{"id":11368,"date":"2022-10-26T22:00:00","date_gmt":"2022-10-26T19:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2022\/kasim-2022\/toplum-duzeni-ve-vicdanin-onemi-3\/"},"modified":"2023-10-18T02:35:56","modified_gmt":"2023-10-17T23:35:56","slug":"toplum-duzeni-ve-vicdanin-onemi-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2022\/kasim-2022\/toplum-duzeni-ve-vicdanin-onemi-3\/","title":{"rendered":"TOPLUM D\u00dcZEN\u0130 VE V\u0130CDANIN \u00d6NEM\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00a0<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: center;\"><strong><span style=\"font-size: 18pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">TOPLUM D\u00dcZEN\u0130 VE V\u0130CDANIN \u00d6NEM\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><strong><span style=\"font-size: 18pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Allah&#8217;\u0131n Her \u0130nsana Adalet ve Merhamet \u0130lham\u0131: V\u0130CDAN&rsquo;d\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdan; her insana g\u00fczel olan tavr\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi hat\u0131rlatan, bir insan\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 muhakemede bulunmas\u0131n\u0131, do\u011fruyu ve yanl\u0131\u015f\u0131 birbirinden ay\u0131rt edebilmesini sa\u011flayan manevi bir yetenektir. Vicdan\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi de, t\u00fcm insanlarda ortak bir de\u011ferdir. Yani bir insan\u0131n vicdan\u0131na g\u00f6re do\u011fru olan, ayn\u0131 ko\u015fullar s\u00f6z konusu oldu\u011fu s\u00fcrece, di\u011fer insanlar\u0131n vicdanlar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Vicdanlar hi\u00e7bir zaman \u00e7at\u0131\u015fmaz. Bunun nedeni ise vicdan\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r; vicdan Allah&#8217;\u0131n ilham\u0131d\u0131r. Allah, her insana vicdan\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Kendisi&#8217;nin ho\u015fnut olaca\u011f\u0131 umulan en do\u011fru ve en g\u00fczel tav\u0131rlar\u0131 bildirmektedir. Vicdan\u0131n Allah&#8217;\u0131n ilham\u0131 oldu\u011fu Kur&rsquo;an&#8217;\u0131n \u015eems Suresi&#8217;nde \u015f\u00f6yle haber verilmektedir:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Nefse ve ona &#8216;bir d\u00fczen i\u00e7inde bi\u00e7im verene&#8217;. Sonra ona f\u00fccurunu (s\u0131n\u0131r tan\u0131maz g\u00fcnah ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc) ve ondan sak\u0131nmay\u0131 ilham edene (andolsun). Onu ar\u0131nd\u0131r\u0131p-temizleyen ger\u00e7ekten felah bulmu\u015ftur. Ve onu (isyanla, g\u00fcnahla, bozulmalarla) \u00f6rt\u00fcp-saran da elbette y\u0131k\u0131ma u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.&rdquo;[1]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Yukar\u0131daki ayetlerde Allah, nefse f\u00fccuru (g\u00fcnaha ve isyana dalmak, fas\u0131k olmak, yalan konu\u015fmak, ba\u015f kald\u0131rmak, Hak&rsquo;tan sap\u0131tmak, nizam\u0131 bozmak, ahl\u00e2ki \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc, takvan\u0131n z\u0131dd\u0131) ve ayn\u0131 zamanda ondan sak\u0131nmay\u0131 ilham etti\u011fini bildirmektedir. \u0130\u015fte insan\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nd\u0131ran ve do\u011fruyu bulduran onun <strong>vicdani kanaatidir.<\/strong> <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdan\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri ise insan\u0131n kendi kendine do\u011fruyu bulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Vicdan; kimse s\u00f6ylemese de insana do\u011fruyu g\u00f6sterecektir, ancak \u00f6nemli olan insan\u0131n vicdan\u0131na ba\u015fvurmas\u0131, onun ne dedi\u011fini dinlemesi ve eksiksizce s\u00f6ylediklerini uygulamas\u0131d\u0131r. Bu nedenle vicdan, Kur&rsquo;an&rsquo;\u0131 anlay\u0131p uygulamada dinin temel unsurlar\u0131ndan biri say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce \u015funu unutmamak gerekir: Her insan \u015fuur sahibi oldu\u011fu andan itibaren Allah&#8217;\u0131n kendisine ilham etti\u011fi vicdan\u0131n\u0131n s\u00f6ylediklerinden sorumlu konumdad\u0131r. Etraf\u0131ndaki olaylar\u0131 idrak etmeye ba\u015flayan, muhakeme yetene\u011fi kazanan her insan art\u0131k vicdan\u0131n\u0131 duyacak, nefsi ile vicdan\u0131n\u0131 ay\u0131rt edebilecek yetene\u011fe ve vicdan\u0131na uyabilecek iradeye sahip olmu\u015f durumdad\u0131r. Art\u0131k bundan sonra kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 olaylar esnas\u0131nda se\u00e7ti\u011fi yoldan hesap g\u00fcn\u00fc sorgulanacakt\u0131r; vicdan\u0131na uyuyorsa Allah&#8217;\u0131n sonsuz cennetine lay\u0131k g\u00f6r\u00fclecek, nefsine uyuyorsa &#8220;kap\u0131lar\u0131 kilitlenmi\u015f&#8221; sonsuz bir ate\u015fle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Allah&#8217;\u0131n Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Delilleri Vicdanla Anla\u015f\u0131l\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdan\u0131na uyan bir insan\u0131n ilk olarak yapaca\u011f\u0131 \u015fey, \u00e7evresinde g\u00f6rd\u00fcklerini sorgulamak ve ara\u015ft\u0131rmak olacakt\u0131r. Ve idrak yetene\u011fi geli\u015fmi\u015f insan g\u00f6recektir ki, kusursuz bir evrende, her \u015feyiyle eksiksiz olarak yarat\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00fcnyada ya\u015famaktad\u0131r. Herkes, do\u011fdu\u011fu andan itibaren i\u00e7inde bulundu\u011fu ortam\u0131 ve ko\u015fullar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda; t\u00fcm detaylar\u0131yla ince ince d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp tasarlanm\u0131\u015f bir d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayacakt\u0131r. Sadece kendi bedenindeki sistemler bile insan\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrecek kadar kusursuz yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu <span style=\"letter-spacing: -0.25pt;\">anda herkesin kalbi hi\u00e7 teklemeden at\u0131yor, derisi kendisini yeniliyor, akci\u011ferleri kan\u0131 temizliyor, b\u00f6brekleri kan\u0131 s\u00fcz\u00fcyor, h\u00fccrelerinde saniyede milyonlarca protein ya\u015fam\u0131n\u0131n devam edebilmesi i\u00e7in sentezleniyor. Ve ki\u015fi, i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen bunlar gibi daha binlerce faaliyetten habersiz ya\u015f\u0131yor ve belki de bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini dahi bilmiyor. <\/span><strong>Bu kadarla da kalm\u0131yor;<\/strong> i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gezegenin milyonlarca kilometre uza\u011f\u0131nda gerekli \u0131s\u0131, \u0131\u015f\u0131k ve enerjiyi sa\u011flayan G\u00fcne\u015f var. Ama G\u00fcne\u015f ile D\u00fcnya aras\u0131ndaki mesafe o kadar iyi ayarlanm\u0131\u015f ki, bu enerji kayna\u011f\u0131 gezegenimizi ne kavurup yok ediyor, ne de so\u011fuktan donduruyor.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Sonra g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bak\u0131yoruz.