{"id":11409,"date":"2022-11-25T22:00:00","date_gmt":"2022-11-25T19:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2022\/aralik-2022\/tum-osmanli-padisahlari-ve-farkli-vasiflari-1-2\/"},"modified":"2023-10-18T02:36:01","modified_gmt":"2023-10-17T23:36:01","slug":"tum-osmanli-padisahlari-ve-farkli-vasiflari-1-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2022\/aralik-2022\/tum-osmanli-padisahlari-ve-farkli-vasiflari-1-2\/","title":{"rendered":"T\u00dcM OSMANLI PAD\u0130\u015eAHLARI VE FARKLI VASIFLARI (1)"},"content":{"rendered":"\n

 <\/p>\n

TÜM OSMANLI PAD\u0130\u015eAHLARI VE FARKLI VASIFLARI (1)<\/span><\/strong><\/p>\n

       <\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k tarihinde e\u015fine az rastlan\u0131r bir cihan devletini ve \u0130slam Medeniyetini kurmay\u0131 ve alt\u0131 as\u0131rdan fazla üç k\u0131tada adaletle hükümran olmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f \u015eanl\u0131 Osmanl\u0131 Padi\u015fahlar\u0131n\u0131 k\u0131saca anlatmak fayda vard\u0131r. Müslüman Türk tarihinin yan\u0131 s\u0131ra dünya tarihinde de büyük yer kaplayan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun öyküsü 1200’lü y\u0131llara dayan\u0131r. Do\u011fu’dan Bat\u0131’ya Kuzey’den Güney’e do\u011fru Asya, Avrupa ve Afrika’ya ula\u015fan Osmanl\u0131 Devleti’nin padi\u015fah listesi de oldukça kabar\u0131kt\u0131r. Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 s\u0131ralamas\u0131 Osmanl\u0131 Devleti’nin kurucusu Osman Gazi ile ba\u015flay\u0131p, padi\u015fah VI. Mehmed veya di\u011fer ad\u0131yla Sultan Vahdettin ile son bulmaktad\u0131r. Yükselmeden sonraki da\u011f\u0131lma dönemine kadar sürekli geni\u015fleyen Osmanl\u0131’n\u0131n soy a\u011fac\u0131 oldukça uzun say\u0131l\u0131r. Uzun geçmi\u015fe sahip olmas\u0131 nedeniyle s\u0131ras\u0131yla <\/span><\/strong>kurulu\u015f, yükselme, gerileme ve da\u011f\u0131lma dönemi<\/span><\/em><\/strong> olarak tarihe yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Türk ve dünya tarihinde önemli imparatorluklar aras\u0131nda yer alan Osmanl\u0131 Devleti 624 y\u0131l hüküm sürmü\u015ftür. 1299 y\u0131l\u0131nda O\u011fuz Türklerinden Osman Gazi taraf\u0131ndan Sö\u011füt’te kurulmu\u015ftur. Kurucusu ve ilk padi\u015fah Osman Gazi iken son Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 Sultan Vahdettin olmu\u015ftur. 1453 y\u0131l\u0131nda Fatih Sultan Mehmet’in Bizans \u0130mparatorlu\u011fu’na son vermesiyle imparatorluk haline gelmi\u015ftir. Toplamda 36 padi\u015fah Osmanl\u0131 Devleti’ni yönetmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

S\u0131ras\u0131yla Osmanl\u0131 Padi\u015fahlar\u0131 \u015eunlard\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- Osman Gazi (1299-1326), 2- Orhan Gazi (1326-1359), 3- I. Murad (1359-1389), 4- I. Bayezid (Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid) (1389-1402), 5- I. Mehmed (1413-1421), 6- II. Murad (1421-1451), 7- Fatih Sultan Mehmed (1451-1481), 8- II. Bayezid (1481-1512), 9- Yavuz Sultan Selim (1512-1520), 10- Kanunî Sultan Süleyman (1520-1566), 11- II. Selim (1566-1574), 12- III. Murad (1574-1595), 13- III. Mehmed (1595-1603), 14- I. Ahmed (1603-1617), 15- I. Mustafa (1617-1618 \/ 1622-1623), 16- Genç Osman (1618-1622), 17- IV. Murad (1623-1640), 18- \u0130brahim (1640-1648), 19- IV. Mehmed (1648-1687), 20- II. Süleyman (1687-1691), 21- II. Ahmed (1691-1695), 22- II. Mustafa (1695-1703), 23- III. Ahmed (1703-1730), 24- I. Mahmud (1730-1754), 25- III. Osman (1754-1757), 26- III. Mustafa (1757-1774), 27- I. Abdülhamid (1774-1789), 28- III. Selim (1789-1807), 29- IV. Mustafa (1807-1808), 30- II. Mahmud (1808-1839), 31- Abdülmecid (1839-1861), 32- Abdülaziz (1861-1876), 33- V. Murad (30 May\u0131s 1876-31 A\u011fustos 1876), 34- II. Abdülhamid (1876-1909), 35- Mehmed Re\u015fad (1909-1918), 36- Mehmed Vahdeddin (1918-1922)<\/span><\/strong><\/p>\n

