bir korumayla birlikte ge&ccedil;mesi gerekiyor. Bu durumdan, ABD&#8217;nin, taraf\u0131 olmasa da Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin sava\u015f gemilerine ili\u015fkin h&uuml;k&uuml;mlerinin g&uuml;ncelle\u015ftirilmesine ihtiya&ccedil; duydu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml;&rsquo;y&uuml; imzalayan ve eski Var\u015fova Pakt\u0131 &uuml;yesi olan iki Karadeniz &uuml;lkesi Romanya ve Bulgaristan&#8217;\u0131n da ABD ile askeri anla\u015fmalar yaparak, ABD&#8217;nin Karadeniz&#8217;e yerle\u015fme konusundaki olas\u0131 stratejisini destekledikleri g&ouml;z&uuml;k&uuml;yor. Bu durumda Karadeniz&#8217;de askeri olarak var olma amac\u0131 g&uuml;den ABD&#8217;nin &ouml;n&uuml;nde engel olan Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin de\u011fi\u015ftirilme istekleri olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131, T&uuml;rkiye&rsquo;nin yeni ve milli stratejiler i&ccedil;in haz\u0131rl\u0131klara ba\u015flamas\u0131 gerekti\u011fi ka&ccedil;\u0131n\u0131lmaz g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">MONTR&Ouml; S&ouml;zle\u015fmesi ve T&uuml;rkiye&rsquo;nin G&uuml;venli\u011fi &Uuml;zerine Eski Cumhurba\u015fkanlar\u0131ndan Fahri Korut&uuml;rk&rsquo;&uuml;n Yakla\u015f\u0131mlar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Cumhurba\u015fkan\u0131 Tayyip Erdo\u011fan Kanal \u0130stanbul&rsquo;un gereklili\u011fini anlatmak i&ccedil;in &ouml;nce Atat&uuml;rk d&ouml;neminde <em>1936&rsquo;da imzalanan Montreux (Montr&ouml;) Bo\u011fazlar S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;nin T&uuml;rkiye&rsquo;ye ge&ccedil;i\u015f paras\u0131 kazand\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaten ne kazand\u0131r\u0131p ne kaybettirdi\u011finin belli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em> s&ouml;ylemi\u015fti. <em>&ldquo;Kanal \u0130stanbul&rsquo;un Montr&ouml; ile ilgisi yok&rdquo; <\/em>s&ouml;zleri de temelsizdi. Zaten o arada &ouml;nceki Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G&uuml;l, 2008&rsquo;de ABD&rsquo;nin Karadeniz&rsquo;e belirlenen b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml;n &uuml;st&uuml;nde gemi &ccedil;\u0131karma iste\u011finin Montr&ouml; uyar\u0131nca geri &ccedil;evrildi\u011fini s&ouml;ylemi\u015fti, Rusya B&uuml;y&uuml;kel&ccedil;isi Aleksei Erkhov da, <em>&ldquo;Kanal \u0130stanbul, Montr&ouml;&rsquo;y&uuml; bozmad\u0131k&ccedil;a T&uuml;rkiye&rsquo;nin meselesi&rdquo;<\/em> diye tutumunu belli etmi\u015fti. Oysa Cumhurba\u015fkan\u0131 Fahri Korut&uuml;rk, y\u0131llar &ouml;ncesinden bu ger&ccedil;e\u011fe dikkat &ccedil;ekmi\u015fti&hellip; <em>&ldquo;Yerli bir Karadeniz ve Akdeniz devleti olan T&uuml;rkiye Cumhuriyeti&rsquo;nin co\u011frafyas\u0131 ve potansiyeli ile d&uuml;nya siyasetinde, birbirine muar\u0131z [kar\u015f\u0131t] olan kuvvetler kar\u015f\u0131s\u0131nda d&uuml;nya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 korumak a&ccedil;\u0131s\u0131ndan ne denli hayati bir sorumlulu\u011fu oldu\u011funu meydana &ccedil;\u0131karmaktad\u0131r.&rdquo; <\/em>demi\u015f, sonra da <em>&ldquo;T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131 ile 1936 Montreux S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;nin taraflar\u0131 aras\u0131nda daha dengeli bir yenisini sa\u011flaman\u0131n kolay olmayaca\u011f\u0131n\u0131&rdquo;<\/em> s&ouml;ylemi\u015fti.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Fahri Korut&uuml;rk&rsquo;&uuml;n <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">s&ouml;zlerinin nedeni sadece 1973-1980 aras\u0131nda Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f olmas\u0131 de\u011fildi, ayn\u0131 zamanda gen&ccedil; bir Kurmay Subay olarak Montr&ouml; g&ouml;r&uuml;\u015fmelerine kat\u0131lm\u0131\u015f birisiydi. Bo\u011fazlar Konferans\u0131 22 Haziran 1936&rsquo;da \u0130svi&ccedil;re&rsquo;nin Montreux \u015fehrinde, T&uuml;rkiye&rsquo;nin &ccedil;a\u011fr\u0131s\u0131yla topland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Kurmay Deniz Binba\u015f\u0131 Fahri Korut&uuml;rk, Roma B&uuml;y&uuml;kel&ccedil;ili\u011fi Askeri Ata\u015feli\u011finde g&ouml;revliydi. Tarih&ccedil;i Hikmet &Ouml;zdemir&rsquo;in 2010&rsquo;da Atat&uuml;rk Ara\u015ft\u0131rma Merkezi yay\u0131n\u0131 olarak bas\u0131lan Fahri Korut&uuml;rk biyografisinden &ouml;\u011frendi\u011fimize g&ouml;re Genelkurmay \u0130stihbarat Dairesi&rsquo;nde subayken tesad&uuml;fen tan\u0131\u015f\u0131p s\u0131nava &ccedil;ekildi\u011fi Atat&uuml;rk taraf\u0131ndan kendisine Korut&uuml;rk soyad\u0131 verilmi\u015fti. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Tevfik R&uuml;\u015ft&uuml; Aras ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki 24 ki\u015filik Montreux heyetine de yine Atat&uuml;rk&rsquo;&uuml;n talimat\u0131yla d&acirc;hil edilmi\u015fti. \u0130leriki y\u0131llarda Deniz Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131, T&uuml;rkiye&rsquo;nin Moskova B&uuml;y&uuml;kel&ccedil;ili\u011fini y&uuml;r&uuml;tt&uuml;kten sonra, &ouml;nce (1980 askeri darbesiyle kapat\u0131lan) Cumhuriyet Senatosu &uuml;yeli\u011fine, sonra da Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se&ccedil;ilecekti.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Korut&uuml;rk, Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;nin imzalan\u0131\u015f\u0131n\u0131n k\u0131rk\u0131nc\u0131 y\u0131l d&ouml;n&uuml;m&uuml;ne denk gelen bir kitab\u0131n sunu\u015funun sonunda, &ldquo;ayd\u0131n ve sorumlulara&rdquo;, yani kendisinden sonraki devlet yetkililerine de bir &ouml;nerisi vard\u0131: <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Montr&ouml; tutanak ve belgelerini dikkatle okuyarak, Lozan ile birlikte T&uuml;rkiye Cumhuriyeti&rsquo;nin en temel kurulu\u015f anla\u015fmalar\u0131ndan say\u0131lan Montr&ouml;&rsquo;n&uuml;n &lsquo;ruhuna&rsquo; h&acirc;kim olmak&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">laz\u0131md\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130\u015fte Korut&uuml;rk&rsquo;&uuml;n tarihi Montr&ouml; sunu\u015fundaki &ouml;nemli vurgular\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Lozan&rsquo;\u0131 Atat&uuml;rk, uzun Osmanl\u0131 d&ouml;nemine ait tarihte emsali ge&ccedil;memi\u015f siyasi bir zafer olarak nitelemi\u015ftir. Bu ger&ccedil;ek yan\u0131nda, Lozan&rsquo;\u0131n T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131 dedi\u011fimiz Karadeniz Bo\u011faz\u0131 &ndash; Marmara Denizi ve &Ccedil;anakkale Bo\u011faz\u0131 kompleksinde te\u015fekk&uuml;l eden co\u011frafi s\u0131n\u0131rlar i&ccedil;inde T&uuml;rk egemenli\u011fini tamamen sa\u011flam\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 da bir ger&ccedil;ekti. Ayr\u0131ca, Lozan&rsquo;\u0131n Anadolu Yar\u0131madas\u0131&rsquo;n\u0131n devam\u0131 olan Ege Adalar\u0131&rsquo;n\u0131 T&uuml;rk h&acirc;kimiyeti d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmakla Cumhuriyet T&uuml;rkiyesine k&acirc;fi derecede bir g&uuml;venlik getirmi\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 da muhakkakt\u0131. 1930&rsquo;larda Deniz Harp Akademisi&rsquo;nde hararetle tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Bo\u011fazlar b&ouml;lgesindeki bu zaaf Montreux Konferans\u0131 ve S&ouml;zle\u015fmesi sonunda ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r&hellip;<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montreux&rsquo;n&uuml;n birinci &ouml;zelli\u011fi, Lozan&rsquo;\u0131n Bo\u011fazlar b&ouml;lgesinde T&uuml;rkiye hesab\u0131na a&ccedil;\u0131k b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bo\u015flu\u011fu doldurmas\u0131nda ve Cumhuriyetimize b&uuml;y&uuml;k bir g&uuml;venlik getirmi\u015f bulunmas\u0131ndad\u0131r. Di\u011fer taraftan Montreux uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde siyasi anla\u015fmalar\u0131n &lsquo;M&uuml;zakere ve bar\u0131\u015f&ccedil;\u0131 yollar&rsquo; ile g&uuml;n&uuml;n \u015fartlar\u0131na daha uygun bir h&uuml;viyete sokulabilece\u011fine, tarihte ender rastlanan bir &ouml;rne\u011fi getirmi\u015f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan dikkate \u015fayand\u0131r. Filhakika, I. D&uuml;nya Sava\u015f\u0131&rsquo;ndan sonra yap\u0131lan siyasi konferans sonu&ccedil;lar\u0131n\u0131n ve anla\u015fmalar\u0131n hemen hi&ccedil;biri, imzac\u0131 devletlerin h&uuml;r iradeleri ile ve m&uuml;zakere ve bar\u0131\u015f yolu ile de\u011fi\u015ftirilmi\u015f de\u011fildir: Montreux bu yoldan de\u011fi\u015ftirmenin tek &ouml;rne\u011fidir. Tek tarafl\u0131 ge&ccedil;ersiz say\u0131lan anla\u015fmalar\u0131n ise, imzac\u0131lar aras\u0131nda er veya ge&ccedil; mutlaka yeni bir anla\u015fmazl\u0131\u011fa ve sava\u015fa yol a&ccedil;t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;steren yak\u0131n tarihte pek &ccedil;ok &ouml;rnek mevcuttur. Uluslararas\u0131 anla\u015fmalarla 1960 y\u0131l\u0131nda kurulan yeni ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti&rsquo;nin Ba\u015fkan\u0131n\u0131n Londra ve Z&uuml;rih Anla\u015fmalar\u0131n\u0131 tek tarafl\u0131 bozmu\u015f olmas\u0131n\u0131n meydana getirdi\u011fi K\u0131br\u0131s bunal\u0131m\u0131, bu d&uuml;\u015f&uuml;ncemizin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131na g&ouml;sterilebilecek en son &ouml;rneklerden biridir.