<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> D\u00fcnya&#8217;y\u0131 \u00e7epe\u00e7evre saran hava k\u00fctlesinin estetik g\u00f6r\u00fcnmesinin yan\u0131 s\u0131ra insanlar\u0131 ve t\u00fcm canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f tehlikelerden korudu\u011funu \u00f6\u011freniyoruz. E\u011fer gezegenimizi saran bu atmosfer olmasa, d\u00fcnya \u00fczerinde tek bir canl\u0131 dahi var olamayacakt\u0131. Bunlar\u0131n her birini tek tek d\u00fc\u015f\u00fcnen insan, elbette ki kendisinin ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evrenin nas\u0131l meydana geldi\u011fini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l devam ettirdi\u011fini sorgulayacakt\u0131r. Bunu ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ise kar\u015f\u0131s\u0131na iki alternatif \u00e7\u0131kacakt\u0131r: 1- Ya Yarat\u0131l\u0131\u015f ger\u00e7e\u011fine inan\u0131p M\u00fcsl\u00fcman olacakt\u0131r. 2- Ya da Evrim safsatas\u0131na kap\u0131l\u0131p sap\u0131tacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bu alternatiflerden Evrim ve Darwin safsatas\u0131; t\u00fcm evrenin, gezegenlerin, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ve t\u00fcm canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n tesad\u00fcfler sonucunda kendili\u011finden meydana geldi\u011fini s\u00f6ylemektedir. Maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck birimi olan atomlar\u0131n serbest haldeyken, tesad\u00fcfler sonucu bir araya geldiklerini, h\u00fccreyi, insan\u0131, atlar\u0131, kelebekleri, do\u011fay\u0131, y\u0131ld\u0131zlar\u0131, k\u0131sacas\u0131 sizin her an g\u00f6r\u00fcp de hayrete d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz son derece kusursuz ve karma\u015f\u0131k yap\u0131lar\u0131 ve sistemleri olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 iddia etmektedir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Size sunulan di\u011fer alternatif ise; b\u00fct\u00fcn bu g\u00f6rd\u00fcklerinizin \u00fcst\u00fcn ak\u0131l sahibi, her \u015feye g\u00fc\u00e7 yetiren Y\u00fcce bir Yarat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan var edildi\u011fini, hi\u00e7birinin tesad\u00fcflerle meydana gelemeyece\u011fini, \u00e7evrenizde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz t\u00fcm sistemlerin \u00fcst\u00fcn g\u00fc\u00e7 sahibi bir Yarat\u0131c\u0131n\u0131n plan\u0131 ve tasar\u0131m\u0131 olarak meydana geldi\u011fini s\u00f6yleyecektir. \u0130\u015fte O Yarat\u0131c\u0131, benzersiz g\u00fc\u00e7 sahibi Y\u00fcce Rabbimizdir. Bu a\u015famada vicdan\u0131n\u0131za ba\u015fvurarak karar vermelisiniz. Say\u0131s\u0131z detay i\u00e7eren muhte\u015fem sistemlerin tesad\u00fcflerle olu\u015fmas\u0131 ve yine kendi kendine bu kadar kusursuzluk i\u00e7inde i\u015flemesi aklen m\u00fcmk\u00fcn ve m\u00fcnasip midir?<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif; letter-spacing: -0.25pt;\">Vicdan\u0131n\u0131 kullanan her insan bu soruya cevap verebilir ve evrendeki her \u015feyin bir Yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu ve bu Yarat\u0131c\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fcst\u00fcn ve b\u00fct\u00fcn (K\u00fclli) bir akla, \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir yarat\u0131\u015fa sahip oldu\u011funu ve her \u015feye g\u00fc\u00e7 yetirdi\u011fini kavrayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7evresindeki her \u015feyde Allah&#8217;\u0131n delilleri a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Evrende ve canl\u0131larda var olan bilin\u00e7li tasar\u0131mlar, aralar\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck uyum ancak y\u00fcksek bir bilincin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu, son derece a\u00e7\u0131k, yal\u0131n ve tart\u0131\u015fmas\u0131z bir ger\u00e7ektir. Sadece yarat\u0131lm\u0131\u015flar aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck uyumu g\u00f6rmek bile vicdan\u0131n, bunlar\u0131n birbirlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak tesad\u00fcflerle olu\u015famayacaklar\u0131n\u0131, hepsinin tek Yarat\u0131c\u0131 olan Allah&#8217;\u0131n eseri oldu\u011funu g\u00f6rmesi i\u00e7in yeterlidir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ancak, vicdan\u0131n\u0131 kullanmayan biri ayn\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00f6steremeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kavray\u0131\u015f ak\u0131lla kazan\u0131l\u0131r ve ak\u0131l ise ancak vicdana uyuldu\u011funda ortaya \u00e7\u0131kan manevi bir \u00f6zelliktir. Vicdana uygun olarak yap\u0131lan her tav\u0131r akl\u0131 g\u00fc\u00e7lendirip geli\u015ftirir. Fakat burada &#8220;akl\u0131n tan\u0131m\u0131&#8221; dikkat edilmesi gereken \u00f6nemli bir noktad\u0131r. Ak\u0131l; g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131ndan, yani zek\u00e2dan farkl\u0131 bir kavramd\u0131r. Bir insan ne kadar zeki olursa olsun, bilgisi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc ne kadar fazla olursa olsun, vicdan\u0131n\u0131 kullanm\u0131yorsa &#8220;ak\u0131ls\u0131z&#8221; olacakt\u0131r ve bir\u00e7ok ger\u00e7e\u011fi g\u00f6r\u00fcp anlamayacak, g\u00f6rd\u00fcklerini de kavrayamayacakt\u0131r. Ve bu vicdan ve ak\u0131l, insan\u0131 \u0130slam hidayetine ula\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Zek\u00e2 ile vicdan\u0131n kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ak\u0131l aras\u0131ndaki fark\u0131 \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnekle belirginle\u015ftirebiliriz: Bir bilim adam\u0131, h\u00fccre ile ilgili y\u0131llarca \u00e7ok derin ve detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar yapabilir. Bu konuda d\u00fcnyan\u0131n en bilgili ki\u015fisi de olabilir. Ancak e\u011fer ak\u0131l ve vicdandan yoksunsa, bu ki\u015fi sadece h\u00fccre ile ilgili bilgilere sahip olacakt\u0131r, yani bu bilgileri sadece &#8220;bir y\u00fck gibi ta\u015f\u0131yacakt\u0131r&#8221;. Bu bilgilerin do\u011frultusunda bir \u00e7\u0131kar\u0131m yapamayacakt\u0131r, iman \u015fuuruna kavu\u015famayacakt\u0131r. Oysa vicdan ve ak\u0131l sahibi bir insan, h\u00fccredeki mucizev\u00ee \u00f6zellikleri, detay\u0131ndaki m\u00fckemmellikleri g\u00f6rerek, bu kadar karma\u015f\u0131k bir yap\u0131n\u0131n ancak ve ancak bir Yaratan\u0131, \u00fcst\u00fcn ak\u0131l sahibi bir tasarlay\u0131c\u0131s\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini anlayacakt\u0131r. \u0130nsan vicdan\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnmeye devam ederse \u015fu sonuca varacakt\u0131r: Elbette h\u00fccreyi bu m\u00fckemmellikte yaratan g\u00fc\u00e7, di\u011fer t\u00fcm canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar\u0131n da Yarat\u0131c\u0131s\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Kur&rsquo;an&#8217;da, vicdan\u0131n\u0131 dinleyerek bu y\u00f6ntemle Allah&#8217;\u0131 bulan Hz. \u0130brahim (AS) \u00f6rnek olarak anlat\u0131lmaktad\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Gece, \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rt\u00fcp b\u00fcr\u00fcy\u00fcnce bir y\u0131ld\u0131z g\u00f6rm\u00fc\u015f ve demi\u015fti ki: &lsquo;Bu benim Rabbimdir.