{"id":11125,"date":"2022-04-17T12:11:51","date_gmt":"2022-04-17T09:11:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/dinsizler-insanlarin-en-densiz-leridir-densizlerin-en-denisi-ise\/"},"modified":"2023-10-18T02:35:21","modified_gmt":"2023-10-17T23:35:21","slug":"dinsizler-insanlarin-en-densiz-leridir-densizlerin-en-denisi-ise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/dinsizler-insanlarin-en-densiz-leridir-densizlerin-en-denisi-ise\/","title":{"rendered":"Dinsizler, \u0130nsanlar\u0131n En \u201cDensiz\u201dleridir, \u201cDensiz\u201dlerin En \u201cDen\u2019i\u201dsi ise \u0130MAN VE \u0130SLAM D\u00dc\u015eMANI FELSEFEC\u0130LERD\u0130R!"},"content":{"rendered":"\n

\u00a0<\/p>\n

Dinsizler, \u0130nsanlar\u0131n En “Densiz<\/em>”[1]<\/span><\/sup>leridir,<\/span><\/strong><\/p>\n

“Densiz”lerin En “Den’i<\/em>”si[2]<\/span><\/sup> ise<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130MAN VE \u0130SLAM D\u00dc\u015eMANI FELSEFEC\u0130LERD\u0130R!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n

CHP eski Genel Ba\u015fkan\u0131 Altan \u00d6ymen’in karde\u015fi olan ve 1987’de bu d\u00fcnyadan ayr\u0131lan \u00d6rsan \u00d6ymen’in o\u011flu olan ve ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan <\/span>\u00d6rsan K. \u00d6ymen,<\/span><\/strong> 20 Eyl\u00fcl 2021 tarihli Cumhuriyet gazetesinde; <\/span>“Laiklik ve Milliyet\u00e7ilik” <\/span><\/em><\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir yaz\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131. <\/span><\/p>\n

“Bu anlamda Atat\u00fcrk’\u00fcn milliyet\u00e7ilik ilkesini, millet\u00e7ilik veya ulus\u00e7uluk kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klamak daha do\u011fru olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada milliyet\u00e7ili\u011fi \u0131rk ve etnik kimlik \u00fczerinden tan\u0131mlayan bir\u00e7ok ak\u0131m da bulunmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, laiklik ve ulus\u00e7uluk birbirini tamamlayan kavramlard\u0131r. Laiklik, dinin; devlet, siyaset, hukuk ve e\u011fitim i\u015flerine m\u00fcdahale etmemesini, bu alanlar\u0131 bask\u0131 alt\u0131na almamas\u0131n\u0131, dinin bireysel ve \u00f6znel bir \u00e7er\u00e7eveyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr…<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Necmettin Erbakan’\u0131n liderli\u011findeki Milli Selamet Partisi’nin ve Refah Partisi’nin g\u00fcndeme getirdi\u011fi ‘Milli G\u00f6r\u00fc\u015f’ kavram\u0131 da kendi i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir \u00e7eli\u015fki bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc laiklik kar\u015f\u0131t\u0131 bir hareketin milli olmas\u0131, tan\u0131m\u0131 ve \u00f6z\u00fc gere\u011fi olanakl\u0131 de\u011fildir. Laiklik kar\u015f\u0131t\u0131 bir hareket olsa olsa ‘\u00dcmmet\u00e7i G\u00f6r\u00fc\u015f’ olarak adland\u0131r\u0131labilir. Atat\u00fcrk ‘milli’ kavram\u0131n\u0131 her zaman, dini ba\u011flamdan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bi\u00e7imde kullanm\u0131\u015ft\u0131r.” <\/span><\/em><\/strong>\u015feklinde, kendi uydurmas\u0131 yalanlar\u0131n\u0131 ve yalama olmu\u015f saplant\u0131 ve safsatalar\u0131n\u0131 <\/span><\/strong>Atat\u00fcrk’\u00fcn anlay\u0131\u015f\u0131 ve amac\u0131 <\/span><\/strong>gibi g\u00f6sterme sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131na ve \u00e7ok \u00e7i\u011f ve \u00e7irkin bir <\/span><\/strong>Kemalizm istismarc\u0131l\u0131\u011f\u0131na <\/span><\/strong>soyunmu\u015flard\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Bizim \u0130slam inanc\u0131m\u0131za ve insanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za g\u00f6re; <\/span><\/strong>elbette herkesin hem <\/span><\/strong>inanma <\/span><\/em><\/strong>hem de <\/span><\/strong>inanmama <\/span><\/em><\/strong>hakk\u0131 ve h\u00fcrriyeti vard\u0131r, bu insanlar\u0131n kendi tercihleri kapsam\u0131ndad\u0131r. Ancak; insanlar\u0131 ve olu\u015fumlar\u0131, hakaret ve husumet kast\u0131yla <\/span><\/strong>“\u00dcmmet\u00e7i, Dinci, K\u00f6ktendinci, Gerici” <\/span><\/em><\/strong>diye yaftalamak, asla bir hak de\u011fil haks\u0131zl\u0131kt\u0131r, hatta ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131kt\u0131r!.. Ama maalesef \u00d6rsan K. \u00d6ymen ne hikmettir ki kendi hesab\u0131na ve taraftarlar\u0131 ad\u0131na, as\u0131l a\u00e7\u0131klamas\u0131 gereken noktalar\u0131 k\u0131y\u0131dan k\u00f6\u015feden yakalay\u0131p adeta tekerleme s\u00f6yler gibi <\/span><\/strong>“\u00fcmmet\u00e7i, dinci, k\u00f6ktendinci”<\/span><\/em><\/strong> diye inan\u00e7l\u0131 halk\u0131m\u0131z\u0131 horlamaya ve Y\u00fcce \u0130slam’a hakaret ya\u011fd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Oysa “bilim adam\u0131” vasf\u0131 ile konu\u015furken itham etmek ile ispat etmek aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6zetip \u00f6yle davran\u0131lmas\u0131 daha uygun ve uygarca bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Zira <\/span><\/strong>“Milli G\u00f6r\u00fc\u015f nedir?”<\/span><\/em><\/strong> sorusuna dahi gelmeden, ilk olarak M. K. Atat\u00fcrk’\u00fcn milliyet\u00e7ilik konusunda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kulaktan dolma de\u011fil bizzat kendisinden dinlemeden ortaya konulan ifadeler her \u015feyden \u00f6nce onun aziz hat\u0131ras\u0131na sayg\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131r ve kendi cehaletine bilimsellik etiketi sarma f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. <\/span><\/strong>\u0130\u015fte Atat\u00fcrk’\u00fcn Milliyet\u00e7ilik Anlay\u0131\u015f\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Mustafa Kemal Pa\u015fa:<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

– Efendiler, meselenin bir daha tekerr\u00fcr etmemesi ricas\u0131yla bir iki noktay\u0131 arz etmek isterim: Burada maksud olan ve Meclis-i \u00e2linizi te\u015fkil eden zevat yaln\u0131z T\u00fcrk de\u011fildir, yaln\u0131z \u00c7erkes de\u011fildir, yaln\u0131z K\u00fcrd de\u011fildir, yaln\u0131z Laz de\u011fildir. Fakat hepsinden m\u00fcrekkep (tamam\u0131ndan meydana gelmi\u015f) anas\u0131r-\u0131 \u0130slamiye’dir, samim\u00ee bir mecmuad\u0131r. Binaenaleyh, bu heyet-i \u00e2liyenin temsil etti\u011fi; hukukunu, hayat\u0131n\u0131, \u015ferefini kurtarmak i\u00e7in azmetti\u011fi emeller, yaln\u0131z bir unsur-\u0131 \u0130sl\u00e2m’a m\u00fcnhas\u0131r de\u011fildir. Anas\u0131r-\u0131 \u0130slamiye’den m\u00fcrekkep bir kitleye (\u00e7e\u015fitli k\u00f6kenlerden olu\u015fan bir \u0130slam toplulu\u011funa) aittir. Bunun b\u00f6yle oldu\u011funu hepimiz biliriz. Hep kabul etti\u011fimiz esaslardan birisi ve belki birincisi olan hudut meselesi tayin ve tespit edilirken, hudud-i mill\u00eemiz \u0130skenderun’un cenubundan ge\u00e7er, \u015farka do\u011fru uzanarak Musul’u, S\u00fcleymaniye’yi, Kerk\u00fck’\u00fc ihtiva eder. \u0130\u015fte hudud-\u0131 mill\u00eemiz budur dedik! H\u00e2lbuki Kerk\u00fck \u015fimalinde T\u00fcrk oldu\u011fu gibi, K\u00fcrd de vard\u0131r. Biz onlar\u0131 tefrik etmedik. Binaenaleyh, muhafaza ve m\u00fcdafaas\u0131 ile i\u015ftigal etti\u011fimiz millet, bittabi bu unsurdan ibaret de\u011fildir. Muhtelif anas\u0131r-\u0131 \u0130slamiye’den m\u00fcrekkeptir. Bu mecmuay\u0131 te\u015fkil eden her bir unsur-\u0131 \u0130sl\u00e2m, bizim karde\u015fimiz ve menafii tamam\u0131yla m\u00fc\u015fterek olan vatanda\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r. Ve yine kabul etti\u011fimiz esasat\u0131n ilk sat\u0131rlar\u0131nda, bu muhtelif anas\u0131r-\u0131 \u0130slamiye ki: Vatanda\u015ft\u0131rlar, yekdi\u011ferine kar\u015f\u0131 h\u00fcrmet-i m\u00fctekabile ile riayetk\u00e2rd\u0131rlar ve yekdi\u011ferinin her t\u00fcrl\u00fc hukukuna; \u0131rk\u00ee, ictima\u00ee, co\u011fraf\u00ee hukukuna daima riayetk\u00e2r oldu\u011funu tekrar te’yid ettik ve c\u00fcmlemiz bug\u00fcn samimiyetle kabul ettik. (Milletimizi olu\u015fturan b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman unsurlar, birbirlerinin k\u00f6kenine, sosyal stat\u00fcs\u00fcne ve co\u011frafi b\u00f6lgesine, her t\u00fcrl\u00fc hak ve hukuk \u00f6l\u00e7\u00fclerine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131l\u0131 ve sahip \u00e7\u0131k\u0131c\u0131 e\u015fit vatanda\u015flard\u0131r.) Binaenaleyh menafiimiz m\u00fc\u015fterektir. (Bu nedenle, \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z hak ve sorumluluklar\u0131m\u0131z ortakt\u0131r.) Tahsiline azmetti\u011fimiz vahdet, yaln\u0131z T\u00fcrk de\u011fil, yaln\u0131z \u00c7erkes de\u011fil, hepsinden memzuc bir unsur-\u0131 \u0130sl\u00e2m’d\u0131r. (Yani, olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z milli birlik sadece T\u00fcrklerden, \u00c7erkeslerden de\u011fil, b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6kenlerden meydana gelip kayna\u015fm\u0131\u015f bir \u0130slam cemiyetidir.) Bunun b\u00f6yle tel\u00e2kkisini (bilinmesine) ve sui tefehh\u00fcmata (k\u00f6t\u00fc ve yanl\u0131\u015f alg\u0131lamalara) meydan verilmemesini rica ediyorum. (Alk\u0131\u015flar)”<\/span><\/em><\/strong> (B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi zab\u0131tlar\u0131, 1 May\u0131s 1920)<\/span><\/strong><\/p>\n

Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, 01 May\u0131s 1920’de TBMM’de yapt\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa ve tarihi konu\u015fmas\u0131nda tam 7 (yedi) defa, Aziz Milletimizin <\/span><\/strong>“Anas\u0131r-\u0131 \u0130slamiye”<\/span><\/em><\/strong>den, yani M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ba\u011f\u0131yla kayna\u015fan farkl\u0131 k\u00f6kenlerden meydana geldi\u011fini \u0131srarla vurgulayarak, milliyet\u00e7ilik konusundaki temel dayana\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015flard\u0131r. Bu nedenle bizim; Moiz Kohen-Tekinalp haham\u0131ndan, ink\u00e2rc\u0131 karanl\u0131k kafalardan ve sizin gibi safsatac\u0131 tak\u0131m\u0131ndan Milliyet\u00e7ilik dersi almam\u0131za, Atat\u00fcrk ihtiya\u00e7 b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Elbette devletimizin; bu cennet \u00fclkemizi fethedip bize vatan yapan, Cumhuriyetimizi kuran ve halk\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan T\u00fcrk s\u0131fat\u0131yla tan\u0131nmas\u0131 ve an\u0131lmas\u0131 da do\u011fald\u0131r, bundan gocunanlar\u0131n ise marazl\u0131 maksatlar\u0131 vard\u0131r. Yurdumuza <\/span><\/strong>“T\u00fcrkiye”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>denilmesinden bile g\u0131c\u0131k alan kanc\u0131klar\u0131n, a\u011f\u0131zlar\u0131ndan <\/span><\/strong>“K\u00fcrdistan”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>kelimesini hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcrmemeleri, bunlar\u0131n bozuk niyetini ve t\u0131ynetini ortaya koymaktad\u0131r. Art\u0131k sa\u011fa-sola kaytarmaya \u00e7al\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r: \u00d6l\u00e7\u00fc \u0130slam’sa, Ayet ve Hadislerin buyruklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6rnek Atat\u00fcrk’se; i\u015fte, Meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden aktard\u0131\u011f\u0131 ve resmi zab\u0131tlarda aynen saklanan kanaatleri bunlard\u0131r. Bu konuda haks\u0131z, hatta ahl\u00e2ks\u0131z bir tav\u0131rla bize sata\u015fanlar\u0131n; hi\u00e7bir ilmi ve vicdani dayanaklar\u0131 bulunmamaktad\u0131r.[3]<\/span><\/strong><\/p>\n