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montreux&rsquo;de ba\u015fl\u0131ca iki tezin &ccedil;arp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmi\u015ftik. \u015e&ouml;yle ki; bu tezlerden biri, Karadeniz&rsquo;in bir transit deniz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fka bir deyi\u015fle, bir ucundan girilip &ouml;b&uuml;r ucundan &ccedil;\u0131k\u0131labilen herhangi bir (a&ccedil;\u0131k deniz) say\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve bu nedenle uluslararas\u0131 (serbest deniz) rejimine t&acirc;bi tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve netice itibar\u0131yla Karadeniz&rsquo;de k\u0131y\u0131s\u0131 olan &uuml;lkeler gibi &ouml;teki d&uuml;nya &uuml;lkelerinin de bu denizde harp gemilerini t\u0131pk\u0131 ticaret gemilerini a&ccedil;\u0131k denizlerde gezdirebildikleri \u015fekilde kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z dola\u015ft\u0131ramayacaklar\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. Di\u011fer tez ise, Karadeniz&rsquo;in Bo\u011fazlardan ge&ccedil;ilerek girilebildi\u011fi i&ccedil;in &lsquo;denizlerin serbestli\u011fini kabul eden&rsquo;, &lsquo;Uluslararas\u0131 hukuk rejimi&rsquo;nden ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve d&uuml;nya devletlerinin bu deniz &ccedil;evresinde vukua gelebilecek b&uuml;y&uuml;k hastal\u0131klar, tabii afetler, yang\u0131nlar, isyanlar vb. gibi fel&acirc;ket zamanlar\u0131nda insani d&uuml;\u015f&uuml;ncelerle daima yard\u0131ma a&ccedil;\u0131k tutulmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015ftur. Konferans\u0131n davet&ccedil;isi olan T&uuml;rkiye ise, bir yandan &uuml;lkesinin Lozan&rsquo;da a&ccedil;\u0131k b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bulunan g&uuml;venli\u011fini ve Bo\u011fazlardaki egemenlik hakk\u0131n\u0131 sa\u011flamakla birlikte, &ouml;te yandan b&ouml;lge ve d&uuml;nya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 koruyabilmek i&ccedil;in ilgili &uuml;lkelerce ileri s&uuml;r&uuml;len farkl\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015flerin ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131labilmesinde bir denge unsuru olmak gayreti i&ccedil;inde &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montreux Konferans\u0131 tutanaklar\u0131 ve belgeleri dikkatle incelenirse g&ouml;r&uuml;lecektir ki, m&uuml;zakereler, II. D&uuml;nya Sava\u015f\u0131&rsquo;ndan &ccedil;ok sonra uluslararas\u0131 &lsquo;yumu\u015fama-d&eacute;tente&rsquo; siyasi anlay\u0131\u015f\u0131na bu sava\u015ftan &ouml;nce Bo\u011fazlar b&ouml;lgesinde getirilmi\u015f ilk &ouml;rne\u011fini kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu m&uuml;zakerelerde T&uuml;rkiye Cumhuriyeti do\u011fu-bat\u0131 aras\u0131nda k\u0131ymetli bir denge ve d&uuml;nya siyaset arenas\u0131nda itibarl\u0131 bir kuvvet unsuru olarak dikkatleri &uuml;zerinde toplam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim, Konferansta, kat\u0131lanlar\u0131n hi&ccedil;birisi, T&uuml;rk tekliflerinin tam kar\u015f\u0131s\u0131na &ccedil;\u0131kmam\u0131\u015f, b&ouml;yle bir davran\u0131\u015ftan daima uzak kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bak\u0131mdan Konferans\u0131n a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, kat\u0131lan devletlerin ba\u015f temsilcilerinin konu\u015fmalar\u0131 dikkatle incelenmeye de\u011fer bulunmaktad\u0131r. &Ouml;zellikle, temsilcilerin kapan\u0131\u015ftaki konu\u015fmalar\u0131 ve bunlar\u0131n i&ccedil;erisinde Konferans Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve Redaksiyon Komitesi Ba\u015fkan\u0131 \u015f&ouml;hretli hukuk&ccedil;u Yunan Ba\u015f Temsilcisi Nicolas Politis&rsquo;in s&ouml;zleri tarih a&ccedil;\u0131s\u0131ndan &ouml;nem ta\u015f\u0131r. &lsquo;Zira, Konferansta gerek Teknik Komite&rsquo;ye, gerekse Redaksiyon Komitesi&rsquo;ne a\u011f\u0131r g&ouml;revler d&uuml;\u015fm&uuml;\u015ft&uuml;r. Kat\u0131lan devletler &ccedil;etin m&uuml;zakereler s\u0131ras\u0131nda ileri s&uuml;r&uuml;len &ccedil;e\u015fitli &ouml;nerilerin Genel Kurul&rsquo;un tasvibini sa\u011flayacak bir ifadeye sokulabilmesindeki y&uuml;ksek maharetinden dolay\u0131 Politis&rsquo;i tebrik etmi\u015flerdir. Son konu\u015fmalarda bunlara te\u015fekk&uuml;r mahiyetinde cevap veren Yunanl\u0131 diplomat\u0131n \u015fu s&ouml;zleri cidden ilgi &ccedil;ekici olmu\u015ftur:<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Bu Konferans\u0131n uluslararas\u0131 hakl\u0131l\u0131k bak\u0131m\u0131ndan ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131na b&uuml;y&uuml;k &ouml;nem veriyordum. Bu itibarla bana verilen g&ouml;revi ba\u015farmaya &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131m. T&uuml;rkiye, buradan d&uuml;nyaya hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sancaktar\u0131, uluslararas\u0131 uzla\u015fman\u0131n koruyucusu ve bar\u0131\u015f\u0131n d&uuml;zenlenmesinin savunucusu olarak &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. T&uuml;rkiye&rsquo;yi y&uuml;celten her \u015fey, dostlar\u0131 i&ccedil;in bir kazan&ccedil;t\u0131r. A&ccedil;\u0131k&ccedil;a s&ouml;ylemek isterim ki, bana burada elimden geldi\u011fi kadar &ccedil;al\u0131\u015fmakta g&uuml;&ccedil; veren, bu duygu olmu\u015ftur. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; T&uuml;rkiye&rsquo;nin kazanc\u0131, dolayl\u0131 olarak benim &uuml;lkemin kazanc\u0131d\u0131r.&rdquo;<em> <\/em>Montreux&rsquo;&uuml;n y&uuml;r&uuml;rl&uuml;l&uuml;kte kalma s&uuml;resi uzun tart\u0131\u015fmalara yol a&ccedil;m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiltere, elli y\u0131l ge&ccedil;erli olmas\u0131n\u0131 isteyerek en uzun s&uuml;reli &ouml;neriyi getirmi\u015ftir. Sovyetler Birli\u011fi, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin s&uuml;ratle geli\u015fmesini ve ko\u015fullar\u0131n da ona uygun olarak s&uuml;ratle de\u011fi\u015fmekte oldu\u011funu ileri s&uuml;rerek T&uuml;rk tezine yakla\u015fm\u0131\u015f, s&ouml;zle\u015fmenin 10-12 y\u0131l ge&ccedil;erli olmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir&hellip;<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">I. D&uuml;nya Sava\u015f\u0131&rsquo;nda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu zay\u0131f ve bir deniz g&uuml;c&uuml;ne malik olmad\u0131\u011f\u0131 halde, Bo\u011fazlar\u0131 can\u0131 ve kan\u0131 ile savunmu\u015f, Karadeniz-Akdeniz ba\u011flant\u0131s\u0131 bu savunma ile I. D&uuml;nya Sava\u015f\u0131&rsquo;n\u0131n kaderine b&uuml;y&uuml;k etki yapm\u0131\u015ft\u0131r. II. D&uuml;nya Sava\u015f\u0131&rsquo;nda ise Cumhuriyet T&uuml;rkiye&rsquo;si, Montreux S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;ni sadakatle korumak suretiyle silahl\u0131 &ccedil;arp\u0131\u015fmalar\u0131 bu b&ouml;lgeden uzak tutabilmi\u015f ve sava\u015fanlara, sonuna kadar Bo\u011fazlara sahip olman\u0131n de\u011ferini kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. B&uuml;t&uuml;n bu realiteler, yerli bir Karadeniz ve Akdeniz devleti olan T&uuml;rkiye Cumhuriyeti&rsquo;nin co\u011frafyas\u0131 ve potansiyeli ile d&uuml;nya siyasetinde, birbirine muar\u0131z olan kuvvetler kar\u015f\u0131s\u0131nda d&uuml;nya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 korumak a&ccedil;\u0131s\u0131ndan ne denli hayati bir sorumlulu\u011fu oldu\u011funu meydana &ccedil;\u0131karmaktad\u0131r. T&uuml;rkiye Cumhuriyeti, d&uuml;nya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 korumak a&ccedil;\u0131s\u0131ndan kendisine d&uuml;\u015fen bu b&uuml;y&uuml;k sorumlulu\u011fu, elbette kendi g&uuml;c&uuml; yan\u0131nda bug&uuml;n ge&ccedil;erli olan Montreux Uluslararas\u0131 S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;nin h&uuml;k&uuml;mlerini dikkatle takip ve denetlemekle y&uuml;r&uuml;tmeye &ccedil;al\u0131\u015facakt\u0131r. Bu Uluslararas\u0131 S&ouml;zle\u015fme&rsquo;nin etraf\u0131nda vukua gelebilecek her t&uuml;rl&uuml; anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 ve ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 &ouml;nleme durumunda olan T&uuml;rkiye&rsquo;nin tatbikatta maruz kalabilece\u011fi tazyiklerin ve hatta sald\u0131r\u0131lar\u0131n, Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan dikkatle izlenmesine ve kar\u015f\u0131lanmas\u0131na kesin zorunluluk vard\u0131r. Bu bak\u0131mdan Montreux Konferans\u0131 h&uuml;k&uuml;mlerine b&uuml;t&uuml;n siyaset&ccedil;ilerin &ccedil;ok yak\u0131ndan ilgi g&ouml;stermelerinde ve bu h&uuml;k&uuml;mlerin inceliklerini bilgi edinmelerinde mutlak bir zaruret bulunmaktad\u0131r. Montreux S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;nin anla\u015fmazl\u0131k an\u0131nda, baz\u0131 maddeleri aras\u0131nda dola\u015farak bir sonuca var\u0131lmas\u0131n\u0131 &uuml;mit etmek yanl\u0131\u015ft\u0131r veya hi&ccedil; de\u011filse yeterli olmayacakt\u0131r. S&ouml;zle\u015fme&rsquo;de g&ouml;r&uuml;len maddeler pek &ccedil;ok de\u011fi\u015fiklik &ouml;nerilerinin ve bu &ouml;nerilerin arkas\u0131nda yatan pek farkl\u0131 siyasi ve askeri d&uuml;\u015f&uuml;ncelerin ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015flard\u0131r ve ancak Konferans tutanaklar\u0131 okundukta ve belgelerden sezilecek art niyetlere h&acirc;kim olundukta, bu maddelerin ruhuna ula\u015f\u0131lmak imk&acirc;n\u0131 vard\u0131r.&rdquo;[2]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Montr&ouml;&rsquo;n&uuml;n delinmesi ABD&rsquo;nin bir talebi ve tuza\u011f\u0131yd\u0131!