Osman Gazi (1299-1326)<\/span><\/strong><\/p>\n

Hem iyice zay\u0131flayan ve laçkala\u015fan Selçuklu Devleti’nin i\u015fbirlikçi komutanlar\u0131yla… Hem kendi ailesi ve yak\u0131n Türk beyleri içerisindeki f\u0131rsatç\u0131 fesatç\u0131larla… Hem Haçl\u0131 tekfurlarla, hem vah\u015fi ve zalim Mo\u011follarla ayr\u0131 ayr\u0131 ve y\u0131llarca ak\u0131lc\u0131 ve kararl\u0131 bir mücadeleden sonra Osmanl\u0131 Devleti’ni kuran ve as\u0131rlard\u0131r hay\u0131rla ve hayranl\u0131kla an\u0131lmay\u0131 hak kazanan kutlu bir kahramand\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Osmanl\u0131 Devleti’nin kurucusu olan Osman Gazi, 1258’de, Sö\u011füt’te do\u011fdu. Babas\u0131 Ertu\u011frul Gazi, Annesi Halime Hatun’dur. Osman Gazi, uzun boylu, yuvarlak yüzlü, esmer tenli, ela gözlü ve kal\u0131n ka\u015fl\u0131yd\u0131. Omuzlar\u0131 aras\u0131 oldukça geni\u015f, vücudunun belden yukar\u0131 k\u0131sm\u0131, a\u015fa\u011f\u0131 k\u0131sm\u0131na oranla daha uzundu. Ba\u015f\u0131na k\u0131rm\u0131z\u0131 çuhadan yap\u0131lm\u0131\u015f Ça\u011fatay tarz\u0131nda Horasan tac\u0131 giyerdi. \u0130ç ve d\u0131\u015f elbiseleri geni\u015f yenliydi. Osman Gazi de\u011ferli bir devlet adam\u0131yd\u0131. Dürüst, tedbirli, cesur, cömert ve adalet sahibiydi. Fakirlere yedirip, onlar\u0131 giydirmeyi çok severdi. Üzerindeki elbiseye kim biraz dikkatlice baksa, hemen ç\u0131kart\u0131p ona hediye ederdi. Her ikindi vakti, evinde kim varsa onlara ziyafet verirdi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Osman Gazi, 1281 y\u0131l\u0131nda Sö\u011füt’te, Kay\u0131 Boyu’nun yönetimine geçti\u011finde henüz 23 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Ata binmekte, k\u0131l\u0131ç kullanmakta ve sava\u015fmakta çok ustayd\u0131. Osmanl\u0131’n\u0131n manevi mimarlar\u0131ndan Gönül Sultan\u0131 \u015eeyh Edebal\u0131’n\u0131n damad\u0131yd\u0131. Ard\u0131ndan a\u015firetin ileri gelenlerinden, Ömer Bey’in k\u0131z\u0131 Mal Hatun ile evlendi ve bu evlilikten ileride Osmanl\u0131 Devleti’nin ba\u015f\u0131na geçecek olan o\u011flu Orhan Gazi do\u011fdu. Sögüt’te temelleri at\u0131lan, alt\u0131 yüzy\u0131ll\u0131k bir tarih diliminde ve üç k\u0131tada hüküm sürecek olan Osmanl\u0131 Devleti’nin kurucusu büyük mücahit Osman Gazi, 1326’da Bursa’da Nikris (goutte) hastal\u0131\u011f\u0131ndan ölüp bu dünyadan ayr\u0131ld\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Orhan Gazi (1326-1359)<\/span><\/strong><\/p>\n