Evet, Aziz Atat\u00fcrk’\u00fcn milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 bu esaslara dayanmaktad\u0131r. Bu tarif \u00fczerinden ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Merhum Necmettin Erbakan Hocam\u0131z\u0131n me\u015fhur Milli G\u00f6r\u00fc\u015f tarifinde de ayn\u0131 ger\u00e7ekler vurgulanmaktad\u0131r:<\/span><\/strong> “Herhangi bir kimse: Malazgirt’te inan\u0131\u015f\u0131n \u015fahlan\u0131\u015f\u0131n\u0131 ya\u015famadan; Kosova’da, Ni\u011fbolu’da bir k\u0131l\u0131\u00e7 olup parlamadan; Ulubatl\u0131 Hasan olup \u0130stanbul’u fethetmeden, Sultan Fatih olup at\u0131n\u0131 denize s\u00fcrmeden; Kanuni olup, \u015fanl\u0131 ordular\u0131yla Avrupa’n\u0131n i\u00e7ine y\u00fcr\u00fcmeden; Seyit \u00c7avu\u015f olup, 250 kiloluk mermiyi ‘ya Allah!’ diyerek top namlusuna s\u00fcrmeden; bir insan, SAKARYA’NIN S\u0130PERLER\u0130NE G\u0130RMEDEN; ve K\u0131br\u0131s’ta d\u00fc\u015fman tahkimat\u0131n\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7meden, Milli G\u00f6r\u00fc\u015f’\u00fcn ne oldu\u011funu anlayamaz.”<\/em> s\u00f6zleri,<\/span><\/strong><\/p>\n

a. Hem Sakarya Meydan Muharebesi’nin tarihimizin en \u00f6nemli zaferlerinden birisi oldu\u011funu belirtmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

b. Bu \u015fanl\u0131 m\u00fccadelenin, tamamen Milli ve \u015ferefli oldu\u011funu vurgulay\u0131p \u00f6vmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

c. Ve tabii dolay\u0131s\u0131yla, Sakarya zaferinin komutan\u0131 Mustafa Kemal Atat\u00fcrk’\u00fc de sahiplenip Milli G\u00f6r\u00fc\u015f’e d\u00e2hil etmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc Erbakan; Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’n\u0131, Milletimizin bin y\u0131ll\u0131k mayas\u0131n\u0131 olu\u015fturan Milli G\u00f6r\u00fc\u015f’\u00fcn yeni bir \u015fahlan\u0131\u015f\u0131 olarak de\u011ferlendirmektedir. <\/span><\/strong><\/p>\n

Sizin as\u0131ls\u0131z ithamlar ve bir s\u00fcr\u00fc yaftalar ile kaleme ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve yetmezmi\u015f gibi s\u00fcrekli tekrarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z <\/span><\/strong>“k\u00f6ktendinci, dinci”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>gibi ifadeleriniz; a\u015fa\u011f\u0131lamak kast\u0131ndan daha ba\u015fka bir amaca hizmet etti\u011fi s\u0131r\u0131tmaktad\u0131r. Yerli-Milli havas\u0131n\u0131 atarken, “insanlar\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitim almalar\u0131n\u0131 bile<\/em> emperyalist u\u015fa\u011f\u0131”<\/em> olmaya sebep g\u00f6r\u00fcrken, bir yandan kendi isminizin alt\u0131nda gururla New York etiketini yap\u0131\u015ft\u0131rmaktan geri durmam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Anti-emperyalist tak\u0131l\u0131rken, sizin tak\u0131m\u0131n emperyalistlerle sarma\u015f dola\u015f hallerine, onlardan icazet al\u0131p iktidara talip olma gayretlerine ne hikmetse suskun kalm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. \u00d6nerim; siz de iktidar gibi bir haber kanal\u0131 kurun, ad\u0131 da “c haber” olsun, siz de kendi uydurdu\u011funuz ger\u00e7eklerinizi(!) taraftarlar\u0131n\u0131za yutturun. Ama sizin hayal d\u00fcnyan\u0131za ve felsefi safsatalar\u0131n\u0131za s\u0131\u011fmayacak ger\u00e7ekleri karalamaktan, istismarc\u0131l\u0131ktan ve iftira atmaktan uzak durun. Sizin hepiniz Erbakan’\u0131n zek\u00e2t\u0131 (k\u0131rkta biri) kadar memleketi d\u00fc\u015f\u00fcnecek olsayd\u0131n\u0131z, ortak bir kelime bulur konu\u015furduk. Ancak ne yaz\u0131k ki, \u00e7ifte standarda dayal\u0131 ahl\u00e2k\u0131n\u0131z y\u00fcz\u00fcnden; de\u011fi\u015fmeyen tek do\u011frunuz, ‘sapt\u0131rma’ oldu\u011fundan \u00e7ok da konu\u015facak bir \u015feyiniz yoktur. Pek tabii olarak cevap hakk\u0131m\u0131z da sakl\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Aralar\u0131nda <\/span><\/strong>Onur \u00d6ymen<\/span><\/em><\/strong> <\/span>gibi de\u011ferli ve erdemli \u015fahsiyetlerin de bulundu\u011fu, malum ve me\u015fhur bir aileden olan bu <\/span><\/strong>\u00d6rsan Kunter \u00d6ymen <\/span><\/strong>“Felsefi yakla\u015f\u0131m”<\/span><\/em><\/strong> k\u0131l\u0131f\u0131 alt\u0131nda dinsizli\u011fi ve \u0130slam d\u0131\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yayma \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Bu yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z yakla\u015f\u0131m\u0131n alt\u0131nda, \u0130slam’\u0131 \u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131l\u0131kla, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ise ba\u011fnazl\u0131kla su\u00e7lama niyeti s\u0131r\u0131tmaktad\u0131r ve tabi sa\u00e7malamaktad\u0131r. Ve hele, Atat\u00fcrk’\u00fcn vefat\u0131ndan sonra kas\u0131tl\u0131 olarak yozla\u015ft\u0131r\u0131lan ve \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde uygulanan yanl\u0131\u015f LA\u0130KL\u0130K anlay\u0131\u015f\u0131, T\u00fcrkiye’nin bug\u00fcnk\u00fc ekonomik, siyasi, sosyal ve ahl\u00e2ki dejenerasyonunun as\u0131l sebebi iken, tutup b\u00fct\u00fcn bu olumsuz sonu\u00e7lardan dolay\u0131; 80 y\u0131ld\u0131r hi\u00e7bir etkinlik ve yetkinli\u011fi bulunmayan, sadece se\u00e7imlerde siyasilerin istismar arac\u0131 olarak yararlan\u0131lan \u0130SLAM D\u0130N\u0130N\u0130 su\u00e7lu ve sorumlu tutmak; utanmazl\u0131\u011f\u0131n ve sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n daniskas\u0131d\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Bu \u00d6rsan K. \u00d6ymen “Tanr\u0131 Var m\u0131d\u0131r?”<\/em> kitab\u0131n\u0131n 12 ve 13. sayfalar\u0131nda ger\u00e7ek bilgiler ve do\u011fru varsay\u0131mlarm\u0131\u015f gibi \u015fu safsatalar\u0131 s\u0131ralamaktad\u0131r:<\/span><\/strong>\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n

“\u00d6te yanda, Hume, Nietzsche, Marx, Sartre, Russell gibi filozoflar ateist ve\/veya agnostik kuramlar geli\u015ftirerek, Tanr\u0131 kavram\u0131n\u0131 ve dini reddetmi\u015flerdir. Felsefe’nin \u00f6nemi de bu \u00e7o\u011fulculu\u011fundan ve diyalektik yap\u0131s\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Felsefe kendisini Tevrat’\u0131n, \u0130ncil’in, Kur’an’\u0131n ayetlerine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaz. B\u0131rak\u0131n ateist ve agnostik filozoflar\u0131, teist filozoflar bile bunu yapmazlar, ayetlerin \u00f6tesine ge\u00e7erek, kendi ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmelerini ortaya koyarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc din kitaplar\u0131na referans yap\u0131larak Felsefe yap\u0131lmaz. Filozof, hahamdan, papazdan ve imamdan farkl\u0131 konumda bir ki\u015fidir. Felsefe a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bir \u015feyin ger\u00e7ekli\u011fi, onun Tevrat’ta, \u0130ncil’de, Kur’an’da yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanamaz.<\/span><\/strong><\/p>\n

Dinci despotizm ve dogmatizm vesayetinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye’de, din derslerinin neredeyse her y\u0131l zorunlu olmas\u0131, Felsefe derslerinin ise sadece bir y\u0131l zorunlu olmas\u0131n\u0131n nedeni de budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc iktidarlar her zaman Felsefe’den ve sorgulanmaktan korkmu\u015flard\u0131r. Bu \u00e7arp\u0131k e\u011fitim sistemine ba\u011fl\u0131 olarak, T\u00fcrkiye’deki s\u00f6zde ayd\u0131nlar da Felsefe ile ilgilenmedikleri i\u00e7in, Tanr\u0131 ve din konusu s\u00f6zde entelekt\u00fcel ortamlarda bile adeta bir tabu haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. S\u00f6zde ayd\u0131nlar\u0131n bu korkakl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle de, dinci despotizm ve dogmatizm T\u00fcrkiye’de mutlak egemenli\u011fini<\/em> ilan etmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye’de medyadaki ve akademideki s\u00f6zde ayd\u0131nlar, Hume, Nietzsche ve Marx’\u0131n din konusundaki kuramlar\u0131n\u0131 biliyorlar m\u0131? Bilmiyorlarsa \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar m\u0131? \u00d6\u011freniyorlarsa bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar?<\/span><\/strong><\/p>\n

Hume;<\/span><\/strong> deneyimlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bilgi ve varl\u0131k ad\u0131na bir \u015feyin ortaya konamayaca\u011f\u0131n\u0131, bu ba\u011flamda nedensellik ilkesinin de Teoloji’de ve dinde ge\u00e7erli olamayaca\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc nedensellik ilkesinin zihinde, belli olaylar\u0131n birle\u015fikli\u011finin s\u00fcrekli deneyim edilmesiyle olu\u015ftu\u011funu, bir ilk neden olarak s\u00f6zde Tanr\u0131’n\u0131n ise deneyim kapsam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu, Tanr\u0131’n\u0131n var oldu\u011funun ve her \u015feyin nedeni oldu\u011funun s\u00f6ylenemeyece\u011fini, Tanr\u0131’n\u0131n var olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinemeyece\u011fini, bilginin matematiksel ve olgusal \u00f6nermelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu, Tanr\u0131’n\u0131n antropomorfik bir kurgu oldu\u011funu,<\/em> Tanr\u0131’ya y\u00f6nelik iman temelli bir inan\u00e7 geli\u015ftirilebilece\u011fini, ancak iman\u0131n da akla ve deneyime ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, bilge bir insan\u0131n da akla ve deneyime uygun inan\u00e7lar geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini s\u00f6yler.<\/span><\/strong><\/p>\n

Nietzsche;<\/span><\/strong> baz\u0131 insanlar\u0131n g\u00fc\u00e7, iktidar, g\u00fcvenlik, mutluluk<\/em> gibi isten\u00e7ler ve d\u00fcrt\u00fcler nedeniyle ‘Tanr\u0131’ ad\u0131 verilen bir kurgu olu\u015fturduklar\u0131n\u0131,<\/em> ancak bunun \u00f6zg\u00fcr ruh anlay\u0131\u015f\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, dinlerin dayatt\u0131\u011f\u0131 ahl\u00e2k ve ya\u015fam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fc ahl\u00e2k\u0131 ve ya\u015fam\u0131 oldu\u011funu, \u00f6zg\u00fcr ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ruhun, kendi de\u011ferlerini kendisinin yaratmas\u0131 gerekti\u011fini, tektanr\u0131c\u0131 ve mutlak\u00e7\u0131 dinlerin bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn ve yozla\u015fman\u0131n g\u00f6stergesi oldu\u011funu, dinlerin a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler.<\/span><\/strong><\/p>\n