<\/span><\/strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bu S&ouml;zle\u015fme&rsquo;yi Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 internet sitesinden de okuyabilecek her ki\u015fi <strong><em>&uuml;lkelerin Karadeniz&rsquo;de bulundurabilecekleri ve Bo\u011fazlardan ge&ccedil;irecekleri sava\u015f gemisi b&uuml;y&uuml;kl&uuml;klerine getirilen s\u0131n\u0131rlamalar\u0131<\/em><\/strong> anlayabilirdi; &ouml;zellikle de Karadeniz&rsquo;e k\u0131y\u0131da\u015f olmayan &uuml;lkelerin. Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi, Lozan&rsquo;da eksik kalan Bo\u011fazlar ve Karadeniz rejimini d&uuml;zenledi\u011fi i&ccedil;in Lozan&rsquo;a imza atan b&uuml;t&uuml;n &uuml;lkeler ve Sovyetler Birli\u011fi (ve devam\u0131nda Rusya Federasyonu) Montr&ouml;&rsquo;ye imza vermi\u015flerdir. <strong>Ancak ABD ne Lozan&rsquo;\u0131, ne Montr&ouml;&rsquo;y&uuml; h&acirc;l&acirc; resmen kabul etmemi\u015ftir. <\/strong>So\u011fuk Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Sovyetler&rsquo;i bask\u0131 alt\u0131na almak i&ccedil;in Karadeniz&rsquo;e u&ccedil;ak gemisi ve a\u011f\u0131r tonajl\u0131 sava\u015f gemisi, denizalt\u0131 &ccedil;\u0131karma talepleri Montr&ouml; nedeniyle geri &ccedil;evrilmi\u015f, &ouml;rne\u011fin ABD u&ccedil;ak gemileri Dolmabah&ccedil;e &ouml;nlerine dek geldi\u011fi halde Bo\u011faz&rsquo;dan ge&ccedil;ememi\u015f ve Karadeniz&rsquo;e girememi\u015ftir. &Ouml;nceki Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G&uuml;l, Taha Akyol&rsquo;un 22 Aral\u0131k&rsquo;ta Karar gazetesinde yer verdi\u011fi s&ouml;zlerinde, <strong><em>2008 y\u0131l\u0131nda Rusya ile G&uuml;rcistan aras\u0131ndaki krizde ABD&rsquo;nin Karadeniz&rsquo;e (anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla 6&rsquo;nc\u0131 Filo&rsquo;nun) &ldquo;g&uuml;&ccedil;l&uuml; bir kolunu&rdquo; g&ouml;nderme talebinin geri &ccedil;evrildi\u011fini<\/em><\/strong> s&ouml;ylemi\u015ftir. ABD&rsquo;nin, Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;nden en fazla rahats\u0131z olan &uuml;lke oldu\u011fu s\u0131r de\u011fildir. Hatta Ergenekon ma\u011fduru emekli Amiral Cem G&uuml;rdeniz&rsquo;in iddias\u0131na g&ouml;re; Montr&ouml;&rsquo;y&uuml; delmek i&ccedil;in (erken uyar\u0131 radar\u0131 T&uuml;rkiye&rsquo;de, K&uuml;recik&rsquo;te olan F&uuml;ze Kalkan\u0131 Projesi&rsquo;nin f&uuml;zelerinin bulundu\u011fu) Romanya&rsquo;n\u0131n K&ouml;stence Liman\u0131&rsquo;na Tuna Nehri kanal\u0131yla ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 gemi par&ccedil;alar\u0131n\u0131 burada monte etme planlar\u0131 bilinmektedir. Erdo\u011fan&rsquo;\u0131n, Rusya&rsquo;dan al\u0131nan S-400 f&uuml;zeleri nedeniyle T&uuml;rkiye&rsquo;yi F-35 u&ccedil;aklar\u0131 dahil ABD yapt\u0131r\u0131m\u0131 tehdidi alt\u0131nda tuttu\u011fu bir s\u0131rada Kanal \u0130stanbul fikrini canland\u0131rmas\u0131 herhalde bir tesad&uuml;f zannedilmemelidir!<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Erdo\u011fan MONTR&Ouml; kozunu iyi kullanmazsa, T&uuml;rkiye&rsquo;nin ba\u015f\u0131na bela a&ccedil;ard\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Haftalard\u0131r, T&uuml;rkiye g&uuml;ndeminde Montr&ouml; vard\u0131. D&uuml;nyan\u0131n g&uuml;ndeminde de &uuml;st&uuml; &ouml;rt&uuml;l&uuml; Montr&ouml; vard\u0131. Bak\u0131n\u0131z NATO Genel Sekreteri&nbsp;Jens Stoltenberg telefonla, Ukrayna Cumhurba\u015fkan\u0131 Vladimir Zelenskiy ile g&ouml;r&uuml;\u015ferek, <em>&ldquo;NATO kararl\u0131 bir \u015fekilde Ukrayna&#8217;n\u0131n egemenlik ve toprak b&uuml;t&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;nden yanad\u0131r&rdquo;<\/em> diyerek k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131. Ama \u015fimdi Rusya Ukrayna&rsquo;ya sald\u0131r\u0131nca, bu &uuml;lkeyi yaln\u0131z b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ukrayna&#8217;n\u0131n, Rusya ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sava\u015f Karadeniz&#8217;i kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ukrayna&#8217;n\u0131n Karadeniz&#8217;de s\u0131n\u0131r uzunlu\u011fu 1.756 km, T&uuml;rkiye&#8217;nin ise Karadeniz&#8217;deki k\u0131y\u0131 uzunlu\u011fu 1.700&nbsp;km kadard\u0131. Cumhurba\u015fkan\u0131 Zelenskiy&nbsp;ile&nbsp;-alt\u0131 ay &ouml;nce Devlet Ni\u015fan\u0131 verdi\u011fi- Erdo\u011fan&#8217;\u0131n aras\u0131 &ccedil;ok iyi durumdayd\u0131. Zelenskiy, 2021 Nisan&rsquo;\u0131nda T&uuml;rkiye&#8217;ye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">-Erdo\u011fan, 2016&#8217;da Ukrayna ile&nbsp;ortak askeri ara&ccedil; ve silah &uuml;retimi&nbsp;konusunda anla\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">-Erdo\u011fan,&nbsp;askeri tedarik i&ccedil;in&nbsp;Ukrayna&#8217;ya 200 milyon lira mali destek sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Erdo\u011fan, Ukrayna&#8217;n\u0131n NATO&#8217;ya girmesine de arka &ccedil;\u0131kmaktayd\u0131. Bu arada \u015funu hat\u0131rlatay\u0131m: NATO &uuml;yesi olmak isteyen