&rsquo; Fakat (y\u0131ld\u0131z) kayboluverince: &lsquo;Ben kaybolup-gidenleri sevmem&rsquo; demi\u015fti. Ard\u0131ndan Ay&#8217;\u0131, (etrafa ayd\u0131nl\u0131k sa\u00e7arak) do\u011far g\u00f6r\u00fcnce: &lsquo;Bu benim Rabbim&rsquo; demi\u015f, fakat o da kayboluverince: &lsquo;Andolsun&rsquo; demi\u015fti, &lsquo;E\u011fer Rabbim beni do\u011fru yola erdirmezse ger\u00e7ekten sapm\u0131\u015flar toplulu\u011fundan olurum.&rsquo; Sonra G\u00fcne\u015f&rsquo;i (etrafa \u0131\u015f\u0131klar sa\u00e7arak) do\u011far g\u00f6r\u00fcnce: &lsquo;\u0130\u015fte bu benim Rabbim, bu en b\u00fcy\u00fck&rsquo; demi\u015fti. Ama o da kayboluverince, kavmine demi\u015fti ki: &lsquo;Ey kavmim, do\u011frusu ben sizin \u015firk ko\u015fmakta olduklar\u0131n\u0131zdan uza\u011f\u0131m. Ger\u00e7ek \u015fu ki, ben bir muvahhid olarak y\u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00f6kleri ve yeri Yaratana \u00e7evirdim. Ve ben m\u00fc\u015friklerden de\u011filim.&rsquo;&#8221;[2]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Yukar\u0131daki ayetlerde Hz. \u0130brahim&#8217;in ak\u0131l yoluyla Allah&#8217;\u0131 nas\u0131l buldu\u011fu aktar\u0131l\u0131r. Vicdan\u0131yla, \u00e7evresinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her \u015feyin ancak birer yarat\u0131lm\u0131\u015f varl\u0131k olduklar\u0131n\u0131, Yaratan\u0131n ise onlardan \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn bir varl\u0131k oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131r. Vicdan\u0131na ba\u015fvuran herkes, kendisine anlatan biri bulunmasa dahi bu ger\u00e7e\u011fi kavrayacakt\u0131r. H\u0131rslar\u0131n\u0131 ve tutkular\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmadan samimi olarak, sadece vicdan\u0131n\u0131 kullanarak d\u00fc\u015f\u00fcnen herkes, Allah&#8217;\u0131n apa\u00e7\u0131k varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve y\u00fcce s\u0131fatlar\u0131n\u0131n fark\u0131na varacakt\u0131r. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131 Bildi\u011fi Halde \u0130nk\u00e2r Edenlere G\u00fcn\u00fcm\u00fczden Bir \u00d6rnek \u0130se: Evrimciler Tak\u0131m\u0131d\u0131r! <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bir insan ger\u00e7ekler apa\u00e7\u0131k \u00f6n\u00fcndeyken; i\u015fine gelmedi\u011fi i\u00e7in bu ger\u00e7ekleri g\u00f6rmek istemezse, hatta bu ger\u00e7ekler yokmu\u015f gibi hareket ederse, bu insan, zek\u00e2s\u0131na ra\u011fmen k\u00fc\u00e7\u00fck durumlara d\u00fc\u015fecektir. Vicdan\u0131nda do\u011fruyu bilen ki\u015finin bunu kabullenmemesinin nedeni, genellikle bu ger\u00e7e\u011fin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na ve nefsi arzular\u0131na ters d\u00fc\u015fmesidir. Bir insan\u0131n Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmesi; kendisinden ve her \u015feyden \u00e7ok \u00fcst\u00fcn ve y\u00fcce, boyun e\u011fmesi gereken, muhta\u00e7 oldu\u011fu, sorumlu bulundu\u011fu bir varl\u0131\u011f\u0131 kabul etmesi demektir. Vicdan\u0131n kapal\u0131 olmas\u0131n\u0131n, zek\u00e2ya ve bilgiye ra\u011fmen bir insan\u0131 nas\u0131l durumlara d\u00fc\u015f\u00fcrebilece\u011fine dair yak\u0131n zaman\u0131m\u0131zdan herkesin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6rnek verelim: Francis Crick, 1950&#8217;li y\u0131llarda DNA&#8217;n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 ke\u015ffeden iki bilim adam\u0131ndan biridir. Bu, \u015f\u00fcphesiz bilim tarihi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir bulu\u015ftu; \u00e7ok uzun ara\u015ft\u0131rmalar, b\u00fcy\u00fck bir bilgi birikimi ve tabii zek\u00e2 gerektiriyordu. Nitekim bu &#8220;bilim adam\u0131&#8221;na yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalardan dolay\u0131 Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc verilmi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Francis Crick, h\u00fccre ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda h\u00fccrenin yap\u0131s\u0131na, i\u00e7indeki gizli tasar\u0131ma hayran kalm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim koyu bir evrimci olmas\u0131na ra\u011fmen, DNA&#8217;n\u0131n mucizev\u00ee yap\u0131s\u0131na \u015fahit olduktan sonra yazd\u0131\u011f\u0131 eserinde bilimsel bir ger\u00e7e\u011fi \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015ftir: <strong><em>&#8220;Bug\u00fcn sahip oldu\u011fumuz bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fcr\u00fcst bir adam\u0131n yapabilece\u011fi tek yorum, hayat\u0131n bir mucize eseri olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131d\u0131r.&#8221;<\/em><\/strong> Evrime ve dolay\u0131s\u0131yla hayat\u0131n tesad\u00fcfler sonucu olu\u015ftu\u011funa inanan Crick, h\u00fccredeki detaylar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce yukar\u0131daki s\u00f6zleri s\u00f6ylemi\u015f ve h\u00fccrenin var olu\u015funun tesad\u00fcflerle m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun ancak bir mucize olabilece\u011fini belirtmi\u015ftir. Oysa evrimciler tesad\u00fcf d\u0131\u015f\u0131nda bir a\u00e7\u0131klamaya inanmazlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu onlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmelerini gerektirir. H\u00fccredeki m\u00fckemmelli\u011fi ve kusursuzlu\u011fu yak\u0131ndan g\u00f6rmek Crick&#8217;i o kadar etkilemi\u015ftir ki, ideolojisine ters olmas\u0131na ra\u011fmen bunu itiraf etmi\u015ftir. Ancak Crick, vicdan\u0131na uzun s\u00fcre uyamam\u0131\u015f ve Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul edemeyece\u011fini, bu nedenle \u00fcst\u00fcn bir ak\u0131l gerektiren ve tesad\u00fcflerle a\u00e7\u0131klanamayan bu s\u00fcreci <strong>Allah&#8217;\u0131n de\u011fil &#8220;uzayl\u0131lar\u0131n&#8221; yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir.<\/strong> Yani Crick&#8217;e g\u00f6re hayat\u0131 yaratan Allah de\u011fil, uzayl\u0131lard\u0131r. G\u00fcya uzayl\u0131lar d\u00fcnyaya ilk DNA&#8217;y\u0131 getirerek hayat\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131r! \u0130\u015fte vicdan\u0131 hapsetmek, bask\u0131 alt\u0131na alarak sesini kesmek, her ne kadar zeki veya k\u00fclt\u00fcrl\u00fc de olsa ki\u015fiyi bu duruma getirir. Bu Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc &#8220;bilim adam\u0131&#8221;, bu kadar \u00fcst\u00fcn bir yap\u0131y\u0131 meydana getirebilecek uzayl\u0131n\u0131n nas\u0131l yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dahi d\u00fc\u015f\u00fcnemeyecek kadar s\u0131\u011f bir g\u00f6r\u00fc\u015fe sahiptir. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u00dcnl\u00fc Amerikal\u0131 biyokimya profes\u00f6r\u00fc Michael J. Behe, vicdanlar\u0131n\u0131 kapatan bilim adamlar\u0131n\u0131n durumunu, vicdan kelimesini kullanmadan \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Son k\u0131rk y\u0131l i\u00e7inde modern biyokimya h\u00fccrenin s\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bunun i\u00e7in harcanan emek ise ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fc. On binlerce insan, bu s\u0131rlar\u0131 bulmak i\u00e7in ya\u015famlar\u0131n\u0131 laboratuvarlardaki uzun \u00e7al\u0131\u015fmalara adad\u0131lar&#8230; H\u00fccreyi ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilen t\u00fcm bu \u00e7abalar, \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde, ba\u011f\u0131ra ba\u011f\u0131ra, tek bir sonucu veriyordu: &lsquo;Dizayn!&rsquo; Bu sonu\u00e7 o denli belirgindi ki, bilimin tarihindeki en \u00f6nemli bulu\u015flardan biri olarak g\u00f6r\u00fclmeliydi&#8230; Bu zafer on binlerce insan\u0131n &lsquo;Euraka!&rsquo; (Buldum!) \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131yla bu b\u00fcy\u00fck bulu\u015fu kutlamalar\u0131na yol a\u00e7mal\u0131yd\u0131&#8230; Ama hi\u00e7bir kutlama ya\u015fanmad\u0131, hi\u00e7bir sevin\u00e7 ifade edilmedi. Aksine h\u00fccrede ke\u015ffedilen b\u00fcy\u00fck karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, utanga\u00e7 bir sessizlik h\u00e2kim oldu. Konu halka a\u00e7\u0131k bir ortamda g\u00fcndeme getirildi\u011finde, \u00e7o\u011fu bilim adam\u0131 bundan rahats\u0131z oluyorlar. Ki\u015fisel diyaloglarda ise biraz daha rahatlar; \u00e7o\u011fu ke\u015ffettikleri a\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fi kabul ediyor, ama sonra yere bak\u0131p ba\u015flar\u0131n\u0131 sall\u0131yorlar ve hi\u00e7bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi davranmaya devam ediyorlar. Peki neden? Neden bilim d\u00fcnyas\u0131, ke\u015ffetti\u011fi b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe sahip \u00e7\u0131km\u0131yor? Neden ortaya \u00e7\u0131kan a\u00e7\u0131k dizayn, entelekt\u00fcel eldivenlerle kenar\u0131ndan tutuluyor? \u00c7\u00fcnk\u00fc bilin\u00e7li bir dizayn\u0131 kabul etmek, ister istemez Tanr\u0131&#8217;n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeyi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor onlara.&#8221;[3]<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n delilleri herkes i\u00e7in \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve g\u00f6r\u00fclebilirdir. T\u00fcm evrene h\u00e2kim olan dizayn\u0131n Yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n Allah oldu\u011fu \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ektir. Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r edenlerin bir k\u0131sm\u0131, ger\u00e7ekten inanmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in de\u011fil, birtak\u0131m d\u00fcnyevi hesaplar nedeniyle Allah&#8217;\u0131 ink\u00e2r etmektedirler. Vicdan\u0131nda herkes Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonsuz g\u00fcc\u00fcn\u00fc bilir. Ancak Allah var diyen ve Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc gere\u011fi gibi kavrayan ki\u015fi, O&#8217;na kar\u015f\u0131 mes&rsquo;uliyetini, O&#8217;nun emirlerine uymas\u0131 ve O&#8217;nun i\u00e7in ya\u015famas\u0131 gerekti\u011fini de bilir. T\u00fcm bunlar\u0131 bilmesine ra\u011fmen ink\u00e2rda direnen ki\u015fi ise, bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi kabul etmek \u00e7\u0131karlar\u0131na ve i\u00e7indeki b\u00fcy\u00fckl\u00fck hissine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ink\u00e2r etmektedir. Kur&rsquo;an&#8217;da bu durumdaki insanlar\u0131n tarifi, Neml Suresi&#8217;nde \u015f\u00f6yle ge\u00e7mektedir:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Vicdanlar\u0131 (nefislerinin esas\u0131) kabul etti\u011fi halde, zul\u00fcm ve b\u00fcy\u00fcklenme dolay\u0131s\u0131yla bunlar\u0131 ink\u00e2r ettiler. Art\u0131k sen, bozguncular\u0131n nas\u0131l bir sona u\u011frat\u0131ld\u0131klar\u0131na bir bak.&rdquo;[4]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Kur&rsquo;an&#8217;da, \u0130brahim Peygamber ile kavmi aras\u0131nda ge\u00e7en olaylar bu konuda \u00f6nemli bir \u00f6rnek olu\u015fturmaktad\u0131r. Hz. \u0130brahim&#8217;in kavmi putlara tapmaktad\u0131r. Burada hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir nokta bulunmaktad\u0131r: Kur&rsquo;an&#8217;da &#8220;putlar&#8221;, insanlar\u0131n Allah d\u0131\u015f\u0131nda kabul ettikleri her t\u00fcrl\u00fc g\u00fc\u00e7 i\u00e7in temsili olarak kullan\u0131lan bir kavramd\u0131r. Bunun i\u00e7in sadece heykelden putlara tapan topluluklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olur. \u00d6rne\u011fin; evrimcilerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi atomlar\u0131, zaman\u0131 ve tesad\u00fcfleri ya\u015fam\u0131 olu\u015fturan g\u00fc\u00e7ler olarak g\u00f6rmek; atomlar\u0131, zaman\u0131 ve tesad\u00fcfleri ilah edinmek demektir. Oysa ne zaman, ne de tesad\u00fcfler hayat\u0131 yaratmaya g\u00fc\u00e7 yetiremezler. Ancak ve ancak Allah b\u00f6yle bir g\u00fcce sahip olabilir. S\u00f6z konusu k\u0131ssada anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Hz. \u0130brahim kavmine, tapt\u0131klar\u0131 putlar\u0131n hi\u00e7bir \u015feye g\u00fc\u00e7 yetiremeyen varl\u0131klar olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in heykelleri k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kur&rsquo;an&#8217;da bu olay \u015f\u00f6yle bildirilmektedir:<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Evet&#8221; dedi. &#8220;Sizin Rabbiniz g\u00f6klerin ve yerin Rabbidir, onlar\u0131 Kendisi yaratm\u0131\u015ft\u0131r ve ben de buna \u015fehadet edenlerdenim. Andolsun Allah&#8217;a, sizler arkan\u0131z\u0131 d\u00f6n\u00fcp gittikten sonra, ben sizin putlar\u0131n\u0131za muhakkak bir tuzak kuraca\u011f\u0131m.&#8221; B\u00f6ylece o, yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fckleri hari\u00e7 olmak \u00fczere onlar\u0131 parampar\u00e7a etti; belki ona ba\u015fvururlar diye. &#8220;Bizim ilahlar\u0131m\u0131za bunu kim yapt\u0131? \u015e\u00fcphesiz o, zalimlerden biridir&#8221; dediler. &#8220;Kendisine \u0130brahim denilen bir gencin bunlar\u0131 diline dolad\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fittik&#8221; dediler. Dediler ki: &#8220;\u00d6yleyse, onu insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcne getirin ki ona (nas\u0131l bir ceza verece\u011fimize) \u015fahit olsunlar.&#8221; Dediler ki: &#8220;Ey \u0130brahim, bunu ilahlar\u0131m\u0131za sen mi yapt\u0131n?&#8221; &#8220;Hay\u0131r&#8221; dedi. &#8220;Bu yapm\u0131\u015ft\u0131r, bu onlar\u0131n b\u00fcy\u00fckleridir; e\u011fer konu\u015fabiliyorsa, siz ona soruverin.