Orhan Gazi, 1281 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu. Babas\u0131 Osman Gazi, annesi Kay\u0131 a\u015firetinin ileri gelenlerinden Ömer Bey’in k\u0131z\u0131 Mal Hatun’du. Orhan Gazi, sar\u0131 sakall\u0131, uzunca boylu, mavi gözlüydü. Yumu\u015fak huylu, merhametli, fakir halk\u0131 seven, ulemaya hürmetli, dindar, adalet sahibi, hesab\u0131n\u0131 bilen ve hiçbir zaman tela\u015fa kap\u0131lmayan, halka kendisini sevdirmi\u015f bir beydi. S\u0131k s\u0131k halk\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015f\u0131r, onlar\u0131 ziyaret etmekten çok ho\u015flan\u0131rd\u0131. Orhan Gazi, Babas\u0131 Osman Gazi’nin 1326’da vefat\u0131 üzerine beyli\u011fin ba\u015f\u0131na geçti. Orhan Gazi, 1346’da Bizans \u0130mparatoru VI. Yoannis Kantakuzenos’un k\u0131z\u0131 Teodora ile evlendi. Ayr\u0131ca, Yarhisar Tekfur’unun k\u0131z\u0131 Holofira, Bilecik tekfuruyla evlendirilirken, dü\u011fün bas\u0131l\u0131p Holofira esir al\u0131nd\u0131 ve Orhan Gazi ile evlendirildi. Müslüman olduktan sonra bu han\u0131m\u0131n ad\u0131 Nilüfer Hatun olarak de\u011fi\u015ftirildi; bu evlilikten, ileride Osmanl\u0131 Devleti’nin üçüncü hükümdar\u0131 olacak Murad Hüdavendigâr do\u011fmu\u015flard\u0131. Yüz kadar kaleye hâkim olan Orhan Gazi, zaman\u0131n ço\u011funu bu kaleleri dola\u015farak geçirirdi. Bir seyyah\u0131n dedi\u011fine göre hiçbir \u015fehirde bir aydan fazla durmazd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

I. Murad (1359-1389)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Birinci Murad, 1326’da, Bursa’da do\u011fdu. Babas\u0131 Orhan Gazi, annesi Bizans’a ba\u011fl\u0131 Yar Hisar Tekfuru’nun k\u0131z\u0131 olan Nilüfer Hatun’dur (Holofira). Sultan Birinci Murad, uzun boylu, de\u011firmi yüzlü ve iri burunluydu. Kal\u0131n ve adaleli bir vücuda sahipti. Ba\u015f\u0131na mevlevî sikkesi üzerine destar sar\u0131l\u0131 bir ba\u015fl\u0131k giyerdi. Çok sade giyinir ve k\u0131rm\u0131z\u0131 zeminli beyaz elbiseden ho\u015flan\u0131rd\u0131. \u0130lk e\u011fitimini, annesi Nilüfer Hatun’dan ald\u0131. Daha sonra tahsilini tamamlamak için Bursa’ya gitti. Buradaki Medreselerde ilim ve sanat adamlar\u0131 ile beraber çal\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Birinci Murad, gayet nazik, sevimli ve çok halim selim bir insand\u0131. Âlim ve sanatkârlara hürmet gösterir, fakirlere ve kimsesizlere \u015fefkatli davran\u0131rd\u0131. Dâhi bir asker ve devlet adam\u0131yd\u0131. “Dervi\u015f Gazilerinin, Ermi\u015f \u015eeyhlerinin Sultan\u0131 Murad Gazi<\/em>” diye an\u0131lan Sultan Birinci Murad, bütün hayat\u0131 boyunca planl\u0131 ve programl\u0131 hareket etti. Sultan Birinci Murad, Bizans Kilisesi’ne göre bir kâfir ve \u0130sa dü\u015fman\u0131 olarak görülse de, fethetti\u011fi yerlerde ya\u015fayan Hristiyan halka iyi davrand\u0131\u011f\u0131 için onlar\u0131n sevgisini kazanm\u0131\u015ft\u0131. 1382 y\u0131l\u0131ndan itibaren “Murad Hüdavendigâr” diye an\u0131lan Sultan Birinci Murad, Birinci Kosova Sava\u015f\u0131’ndan sonra sava\u015f alan\u0131n\u0131 gezerken, S\u0131rp Asilzâdesi Milos Obraviç (S\u0131rp Kral\u0131 Lazar’\u0131n damad\u0131) taraf\u0131ndan hançerlenerek \u015fehit olmu\u015flard\u0131 (1389).<\/span><\/strong><\/p>\n

I. Bayezid – Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid (1389-1402)<\/span><\/strong><\/p>\n

Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid 1360 y\u0131l\u0131nda Edirne’de do\u011fdu. Babas\u0131 Murad Hüdavendigâr, annesi Gülçiçek Hatun’dur. Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid yuvarlak yüzlü, beyaz tenli, koç burunlu, elâ gözlü, kumral saçl\u0131, s\u0131k sakall\u0131 ve geni\u015f omuzluydu. Girdi\u011fi sava\u015flarda gösterdi\u011fi cesaretten ve çok h\u0131zl\u0131 hareket etmesinden dolay\u0131 ona ‘Y\u0131ld\u0131r\u0131m’ lakab\u0131 tak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Çocuklu\u011funu Bursa Saray\u0131’nda karde\u015fleriyle birlikte geçirdi. \u0130yi bir e\u011fitim gördü. Devrin en büyük âlimlerinden dersler ald\u0131. Gençli\u011finde Kütahya sanca\u011f\u0131nda valilik yapt\u0131. Sultan Murad Hüdavendigâr’\u0131n vasiyeti gere\u011fi 1389 y\u0131l\u0131nda padi\u015fahl\u0131\u011fa getirildi. Tahta ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda 29 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