G&uuml;rcistan&#8217;a kar\u015f\u0131 2008 y\u0131l\u0131nda askeri m&uuml;dahalede bulunarak engelleyen Rusya, halihaz\u0131rda Ukrayna&#8217;n\u0131n NATO &uuml;yeli\u011fine de hi&ccedil; olumlu yakla\u015fmamaktayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ayr\u0131ca G&uuml;rcistan&#8217;\u0131n da Karadeniz k\u0131y\u0131 uzunlu\u011fu&nbsp;322 km&hellip; Keza Rusya&#8217;n\u0131n ise Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131s\u0131 421 km civar\u0131ndayd\u0131. Evet; T&uuml;rkiye, Rusya, Ukrayna ve G&uuml;rcistan,&nbsp;bu d&ouml;rt &uuml;lkenin&nbsp;Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131s\u0131 vard\u0131. Bu nedenle haftalard\u0131r g&uuml;ndemimizden d&uuml;\u015fmeyen Montr&ouml; ile&nbsp;bu d&ouml;rt &uuml;lke de al&acirc;kadard\u0131. B&ouml;lgeye girmek isteyen ABD\/NATO da&nbsp;bu tart\u0131\u015fmalara yak\u0131ndan ilgi duymaktayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla ABD, b&ouml;lgede renkli devrimleri k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131. 2003 y\u0131l\u0131nda G&uuml;rcistan&#8217;da <em>&ldquo;G&uuml;l Devrimi&rdquo; <\/em>yapt\u0131rd\u0131<em>. <\/em>2004 y\u0131l\u0131nda Ukrayna&#8217;da <em>&ldquo;Turuncu Devrimi&rdquo; <\/em>yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131<em>. <\/em>Putin&#8217;in iktidara geli\u015fiyle Rusya, b&ouml;lgede kaybetti\u011fi &uuml;lkeleri yeniden himayesine almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. &Ccedil;at\u0131\u015fmalar, sava\u015flar, i\u015fgaller ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131 ve h&acirc;l&acirc; ya\u015fanmaktayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">ABD\/NATO, Ukrayna ve G&uuml;rcistan&#8217;a yard\u0131m etmek istiyorlard\u0131. Ama kar\u015f\u0131lar\u0131na Montr&ouml; Bo\u011fazlar S&ouml;zle\u015fmesi &ccedil;\u0131kmaktayd\u0131. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;ne g&ouml;re: <em>(&Ccedil;anakkale ve \u0130stanbul) Bo\u011fazlardan ge&ccedil;i\u015fte&nbsp;b&uuml;t&uuml;n yabanc\u0131 deniz kuvvetlerinin&nbsp;en y&uuml;ksek toplam tonaj\u0131 15 bin tonu a\u015fmayacakt\u0131&hellip;<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Yine Montr&ouml;&rsquo;ye g&ouml;re:<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&nbsp;<strong><em>Karadeniz&#8217;in en g&uuml;&ccedil;l&uuml; donanmas\u0131n\u0131n tonaj\u0131n\u0131 en az 10 bin ton a\u015farsa, di\u011fer k\u0131y\u0131da\u015f &uuml;lkelere Karadeniz donanmalar\u0131n\u0131n tonajlar\u0131n\u0131 en &ccedil;ok 45 bin tona var\u0131ncaya de\u011fin artt\u0131rma hakk\u0131 do\u011facakt\u0131. <\/em>Ayr\u0131ca<em> <\/em>Montr&ouml;&rsquo;ye g&ouml;re: <em>Karadeniz&#8217;de bulunmalar\u0131n\u0131n amac\u0131 ne olursa olsun, k\u0131y\u0131da\u015f olmayan devletlerin sava\u015f gemileri bu denizde yirmi bir g&uuml;nden&nbsp;&ccedil;ok kalamayacaklard\u0131&hellip;<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet g&ouml;r&uuml;l&uuml;yor ki Montr&ouml;,&nbsp;ABD\/NATO&#8217;nun G&uuml;rcistan ile Ukrayna&#8217;ya silah yard\u0131m\u0131 yapmas\u0131n\u0131n &ouml;n&uuml;nde engel olu\u015fturmaktayd\u0131. &Ouml;rne\u011fin: Rusya, 2008 y\u0131l\u0131nda G&uuml;rcistan topraklar\u0131na girince; ABD, sava\u015f gemilerini&nbsp;insani yard\u0131m&nbsp;k\u0131l\u0131f\u0131nda Karadeniz&#8217;e sokmas\u0131 b&uuml;y&uuml;k kriz &ccedil;\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Bu <em>&ldquo;\u0130nsani yard\u0131m gemisi&rdquo;<\/em> denen,&nbsp;18 bin 400 tonajl\u0131 Amerikan 6. Filo&#8217;ya ait USS Mount Whitney adl\u0131 sava\u015f gemisi olmaktayd\u0131! Bu&nbsp;aldatma&nbsp;ortaya &ccedil;\u0131k\u0131nca T&uuml;rkiye k\u0131nanm\u0131\u015ft\u0131, ama Erdo\u011fan iktidar\u0131 sesini &ccedil;\u0131karmam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Emekli Amirallerin&nbsp;yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 a&ccedil;\u0131klaman\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k konusunu Montr&ouml; olu\u015fturmaktayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">-&ldquo;Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin&nbsp;tart\u0131\u015fmaya a&ccedil;\u0131lmas\u0131&nbsp;endi\u015fe ile kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">-&ldquo;Montr&ouml;,&nbsp;sadece T&uuml;rk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge&ccedil;i\u015fi d&uuml;zenleyen bir s&ouml;zle\u015fme de\u011fil, T&uuml;rkiye&#8217;ye \u0130stanbul, &Ccedil;anakkale, Marmara Denizi ve Bo\u011fazlardaki&nbsp;tam egemenlik haklar\u0131n\u0131&nbsp;geri kazand\u0131ran, Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131 tamamlayan b&uuml;y&uuml;k bir diplomasi zaferidir.