&#8221;[5]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Tapt\u0131klar\u0131 putlar\u0131n\u0131n kendilerine cevap veremeyece\u011fini, asl\u0131nda de\u011fil herhangi bir \u015feyi yaratmay\u0131, kendilerini bile savunmaktan aciz heykeller oldu\u011funu bilen ink\u00e2rc\u0131lar vicdanlar\u0131nda do\u011fruyu sezerek: <strong><em>&ldquo;Bunun \u00fczerine kendi vicdanlar\u0131na (nefislerinin \u00f6n yarg\u0131s\u0131z tart\u0131lar\u0131na) ba\u015fvurdular da; &lsquo;Ger\u00e7ek \u015fu ki, zalim olanlar sizlersiniz (biziz)&rsquo; dediler.&rdquo;[6]<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ancak b\u00f6yle vicdanlar\u0131na uymalar\u0131 uzun s\u00fcrmeyecektir. Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi b\u00fcy\u00fcklenme ve zul\u00fcmleri nedeniyle vicdanen g\u00f6rd\u00fckleri ger\u00e7e\u011fi ink\u00e2r edeceklerdir:<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Sonra, yine tepeleri \u00fcst\u00fcne ters d\u00f6nd\u00fcler: &lsquo;Andolsun, bunlar\u0131n konu\u015famayacaklar\u0131n\u0131 sen de bilmektesin.&rsquo; Dedi ki: &lsquo;O halde, Allah&#8217;\u0131 b\u0131rak\u0131p da sizlere yarar\u0131 olmayan ve zarar\u0131 dokunmayan \u015feylere mi tap\u0131yorsunuz?&rsquo; Yuh size ve Allah&#8217;tan ba\u015fka tapt\u0131klar\u0131n\u0131za. Siz yine de ak\u0131llanmayacak m\u0131s\u0131n\u0131z?[7]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdanlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ink\u00e2rc\u0131lar\u0131 deh\u015fete kapt\u0131r\u0131r ve vicdanlar\u0131n\u0131n kabul etti\u011fine b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leriyle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaklard\u0131r. Ger\u00e7e\u011fi kabul etmemek i\u00e7in, ger\u00e7e\u011fi kendilerine a\u00e7\u0131klayan ki\u015filere kar\u015f\u0131 \u015fiddetli bir nefret duyarak, sapk\u0131n inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in el\u00e7ileri \u00f6ld\u00fcrmeyi bile g\u00f6ze alacaklard\u0131r:<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Dediler ki: &#8220;E\u011fer (bir \u015fey) yapacaksan\u0131z, onu yak\u0131n ve ilahlar\u0131n\u0131za yard\u0131mda bulunun.&rdquo;[8]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bu durum sadece belli bir kesim i\u00e7in de\u011fil, toplum i\u00e7inde pek \u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Bir insan sayg\u0131n bir bilim adam\u0131 olabilir, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, \u00e7ok zengin veya \u00e7ok zeki olabilir. Hatta zek\u00e2s\u0131yla bir\u00e7ok \u015fey meydana getirebilir, bulu\u015flar yapabilir. \u00c7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bir i\u015f adam\u0131 veya sanat\u00e7\u0131 olabilir. Ancak bu insan t\u00fcm bunlar\u0131 yaparken; vicdan\u0131n\u0131 kullanarak, kendisini yaratan Allah&#8217;\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, O&#8217;nun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve sanat\u0131n\u0131 \u00f6vece\u011fi, O&#8217;nun kendisine bunlar\u0131 g\u00f6rme, anlama imk\u00e2n\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in O&#8217;na \u015f\u00fckredece\u011fi yerde; zek\u00e2s\u0131 ve bulu\u015flar\u0131 ile, kazand\u0131\u011f\u0131 para ile \u00f6v\u00fcn\u00fcp b\u00f6b\u00fcrlenir. Ve bu yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hi\u00e7birinin \u00f6ld\u00fckten sonra kendisine bir fayda sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmeyeceklerdir. Oysa unutmamal\u0131d\u0131r ki, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fam\u0131\u015f, kendi d\u00f6neminde bir\u00e7ok \u00f6nemli bulu\u015f yapm\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fck devletleri y\u00f6netmi\u015f veya d\u00fcnyan\u0131n en zengini olmu\u015f ki\u015filerin \u00e7o\u011funun ad\u0131 dahi \u015fu an bilinmemektedir. \u0130simleri bilinse bile \u00f6lm\u00fc\u015f biri i\u00e7in, bunlar anlams\u0131z ve de\u011fersizdir. O insanlar, Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc unuttuklar\u0131 i\u00e7in \u00f6ld\u00fckten sonra, d\u00fcnyada yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler kendilerine hi\u00e7bir fayda vermeyecektir. B\u00f6yle ki\u015filer kendilerine Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi bilgiyle, nimetlerle Allah&#8217;a d\u00f6n\u00fcp y\u00f6neleceklerine bunlarla do\u011fru yoldan y\u00fcz \u00e7evirmi\u015flerdir. Bu, onlar\u0131n kalplerinin m\u00fch\u00fcrl\u00fc olmas\u0131, yani vicdanlar\u0131n\u0131 kapatmas\u0131 nedeniyledir. Allah Kur&rsquo;an&#8217;da, kendi \u00e7\u0131kar ve tutkular\u0131na uyan ve sahip olduklar\u0131 \u00f6zellikler nedeniyle azan bu ki\u015fileri \u015f\u00f6yle bildirmi\u015ftir:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;\u015eimdi sen, kendi hevas\u0131n\u0131 ilah edinen ve Allah&#8217;\u0131n bir ilim \u00fczere kendisini sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131, kula\u011f\u0131n\u0131 ve kalbini m\u00fch\u00fcrledi\u011fi ve g\u00f6z\u00fc \u00fcst\u00fcne bir perde \u00e7ekti\u011fi kimseyi g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? Art\u0131k Allah&#8217;tan sonra ona kim hidayet verecektir? Siz yine de \u00f6\u011f\u00fct al\u0131p-d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz? Dediler ki: &lsquo;(B\u00fct\u00fcn olup biten,) Bu d\u00fcnya hayat\u0131m\u0131zdan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir, \u00f6l\u00fcr\u00fcz ve diriliriz; bizi &#8216;kesintisi olmayan zaman&#8217; (dehrin ak\u0131\u015f\u0131n)dan ba\u015fkas\u0131 y\u0131k\u0131ma (hel\u00e2ke) u\u011fratm\u0131yor.&rsquo; Oysa onlar\u0131n bununla ilgili hi\u00e7bir bilgileri yoktur; yaln\u0131zca zannediyorlar.&rdquo;[9]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ayetlerde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, vicdanlar\u0131n\u0131 geride b\u0131rak\u0131p nefislerine uyan ve sahip olduklar\u0131 \u00f6zellikler sebebiyle azan bu ki\u015filer <strong>&#8220;sa\u011f\u0131rlar ve k\u00f6rler&#8221; <\/strong>olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015flard\u0131r. Kalplerinin m\u00fch\u00fcrl\u00fc olmas\u0131, anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanamad\u0131klar\u0131n\u0131, do\u011fruyu yanl\u0131\u015ftan ay\u0131ramad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. \u0130\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri bu durumun tek nedeni ise, vicdanlar\u0131n\u0131 kullanmamalar\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdan ve Kur&rsquo;an \u0130rtibat\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdan\u0131yla bir Yarat\u0131c\u0131n\u0131n oldu\u011funu anlayan insan, yine vicdan\u0131n\u0131 kullanarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeye devam ederse \u015fu sonuca varacakt\u0131r: Allah bu kadar kusursuz bir evren yarat\u0131yor ve insana da bunu anlayacak bir \u015fuur veriyorsa, O yaratt\u0131\u011f\u0131 insan\u0131 ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakmayacakt\u0131r. Mutlaka yaratt\u0131\u011f\u0131 bu ak\u0131ll\u0131 varl\u0131klarla bir ba\u011flant\u0131 kurmu\u015f, kendini tan\u0131tm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bunun da \u00f6tesinde her \u015feyi yaratan Allah, bunlar\u0131 mutlaka bir ama\u00e7 i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r ve bu amac\u0131n\u0131 da onlara bildirecek Kitaplar ve Peygamberler de yollam\u0131\u015ft\u0131r. Vicdan\u0131n\u0131 kullanan ki\u015fi, kendisini ve t\u00fcm evreni yaratan Allah&#8217;\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir istek duyacakt\u0131r. Hatta hayat\u0131n\u0131n tek amac\u0131 bu olacakt\u0131r. Kendisini yoktan var eden, bir &#8220;hi\u00e7&#8221;ken veya &#8220;hi\u00e7lik&#8221;ken ona hayat ba\u011f\u0131\u015flayan Allah&#8217;a muhta\u00e7 oldu\u011funu, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn O&#8217;nun oldu\u011funu anlay\u0131p kulluk \u015fuuruna varacakt\u0131r.