O s\u0131rada, S\u0131rbistan’\u0131n ba\u015f\u0131nda, Kosova Sava\u015f\u0131nda ölen Kral Lazar’\u0131n o\u011flu Stefan Lazareviç vard\u0131. Bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 için geldi\u011fi Edirne’de k\u0131z karde\u015fi Maria’y\u0131 Bayezid’e nikâhlad\u0131. Bu evlenme sayesinde Osmanl\u0131-S\u0131rp dostlu\u011fu kuruldu. Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid, Timur’la yapt\u0131\u011f\u0131 Ankara Sava\u015f\u0131’nda a\u015f\u0131r\u0131 özgüven ve tedbirsizli\u011finin neticesi ve baz\u0131 beylerin ve destek birliklerinin h\u0131yaneti sebebiyle yenildi ve esir dü\u015ftü. 13 y\u0131l süren saltanat\u0131 sonunda esaretinin ba\u015flamas\u0131ndan 7 ay 12 gün sonra vefat etti. Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid \u015fiirlerinde “Y\u0131ld\u0131r\u0131m” mahlas\u0131n\u0131 kullan\u0131rd\u0131. “Ehl-i hicrana fitne-i a\u011fyar \/ Ortada bir bahanedir sand\u0131m.” <\/em>Yani; “Vatan\u0131ndan ve yuvas\u0131ndan ayr\u0131l\u0131p esir tutulanlara, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fitnesi ve hakareti çok a\u011f\u0131rm\u0131\u015f; Ama ba\u015f\u0131ma gelmeden önce bu tür s\u0131zlanmalar\u0131 bir bahane san\u0131rd\u0131m<\/em>” dizeleri ona aittir.<\/span><\/strong><\/p>\n

I. Mehmed (1413-1421)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Çelebi Mehmed, 1389 y\u0131l\u0131nda Edirne’de do\u011fdu. Babas\u0131 Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid, annesi de Germiyano\u011fullar\u0131’ndan Devlet Hatun’dur. Orta boylu, yuvarlak yüzlü, beyaz tenli, k\u0131rm\u0131z\u0131 yanakl\u0131 ve geni\u015f gö\u011füslüydü. Kuvvetli bir vücuda sahipti. Gayet hareketli ve cesurdu. Güre\u015f yapar ve çok kuvvetli yay kiri\u015flerini bile çekebilirdi. Padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131 süresince bizzat yirmi dört sava\u015fa kat\u0131lan Çelebi Mehmed, bu sava\u015flarda k\u0131rka yak\u0131n yara ald\u0131. Ba\u015f\u0131nda kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu sar\u0131k, alt\u0131n i\u015flemeli kavu\u011fu ile gayet güzel görünürdü. \u0130çi kürklü ve yakas\u0131 dik olan bir kaftan giyinirdi. Sultan Çelebi Mehmed Müslümanlara kar\u015f\u0131 göstermi\u015f oldu\u011fu adaleti, ayn\u0131 zamanda Hristiyan topluluklara kar\u015f\u0131 da gösterdi. \u0130yi bir idareci ve stratejistti. Tahsilini Bursa Saray\u0131’nda tamamlad\u0131. Daha sonra babas\u0131 taraf\u0131ndan Amasya sancak beyli\u011fine tayin edildi ve bu s\u0131rada devlet i\u015flerini ö\u011frendi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Babas\u0131 Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid’in Timur’a yenilmesiyle ba\u015flayan Fetret Devri’nden sonra Anadolu’daki beylikleri tekrar bir araya toplamay\u0131 ba\u015faran Sultan Çelebi Mehmed’e Osmanl\u0131 Devleti’nin ikinci kurucusu gözüyle de bak\u0131labilir. Sultan Çelebi Mehmed 26 May\u0131s 1421’de Edirne’de vefat etti. Ölüm haberi gizlendi. Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 aras\u0131nda ölümü gizlenen ilk padi\u015fah o idi. Cenazesi Bursa’ya getirilerek Ye\u015fil Türbe’ye defnedildi. Çelebi Mehmed de avc\u0131l\u0131\u011fa merakl\u0131 birisiydi. Nitekim Edirne’de bir av partisi s\u0131ras\u0131nda yaban domuzu kovalarken attan dü\u015füp vefat etti\u011fi bilinmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