Marx;<\/span><\/strong> dinin halk\u0131n afyonu oldu\u011funu, dinin bir mutluluk vaadiyle<\/em> ve kalpsiz d\u00fcnyan\u0131n duygusu, ruhsuz ko\u015fullar\u0131n ruhu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bu mutlulu\u011fun hayali bir mutluluk oldu\u011funu, dinin, metafizik yap\u0131s\u0131 nedeniyle e\u015fitsizliklerin ekonomik temellerini \u00e7\u00f6z\u00fcmleyemedi\u011fini, din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc elde etmek de\u011fil, dinden \u00f6zg\u00fcrle\u015fmek gerekti\u011fini, kapitalizmin kom\u00fcnizm, dinin de ateizm ile a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, ancak kapitalizm sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin \u00f6ncelikli bir sorun oldu\u011funu, kapitalizm sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcnce, din sorununun da \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini ve kom\u00fcnist d\u00fczende dine ihtiya\u00e7 duyulmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Sadece iktidarlar\u0131n de\u011fil, sahte-ayd\u0131nlar\u0131n da korktu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u015fte bunlard\u0131r!”[4] diyen, daha do\u011frusu geveleyen \u00d6rsan K. \u00d6ymen’e hat\u0131rlatal\u0131m:<\/span><\/strong><\/p>\n

Canl\u0131lar\u0131n Temel Ta\u015f\u0131: H\u00fccredeki Kan\u0131tlar, Allah’\u0131n Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0130spatlamaktad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eu m\u00fckemmel ve muhte\u015fem <\/span><\/strong>K\u00e2inat\u0131n<\/span><\/em><\/strong> <\/span>de\u011fil, <\/span><\/strong>Tabiat\u0131n<\/span><\/em><\/strong> <\/span>de\u011fil, b\u00fct\u00fcn <\/span><\/strong>mevcudat\u0131n<\/span><\/em><\/strong> <\/span>de\u011fil, harika bir sanat eseri ve fabrika misali bir <\/span><\/strong>insan\u0131n<\/span><\/em><\/strong> <\/span>de\u011fil, sadece; t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n temel yap\u0131 ta\u015f\u0131 olan bir tek H\u00dcCRE’nin ve DNA molek\u00fcllerinin dahi \u00f6yle tesad\u00fcfen ve kendili\u011finden olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yleyenlere, “merkep” bile diyemeyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u015fekler g\u00fccenir!.. <\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130nsan kendi v\u00fccudundaki organlarda, sistemlerde her saniye i\u015fleyen kusursuz mekanizmadan yeni yeni haberdar olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu sistemin temelini olu\u015fturan h\u00fccre ise ismini, 1665’te Robert Hook taraf\u0131ndan ke\u015ffinden sonra tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 Latincede “k\u00fc\u00e7\u00fck oda” <\/strong>anlam\u0131na gelen “cell”<\/strong> kelimesinden alm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fccreye bu ismin verilmesi tesad\u00fcf de\u011fildir. Bu ke\u015ffi yapan bilim adam\u0131 hen\u00fcz tam fark\u0131nda olmasa da, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n temel ta\u015f\u0131 olan t\u00fcm faaliyetler bu k\u00fc\u00e7\u00fck, hem de \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck odada ger\u00e7ekle\u015fmektedir. H\u00fccrenin ke\u015ffinden uzun bir zaman ge\u00e7mesine ra\u011fmen h\u00fccrelerin \u00f6zelliklerinin \u00f6\u011frenilmesi ise ancak son birka\u00e7 on y\u0131la dayan\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta k\u00fc\u00e7\u00fck bir oda \u015feklinde tan\u0131mlanan bu h\u00fccrelerden baz\u0131lar\u0131 o kadar k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ki bunlar\u0131n bir milyon tanesi bir araya gelse ancak bir i\u011fne ucu kadar yer kaplar. Ancak, bu k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen h\u00fccre, bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak kanaatiyle, insano\u011flunun bug\u00fcne kadar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en kompleks yap\u0131 \u00fcnvan\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. <\/strong>H\u00fccrenin temelindeki atomlar\u0131n, atomlar\u0131n i\u00e7indeki proton ve n\u00f6tronlar\u0131n ve bunlar\u0131n da i\u00e7indeki kuarklar\u0131n mekanizmalar\u0131ndaki \u00fcst\u00fcn sistem ise, inan\u00e7l\u0131 olsun ya da olmas\u0131n herkesi hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrecek kadar m\u00fckemmeldir. Bilim d\u00fcnyas\u0131, canl\u0131 h\u00fccresinin insano\u011flunun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en kompleks yap\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde ortak bir g\u00f6r\u00fc\u015fe sahiptir. Bir benzetmeye g\u00f6re, ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fayabilme \u00f6zelli\u011fine sahip en basit canl\u0131 organizma olan bir prokaryot bakteri h\u00fccresi<\/strong> bile \u00f6yle bir minyat\u00fcr karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa sahiptir ki, uzay meki\u011fi bunun yan\u0131nda \u00e7ok daha geri bir teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak kal\u0131r. H\u00fccre ile ilgili bilgilerimiz \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131dad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da inceleyece\u011fimiz bilgiler sadece k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir h\u00fccrenin bile ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na inan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 birer mucize niteli\u011finde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\n

En K\u00fc\u00e7\u00fck Canl\u0131 Varl\u0131k: H\u00fccre Yap\u0131s\u0131 Bir Harikad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

Yaln\u0131zca insan de\u011fil, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar h\u00fccre denilen mikroskobik canl\u0131lar\u0131n bir araya gelmesinden olu\u015furlar. \u0130nsan v\u00fccudunda 100 trilyondan fazla h\u00fccre bulunmas\u0131 ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck varl\u0131klar olduklar\u0131 konusunda bize bilgi verebilir. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fckteki h\u00fccre, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u015fekilde kompleks bir yap\u0131ya sahiptir. H\u00fccredeki \u00fcretim sistemini, d\u00fcnyada hen\u00fcz benzeri tesis edilememi\u015f, son derece ileri teknolojiyle \u00e7al\u0131\u015fan hayali bir fabrikaya benzetebiliriz. Evet, bir fabrika d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu fabrikada \u00e7ok say\u0131da geli\u015fmi\u015f birimlerden olu\u015fan ve her birimde farkl\u0131 teknolojik \u00fcr\u00fcnler \u00fcretilen tesislerden olu\u015fan dev bir tesis olsun. Bu fabrikada \u00e7al\u0131\u015fan personellerin tamam\u0131 g\u00f6revlerini en m\u00fckemmel \u015fekilde yerine getiren, benzerlerine ancak bilim-kurgu filmlerinde rastlayabilece\u011fimiz d\u00fczeyde geli\u015fmi\u015f \u00fcst\u00fcn nitelikli robot ve bilgisayarlardan meydana gelsin. Bu fabrikada \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin bir k\u0131sm\u0131, fabrikan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in kendi i\u00e7 yap\u0131s\u0131nda kullan\u0131l\u0131rken, bir k\u0131sm\u0131 ise birbirine monte edilip yeni \u00fcretim makineleri yap\u0131ls\u0131n. Hem \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnlerden kendi ihtiyac\u0131n\u0131n fazlas\u0131n\u0131, hem de yapt\u0131\u011f\u0131 yeni \u00fcretim makinelerini d\u0131\u015far\u0131ya g\u00f6ndersin. Ayn\u0131 zamanda bu dev \u00fcretim tesisi, yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir fabrikan\u0131n olamayaca\u011f\u0131 kadar \u00e7evreci olsun. At\u0131klar\u0131n\u0131 kendisi yok edip \u00e7evreyi hemen hemen hi\u00e7 kirletmesin. \u00dcretimde en az sarfiyat\u0131 yap\u0131p, en y\u00fcksek verimi elde etsin.<\/span><\/p>\n

\u0130\u015fte h\u00fccredeki canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan faaliyetler de ayn\u0131 bu m\u00fckemmel \u015fekilde dizayn edilmi\u015f hayali fabrikadaki gibi ger\u00e7ekle\u015fir. Bir canl\u0131 h\u00fccresinin i\u00e7inde, t\u00fcm ya\u015fam\u0131m\u0131z boyunca g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz teknolojik \u00fcr\u00fcnlerin hepsinden \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn bir ‘teknoloji’ vard\u0131r. Modern ve b\u00fcy\u00fck bir \u015fehir i\u00e7erisinde h\u00fccrenin faaliyetlerini ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek yap\u0131 ve sistemi i\u00e7eren, say\u0131s\u0131z faaliyeti y\u00fcr\u00fcten bir fabrikay\u0131 kurabilmek i\u00e7in kilometrelerce kare alana ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. Ancak ortalama bir h\u00fccrenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc bu \u015fehirde, kilometrelerce kare de\u011fil, yaln\u0131zca milimetrenin 100’de biri kadard\u0131r. H\u00fccreleri, canl\u0131lar\u0131n v\u00fccudundaki k\u00fc\u00e7\u00fck fabrikalar, depolar, nakliye sistemleri ve enerji santralleri i\u00e7eren fabrikalar olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. <\/span><\/p>\n

Yap\u0131sal olarak canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn temelinde de atom ve atomlar\u0131n belli fiziksel ve kimyasal kurallara g\u00f6re olu\u015fturduklar\u0131 molek\u00fcller bulundu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015ftik. Ancak, cans\u0131z varl\u0131klarda, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00fc\u00e7 temel ko\u015fulu olan metabolizma, b\u00fcy\u00fcme ve \u00fcreme \u00f6zelliklerinin bulunmamas\u0131, onlar\u0131 canl\u0131 varl\u0131klardan ay\u0131r\u0131r. \u0130\u015fte bu ko\u015fullar\u0131 sa\u011flayan sisteme h\u00fccre diyoruz. <\/strong>Her biri temelde ayn\u0131, \u00f6zelde farkl\u0131 trilyonca h\u00fccre… Ve bu h\u00fccrelerin, e\u015f zamanl\u0131 olarak, \u00fcstlendikleri g\u00f6revleri yapabilmesi ile \u00f6nce dokular, sonra organlar, sonra sistemler, sonra da organizma sayesinde canl\u0131lar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bir tek h\u00fccremizde meydana gelen b\u00fct\u00fcn olaylar\u0131 laboratuvar ortam\u0131nda yapabilmek i\u00e7in \u0130stanbul b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir laboratuvar kurulmas\u0131 gerekti\u011fi ger\u00e7e\u011finden yola \u00e7\u0131karak, trilyonlarca h\u00fccreye sahip bir insan i\u00e7in ne kadar b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir laboratuvar kurulmas\u0131 gerekti\u011fini herhalde tahmin bile edemeyiz. \u015eimdi bu muhte\u015fem yap\u0131y\u0131 tan\u0131maya ba\u015flayal\u0131m.<\/span><\/p>\n

H\u00fccredeki Dev Fabrikay\u0131 Tesad\u00fcflerin Eseri Saymak, Ahmakl\u0131kt\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

H\u00fccrede yap\u0131lan faaliyetleri yery\u00fcz\u00fcnde bir tesis kurup uygulama \u015fans\u0131m\u0131z, geli\u015fmi\u015f teknolojiye ra\u011fmen imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun i\u00e7in birbirine benzemeyen, farkl\u0131 ama\u00e7larla kullan\u0131lan y\u00fczlerce \u00e7e\u015fit \u00fcr\u00fcn\u00fc ayn\u0131 anda kusursuz \u00fcretebilecek dev bir fabrika kurmam\u0131z gerekir. Ama biz h\u00fccredeki \u00fcretimin m\u00fckemmelli\u011fini anlatabilmek i\u00e7in h\u00fccreyle benzer \u00f6zelliklere ve kabiliyetlere sahip bilim-kurgu tarz\u0131 bir u\u00e7ak fabrikas\u0131 modeli hayal edelim. Ve bu fabrikada h\u00fccrede ger\u00e7ekle\u015fen faaliyetleri uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Kar\u015f\u0131m\u0131za \u015f\u00f6yle bir i\u015fleyi\u015f \u00e7\u0131kacakt\u0131r:<\/span><\/p>\n