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">-&ldquo;Montr&ouml;, Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131da\u015f &uuml;lkelerin g&uuml;venli\u011finin temel belgesi olup Karadeniz&#8217;i bar\u0131\u015f denizi yapan s&ouml;zle\u015fmedir.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">-&ldquo;Montr&ouml;, T&uuml;rkiye&#8217;nin herhangi bir sava\u015fta, sava\u015fan taraflardan birinin yan\u0131nda istemeden sava\u015fa girmesini &ouml;nleyen&nbsp;bir s&ouml;zle\u015fmedir. \u0130kinci D&uuml;nya Sava\u015f\u0131&#8217;nda tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131na imk&acirc;n yaratm\u0131\u015ft\u0131r.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">-&ldquo;T&uuml;rkiye&#8217;nin bekas\u0131nda &ouml;nemli bir yer tutan Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nin tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lmas\u0131na\/masaya gelmesine neden olabilecek&nbsp;her t&uuml;rl&uuml; s&ouml;ylem ve eylemden ka&ccedil;\u0131n\u0131lmas\u0131&nbsp;gerekti\u011fi kanaatindeyiz&hellip;&rdquo; <\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">gibi ifadeler yer alm\u0131\u015ft\u0131.<em><\/em><\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Bu s&ouml;zlerde b&uuml;y&uuml;k&nbsp;f\u0131rt\u0131na &ccedil;\u0131kar\u0131lacak ne vard\u0131? Denizciler, Montr&ouml;&#8217;n&uuml;n T&uuml;rkiye i&ccedil;in ne derece hayati &ouml;nemde oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015flard\u0131!&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <strong>diye soran Soner Yal&ccedil;\u0131n&rsquo;a hat\u0131rlatmak laz\u0131md\u0131: Evet; emekli Amirallerin Montr&ouml;&rsquo;n&uuml;n, ABD ve NATO lehine ama T&uuml;rkiye&rsquo;nin aleyhine suland\u0131r\u0131lma &ccedil;abalar\u0131na vurgu yapmalar\u0131 hakl\u0131yd\u0131. Ancak bu hakl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, tekke-takke hezeyan\u0131yla ve Atat&uuml;rk&ccedil;&uuml;l&uuml;k istismar\u0131yla bo\u015fa &ccedil;\u0131karm\u0131\u015flard\u0131 ve kendilerini haks\u0131z konuma ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131&hellip; &Uuml;stelik o bildik muht\u0131ra tarz\u0131nda ve gece yar\u0131s\u0131nda yay\u0131nlayarak AKP&rsquo;ye malzeme sunmu\u015flard\u0131. Bunlar ya ahmakl\u0131k yapm\u0131\u015flard\u0131 veya Erdo\u011fan&rsquo;a yarayacak \u015fekilde kiralan\u0131p kurgulanm\u0131\u015flard\u0131!?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bu arada Sn. Amirallere de bir hat\u0131rlatma yapal\u0131m&hellip;<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">T&uuml;rk denizcili\u011finin Piri Barbaros Hayrettin Pa\u015fa da sar\u0131kl\u0131yd\u0131!..<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Daha &ouml;nce, Akdeniz&rsquo;i a\u015f\u0131p \u0130spanya&rsquo;y\u0131 fetheden ve o bo\u011faza ismini veren Tar\u0131k bin Ziyad da sar\u0131kl\u0131yd\u0131!..<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bug&uuml;nk&uuml; \u0130stanbul&rsquo;u ve Bo\u011fazlar\u0131 bize kazand\u0131ran Sultan Fatih Hz.leri de sar\u0131kl\u0131yd\u0131!..<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bundan as\u0131rlar &ouml;nce K\u0131br\u0131s, Akdeniz ve Ege &uuml;zerinden gemilerle \u0130stanbul Fethine gelen ve \u015fehit d&uuml;\u015ferek bug&uuml;n yatt\u0131\u011f\u0131 Kutlu Mahal&rsquo;e ismini veren b&uuml;y&uuml;k Sahabe Eba Eyyub-el Ensari Hz.leri de sar\u0131kl\u0131yd\u0131!..<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">En son, Mustafa Kemal &ouml;nderli\u011findeki \u015fanl\u0131 Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131&rsquo;m\u0131zda bile, &ccedil;ok &ouml;nemli ve tarihi yararl\u0131l\u0131klar g&ouml;steren <em>Sar\u0131kl\u0131 M&uuml;cahitlerimizle<\/em> ilgili nice kitaplar yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131!..<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Yoksa, &ccedil;ok &ouml;zel bir mek&acirc;nda ve gayet \u015fahsi ve manevi bir ortamda; ve bize g&ouml;re gereksiz bir fantezi merak\u0131yla ve riyak&acirc;rl\u0131kla &ccedil;ekilen bir <em>&ldquo;Sar\u0131kl\u0131 Amiral&rdquo;<\/em> foto\u011fraf\u0131 &uuml;zerinden ve c&uuml;bbe-tekke bahanesiyle Aziz Milletimizin birlik ve dirlik mayas\u0131 olan Y&uuml;ce \u0130slam&rsquo;a duyduklar\u0131 sinsi d&uuml;\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 m\u0131 kusmu\u015flard\u0131? Oysa sar\u0131k-c&uuml;bbe gibi, ya\u015fanan &ccedil;a\u011f\u0131n ve co\u011frafyan\u0131n ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131 yans\u0131tan aksesuarlar, \u0130slam&rsquo;\u0131n \u015fart\u0131 ve esas\u0131 da say\u0131lmazlard\u0131. Bunlar <em>&ldquo;&Ouml;rfi S&uuml;nnet&rdquo;<\/em> cinsinden birtak\u0131m &acirc;det ve geleneklerin