II. Murad (1421-1451)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan \u0130kinci Murad 1402 y\u0131l\u0131nda do\u011fdu. Babas\u0131 Çelebi Mehmed, annesi Dulkadiro\u011fullar\u0131’ndan Süli Bey’in k\u0131z\u0131 Emine Hatun’dur. Uzun boylu, beyaz tenli, do\u011fan burunlu ve güzel yüzlü bir Padi\u015faht\u0131. Çok güzel konu\u015furdu. Kendisinin en büyük mutlulu\u011fu, Fatih Sultan Mehmed gibi e\u015fine az rastlanacak bir insan\u0131n Babas\u0131 olmakt\u0131. Sultan \u0130kinci Murad, sakin ve huzurlu bir hayat ya\u015famay\u0131 arzu eden, fakat gerekti\u011fi takdirde çok hareketli, cesur ve hiçbir \u015feyden y\u0131lmayan bir ki\u015fili\u011fe sahipti. Avrupal\u0131lar, onun, istedi\u011fi takdirde bütün Avrupa’y\u0131 fethedebilecek bir kimse oldu\u011funu kabul etmi\u015flerdi. Otuz y\u0131ll\u0131k saltanat\u0131 süresince, ülkesini çok büyük bir \u015fan ve \u015ferefle idare ederek, emri alt\u0131nda bulunan herkesin sevgisini kazanabildi. Dindar, âdil ve lütufkâr bir padi\u015fah idi. Çocuklu\u011fu Amasya’da geçen Sultan \u0130kinci Murad, tahta ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda on dokuz ya\u015f\u0131na yeni girmi\u015fti.<\/span><\/strong><\/p>\n

Fatih Sultan Mehmed (1451-1481)<\/span><\/strong><\/p>\n

Hz. Peygamberimizin (SAV): “Konstantin (\u0130stanbul) mutlaka fetholunacakt\u0131r. Onu alacak emir (sultan) ne güzel bir komutand\u0131r ve onun askeri ne güzel asker konumundad\u0131r”<\/em> müjdesine mazhar olan Fatih Sultan Mehmed, 29 Mart 1432’de, Edirne’de do\u011fdu. Babas\u0131 Sultan \u0130kinci Murad, annesi Humâ Hatun’dur. Fatih Sultan Mehmed, uzun boylu, dolgun yanakl\u0131, k\u0131vr\u0131k burunlu, adaleli ve kuvvetli bir yap\u0131ya sahipti. Devrinin en büyük âlimlerinden çok iyi e\u011fitim görmü\u015ftü; yedi yabanc\u0131 dil bildi\u011fi söylenir. Âlim, \u015fâir ve sanatkârlar\u0131 s\u0131k s\u0131k toplar ve onlarla sohbet etmekten çok ho\u015flan\u0131rd\u0131. \u0130lginç ve bilinmedik konular hakk\u0131nda makaleler yazd\u0131r\u0131r ve bunlar\u0131 incelerdi. Hocal\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yapm\u0131\u015f olan Ak\u015femseddin, Fatih Sultan Mehmed’in en çok de\u011fer verdi\u011fi âlimlerden biriydi. Fatih Sultan Mehmed, gayet so\u011fukkanl\u0131 ve cesurdu. E\u015fsiz bir komutan ve idareciydi. Yapaca\u011f\u0131 i\u015flerle ilgili olarak en yak\u0131nlar\u0131na bile hiçbir \u015fey söylemezdi. Fatih Sultan Mehmed, okumay\u0131 çok severdi. Farsça ve Arapçaya çevrilmi\u015f olan felsefî eserleri okuyup incelerdi. 1466 y\u0131l\u0131nda Batlamyos Haritas\u0131’n\u0131 yeniden tercüme ettirip, haritadaki adlar\u0131 Arap harfleriyle yazd\u0131r\u0131verdi. Bilimsel sorunlarda, hangi din ve mezhebe mensup olursa olsun bilginleri korur onlar\u0131n eser vermesini te\u015fvik ederdi. Bilime büyük önem veren Fatih Sultan Mehmed, yabanc\u0131 ülkelerdeki büyük bilginleri \u0130stanbul’a davet etti. Nitekim astronomi bilgini Ali Ku\u015fçu, kendi döneminde \u0130stanbul’a geldi. Ünlü ressam Bellini’yi de \u0130stanbul’a davet ederek kendi resmini çizdirdi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Fatih Sultan Mehmed: “Ey Konstantiniyye; ya sen beni al\u0131rs\u0131n, ya ben seni al\u0131r\u0131m.”<\/em> diyerek kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 göstermi\u015fti.<\/span><\/strong><\/p>\n