U\u00e7a\u011f\u0131n yap\u0131lma karar\u0131 bilgi i\u015flem merkezine iletilir. U\u00e7a\u011f\u0131n teknik hesaplar\u0131, di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerin teknik \u00f6l\u00e7\u00fcm ve hesaplar\u0131yla birlikte fabrikan\u0131n bilgisayar\u0131nda kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Bilgisayar b\u00fct\u00fcn bu hesap ve \u00f6l\u00e7\u00fcmleri montaj ve \u00fcretim robotlar\u0131n\u0131n anlayabilece\u011fi planlara d\u00f6ker. Bu planlar \u00f6zel bir ileti\u015fim sistemiyle montaj robotuna g\u00f6nderilir. Montaj sistemi titizlikle u\u00e7a\u011f\u0131 yapmaya koyulur. U\u00e7a\u011f\u0131n her bir par\u00e7as\u0131, yaln\u0131zca o par\u00e7adan sorumlu olan uzman taraf\u0131ndan montaj robotuna getirilir ve ilgili yerlere monte edilir. Yap\u0131lacak en k\u00fc\u00e7\u00fck hata u\u00e7a\u011f\u0131n d\u00fc\u015fmesine neden olacakt\u0131r; ama sistem hata yapmaz. \u0130stisnai olarak hatal\u0131 bir \u00fcr\u00fcn \u00fcretilirse, bu \u00fcr\u00fcn hassas kontrol\u00f6rler taraf\u0131ndan an\u0131nda tespit edilir ve kesinlikle devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131r. Dahas\u0131, hatal\u0131 \u00fcr\u00fcn, par\u00e7alar\u0131na ayr\u0131larak bu par\u00e7alar yeni \u00fcretimlerde tekrar kullan\u0131l\u0131r. Hi\u00e7bir \u015fey israf edilmez. Biz u\u00e7ak \u00fcretimi yapsak da bu fabrika ayn\u0131 ortamda, y\u00fczlerce u\u00e7ak, diyaliz makinesi, bilgisayar, otomobil gibi birbirinden farkl\u0131 \u00fcr\u00fcnleri ayn\u0131 anda \u00fcretebilmektedir. Bu \u00fcr\u00fcnlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 kendisi kullan\u0131r, baz\u0131lar\u0131n\u0131 da d\u0131\u015far\u0131 satar. Herhalde yery\u00fcz\u00fcnde b\u00f6yle kompleks ve kusursuz bir fabrika sadece bilim-kurgudan \u00f6teye ge\u00e7emeyecektir. Ancak h\u00fccredeki organizasyon bu bilim-kurgu \u00f6rnekten \u00e7ok daha m\u00fckemmeldir. \u0130nsan v\u00fccudunda 200.000 tane birbirinden farkl\u0131 protein \u00e7e\u015fidi kullan\u0131l\u0131r ve bunlar\u0131n hepsi h\u00fccrelerde \u00fcretilir. Her h\u00fccrede b\u00fct\u00fcn proteinlerin yap\u0131m planlar\u0131 mevcuttur. Buna kar\u015f\u0131n, h\u00fccre yaln\u0131zca kendi i\u00e7inde kullanaca\u011f\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131ya ihra\u00e7 edece\u011fi proteinlerin bilgisini kendi DNA’s\u0131ndan se\u00e7er ve \u00fcretimini bu do\u011frultuda yapar. \u00dcretilen proteinlerin aralar\u0131ndaki i\u015flevsel farklar ise en az, bir u\u00e7akla televizyonun aras\u0131ndaki fark kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. <\/span><\/p>\n

Peki, bilim-kurgu olarak bile hayal etmekte zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z, yery\u00fcz\u00fcnde in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015fsak, belki bir \u015fehrin alan\u0131n\u0131 kaplayacak kadar b\u00fcy\u00fck bir fabrikan\u0131n i\u015flevini yapan h\u00fccrenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ne kadard\u0131r? Tekrar hat\u0131rlayal\u0131m: G\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne, kitap sayfas\u0131 kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n onda birine sahip, 10 mikrometre \u00e7ap\u0131 olan bir k\u00fcre getirelim. \u0130\u015fte, h\u00fccre olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya\u015fam\u0131n minyat\u00fcrize formu da b\u00f6ylesine k\u00fc\u00e7\u00fck bir hacimde, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00fc\u00e7 temel belirtisi olan metabolizma, b\u00fcy\u00fcme ve \u00e7o\u011falabilme yetene\u011fini g\u00f6sterebilmekte ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in binlerce biyokimyasal tepkimeyi harika bir d\u00fczen i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirebilmektedir. V\u00fccudumuzda bu mikro boyuttaki dev fabrikalardan yakla\u015f\u0131k 100 trilyon adet bulundu\u011funu da unutmamak gerekir.<\/span><\/p>\n

\u0130nsan H\u00fccresindeki Dev Ansiklopedi: DNA<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130nsan v\u00fccudundaki b\u00fct\u00fcn h\u00fccreler ba\u015flang\u0131\u00e7ta tek bir h\u00fccrenin b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011falmas\u0131yla meydana gelmi\u015ftir. Daha en ba\u015f\u0131ndan, v\u00fccudumuzun \u015fu anki yap\u0131s\u0131, \u015fekli, tasar\u0131m\u0131 ve t\u00fcm \u00f6zellikleriyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilgi, bu ilk h\u00fccrenin \u00e7ekirde\u011findeki kromozomlarda mevcuttur. Ba\u015fka bir ifade ile h\u00fccrenin \u00e7ekirde\u011finde bulunan DNA, insan v\u00fccudu bir yap\u0131ya benzetilecek olursa, v\u00fccudun en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar eksiksiz bir plan ve projesidir. \u0130nsan\u0131n anne karn\u0131ndaki ve do\u011fumundan sonraki geli\u015fmelerin hepsi \u00f6nceden belirlenmi\u015f plan ve proje \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenir.<\/strong> Sadece do\u011fum an\u0131ndaki \u00f6zelliklerimiz de\u011fil, otuz ya\u015f\u0131na geldi\u011fimizde sahip olaca\u011f\u0131m\u0131z boy, renk, kan grubu, y\u00fcz \u015fekli gibi b\u00fct\u00fcn \u00f6zelliklerimiz otuz y\u0131l dokuz ay \u00f6ncesinden, ba\u015flang\u0131\u00e7 h\u00fccremizin \u00e7ekirde\u011finde kodlanm\u0131\u015ft\u0131r. Sadece fiziksel \u00f6zelliklerimiz de\u011fil, v\u00fccudumuzdaki sistemlerin i\u015fleyi\u015fi, genetik \u00f6zelliklerimiz de bu ilk h\u00fccrede belirlenmi\u015ftir. <\/strong>\u0130nsan\u0131n geli\u015fimindeki bu kusursuz d\u00fczenleme Kur’an’\u0131n bir ayetinde \u015f\u00f6yle ifade edilmektedir:<\/span><\/p>\n

“Yoksa insan \u00f6yle ba\u015f\u0131bo\u015f ve gayesiz (yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131; ‘kendi ba\u015f\u0131na ve sorumsuz’ b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131n\u0131) m\u0131 sanmaktad\u0131r? (Oysa) Kendisi, ak\u0131t\u0131lan meniden bir damla su de\u011fil miydi? Sonra bir alak (embriyo) yap\u0131ld\u0131, derken (Allah, onu) yaratt\u0131 ve bir ‘d\u00fczen i\u00e7inde bi\u00e7im verdi.’”<\/span><\/em><\/strong> <\/span><\/em>(K\u0131yamet Suresi: 36-38)<\/span><\/p>\n

“DNA”<\/span><\/strong> molek\u00fcl\u00fcn\u00fc, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck fabrikalardaki bilgileri depolayan ve y\u00f6netimi sa\u011flayan bilgisayar veya otomasyon sistemine benzetebiliriz. H\u00fccredeki bilgi ve y\u00f6netim de, \u00e7ok say\u0131da atomun birle\u015fmesinden meydana gelmi\u015f, b\u00fcy\u00fck\u00e7e, sarmal \u015feklinde bir molek\u00fcl olan DNA taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Yani d\u00fcnyan\u0131n en ileri ve karma\u015f\u0131k fabrikas\u0131 olarak kabul edebilece\u011fimiz insan v\u00fccudunun in\u015fas\u0131 i\u00e7in gereken bilgi ve tecr\u00fcbe DNA’da sakl\u0131d\u0131r. DNA’da kay\u0131tl\u0131 bulunan bu bilgi muazzamd\u0131r. \u00d6yle ki, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmeyen DNA molek\u00fcl\u00fcnde tam bir milyon ansiklopedi sayfas\u0131n\u0131 dolduracak miktarda bilgi bulunur. Yani, her bir h\u00fccrenin \u00e7ekirde\u011finde, insan v\u00fccudunun i\u015flevlerini kontrol etmeye yarayan bir milyon sayfal\u0131k bir ansiklopedinin i\u00e7erebilece\u011fi miktarda bilgi kodlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir benzetme yapmak istersek, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ansiklopedilerinden birisi olan 23 ciltlik “Encyclopedia Britannica”n\u0131n bile toplam 25 bin sayfas\u0131 vard\u0131r. Bu durumda, kar\u015f\u0131m\u0131za inan\u0131lmaz bir tablo \u00e7\u0131kar. Mikroskobik h\u00fccrenin i\u00e7indeki, ondan \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ekirdekte bulunan bir molek\u00fclde, milyonlarca bilgi i\u00e7eren d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ansiklopedisinin 40 kat\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir bilgi deposu sakl\u0131 durmaktad\u0131r. Bu da 920 ciltlik, d\u00fcnyada ba\u015fka e\u015fi, benzeri olmayan dev bir ansiklopedi demektir. Yap\u0131lan tespitlere g\u00f6re ise, bu dev ansiklopedi yakla\u015f\u0131k 5 milyar farkl\u0131 bilgiye sahiptir. <\/span><\/p>\n

B\u00f6yle muazzam bilgi hazinesindeki kapasiteyi anlatmak i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnek vermemiz yeterli olur: Bug\u00fcne kadar ya\u015fam\u0131\u015f, gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f her canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleri bilgi olarak DNA’ya y\u00fcklense toplam DNA hacmi bir \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ancak k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 doldururdu. Dahas\u0131 geriye \u015fu ana kadar yaz\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131 saklayabilecek kadar bo\u015fluk kal\u0131rd\u0131. <\/strong>\u0130nsanlar modern \u00e7a\u011fda bilgiyi saklamak i\u00e7in bilgisayarlar\u0131 kullan\u0131yorlar. Bilgisayar teknolojisi ise bug\u00fcn b\u00fct\u00fcn di\u011fer teknolojilerin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken en ileri teknoloji olarak kabul ediliyor. Bundan 40 y\u0131l \u00f6nce, oda b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki bir bilgisayar\u0131n sahip olabildi\u011fi bilgiyi, bug\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck “mikro\u00e7ip”<\/strong>ler saklayabilmektedir… Ancak \u015funu hat\u0131rlatmal\u0131y\u0131z ki, insan zek\u00e2s\u0131n\u0131n as\u0131rlard\u0131r edindi\u011fi bilgi birikimi ve y\u0131llar s\u00fcren \u00e7abalar\u0131 sonucunda geli\u015ftirdi\u011fi bu son teknoloji bile, daha tek bir h\u00fccre \u00e7ekirde\u011finin bilgi saklama kapasitesinin yak\u0131n\u0131na ula\u015fabilmi\u015f de\u011fildir. <\/strong><\/span><\/p>\n

Tam bir milyon ansiklopedi sayfas\u0131na s\u0131\u011facak kadar geni\u015f bir bilgiyi depolayan DNA v\u00fccudumuzda ne kadar yer kaplar? \u0130nsanda (say\u0131lar\u0131 100 trilyona varan) h\u00fccrelerin ortalama \u00e7ap\u0131n\u0131n 10 mikron (mikron=milimetrenin binde biri)<\/strong> oldu\u011fu hat\u0131rlanacak olursa, ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir alandan s\u00f6z edildi\u011fi daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu mucizevi molek\u00fcl, Allah’\u0131n yaratma sanat\u0131ndaki m\u00fckemmellik ve ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn a\u00e7\u0131k bir kan\u0131t\u0131d\u0131r. \u00d6yle ki, yaln\u0131zca bu molek\u00fcl\u00fc incelemek ve halen pek az\u0131 g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f s\u0131rlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6zel bir bilim dal\u0131 bile kurulmu\u015ftur: “Genetik”<\/strong>… 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n bilimi olarak kabul edilen Genetik, elindeki her t\u00fcrl\u00fc teknolojik olanaklara ra\u011fmen DNA’n\u0131n esrar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zme konusunda hen\u00fcz emekleme safhas\u0131ndad\u0131r. \u0130nsano\u011flunun, DNA’n\u0131n gizemli ve muhte\u015fem yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda bilimsel geli\u015fmelere ra\u011fmen hen\u00fcz ne a\u015famada oldu\u011funu anlamak i\u00e7in \u015fu \u00f6rne\u011fi vermek yeterli olur herhalde. \u0130nsan h\u00fccresindeki DNA’larda 200.000 civar\u0131nda gen bulunur.<\/strong> Bu genler insan v\u00fccudunda g\u00f6rev yapan yakla\u015f\u0131k 200.000 civar\u0131ndaki proteinin kodlar\u0131n\u0131 saklar ve bu proteinlerin \u00fcretimini denetler. Bu 200.000 genin i\u00e7erdi\u011fi bilgi, DNA’daki toplam bilginin yaln\u0131zca %3’\u00fcn\u00fc te\u015fkil eder.<\/strong> Geriye kalan %97’lik b\u00f6l\u00fcm ise g\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u00e2l\u00e2 esrar\u0131n\u0131 korumaya devam etmektedir.<\/span><\/p>\n