<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ayr\u0131ca Allah&#8217;\u0131n her \u015feyi bir ama\u00e7 i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayacakt\u0131r. Evet her \u015feyin bir g\u00f6revi vard\u0131r. G\u00f6ky\u00fcz\u00fc; gezegenimizi koruyan bir tavan konumundad\u0131r. H\u00fccreler; canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 meydana getirmek i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Ya\u011fmur; t\u00fcm d\u00fcnyaya bereket sunmaktad\u0131r. G\u00fcne\u015f; t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131d\u0131r. Hatta o kadar \u00f6nemli bir ama\u00e7la yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, o olmasa hayat olmayacakt\u0131r. K\u0131sacas\u0131, burada sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve sayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015feyin \u00f6zel bir ama\u00e7la var edildi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. O zaman insan; <strong>&#8220;Benim yarat\u0131l\u0131\u015f amac\u0131m ne?&#8221;<\/strong> diye kendi kendine sormas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Dahas\u0131; <strong>&#8220;b\u00f6yle m\u00fckemmel, kusursuz planlanm\u0131\u015f bir d\u00fcnyada yarat\u0131l\u0131p, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u00f6leceksem, mutlaka burada bulunu\u015f amac\u0131m olmal\u0131, bu kadar k\u0131sa bir \u00f6m\u00fcr i\u00e7in bu kadar detay\u0131n bir anlam\u0131 olmal\u0131&#8221; <\/strong>diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ta\u015f\u0131nmal\u0131 ve bu sorular\u0131na cevap aramal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Allah&#8217;\u0131 tan\u0131mak, O&#8217;nun kendisinden neler istedi\u011fini, yaratmas\u0131ndaki amac\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in insanlardan duydu\u011fu bilgilerle yetinmez olacakt\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n verdi\u011fi bilgilerin yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 veya yanl\u0131\u015f olabilece\u011fini vicdan\u0131yla anlayacakt\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce herkesin s\u00f6yledi\u011fi birbiriyle tutars\u0131zd\u0131r, \u00e7eli\u015fkilerle doludur. Allah&#8217;a ula\u015fmak i\u00e7in en g\u00fcvenilir kayna\u011f\u0131n Allah&#8217;\u0131n vahyetti\u011fi kitap oldu\u011funun fark\u0131na varacak ve bu arzuyla Kur&rsquo;an&rsquo;\u0131 ve Mealini okumaya ba\u015flayacakt\u0131r. Bunun sonucunda ise Allah&#8217;\u0131n en son g\u00f6nderdi\u011fi ve korunmu\u015f kitab\u0131 olan Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 kendisine rehber edinip felaha ula\u015facakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 &#8220;Terk Edilmi\u015f Bir Kitap&#8221; K\u0131lanlar Vicdanlar\u0131na Uymayanlard\u0131r<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Yukar\u0131da da s\u00f6z etti\u011fimiz gibi, vicdan\u0131n\u0131 kullanan biri kolayl\u0131kla kendisine Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 ve Resul\u00fcllah&rsquo;\u0131 rehber edinmesi gerekti\u011fini anlayacakt\u0131r. Ancak \u00e7evrenizdeki insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funa bir bak\u0131n. Ka\u00e7 ki\u015fi Kur&rsquo;an&rsquo;\u0131 ve manas\u0131n\u0131 merak edip okumaktad\u0131r? \u015eu durum hayret vericidir ki; Allah insanlara bir kitap g\u00f6nderiyor ve insanlara bu kitaptan sorumlu olduklar\u0131n\u0131, \u00f6ld\u00fckten sonra bu kitab\u0131n i\u00e7inde yazanlara uyup uymad\u0131klar\u0131ndan sorgulanacaklar\u0131n\u0131 ve sonuca g\u00f6re cennete veya cehenneme konulaca\u011f\u0131n\u0131 bildiriyor. \u0130nsanlar bu ger\u00e7e\u011fi vicdanlar\u0131na ba\u015fvurarak anlamasalar dahi birilerinden duyuyorlar ve bunu herkes biliyor. Ama buna ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 ve manas\u0131n\u0131 okumuyorlar. Sorumlu olduklar\u0131 kitab\u0131n i\u00e7inde neler yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak bile etmiyorlar. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">O zaman \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnek verelim: Bir ki\u015fiye i\u015f yerinden veya okulundan bir mektup gelse ve \u00fczerinde, i\u00e7inde yazanlar\u0131n kendi kariyeri veya e\u011fitimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu yazsa&#8230; Ve bu mektubu okuyup ertesi g\u00fcne kadar i\u00e7inde yazanlar\u0131 eksiksiz olarak yapmas\u0131 gerekti\u011fi uyar\u0131lsa, bu mektubu ne yapar? Hi\u00e7 i\u00e7ine bakmadan duvar\u0131na m\u0131 asar, \u00e7ekmecesine mi kald\u0131r\u0131r veya \u00fcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc okuduktan sonra bir kenara b\u0131rakarak i\u00e7inde yazanlar\u0131 bo\u015f verip g\u00fcndelik i\u015flerine mi bakar? Yoksa bu haber ve mektup kendisine ula\u015f\u0131r ula\u015fmaz b\u00fcy\u00fck bir heyecan ve dikkatle her sat\u0131r\u0131n\u0131 okumas\u0131, her yaz\u0131lan\u0131 an\u0131nda eksiksiz olarak uygulamas\u0131 m\u0131 laz\u0131md\u0131r? Elbette akl\u0131 ve vicdan\u0131 bu mesaj\u0131 mutlaka okumas\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip kendisini uyaracakt\u0131r. \u0130\u015fte Kur&rsquo;an da ki\u015finin d\u00fcnya hayat\u0131nda alaca\u011f\u0131 en \u00f6nemli mesajd\u0131r; insana do\u011frudan do\u011fruya onu Yaratan&#8217;dan gelen Hak kel\u00e2m\u0131d\u0131r. Ancak insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u00e7lerinde bulunduklar\u0131 gafletten dolay\u0131 bu kadar \u00f6nemli bir kitab\u0131, Allah&#8217;\u0131n insanlara mesaj\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p okumaya bile de\u011fer bulmamakta veya anlamad\u0131\u011f\u0131 Arap\u00e7a lafz\u0131n\u0131 tekrarlay\u0131p mana ve mealini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmamaktad\u0131r. Nitekim Kur&rsquo;an&#8217;da, insanlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi kitab\u0131 terk ettikleri \u015fu ayetlerle uyar\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ve El\u00e7i dedi ki: &#8220;Rabbim ger\u00e7ekten benim kavmim, bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 terk edilmi\u015f (bir kitap) olarak b\u0131rakt\u0131lar.