Fatih, Bizans elçisine: “\u0130mparatorunuza söyleyin, \u015fimdiki Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 öncekilere benzemez. Bizim gücümüzün ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerlere sizin imparatorlu\u011funuzun hayalleri bile ula\u015famaz<\/em>.” diyecek bilge bir yi\u011fitti.<\/span><\/strong><\/p>\n

Fatih: “Yapmak istedi\u011fimi sakal\u0131m\u0131n bir teli bilseydi sakal\u0131m\u0131n o telini hemen kopar\u0131r yakard\u0131m”<\/em> diyecek kadar tedbirliydi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Fatih Sultan Mehmed, ilk padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Haçl\u0131lar onun tecrübesizli\u011finden yararlanmak isteyince, babas\u0131 II. Murad’a \u015föyle demi\u015fti: “Baba e\u011fer padi\u015fah sizseniz, geliniz ve ordunun ba\u015f\u0131na geçiniz, yok e\u011fer padi\u015fah ben isem, size emrediyorum geliniz ve ordunun ba\u015f\u0131na geçiniz!”<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

Fatih Sultan Mehmed, 1481 y\u0131l\u0131na kadar hükümdarl\u0131k yapt\u0131 ve bizzat yirmi be\u015f sefere kat\u0131ld\u0131. Azim ve irade sahibiydi. Temkinli ve verdi\u011fi kararlar\u0131 kesinlikle uygulayan bir ki\u015fili\u011fi vard\u0131. Devlet yönetiminde oldukça titiz ve dikkatli davran\u0131rd\u0131. Sava\u015flarda çok cesur olur, bozgunu önlemek için ileri at\u0131larak askerlerine cesaret ve metanet kazand\u0131r\u0131rd\u0131. 20 ya\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 olan Sultan \u0130kinci Mehmed, \u0130stanbul’u fethedip 1100 y\u0131ll\u0131k Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011fu’nu ortadan kald\u0131rarak ‘Fatih’ unvan\u0131n\u0131 hak etmi\u015fti. Peygamberimiz Hz. Muhammed’in Hadis-i \u015eerifinde müjdeledi\u011fi “<\/em><\/span><\/strong>\u0130stanbul’un fethini gerçekle\u015ftiren büyük komutan”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>olmay\u0131 da ba\u015faran Fatih Sultan Mehmed, yüksek yetene\u011fi ve dehas\u0131yla dost ve dü\u015fmanlar\u0131na gücünü kabul ettirmi\u015f bir Osmanl\u0131 hükümdar\u0131 idi. Orta Ça\u011f’\u0131 kapat\u0131p, Yeni Ça\u011f’\u0131 açan cihan hükümdar\u0131 Fatih Sultan Mehmed, nikris hastal\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 tedavi görürken, Yahudi as\u0131ll\u0131 doktoru Yakub’un özel bir kar\u0131\u015f\u0131mla zehirlemesi sonucu 3 May\u0131s 1481 günü, Maltepe’de vefat etti ve Fatih Camii’nin yan\u0131ndaki Fatih Türbesi’ne defnedildi. Onun Roma’y\u0131 da fethedece\u011fi dü\u015füncesiyle zehirlendi\u011fi çe\u015fitli kaynaklarda geçmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