Son y\u0131llardaki ara\u015ft\u0131rmalar bu %97’lik karanl\u0131k b\u00f6l\u00fcmde v\u00fccuttaki \u00e7ok karma\u015f\u0131k faaliyetlerin y\u00f6netimini sa\u011flayan mekanizmalar hakk\u0131nda ve h\u00fccrenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesiyle ilgili hayati bilgiler bulundu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Ancak bu konuda bilim insanlar\u0131n\u0131n daha kat edece\u011fi \u00e7ok yol vard\u0131r. \u015eimdi bu mucize molek\u00fcl\u00fcn %3’l\u00fck k\u0131sm\u0131nda ke\u015ffedebildi\u011fimiz ak\u0131llara durgunluk veren yap\u0131 ve inan\u0131lmaz i\u015fleyi\u015fini biraz daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde g\u00f6relim:<\/span><\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir h\u00fccre i\u00e7erisindeki DNA molek\u00fcl\u00fcnde sakl\u0131 olan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tespit edebildi\u011fimiz kadar\u0131yla<\/strong> bir milyon ansiklopedi sayfas\u0131na s\u0131\u011facak kadar bilgi nas\u0131l depolanmaktad\u0131r? Bu bilgi deposu nas\u0131l birbiriyle ileti\u015fim kurmaktad\u0131r? T\u00fcm canl\u0131larda oldu\u011fu gibi en k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131 ta\u015f\u0131 h\u00fccrenin de kendine has bir ileti\u015fim dili vard\u0131r. Nas\u0131l bizler 29 harften olu\u015fan T\u00fcrk\u00e7e Alfabesi, ba\u015fka bir deyi\u015fle 29 \u015fifre ile haberle\u015fiyorsak, DNA’n\u0131n da kendi alfabesi ve \u015fifreleme sistemi vard\u0131r. Sadece d\u00f6rt harfli bu DNA dili, A, T, G ve C harflerinden<\/strong> olu\u015fur. Her harf, “n\u00fckleotid”<\/strong> ad\u0131 verilen d\u00f6rt \u00f6zel bazdan birini temsil eder. Bu bazlar\u0131n milyonlarcas\u0131, anlaml\u0131 bir s\u0131ralama ile \u00fcst \u00fcste dizilerek DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fc olu\u015ftururlar. Bu harflerin iki\u015ferli olarak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 e\u015fle\u015ferek olu\u015fturduklar\u0131 basamaklar \u00fcst \u00fcste eklenerek genleri meydana getirirler. Bu genler insanda, boyun uzunlu\u011fu, g\u00f6z\u00fcn rengi, burnun, kula\u011f\u0131n, kafatas\u0131n\u0131n malzemesi, \u015fekli gibi say\u0131s\u0131z \u00f6zelli\u011fi kontrol eder. Yani tek bir h\u00fccrenin DNA’s\u0131nda v\u00fccudumuzdaki 206 kemi\u011fin, 600 kas\u0131n, 10.000 i\u015fitme siniri a\u011f\u0131n\u0131n, 2 milyon optik sinir a\u011f\u0131n, 100 milyar sinir h\u00fccresinin, 130 milyar metre uzunlu\u011fundaki damarlar\u0131n ve 100 trilyon h\u00fccrenin planlar\u0131 \u015fifrelenmi\u015f bir \u015fekilde mevcuttur!..<\/strong><\/span><\/p>\n

Her insan\u0131n DNA’s\u0131ndaki harflerin dizilimi farkl\u0131 farkl\u0131d\u0131r. <\/span><\/strong>\u015eu ana kadar d\u00fcnya \u00fczerinde ya\u015fam\u0131\u015f milyarlarca insan\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn birbirinden farkl\u0131 olmalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan neden de budur. Organlar\u0131n ve uzuvlar\u0131n temel yap\u0131 ve i\u015flevleri her insanda ayn\u0131d\u0131r. Ancak herkes o kadar ince farkl\u0131l\u0131klarla o kadar ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve \u00f6zel yarat\u0131l\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn insanlar tek bir h\u00fccrenin b\u00f6l\u00fcnmesiyle meydana geldikleri ve ayn\u0131 temel yap\u0131ya sahip olduklar\u0131 halde, milyarlarca de\u011fi\u015fik insan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong>Matematik bug\u00fcn DNA’da yaz\u0131l\u0131 bilgilerin olu\u015fumunda tesad\u00fcfe yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. De\u011fil milyonlarca basamaktan olu\u015fan DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn, DNA’y\u0131 olu\u015fturan 200.000 genden tek bir tanesinin bile tesad\u00fcfen olu\u015fabilme ihtimali imk\u00e2ns\u0131z tan\u0131m\u0131n\u0131n dahi zay\u0131f kald\u0131\u011f\u0131 bir kavramd\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u015eu anda okumakta oldu\u011funuz yaz\u0131y\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Harflerin (her harf i\u00e7in farkl\u0131 bir bask\u0131 kal\u0131b\u0131 kullan\u0131larak) kendi kendilerine ve rastgele bir araya gelerek b\u00f6yle bir yaz\u0131 olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 iddia eden birisine ne g\u00f6zle bakard\u0131n\u0131z? Belli ki b\u00f6yle bir iddiay\u0131 son derece mant\u0131ks\u0131z bulur ve bu yaz\u0131n\u0131n mutlaka ak\u0131ll\u0131 ve bilin\u00e7li birisi taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerdiniz. \u0130\u015fte DNA’daki durum da bundan hi\u00e7 farkl\u0131 de\u011fildir. Siz “hi\u00e7 hayat\u0131n\u0131z boyunca yazar\u0131 olmayan bir eser g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc?”<\/em> diye bir soru sorulsa cevab\u0131n\u0131z tabi\u00ee ki hay\u0131r olacakt\u0131r. \u00d6yleyse \u015f\u00f6yle bir soru akl\u0131m\u0131za gelmesi laz\u0131md\u0131r: Bir harf bile, bir yazar olmadan olu\u015famad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, insan h\u00fccresindeki milyarlarca harf nas\u0131l olu\u015fmu\u015ftur? Bu harfler nas\u0131l olup da b\u00f6yle m\u00fckemmel ve karma\u015f\u0131k bir bedenin e\u015fsiz plan\u0131n\u0131 olu\u015fturacak bir d\u00fczende birbiri ard\u0131na anlaml\u0131 bir \u015fekilde dizilmi\u015ftir? El yaz\u0131s\u0131 ile veya bilgisayarda iki sat\u0131rl\u0131k bir yaz\u0131 ve bir d\u00f6rtl\u00fck \u015fiir yazsak bile ka\u00e7 defa d\u00fczeltme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, kelimelerin yerini de\u011fi\u015ftirdi\u011finizi, imla veya noktalama i\u015faretlerini de\u011fi\u015ftirdi\u011finizi bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Peki, y\u00fcz milyon ansiklopedi sayfas\u0131 yaz\u0131l\u0131rken bu harflerin d\u00fczeninde \u00e7ok ufak bir bozulma olsayd\u0131 ne olurdu? Elbette \u015fimdiki halinizden \u00e7ok farkl\u0131 ve garip varl\u0131k olabilirdiniz. \u00d6rne\u011fin kula\u011f\u0131n\u0131z karn\u0131n\u0131zda yer al\u0131r ya da g\u00f6zleriniz topuklar\u0131n\u0131zda bulunabilirdi? Elleriniz s\u0131rt\u0131n\u0131za yap\u0131\u015fm\u0131\u015f olarak do\u011fabilir, bir hilkat garibesi olarak ya\u015fam s\u00fcrebilirdiniz. \u015eu anda d\u00fczg\u00fcn bir insan olarak ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrmenizin s\u0131rr\u0131, DNA’lar\u0131n\u0131zda bulunan 46 ciltlik ansiklopedideki milyarlarca harfin “hatas\u0131z”<\/strong> olarak birbiri ard\u0131na dizilmi\u015f olmas\u0131ndad\u0131r. (46 \u00e7e\u015fit kromozoma benzetme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.) Elbette bu harflerin kendi \u015fuurlar\u0131 ve iradeleriyle b\u00f6yle bir dizilimi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Burada harf olarak isimlendirdi\u011fimiz genler, \u00fcst\u00fcn ak\u0131l ve sonsuz ilim sahibi Allah’\u0131n yaratmas\u0131yla var olmu\u015ftur. Tesad\u00fcf kelimesini anlams\u0131z k\u0131lan bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc dizilim, Allah’\u0131n kusursuz yarat\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir sonucudur. Bu ger\u00e7ek Kur’an-\u0131 Kerim’de \u015fu \u015fekilde ifade edilmi\u015ftir:<\/span><\/p>\n

“O Allah ki, H\u00e2l\u0131k’t\u0131r (her \u015feyi yarat\u0131p v\u00fccuda getirendir), B\u00e2r\u00ee’dir (her \u015feyi hi\u00e7 yoktan ve en g\u00fczel bir bi\u00e7imde kusursuzca var edendir), Musavvir’dir (‘\u015fekil ve suret’ verendir). En g\u00fczel isimler O’na aittir. G\u00f6klerde ve yerde olanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc O’nu tesbih etmektedir. (O’nun \u015fan\u0131n\u0131 y\u00fcceltmektedir.) O, Az\u00eez’dir, Hak\u00eem’dir. (O mutlak \u00dcst\u00fcnd\u00fcr, tam H\u00fck\u00fcm ve Hikmet sahibidir.)” <\/span><\/em><\/strong>(Ha\u015fr Suresi: 24)<\/span><\/p>\n

H\u00fccredeki Ak\u0131l: “DNA”y\u0131 Yaratan ve Y\u00f6neten Allah’t\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu durumda \u015funu kabul etmelisiniz ki, midenizdeki ya da kula\u011f\u0131n\u0131zdaki herhangi bir h\u00fccre sizden kat kat daha bilgili, bu bilgiyi en do\u011fru ve en kusursuz \u015fekilde de\u011ferlendirdi\u011fi i\u00e7in de sizden \u00e7ok daha ak\u0131ll\u0131d\u0131r. Peki, bu akl\u0131n kayna\u011f\u0131 nedir? Nas\u0131l olur da v\u00fccudunuzdaki 100 trilyon h\u00fccrenin her biri ayr\u0131 ayr\u0131 b\u00f6ylesine inan\u0131lmaz bir akla sahip olabilir? Bunlar sonu\u00e7ta birer atom y\u0131\u011f\u0131n\u0131d\u0131r ve bilin\u00e7 sahibi de\u011fildirler. T\u00fcm elementlerin atomlar\u0131n\u0131 al\u0131n, farkl\u0131 bi\u00e7imlerde ve say\u0131larda birbirlerine ba\u011flay\u0131n, farkl\u0131 molek\u00fcller olu\u015fturun, yine de ak\u0131l elde edemezsiniz. Bu molek\u00fcllerin b\u00fcy\u00fck, k\u00fc\u00e7\u00fck, basit ya da karma\u015f\u0131k olmas\u0131 da bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmez. Sonu\u00e7ta, bilin\u00e7li olarak bir i\u015fi organize edip ba\u015faracak bir zihin asla elde edemezsiniz. O zaman nas\u0131l oluyor da, yine ayn\u0131 \u015fekilde, belli say\u0131daki ak\u0131ls\u0131z ve bilin\u00e7siz atomun belli \u015fekillerde dizilmesinden meydana gelmi\u015f DNA ve onunla uyumlu olarak \u00e7al\u0131\u015fan enzimler bilin\u00e7li bir\u00e7ok i\u015fler yap\u0131p, h\u00fccredeki say\u0131s\u0131z karma\u015f\u0131k ve farkl\u0131 i\u015flemleri kusursuz ve m\u00fckemmel olarak organize ediyorlar? Bunun cevab\u0131 \u00e7ok basittir; ak\u0131l, bu molek\u00fcllerde ya da bunlar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran h\u00fccrede de\u011fil, bu molek\u00fclleri bu i\u015fleri yapacak \u015fekilde programlanm\u0131\u015f olarak var edenin kendisindedir. K\u0131saca ak\u0131l eserde de\u011fil, o eseri yaratanda bulunur. En geli\u015fmi\u015f bilgisayar bile, onu en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na dek tasarlayan, onu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak programlar\u0131 yaz\u0131p ona y\u00fckleyen ve kullanan bir ak\u0131l ve zek\u00e2n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ayn\u0131 \u015fekilde, h\u00fccre de, i\u00e7indeki DNA ve RNA’lar da, bu h\u00fccrelerden meydana gelen insan da, kendilerini ve yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri yaratan\u0131n eserinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler. Eser ne kadar m\u00fckemmel, kusursuz ve etkileyici olursa olsun, ak\u0131l her zaman o eserin sahibindedir. <\/span><\/p>\n