icab\u0131yd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Tabii ki, e\u011fer&nbsp;bir ka\u015f\u0131k suda f\u0131rt\u0131na&nbsp;estiriliyor ise as\u0131l bunun &uuml;zerinde durmak laz\u0131md\u0131. Montr&ouml;&#8217;y&uuml; savunmak antiemperyalist bir tav\u0131rd\u0131; ABD\/NATO kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Evet ABD\/NATO, Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;ni yok etmek i&ccedil;in f\u0131rsat kollamaktayd\u0131. Denizcilerin Montr&ouml; &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131 hakl\u0131 olsa da, &ccedil;\u0131k\u0131\u015f tarzlar\u0131 ve dolayl\u0131 bi&ccedil;imde \u0130slam alerjilerini kusmalar\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131, yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131zd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Sn. Erdo\u011fan&rsquo;\u0131n: <em>&ldquo;Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&#8217;nden &ccedil;\u0131kmakla ilgili halihaz\u0131rda ne bir &ccedil;al\u0131\u015fmam\u0131z ne de b&ouml;yle bir niyetimiz vard\u0131r.&nbsp;Ama gelecekte bu ihtiya&ccedil; ortaya &ccedil;\u0131karsa, &uuml;lkemizi daha iyisine kavu\u015fturmak &uuml;zere her s&ouml;zle\u015fmeyi g&ouml;zden ge&ccedil;irmekten de &ccedil;ekinmeyiz&hellip;&rdquo;<\/em> savunmas\u0131 da sinsi mesajlar ta\u015f\u0131maktayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 15.8pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Acaba&hellip; <em>&ldquo;Yap \u0130\u015flet Devret&rdquo;<\/em> modeliyle yapt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 Sn. Erdo\u011fan&rsquo;\u0131n a&ccedil;\u0131klad\u0131\u011f\u0131 KANAL \u0130STANBUL&rsquo;u, y\u0131llar boyu i\u015fletecek olan yabanc\u0131 firmalar ve yerli ortaklar\u0131yla imzalanan anla\u015fmaya; &Ccedil;anakkale ve \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131&rsquo;ndan ge&ccedil;meleri yasaklanan 15 bin tonaj\u0131 a\u015fan ABD ve NATO &uuml;lkeleri sava\u015f gemilerinin, para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kanal \u0130stanbul&rsquo;dan ge&ccedil;ip Karadeniz&rsquo;e kolayl\u0131kla ula\u015fmalar\u0131na ve b&ouml;ylece Montr&ouml;&rsquo;n&uuml;n Rusya aleyhine delinmi\u015f olmas\u0131na izin veren &ouml;zel k\u0131l\u0131fl\u0131 maddeleri mi yaz\u0131lacakt\u0131? Bu durumda T&uuml;rkiye Rusya&rsquo;n\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131na maruz mu b\u0131rak\u0131lacakt\u0131? Tarih boyunca Ha&ccedil;l\u0131 Avrupa&rsquo;n\u0131n ve Amerika&rsquo;n\u0131n d&uuml;\u015fmanl\u0131\u011f\u0131ndan ve entrikalar\u0131ndan kurtulamam\u0131\u015f olan T&uuml;rkiye&rsquo;yi, \u015fahsi ikbal ve ihtiraslar\u0131 u\u011fruna b&ouml;yle bir maceraya s&uuml;r&uuml;kleyenlere f\u0131rsat tan\u0131nacak m\u0131yd\u0131?<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"><\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"text-align: left;\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p style=\"margin-left: 30px; text-indent: -7.1pt;\"><a href=\"#ftnref1\" id=\"ftn1\" style=\"vertical-align: super;\">[1]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <a href=\"mailto:caferkeklikci@milligazete.com.tr\">caferkeklikci@milligazete.com.tr<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-left: 30px; text-indent: -7.1pt;\"><a href=\"#ftnref2\" id=\"ftn2\" style=\"vertical-align: super;\">[2]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Ankara, 20 Ekim 1976 \/ Fahri S. Korut&uuml;rk)<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; UKRAYNA KARGA\u015eASI VE D&Uuml;NYANIN YEN\u0130DEN KURGULANMASI &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; NATO&rsquo;nun ve AB&rsquo;nin, Rusya&rsquo;n\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Ukrayna&rsquo;y\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131 ve sadece kof nasihatlerde bulunduklar\u0131n\u0131 s&ouml;yleyen Sn. Erdo\u011fan, Ukrayna&rsquo;n\u0131n; &ldquo;T&uuml;rkiye Montr&ouml; S&ouml;zle\u015fmesi&rsquo;ndeki yetkilerini kullan\u0131p, Bo\u011fazlar\u0131 sava\u015f gemilerine kapatmal\u0131d\u0131r!&rdquo; &ccedil;a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 kof mazeretlere s\u0131\u011f\u0131nmaktad\u0131r. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 uzmanlar\u0131m\u0131z &ldquo;Ukrayna&rsquo;da ya\u015fananlar\u0131n bir sava\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r&rdquo; \u015feklinde g&uuml;l&uuml;n&ccedil; bahaneler uydurmaktad\u0131r. Rus [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[260],"tags":[],"class_list":["post-11100","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nisan-2022"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11100\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}