II. Bayezid (Sofu) (1481-1512)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan \u0130kinci Bayezid, 3 Aral\u0131k 1448’de, Dimetoka’da do\u011fdu. Babas\u0131 Fatih Sultan Mehmed, annesi Mükrime Hatun ad\u0131nda bir Türk k\u0131z\u0131d\u0131r. Uzun boylu, geni\u015f gö\u011füslü ve kuvvetli bir vücuda sahipti. Yüzü yuvarlak ve gözleri elâyd\u0131. Cesur ve at\u0131lgand\u0131. Ayn\u0131 zamanda çok hâlim-selim, dindar, ho\u015fgörülü bir padi\u015faht\u0131. Babas\u0131 Fatih Sultan Mehmed ilme ilgi duydu\u011fu için, o\u011flu \u015eehzade Bayezid’e iyi bir e\u011fitim verdi. Ona devrin en me\u015fhur âlimlerinden ders okutturdu, bütün \u0130slâm ilimlerini en iyi \u015fekilde ö\u011frenmesini sa\u011flad\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan \u0130kinci Bayezid, yedi ya\u015f\u0131nda iken, Hadim Ali Pa\u015fa nezaretinde Amasya valili\u011fine tayin edildi. Amasya, Selçuklular devrinden beri önemli bir ilim ve kültür merkeziydi. Padi\u015fah olacak \u015fehzadelerin yeti\u015fmesi için, bu vilayette bütün imkânlar vard\u0131. Sultan \u0130kinci Bayezid, dindar bir kimse oldu\u011fu için kendisine Bayezid-i Velî (Veli-Sofu Bayazid)<\/em> denildi. Sultan \u0130kinci Bayezid, \u015fairleri saraya toplar, onlarla sohbet ederdi. Merhametli bir padi\u015fah olan Sultan \u0130kinci Bayezid, s\u0131k s\u0131k fakirlere sadaka da\u011f\u0131t\u0131rd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Arapça ve Farsça’y\u0131 gayet iyi biliyordu. Ça\u011fatay lehçesi ve Uygur alfabesini de ö\u011frendi. \u0130slâm ilimlerinin yan\u0131 s\u0131ra, matematik ve felsefe tahsili de yapt\u0131. 24 Nisan 1512’de yönetimde zafiyet gösterdi\u011fi ve fesat \u015febekelerinin cesaretlendi\u011fi gerekçesiyle o\u011flu Yavuz Selim’in ve askerlerin bask\u0131s\u0131 üzerine padi\u015fahl\u0131ktan ayr\u0131lmak zorunda kalan Sultan \u0130kinci Bayezid, bir ay kadar daha ya\u015fad\u0131 ve 26 May\u0131s 1512’de vefat etti.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yavuz Sultan Selim (1512-1520)<\/span><\/strong><\/p>\n

Yavuz Sultan Selim, 10 Ekim 1470’de do\u011fdu. Babas\u0131 Sultan \u0130kinci Bayezid, annesi Gülbahar Hatun’dur. Gülbahar Hatun, Dulkadiro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi’ndendir. Yavuz Sultan Selim, uzun boylu, geni\u015f omuzlu, kal\u0131n kemikli, omuzlar\u0131n\u0131n aras\u0131 geni\u015f, yuvarlak ba\u015fl\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 yüzlü, uzun b\u0131y\u0131kl\u0131 ve yi\u011fit bir padi\u015faht\u0131. Sert tabiatl\u0131 ve cesurdu ama adaletli bir padi\u015faht\u0131. \u0130yi bir e\u011fitim gördü. Babas\u0131 Sultan \u0130kinci Bayezid, padi\u015fah olduktan sonra, askeri sevk ve devlet idarecili\u011fini ö\u011frenmesi için, \u015eehzade Selim’i Trabzon Sanca\u011f\u0131na vali olarak tayin etti. \u015eehzade Selim, Trabzon’da devlet i\u015flerinin yan\u0131nda, ilimle u\u011fra\u015f\u0131r ve büyük âlim Mevlâna Abdülhalim Efendi’nin derslerini takip ederdi. Trabzon’u çok güzel idare eden \u015eehzade Selim bu arada kom\u015fu devletlerle de ilgilendi. Valili\u011fi s\u0131ras\u0131nda Trabzon halk\u0131n\u0131 rahat b\u0131rakmayan Gürcüler üzerine üç sefer yapt\u0131. En önemlisi olan Kütayis Seferinde Kars, Erzurum ve Artvin illeri ile birçok yeri fethederek Osmanl\u0131 topraklar\u0131na katt\u0131 (1508). Buralarda ya\u015fayan Gürcülerin hepsi Müslüman oldular.<\/span><\/strong><\/p>\n