Bir g\u00fcn bir laboratuvarda, masan\u0131n \u00fcst\u00fcnde \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir disket bulsan\u0131z ve onu bir bilgisayar yard\u0131m\u0131yla okuyup i\u00e7inde, sizin \u015fahs\u0131n\u0131za \u00f6zel milyarlarca bilgi oldu\u011funu g\u00f6rseniz, akl\u0131n\u0131za gelecek ilk soru, bu bilgilerin kim taraf\u0131ndan ve ne ama\u00e7la yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131?<\/em><\/strong> olurdu. Peki, ayn\u0131 soruyu neden h\u00fccre i\u00e7in sormuyoruz? Disket i\u00e7indeki bilgiler birileri taraf\u0131ndan oraya yaz\u0131lm\u0131\u015f ise, bundan \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn ve ileri bir teknolojiye sahip olan DNA, kim taraf\u0131ndan en m\u00fckemmel \u015fekilde tasarlan\u0131p, yarat\u0131l\u0131p, kendisi de ayr\u0131 bir mucize olan minicik h\u00fccrenin i\u00e7ine \u00f6zenle yerle\u015ftirilmi\u015ftir? Hem de binlerce y\u0131l \u00f6ncesinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar hi\u00e7bir \u00f6zelli\u011fini kaybetmeden. (Disketi yapan ve i\u00e7ine bilgileri yazan insan\u0131n beyninin de bu h\u00fccrelerden olu\u015ftu\u011funu unutmayal\u0131m). Bu sat\u0131rlar\u0131 okuman\u0131z, g\u00f6rmeniz, nefes alman\u0131z, d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz, k\u0131saca var olman\u0131z ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeniz i\u00e7in her an g\u00f6rev ba\u015f\u0131nda olan bu h\u00fccrelerin kim taraf\u0131ndan ve ni\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormaktan daha \u00f6nemli ne olabilir sizin i\u00e7in? Sizce hayatta en \u00e7ok merak etmeniz gereken, bu sorunun cevab\u0131 de\u011fil midir?<\/strong><\/span><\/p>\n

DNA, Tesad\u00fcflere, Dinsiz Darwinist D\u00fc\u015f\u00fcncelere Meydan Okumaktad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

Matematik bug\u00fcn DNA’da yaz\u0131l\u0131 bilgilerin olu\u015fumunda tesad\u00fcfe yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. De\u011fil milyonlarca basamaktan olu\u015fan DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn, DNA’y\u0131 olu\u015fturan 200.000 genden tek bir tanesinin bile tesad\u00fcfen olu\u015fabilme ihtimali imk\u00e2ns\u0131z tan\u0131m\u0131n\u0131n dahi zay\u0131f kald\u0131\u011f\u0131 bir durumdur. <\/span>Evrimci bir biyolog olan Salisbury<\/span><\/strong> bu imk\u00e2ns\u0131zl\u0131kla ilgili olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/span><\/p>\n

Orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir protein molek\u00fcl\u00fc, yakla\u015f\u0131k 300 amino asit i\u00e7erir. Bunu kontrol eden DNA zincirinde ise, yakla\u015f\u0131k 1000 n\u00fckleotid bulunacakt\u0131r. Bir DNA zincirinde d\u00f6rt \u00e7e\u015fit n\u00fckleotid bulundu\u011fu hat\u0131rlan\u0131rsa, 1000 n\u00fckleotidlik bir dizi, 4 \u00fczeri 1000 farkl\u0131 \u015fekilde olabilecektir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir logaritma hesab\u0131yla bulunan bu rakam ise, akl\u0131n kavrama s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesindedir. Yani ortamda b\u00fct\u00fcn gerekli n\u00fckleotidlerin bulundu\u011funu, bunlar\u0131n aralar\u0131nda ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gereken b\u00fct\u00fcn kompleks molek\u00fcllerin ve ba\u011flay\u0131c\u0131 enzimlerin hepsinin haz\u0131r oldu\u011funu farz etsek bile bu n\u00fckleotidlerin istenen s\u0131rada dizilmesi ihtimali 41000’de 1, di\u011fer bir ifadeyle, 10600’de 1 ihtimal demektir. K\u0131saca insan v\u00fccudundaki ortalama bir proteinin DNA’daki \u015fifresinin \u015fans eseri, kendi kendine olu\u015fma ihtimali, 10’un yan\u0131na 620 tane s\u0131f\u0131r konularak olu\u015fturulan say\u0131da 1’dir. Bu astronomik olman\u0131n da \u00f6tesindeki say\u0131 ise, pratik olarak “0” ihtimal anlam\u0131na gelir. Demek ki b\u00f6yle bir dizilim ancak ak\u0131ll\u0131 ve \u015fuurlu bir g\u00fcc\u00fcn bilgi ve kontrol\u00fc alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Francis Crick,<\/span><\/strong> <\/span>DNA’n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 ke\u015ffeden biyokimyac\u0131, konu \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalardan dolay\u0131 Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk zamanlarda koyu bir evrimci olan Crick, DNA’n\u0131n mucizevi yap\u0131s\u0131na \u015fahit olduktan sonra yazd\u0131\u011f\u0131 eserinde bilimsel bir ger\u00e7e\u011fi \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015ftir: “Bug\u00fcnk\u00fc mevcut bilgilerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcr\u00fcst bir adam ancak \u015funu s\u00f6yleyebilir: Bir anlamda hayat mucizevi bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in \u00e7ok fazla ko\u015ful bir araya getirilmelidir.” <\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Crick’e g\u00f6re hayat kesinlikle d\u00fcnya \u00fczerinde tesad\u00fcfen var olamazd\u0131. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi DNA \u00fczerinde en uzman ki\u015fi bile, evrimci olmas\u0131na ra\u011fmen, yarat\u0131l\u0131\u015fta tesad\u00fcfe yer veremiyordu. “Be\u015f milyar harften olu\u015fan DNA’daki bilgiler, A-T-G-C harflerinin birbiri ard\u0131na \u00f6zel ve anlaml\u0131 bir s\u0131ra i\u00e7inde dizilmesi ile olu\u015fur. Ancak bu s\u0131ralamada tek bir harf hatas\u0131n\u0131n dahi yap\u0131lmamas\u0131 gerekir. Ansiklopedide yanl\u0131\u015f yaz\u0131lm\u0131\u015f bir kelime ya da harf hatas\u0131 \u00f6nemsenmez, ge\u00e7ilir. Hatta fark edilmez bile. Buna kar\u015f\u0131n, DNA’da herhangi bir basamaktaki, \u00f6rne\u011fin 1 milyar 719 milyon 348 bin 632’nci basamaktaki bir harfin yanl\u0131\u015f kodlanmas\u0131 gibi bir hata bile, h\u00fccre i\u00e7in, dolay\u0131s\u0131yla insan i\u00e7in korkun\u00e7 sonu\u00e7lara yol a\u00e7ar. Mesela \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclen l\u00f6semi (kan kanseri) hastal\u0131\u011f\u0131 bu tip bir yanl\u0131\u015f kodlanman\u0131n sonucudur.”<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

\u0130\u015fin asl\u0131, buna “yanl\u0131\u015f kodlama” demek cehaletten kaynakl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc var olan her \u015fey gibi, insan\u0131n DNA’s\u0131 da Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve nadiren de olsa g\u00f6r\u00fclebilecek hatalar belli bir hikmet (\u0130lahi ama\u00e7) d\u00e2hilinde ortaya \u00e7\u0131kar. Kanser meydana getiren kodlama bozuklu\u011fu, \u00f6zel olarak yarat\u0131lm\u0131\u015f bir bozukluktur. \u0130nsana, kendi g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, acizli\u011fini g\u00f6stermek, insan\u0131n asl\u0131nda ne derece hassas dengeler \u00fczerinde yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu dengelerdeki en ufak bir bozulmayla ba\u015f\u0131na ne gibi s\u0131k\u0131nt\u0131lar gelebilece\u011fini hat\u0131rlatmak i\u00e7in Allah taraf\u0131ndan \u00f6zel olarak, belli bir hikmet d\u00e2hilinde yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

DNA’n\u0131n Ortaya \u00c7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u00c7aresizlik: Mutasyon Yalan\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n

Darwin, teorisini ortaya atarken, ne ayn\u0131 t\u00fcr i\u00e7indeki \u00e7e\u015fitlili\u011fin nedenini, ne de kendi uydurmalar\u0131ndan biri olan, “bir t\u00fcr\u00fcn ba\u015fka bir t\u00fcre de\u011fi\u015fti\u011fi”<\/strong> iddias\u0131n\u0131n mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayamam\u0131\u015ft\u0131. A\u00e7\u0131klayamazd\u0131 da \u00e7\u00fcnk\u00fc Darwin’in DNA’dan haberi yoktu. Darwin ne genetik, ne biyomatematik, ne de mikrobiyoloji biliyordu. Bu bilim dallar\u0131 Darwin’in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde var olmad\u0131\u011f\u0131ndan zaten bunlar\u0131 bilmesine de imk\u00e2n yoktu. O, sahip oldu\u011fu imk\u00e2nlar ile de\u011fi\u015fik hayvanlar\u0131 kesmi\u015f, iskeletlerindeki benzerliklerden yola \u00e7\u0131karak bilimsel olmayan hayal mahsul\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131mlar yapm\u0131\u015ft\u0131. Yukar\u0131daki bilim dallar\u0131 hen\u00fcz ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131ndan h\u00fccre hakk\u0131nda bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131na imk\u00e2n yoktu. Bug\u00fcn geli\u015fen teknoloji ile insanlar h\u00fccrenin sahip oldu\u011fu kusursuz ve kompleks mekanizmalardan haberdar oldular. Bunlar\u0131n tesad\u00fcfen veya zamanla kendi kendilerine var olamayacaklar\u0131 da anla\u015f\u0131ld\u0131. Zira, bu kompleks sistemin b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131 ayn\u0131 anda, ayn\u0131 yerde eksiksiz ve fazlas\u0131z olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131 gerekiyordu. Dahas\u0131, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu sistem de binlerce farkl\u0131 alt sistemlerden olu\u015fmaktayd\u0131. Bu durumda, ayn\u0131 anda, ayn\u0131 yerde, eksiksiz bir d\u00fczenin bir kerede var olmas\u0131n\u0131n tek bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 vard\u0131: “Yarat\u0131l\u0131\u015f”<\/strong>. B\u00f6ylelikle insanlar\u0131, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ink\u00e2r yoluyla Allah’\u0131n yolundan \u00e7evirmek i\u00e7in ortaya at\u0131lan evrim teorisinin ne kadar b\u00fcy\u00fck bir yalan oldu\u011fu, geli\u015fen bilim ve teknoloji ile bir kez daha ispatlanm\u0131\u015f oldu.<\/span><\/p>\n

Ancak; evrim bilimsel bir ger\u00e7ek de\u011fil, “Yarat\u0131l\u0131\u015f”\u0131 ink\u00e2r etme yan\u0131lg\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fen b\u00fct\u00fcn ideolojilerin dayand\u0131klar\u0131 uydurma bir temeldi. Bu y\u00fczden de ne pahas\u0131na olursa olsun bu yalan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeliydi. \u00c7are bir ba\u015fka yalanda bulundu: <\/span><\/strong>“Mutasyon hik\u00e2yesi!”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Evrimciler, ilkel t\u00fcrlerin geli\u015fmesinin ve farkl\u0131 yeni t\u00fcrlerin meydana gelmesinin mutasyonlar sonucunda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcler. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi mutasyonlar hi\u00e7bir \u015fekilde canl\u0131lardaki \u00e7e\u015fitlili\u011fin nedeni olamazlar. DNA’daki kusursuz dizilim ancak \u00f6zel bir yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n sonucudur. Ve bu yarat\u0131l\u0131\u015f \u00fcst\u00fcn g\u00fc\u00e7 sahibi olan Allah’a aittir. Allah’\u0131n kusursuz yarat\u0131\u015f\u0131 Kur’an’da \u015f\u00f6yle haber verilir:<\/span><\/p>\n