&#8221;[10]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ne zaman onlara Allah kat\u0131ndan yanlar\u0131ndakini do\u011frulayan bir el\u00e7i gelse, kitap verilenlerden birtak\u0131m\u0131, sanki bilmiyorlarm\u0131\u015f gibi Allah&#8217;\u0131n Kitab\u0131n\u0131 arkalar\u0131na att\u0131lar.&rdquo;[11]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Yukar\u0131daki ayette, <strong>&#8220;sanki bilmiyorlarm\u0131\u015f gibi&#8221;<\/strong> ifadesi kullan\u0131larak, insanlar\u0131n bildikleri halde Allah&#8217;\u0131n Kitab\u0131n\u0131 g\u00f6rmezlikten geldikleri vurgulanmaktad\u0131r. Herkes vicdan\u0131nda Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 okumas\u0131, anlamas\u0131 ve uygulamas\u0131 gerekti\u011fini bilir, ancak \u00e7o\u011funluk bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmezlikten gelmektedir. Bu ise insanlar\u0131n vicdanlar\u0131na uymamalar\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdan ve Kur&rsquo;an, \u0130nsana Hayat\u0131n\u0131n Ger\u00e7ek Amac\u0131n\u0131 Hat\u0131rlat\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Bizim sizi bo\u015f bir ama\u00e7 u\u011fruna yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve ger\u00e7ekten Bize d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcp getirilmeyece\u011finizi mi sanm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z?&rdquo;[12]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet, vicdan\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnen insan, hayat\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 merak edecek ve cevab\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken Allah&#8217;\u0131n vahyi olan Kur&rsquo;an&#8217;a y\u00f6nelecektir. Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 eline alan biri i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir nokta vard\u0131r: Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 okurken de vicdan\u0131n daima uyan\u0131k olmas\u0131, her ayetin b\u00fcy\u00fck bir samimiyetle okunarak uygulamaya ge\u00e7irilmesi ve ya\u015fanmas\u0131 gerekir. Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 okuyan ve anlam\u0131 \u00fczerinde yo\u011funla\u015fan ki\u015fi \u00f6ncelikle yarat\u0131l\u0131\u015f amac\u0131na da cevap bulacakt\u0131r. Bu ama\u00e7 Kur&rsquo;an&#8217;da \u015f\u00f6yle bildirilir: <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ben, cinnleri ve insanlar\u0131 yaln\u0131zca Bana ibadet etsinler diye yaratt\u0131m. Ben, onlardan bir r\u0131z\u0131k <\/span><\/em><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">istemiyorum ve onlar\u0131n Beni doyurup-beslemelerini de istemiyorum. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, r\u0131z\u0131k veren O, metin kuvvet sahibi olan Allah&#8217;t\u0131r.&rdquo;[13]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130nsan\u0131n d\u00fcnya \u00fczerinde ge\u00e7irece\u011fi hayat\u0131n amac\u0131 ise, Allah&#8217;\u0131 raz\u0131 edecek iyi ve g\u00fczel davran\u0131\u015flarda bulunmakt\u0131r. Ve Allah, insan\u0131 bu ama\u00e7la denemektedir:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;O, amel (davran\u0131\u015f ve eylem) bak\u0131m\u0131ndan hanginizin daha iyi (ve g\u00fczel) olaca\u011f\u0131n\u0131 denemek i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fc ve hayat\u0131 yaratt\u0131. O, \u00fcst\u00fcn ve g\u00fc\u00e7l\u00fc oland\u0131r, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r.&rdquo;[14]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;\u015e\u00fcphesiz Biz, yery\u00fcz\u00fc \u00fczerindeki \u015feyleri ona (insana) bir s\u00fcs k\u0131ld\u0131k; onlar\u0131n hangisinin daha g\u00fczel davran\u0131\u015fta bulundu\u011funu deneyelim diye.&rdquo;[15]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;\u015e\u00fcphesiz Biz insan\u0131, karma\u015f\u0131k olan bir damla sudan yaratt\u0131k. Onu deniyoruz. Bundan dolay\u0131 onu i\u015fiten ve g\u00f6ren yapt\u0131k. Biz ona yolu g\u00f6sterdik; (art\u0131k o,) ya \u015f\u00fckredici olur ya da nank\u00f6r.&rdquo;[16]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bu ayetleri g\u00f6ren ki\u015fi, Allah&#8217;\u0131n; hayat\u0131 insanlar\u0131 denemek i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayacakt\u0131r. Hemen o g\u00fcne kadarki hayat\u0131n\u0131 ve \u00e7evresindeki di\u011fer insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 hayat\u0131 g\u00f6z\u00fcnde canland\u0131racakt\u0131r. \u00c7evresindeki insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu d\u00fcnya hayat\u0131na y\u00f6nelik bir ko\u015fturma ve \u00e7abalama i\u00e7erisinde yorulmaktad\u0131r; \u00e7ok detayl\u0131 planlar\u0131 vard\u0131r, ama bu planlar\u0131n tamam\u0131 d\u00fcnya a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131d\u0131r; gidece\u011fi okul, sahip olaca\u011f\u0131 meslek, evlili\u011fi, \u00e7ocuk sahibi olmas\u0131, nas\u0131l bir evde oturaca\u011f\u0131, hangi marka araba alaca\u011f\u0131, maa\u015f\u0131na ne zaman ne kadar zam yap\u0131laca\u011f\u0131, y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131 nerede kutlayaca\u011f\u0131, do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde ne hediye alaca\u011f\u0131, emeklilik zaman\u0131, gidece\u011fi tatil haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vs&#8230; Herkesin akl\u0131nda hep bu t\u00fcrde planlar ve hedefler bulunmaktad\u0131r. Ama ne ilgin\u00e7tir ki, kimse d\u00fcnyada bulunu\u015funun ger\u00e7ek amac\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp dikkatli davranmamaktad\u0131r. Vicdanl\u0131 bir ki\u015fi bunlara \u015fahit oldu\u011funda, Allah insanlara as\u0131l ama\u00e7lar\u0131n\u0131 bildirmi\u015fken onlar\u0131n bunu g\u00f6rmezlikten gelmelerinin b\u00fcy\u00fck bir gaflet oldu\u011funu hemen anlay\u0131p toparlanacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130nsan\u0131 yaratan, ona can ba\u011f\u0131\u015flayan ve onu ya\u015fatacak \u015fartlar\u0131 olu\u015fturan Allah&#8217;t\u0131r. Ve Allah insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f amac\u0131n\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r ki bu da: &#8220;Allah&#8217;a kul olmakt\u0131r.