“Allah, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc sizin i\u00e7in bir karar (ya\u015fam ve yerle\u015fim alan\u0131), g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc (kubbemsi) bir bina k\u0131ld\u0131; sizi (m\u00fckemmelce) \u015fekillendirip (donatt\u0131), suretinizi de en g\u00fczel (bir \u015fekil ve \u00f6zellikte) yapt\u0131 ve size g\u00fczel-temiz (ve leziz) \u015feylerden r\u0131z\u0131k verip (yararland\u0131rd\u0131). \u0130\u015fte sizin Rabbiniz bu (K\u00e2dir ve Kerim olan) Allah’t\u0131r. \u00c2lemlerin Rabbi Allah ne M\u00fcbarektir (ve \u015ean\u0131 \u00e7ok Y\u00fcce oland\u0131r).” <\/em><\/span><\/strong>(M\u00fc’min Suresi: 64)<\/span><\/em><\/p>\n

“(Ancak m\u00fc\u015frikler Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p) O’nun d\u0131\u015f\u0131nda, hi\u00e7bir \u015feyi yaratamayan, \u00fcstelik kendileri yarat\u0131lm\u0131\u015f (ve ba\u015fkalar\u0131nca yap\u0131lm\u0131\u015f) olan, kendi nefislerine bile ne zarar ne yarar sa\u011flayamayan; \u00f6ld\u00fcrmeye, ya\u015fatmaya ve yeniden diriltip-yaymaya g\u00fc\u00e7leri bulunmayan birtak\u0131m ilahlar edinmi\u015flerdir.<\/span><\/em><\/strong>” <\/span><\/strong>(Furkan Suresi: 3)<\/span><\/p>\n

Sonu\u00e7: H\u00fccredeki Akl\u0131n Kayna\u011f\u0131 ALLAH’t\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylece, dev bir uzay gemisinden \u00e7ok daha kompleks ve harika sistemlere sahip, minyat\u00fcr bir \u015faheser olan canl\u0131lar\u0131n yap\u0131ta\u015f\u0131 olan h\u00fccreyi tan\u0131d\u0131k. H\u00fccre i\u00e7indeki organellerin ve h\u00fccrede \u00fcretilen enzimlerin, proteinlerin ve di\u011fer maddelerin, kendilerinden beklenmeyecek \u015fuurlu hareketlerinden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledik. \u0130nsan bedenindeki yakla\u015f\u0131k y\u00fcz trilyon h\u00fccrenin her birinde sergilenen \u00fcst\u00fcn ak\u0131l ve bilgiyle ilgili \u00f6rnekler verdik. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 anlat\u0131rken h\u00fccredeki par\u00e7ac\u0131klar\u0131n bilin\u00e7lerine ve ak\u0131llar\u0131na at\u0131fta bulunurken, “karar verir”, “denetler”, “d\u00fczeltir”, “se\u00e7er”<\/strong> gibi ifadeler kulland\u0131k. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, bu fiiller ancak ve ancak bilin\u00e7, ak\u0131l ve irade sahibi varl\u0131klar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fi fiillerdir. H\u00e2lbuki buraya kadar s\u00f6z konusu olan varl\u0131klar, hi\u00e7bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnme, karar verme, ak\u0131l etme gibi \u00f6zelliklere sahip olmayan \u00e7e\u015fitli atomlar ve molek\u00fcllerden ibarettir. \u00d6rne\u011fin, “bu kitap \u015funu anlatmak istiyor”<\/em><\/strong> dedi\u011fimizde, bellidir ki kastedilen, o kitab\u0131n yazar\u0131n\u0131n anlatmak istedi\u011fidir. Yoksa bu ifadeden, kitab\u0131n bizzat kendisi, sayfalar\u0131 ve m\u00fcrekkebiyle, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f de bir \u015feyler anlatmak istiyor gibi bir anlam \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00f6yle bir anlam \u00e7\u0131karmak ise, o ki\u015finin ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda ciddi bir bozukluk oldu\u011funun belirtisidir. H\u00fccreler i\u00e7in kullan\u0131lan “bilmek, haberdar olmak”<\/em><\/strong> gibi ifadeler de insan bedeninde ger\u00e7ekle\u015fen olaylar\u0131 daha iyi vurgulamak i\u00e7indir. Yoksa ak\u0131l sahibi her insan\u0131n da takdir edece\u011fi gibi bir h\u00fccrenin d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, iradeye sahip olmas\u0131 ve kararlar vermesi, ba\u015fka bir organ\u0131n \u00f6zelliklerinden haberdar olmas\u0131, form\u00fcller \u00fcretebilmesi kesinlikle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. <\/span><\/p>\n

Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re ise, h\u00fccre DNA’s\u0131ndaki bu dev ansiklopedinin yakla\u015f\u0131k 5 milyar farkl\u0131 bilgiye sahip oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftik. Bu son iki kelimeyi tekrarlayal\u0131m; “bilgiye sahiptir”<\/strong>… \u0130\u015fte burada durup, a\u011fz\u0131m\u0131zdan kolayca \u00e7\u0131k\u0131veren bu iki kelime \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir. Bir h\u00fccrenin i\u00e7inde milyarlarca bilgi oldu\u011funu s\u00f6ylemek kolayd\u0131r. Ancak bu, hi\u00e7 de \u00f6yle laf aras\u0131nda s\u00f6ylenip ge\u00e7ilebilecek bir ayr\u0131nt\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bir bilgisayar veya k\u00fct\u00fcphane de\u011fil, yaln\u0131zca protein, ya\u011f ve su molek\u00fcllerinden olu\u015fan, milimetreden 1000 kat daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00fcpt\u00fcr. Bu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck et par\u00e7as\u0131n\u0131n i\u00e7inde, de\u011fil milyonlarca bilgi, tek bir bilginin var olmas\u0131 ve onun bu bilgiyi muhafaza etmesi bile son derece hayret verici bir mucizedir. <\/strong><\/span><\/p>\n

G\u00f6zle g\u00f6remedi\u011fimiz, \u00e7ap\u0131 milimetrenin milyarda biri b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde olan, atomlar\u0131n yan yana dizilmesiyle olu\u015fmu\u015f bir zincir, acaba b\u00f6yle bir bilgiye ve haf\u0131zaya nas\u0131l sahip olabilir? Bu soruya \u015funu da ekleyin: V\u00fccudunuzdaki 100 trilyon h\u00fccreden her biri bir milyon sayfay\u0131 ezbere biliyorken, acaba siz zeki ve \u015fuurlu bir insan olarak hayat\u0131n\u0131z boyunca ka\u00e7 ansiklopedi sayfas\u0131 ezberleyebilirsiniz? Nas\u0131l olur da v\u00fccudunuzdaki 100 trilyon h\u00fccrenin her biri ayr\u0131 ayr\u0131 b\u00f6ylesine inan\u0131lmaz bir akla sahip olabilir? Bunlar sonu\u00e7ta birer atom y\u0131\u011f\u0131n\u0131d\u0131r ve bilin\u00e7 sahibi de\u011fildirler. T\u00fcm elementlerin atomlar\u0131n\u0131 al\u0131n, farkl\u0131 bi\u00e7imlerde ve say\u0131larda birbirlerine ba\u011flay\u0131n, farkl\u0131 molek\u00fcller olu\u015fturun, yine de ak\u0131l elde edemezsiniz.<\/strong> Bu molek\u00fcllerin b\u00fcy\u00fck, k\u00fc\u00e7\u00fck, basit ya da karma\u015f\u0131k olmas\u0131 da bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmez. Sonu\u00e7ta, bilin\u00e7li olarak bir i\u015fi organize edip ba\u015faracak bir zihin asla elde edemezsiniz.<\/span><\/p>\n

Hepimiz insan\u0131n olu\u015fumuyla ilgili bilgiler \u00f6\u011frenmi\u015fizdir. Buna g\u00f6re ilk ba\u015flarda bir et par\u00e7as\u0131 halindeki embriyo zaman i\u00e7inde \u015fekillenmekte, h\u00fccrelerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kollar\u0131, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7 organlar\u0131, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6zleri vb. olu\u015fturmak \u00fczere ayr\u0131l\u0131vermektedir. Her h\u00fccre gidece\u011fi yeri, hangi organ\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131, ne kadar \u00e7o\u011falaca\u011f\u0131n\u0131, ne zaman duraca\u011f\u0131n\u0131 bilmektedir. Fakat a\u015fa\u011f\u0131daki al\u0131nt\u0131da anlat\u0131lanlar, bize embriyonun \u015fekillenmesi s\u0131ras\u0131ndaki bir ba\u015fka hayranl\u0131k uyand\u0131r\u0131c\u0131 bilgiyi vermektedir:<\/span><\/p>\n

Bir et par\u00e7as\u0131 olan embriyonun \u00e7e\u015fitli organlar\u0131na ait h\u00fccreleri -ortamdaki kalsiyum miktar\u0131n\u0131 azaltarak- ay\u0131rsak, daha sonra \u00e7e\u015fitli organlara ait bu h\u00fccreleri elveri\u015fli bir ortamda iyice kar\u0131\u015ft\u0131rsak, bu h\u00fccreler tekrar birbirleri ile temas ettiklerinde ayn\u0131 organa ait h\u00fccreler birbirlerini tan\u0131rlar ve her organa ait h\u00fccreler ayr\u0131 k\u00fcmeler te\u015fkil ederler. Yani h\u00fccreleri ilk \u00f6nce birbirinden ay\u0131r\u0131p, sonra tekrar birle\u015ftirsek, ayn\u0131 organ\u0131 olu\u015fturacak olan h\u00fccreler birbirlerini tan\u0131yacak, tekrar birle\u015feceklerdir. Burada durup d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. H\u00fccre dedi\u011fimiz varl\u0131k proteinlerden, molek\u00fcllerden, atomlardan olu\u015fan, milimetrenin y\u00fczde biri b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir yap\u0131d\u0131r. Bu varl\u0131\u011f\u0131n elleri, kollar\u0131, g\u00f6zleri, kulaklar\u0131, beyni yoktur. Bu varl\u0131\u011f\u0131n sizin gibi bir \u015fuuru da yoktur. O halde bu se\u00e7imi nas\u0131l yapmaktad\u0131r? Ne beyne, ne sinir sistemine, ne de g\u00f6ze, kula\u011fa sahip olmayan bu h\u00fccreler birbirlerini nas\u0131l tan\u0131maktad\u0131rlar? \u00c7e\u015fitli molek\u00fcllerin bir araya gelmesiyle olu\u015fan bu ak\u0131l, bilin\u00e7 sahibi olmayan varl\u0131klar di\u011fer h\u00fccreler aras\u0131ndan kendi t\u00fcr\u00fcnden olan h\u00fccreyi nas\u0131l se\u00e7ebilmektedir? Daha sonradan birlik olup bir organ\u0131 olu\u015fturacaklar\u0131n\u0131 nereden bilmektedirler? \u015euursuz molek\u00fcllerin sergiledikleri b\u00fcy\u00fck \u015fuurun kayna\u011f\u0131 nedir? Nas\u0131l oluyor da, belli say\u0131daki ak\u0131ls\u0131z ve bilin\u00e7siz atomun belli \u015fekillerde dizilmesinden meydana gelmi\u015f DNA ve onunla uyumlu olarak \u00e7al\u0131\u015fan enzimler bilin\u00e7li bir\u00e7ok i\u015fler yap\u0131p, h\u00fccredeki say\u0131s\u0131z karma\u015f\u0131k ve farkl\u0131 i\u015flemleri kusursuz ve m\u00fckemmel olarak organize ediyorlar? <\/span><\/p>\n