&#8221; \u0130nsan\u0131 mutlu edecek olan tek \u015fey de, yarat\u0131l\u0131\u015f amac\u0131na uygun olarak Allah&#8217;a teslim olmak, her \u015feyini O&#8217;na aday\u0131p sadece Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmakt\u0131r. Ama insanlar bu ger\u00e7e\u011fi hi\u00e7 i\u015fitmemi\u015f ve sanki bu d\u00fcnyaya sadece bu d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 ya\u015famaya gelmi\u015f gibi, ya\u015famlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir gaflet ve h\u0131rsla s\u00fcrd\u00fcrme \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Vicdan\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnen ki\u015fi ise, insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun bu \u00f6nemli ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 tehlikeli bir ald\u0131rmazl\u0131k i\u00e7inde oldu\u011funu anlayacakt\u0131r. B\u00f6ylece \u00e7evresindekilerin kendisi i\u00e7in bir k\u0131stas olamayaca\u011f\u0131n\u0131, &#8220;ama insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu b\u00f6yle yap\u0131yor&#8221; diyerek gafil kalabal\u0131klara uymas\u0131n\u0131n Allah&#8217;\u0131n Kitab\u0131na ve yarat\u0131l\u0131\u015f amac\u0131na ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 kavrar ve kendisine rehber olarak Kur&rsquo;an&#8217;\u0131 ve Resul\u00fcllah&rsquo;\u0131 se\u00e7ip, bu \u015fuur ve sorumlulukla davran\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Vicdan ve Kur&rsquo;an, Ahirete Kesin Bilgiyle \u0130man Etmeyi ve Haz\u0131rl\u0131k G\u00f6rmeyi \u015eart K\u0131lmaktad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">M\u00fc&rsquo;min insan\u0131n \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmesi laz\u0131md\u0131r:<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <strong>&#8220;\u00d6yle ise \u00f6l\u00fcm bir son de\u011fil, ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. E\u011fer bir imtihan varsa, bu imtihan\u0131n bir sonucu da vard\u0131r. Ama d\u00fcnya hayat\u0131nda herkesin hak etti\u011fi \u00f6yle bir sonu\u00e7land\u0131rmaya rastlanmamaktad\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm insanlar\u0131n aras\u0131nda zalimler, ahl\u00e2ks\u0131zlar, katiller vard\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Allah&#8217;\u0131n el\u00e7ileri gibi \u00e7ok y\u00fcksek bir vicdana ve ahl\u00e2ka sahip, hayat\u0131n\u0131 Allah i\u00e7in ya\u015famaya adam\u0131\u015f insanlar da bulunmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda zalimlerin zulm\u00fcnden zarar g\u00f6ren zavall\u0131 ve zay\u0131f kalm\u0131\u015f insanlar da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu insanlar h\u00e2l\u00e2 vard\u0131r. Ge\u00e7mi\u015ftekilerin her biri \u00f6l\u00fcp bu d\u00fcnyadan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, iyi olan da k\u00f6t\u00fc olan da ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6l\u00fcp topra\u011f\u0131n alt\u0131na at\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bug\u00fcn hi\u00e7birinin kemik kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Sonsuz adalet sahibi Allah d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 b\u00f6yle sonu\u00e7land\u0131r\u0131p b\u0131rakmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re demek ki herkesin hesaba \u00e7ekilip hak etti\u011fine kavu\u015faca\u011f\u0131 bir ahiret hayat\u0131 mutlak vard\u0131r!&#8221;<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"><\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<hr style=\"text-align: left;\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p><a href=\"#ftnref1\" id=\"ftn1\" style=\"vertical-align: super;\">[1]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> \u015eems: 7-10<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref2\" id=\"ftn2\" style=\"vertical-align: super;\">[2]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> En&rsquo;am: 76-79<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref3\" id=\"ftn3\" style=\"vertical-align: super;\">[3]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Michael J. Behe, &#8220;Darwin&#8217;s Black Box&#8221;, New York: Free Press 1996, ss. 232-233<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref4\" id=\"ftn4\" style=\"vertical-align: super;\">[4]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Neml: 14<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref5\" id=\"ftn5\" style=\"vertical-align: super;\">[5]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Enbiya: 56-63<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref6\" id=\"ftn6\" style=\"vertical-align: super;\">[6]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Enbiya: 64<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref7\" id=\"ftn7\" style=\"vertical-align: super;\">[7]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Enbiya: 65-67<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref8\" id=\"ftn8\" style=\"vertical-align: super;\">[8]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Enbiya: 68<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref9\" id=\"ftn9\" style=\"vertical-align: super;\">[9]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Casiye: 23-24<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref10\" id=\"ftn10\" style=\"vertical-align: super;\">[10]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Furkan: 30<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref11\" id=\"ftn11\" style=\"vertical-align: super;\">[11]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Bakara: 101<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref12\" id=\"ftn12\" style=\"vertical-align: super;\">[12]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> M\u00fc&#8217;minun: 115<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref13\" id=\"ftn13\" style=\"vertical-align: super;\">[13]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Zariyat: 56-58<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref14\" id=\"ftn14\" style=\"vertical-align: super;\">[14]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> M\u00fclk: 2<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref15\" id=\"ftn15\" style=\"vertical-align: super;\">[15]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Kehf: 7<\/span><\/p>\n<p><a href=\"#ftnref16\" id=\"ftn16\" style=\"vertical-align: super;\">[16]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> \u0130nsan: 2-3<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 TOPLUM D\u00dcZEN\u0130 VE V\u0130CDANIN \u00d6NEM\u0130 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Allah&#8217;\u0131n Her \u0130nsana Adalet ve Merhamet \u0130lham\u0131: V\u0130CDAN&rsquo;d\u0131r! Vicdan; her insana g\u00fczel olan tavr\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi hat\u0131rlatan, bir insan\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 muhakemede bulunmas\u0131n\u0131, do\u011fruyu ve yanl\u0131\u015f\u0131 birbirinden ay\u0131rt edebilmesini sa\u011flayan manevi bir yetenektir. Vicdan\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi de, t\u00fcm insanlarda ortak bir de\u011ferdir. Yani bir insan\u0131n vicdan\u0131na g\u00f6re do\u011fru [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[267],"tags":[],"class_list":["post-11368","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kasim-2022"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11368"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11368\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}