Bir ba\u015fka dikkat \u00e7ekici \u00f6rnek de canl\u0131 v\u00fccudundaki gereksiz, hatal\u0131 veya hastal\u0131kl\u0131 h\u00fccrelerin kendi kendilerini yok etmesidir. Pek \u00e7ok h\u00fccre kendi kendini yok etmek i\u00e7in bir dizi protein \u00fcretir. H\u00fccre v\u00fccuda yararl\u0131 oldu\u011fu s\u00fcrece bu proteini, yani kendi \u00f6l\u00fcm makinesini durdurur. H\u00fccre hastalan\u0131r, k\u00f6t\u00fc huylu hale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr veya organizman\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmeye ba\u015flarsa \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc proteinler \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr, etkin hale gelir ve h\u00fccreyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrler. H\u00fccrenin tam zaman\u0131nda ve yerinde karar vermesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. Aksi takdirde, yani \u00f6l\u00fcm proteinleri, h\u00fccre sa\u011fl\u0131kl\u0131 iken harekete ge\u00e7irildi\u011finde, v\u00fccuttaki sa\u011fl\u0131kl\u0131 h\u00fccreler s\u00fcrekli \u00f6lecekler ve bu da canl\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile sonu\u00e7lanacakt\u0131r. Zararl\u0131 ve hastal\u0131kl\u0131 h\u00fccrelerin ya\u015famaya devam etmeleri ise yine canl\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile sonu\u00e7lanabilecektir. Bu durumu tam zaman\u0131nda fark edip kendini par\u00e7alayarak \u00f6ld\u00fcren h\u00fccrelerin art\u0131klar\u0131 ise derhal \u00e7evredeki di\u011fer h\u00fccreler taraf\u0131ndan yok edilir. Daha da ilgin\u00e7 olan ise \u00f6l\u00fc h\u00fccrelerin hepsinin di\u011fer h\u00fccreler taraf\u0131ndan temizlenmemesidir. Baz\u0131 \u00f6l\u00fc h\u00fccreler \u00f6zellikle b\u0131rak\u0131l\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n v\u00fccuttaki g\u00f6revleri h\u00e2l\u00e2 bitmemi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin; g\u00f6z\u00fcn lensi, deri, t\u0131rnak gibi dokular da \u00f6l\u00fc h\u00fccrelerden olu\u015fur ama bunlar beden i\u00e7in gerekli oldu\u011fu i\u00e7in yok edilmezler. H\u00fccrelerin, hangi \u00f6l\u00fc h\u00fccreleri yok ederek hangilerini b\u0131rakacaklar\u0131na karar vermeleri ve bu karara v\u00fccuttaki trilyonlarca h\u00fccrenin uyum g\u00f6stermesi, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir konudur. T\u00fcm h\u00fccreler, canl\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in en ideal \u015fekilde yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. <\/span><\/p>\n

Bir h\u00fccreye b\u00f6ylesine hayati bir karar\u0131 verecek ve uygulayacak \u015fuuru kazand\u0131ran nedir? Hangi durumda i\u00e7inde bulundu\u011fu organizmaya zarar verece\u011fini \u00f6\u011freten kimdir? Ve bu zarar\u0131 \u00f6nlemeyi bu mikroskobik canl\u0131ya ilham eden g\u00fc\u00e7 kime aittir? Burada anlat\u0131lanlardan g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, t\u00fcm h\u00fccreler, canl\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in en ideal \u015fekilde programlanm\u0131\u015flard\u0131r. O halde bu program\u0131n sahibi kimdir?<\/span><\/strong><\/p>\n

Bunun cevab\u0131 \u00e7ok basittir; ak\u0131l, bu molek\u00fcllerde ya da bunlar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran h\u00fccrede de\u011fil, bu molek\u00fclleri bu i\u015fleri yapacak \u015fekilde programlanm\u0131\u015f olarak var edenin kendisindedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00fccrelerin insanlar\u0131n sahip olmad\u0131\u011f\u0131 derecede \u00fcst\u00fcn \u015fuur ve ak\u0131l g\u00f6stererek karar vermesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/strong> Bu h\u00fccreler var olduklar\u0131 andan yok olana kadar sabah ak\u015fam insan\u0131n hizmetine haz\u0131rd\u0131r. Asla dinlenmez, yorulmaz veya yapmas\u0131 gerekenleri unutmazlar. Burada as\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken konu ise, t\u00fcm bu muazzam mekanizmalar\u0131n insan ya\u015fam\u0131ndaki her saniye boyunca insanlar\u0131n m\u00fcdahalesi olmadan, yani “kendi kendine”<\/strong> insan\u0131n kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. T\u00fcm bunlar\u0131n \u00fcst\u00fcn bir iradeye sahip bir Yarat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan var edildi\u011fi ve denetiminin de yine ayn\u0131 \u00fcst\u00fcn Yarat\u0131c\u0131’ya ait oldu\u011fu, vicdan sahibi ak\u0131ll\u0131 her ki\u015fi i\u00e7in \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ektir. Bu \u00fcst\u00fcn ak\u0131l ve \u015fuur, \u00e2lemlerin Rabbi olan Allah’a aittir.<\/strong> Bu olaylar bize t\u00fcm k\u00e2inata h\u00e2kim olan Allah’\u0131n \u00fcst\u00fcn kudretini g\u00f6stermektedir. H\u00fccreleri bu \u00f6zelliklerle birlikte yaratan, benzeri olmayan bir ilmin sahibi olan Allah’t\u0131r. Allah insanlara kendi bedenlerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bu gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6zelliklerle g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmektedir.<\/span><\/p>\n

K\u0131saca ak\u0131l eserde de\u011fil, o eseri yaratanda bulunur. En geli\u015fmi\u015f bilgisayar bile, onu en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na dek tasarlayan, onu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak programlar\u0131 yaz\u0131p ona y\u00fckleyen ve kullanan bir ak\u0131l ve zek\u00e2n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ayn\u0131 \u015fekilde, h\u00fccre de, i\u00e7indeki DNA ve RNA’lar da, bu h\u00fccrelerden meydana gelen insan da, kendilerini ve yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri yaratan\u0131n eserinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler. Eser ne kadar m\u00fckemmel, kusursuz ve etkileyici olursa olsun, ak\u0131l her zaman o eserin sahibindedir!<\/span><\/strong><\/p>\n

Ey \u00d6rsan K. \u00d6ymen gibi inan\u00e7s\u0131z felsefeciler, haydi cevab\u0131n\u0131z\u0131 bekliyoruz!<\/span><\/strong><\/p>\n

Lehigh \u00dcniversitesi’nde biyokimya profes\u00f6r\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015fan <\/span>Michael Behe<\/span><\/strong>, 1996 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 “Darwin’in Kara Kutusu: Evrime Biyokimyasal Ba\u015fkald\u0131r\u0131”<\/em><\/strong> adl\u0131 kitab\u0131nda g\u00f6rmezlikten gelinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yukar\u0131daki sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde vermektedir:<\/span><\/p>\n

“H\u00fccreyi ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilen t\u00fcm bu \u00e7abalar, \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde, ba\u011f\u0131ra ba\u011f\u0131ra tek bir sonucu veriyordu: TASARIM. Bu sonu\u00e7 o denli belirgindi ki, bilim tarihindeki en \u00f6nemli bulu\u015flardan biri olarak g\u00f6r\u00fclmeli, sevin\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131na ve b\u00fcy\u00fck kutlamalara yol a\u00e7mal\u0131yd\u0131… Ama hi\u00e7bir kutlama yap\u0131lmad\u0131, hi\u00e7bir sevin\u00e7 ifade edilmedi. Peki, neden? Neden bilim d\u00fcnyas\u0131, ke\u015ffetti\u011fi b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe sahip \u00e7\u0131km\u0131yor? \u00c7\u00fcnk\u00fc bilin\u00e7li bir tasar\u0131m\u0131 kabul etmek, ister istemez Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeyi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor onlara.”<\/span><\/em><\/strong> (Michael j. Behe – Darwins Black Box: The Biochemical Challange to s. 232-33)<\/span><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu delillere ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ink\u00e2r eden evrim teorisi, t\u00fcm canl\u0131 t\u00fcrlerinin, bundan yakla\u015f\u0131k 3.8 milyar y\u0131l \u00f6nce ilkel d\u00fcnyada ortaya \u00e7\u0131kan tek bir canl\u0131 h\u00fccreden geldiklerini iddia etmektedir. Bu teorinin ge\u00e7ersizli\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilimsel olarak say\u0131s\u0131z delil ile ispat edilmi\u015ftir. Ancak t\u00fcm bunlardan \u00f6nce, iddia edilen evrim s\u00fcrecinin ilk basama\u011f\u0131 \u00fczerinde durmak gerekir. S\u00f6z\u00fc edilen o “ilk h\u00fccre” nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r?<\/strong> O “ilk h\u00fccre”<\/strong>nin, hi\u00e7bir tasar\u0131m, plan ve d\u00fczenleme olmadan, do\u011fa kanunlar\u0131 i\u00e7inde rastlant\u0131sal olarak meydana gelmesi, bilinen en temel biyoloji kanunlar\u0131na tamamen ayk\u0131r\u0131 bulunan bir aldatmacad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Burada dikkatimizi \u00e7eken bir konu daha vard\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6stermi\u015ftir ki, hayat\u0131n ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in yaln\u0131zca canl\u0131larda bulunmas\u0131 gereken maddelerin bir araya gelmi\u015f olmas\u0131 yeterli say\u0131lmamaktad\u0131r. Ya\u015fam i\u00e7in gerekli t\u00fcm proteinleri toplay\u0131p bir deney t\u00fcp\u00fcne koysak yine de bir canl\u0131 elde etmeyi ba\u015faramay\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla, d\u00fcnyadaki ilk h\u00fccrenin, eksiksiz bir bi\u00e7imde bir anda “olu\u015fmu\u015f” olmas\u0131 gerekmektedir. Ku\u015fkusuz bunun anlam\u0131, h\u00fccrenin yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Kompleks bir yap\u0131n\u0131n durup dururken, bir anda bir b\u00fct\u00fcn olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, onun bilin\u00e7li bir varl\u0131k taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r. Hele h\u00fccre kadar karma\u015f\u0131k bir yap\u0131da, bu durum apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. \u0130\u015fe yarar anlaml\u0131 bir proteinin tesad\u00fcfen olu\u015fma ihtimali s\u0131f\u0131rken, bu hayali proteinlerin binlerce de\u011fi\u015fik \u00e7e\u015fidinden milyonlarcas\u0131n\u0131n bir araya gelip h\u00fccreyi olu\u015fturmas\u0131n\u0131n ne derece imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu ifade edebilecek bir kelime dahi bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu ink\u00e2r edilemez ger\u00e7ek, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u015fama a\u015fama geli\u015fen tesad\u00fcfler sonucu olu\u015ftu\u011funu \u00f6ne s\u00fcren evrimciler a\u00e7\u0131s\u0131ndan asla a\u00e7\u0131klanamayacak bir durumdur. \u0130\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri bu \u00e7aresizlik, bu fikri savunan bilim insanlar\u0131 Fred Hoyle ve Chandra Wickramansinghe<\/em><\/strong> taraf\u0131ndan \u015f\u00f6yle itiraf edilmektedir:<\/span><\/p>\n

“…Hayat tesad\u00fcfi bir ba\u015flang\u0131ca sahip olamaz. Evrende var olan b\u00fct\u00fcn maymunlar\u0131 birer daktilonun ba\u015f\u0131na oturtsan\u0131z ve bu maymunlar rastgele daktilonun tu\u015flar\u0131na bassalar, bu maymunlardan birisinin bile Shakespeare’nin bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 kesinlikle imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Hatta pratikte yanl\u0131\u015f denemelerin konmas\u0131 i\u00e7in gereken \u00e7\u00f6p kutular\u0131n\u0131n yetmemesi sebebinden dolay\u0131 da bu imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Ayn\u0131s\u0131 canl\u0131 maddeler i\u00e7in de do\u011frudur. Hayat\u0131n cans\u0131z maddeden kendi kendine olu\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in 1 say\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131na 40.000 s\u0131f\u0131r koyun. \u0130\u015fte hayat\u0131n cans\u0131z maddeden kendi kendine olu\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu say\u0131da bir ihtimaldir…”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

\u00a0[1]<\/a> <\/span>Densiz: <\/span><\/strong>Ak\u0131ls\u0131z, as\u0131ls\u0131z, yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z ve sayg\u0131s\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar sergileyen.<\/span><\/p>\n

\u00a0[2]<\/a> <\/span>Den’i: <\/span><\/strong>A\u015fa\u011f\u0131, baya\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck ve \u00e7\u00fcr\u00fck ayarl\u0131.<\/span><\/p>\n

\u00a0[3]<\/a> Milli \u00c7\u00f6z\u00fcm Dergisi, <\/strong>https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/subat-2022\/muspet-milliyetcilik-yararlidir-irkcilik-ise-zararlidir<\/span><\/p>\n

\u00a0[4]<\/a> Destek yy. Ekim 2018<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 Dinsizler, \u0130nsanlar\u0131n En “Densiz”[1]leridir, “Densiz”lerin En “Den’i”si[2] ise \u0130MAN VE \u0130SLAM D\u00dc\u015eMANI FELSEFEC\u0130LERD\u0130R! \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 CHP eski Genel Ba\u015fkan\u0131 Altan \u00d6ymen’in karde\u015fi olan ve 1987’de bu d\u00fcnyadan ayr\u0131lan \u00d6rsan \u00d6ymen’in o\u011flu olan ve ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan \u00d6rsan K. \u00d6ymen, 20 Eyl\u00fcl 2021 tarihli Cumhuriyet gazetesinde; “Laiklik ve Milliyet\u00e7ilik” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir yaz\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131. “Bu anlamda Atat\u00fcrk’\u00fcn […]<\/p>\n","protected":false},"author":81,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":["post-11125","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/81"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11125"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11125\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}