Çok güzel ata biner, devrin en me\u015fhur silah\u015förlerini alt edecek kadar iyi k\u0131l\u0131ç kullan\u0131rd\u0131. Güre\u015fmekte, ok atmada ve yay çekmede ustayd\u0131. Sava\u015ftan ho\u015flanmakla beraber çok ince bir ruha da sahipti. Mütevaz\u0131 bir ki\u015fili\u011fi olan Yavuz Sultan Selim, her ö\u011fün yemekte tek çe\u015fit yemek yerdi ve a\u011façtan tabaklar kullan\u0131rd\u0131. Gösteri\u015ften ho\u015flanmaz, devlet mal\u0131n\u0131 israf etmezdi. Babas\u0131ndan devrald\u0131\u011f\u0131 tatminkâr hazineyi a\u011fz\u0131na kadar doldurdu. Hazinenin kap\u0131s\u0131n\u0131 mühürledikten sonra, \u015föyle vasiyet etti: “Benim alt\u0131nla doldurdu\u011fum hazineyi, torunlar\u0131mdan her kim doldurabilirse kendi mührü ile mühürlesin, aksi halde Hazine-i Hümayûn benim mührümle mühürlensin” <\/em>Bu vasiyet tutuldu. O tarihten sonra gelen padi\u015fahlar\u0131n hiçbiri hazineyi dolduramad\u0131\u011f\u0131ndan, hazinenin kap\u0131s\u0131 daima Yavuz’un mührüyle mühürlendi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yavuz Sultan Selim; “Devletleri y\u0131kan tüm hatalar\u0131n alt\u0131nda, nice gururun gafleti yatar”,<\/em> “Bu dünya 1 padi\u015fah için büyük, 2 padi\u015fah için küçüktür.”<\/em> diyebilen bir büyük \u015fahsiyetti. Geceleri yaln\u0131zca 3-4 saat uyuyan Yavuz Sultan Selim, di\u011fer zaman\u0131nda ise bol bol okuyup yazd\u0131\u011f\u0131 bilinirdi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yavuz Sultan Selim, atalar\u0131 hep sakal uzatt\u0131klar\u0131 halde sakal\u0131n\u0131 keserdi. Bunun sebebini soranlara: “Sakal\u0131m\u0131 ele vermemek için kesiyorum”<\/em> dedi\u011fi rivayet edilir. 22 Eylül 1520’de, “Aslan Pençesi” denilen bir ç\u0131ban yüzünden henüz elli ya\u015f\u0131nda iken vefat etti. Hayat\u0131n\u0131n son dakikalar\u0131nda Yasin-i \u015eerif tilavet etmekteydi. Kanûnî Sultan Süleyman, Fatih Camii’nde babas\u0131n\u0131n cenaze namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131ktan sonra, onu Sultan Selim Camii avlusundaki türbeye defnettirdi. Tarihçiler, Yavuz Sultan Selim’i, sekiz y\u0131la seksen y\u0131ll\u0131k i\u015f s\u0131\u011fd\u0131rm\u0131\u015f büyük bir padi\u015fah olarak de\u011ferlendirmi\u015flerdi. Yavuz Selim’in 8 y\u0131ll\u0131k padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131; saray\u0131ndan, saltanat\u0131ndan ve istirahatinden uzak at s\u0131rt\u0131nda ve cihat meydanlar\u0131nda geçmi\u015fti. Aziz Milletimizin ve \u0130slam Ümmetinin do\u011fru itikat ve istikamet üzerinde, birlik ve dirlik içerisinde huzurlu bir hayat sürmeleri için var gücüyle mücadele etmi\u015f, \u015eiilik inanc\u0131n\u0131 siyasi i\u015fgallerine alet eden \u0130ranl\u0131 Safevi \u015eah \u0130smail’in planlar\u0131n\u0131 bozuvermi\u015fti. <\/span><\/strong><\/p>\n

Kanunî Sultan Süleyman (1520-1566)<\/span><\/strong><\/p>\n

Kanûnî Sultan Süleyman, 27 Nisan 1495 Pazartesi günü, Trabzon’da do\u011fdu. Babas\u0131 Yavuz Sultan Selim, annesi Hafsa Hatun’dur. Hafsa Hatun Türk ya da Çerkezdir. Kanûnî Sultan Süleyman, yuvarlak yüzlü, elâ gözlü, geni\u015f al\u0131nl\u0131, uzun boylu ve seyrek sakall\u0131yd\u0131. Kanûnî Sultan Süleyman dönemi, Türk hâkimiyetinin doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 muhte\u015fem bir devir olmaktad\u0131r. Babas\u0131 Yavuz Sultan Selim, onu küçük ya\u015flardan itibaren çok titiz bir \u015fekilde yeti\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. Benzeri görülmemi\u015f bir terbiye ve tahsil ald\u0131. \u0130lk e\u011fitimini annesinden ve ninesi Gülbahar Hatun’dan (Yavuz Sultan Selim’in annesi) ald\u0131. Yedi ya\u015f\u0131na gelince tahsil için \u0130stanbul’a, dedesi Sultan \u0130kinci Bayezid’in yan\u0131na yolland\u0131; \u015eehzade Süleyman, burada Karak\u0131zo\u011flu Hayreddin H\u0131z\u0131r Efendi’den tarih, fen, edebiyat ve din dersleri al\u0131rken, sava\u015f teknikleri konusunda da e\u011fitim ald\u0131. On be\u015f ya\u015f\u0131na kadar babas\u0131 Yavuz Sultan Selim’in yan\u0131nda kalan \u015eehzade Süleyman, kanunlar gere\u011fi sancak istemesi üzerine, önce \u015earkî Karahisar’a oradan da Bolu, k\u0131sa bir süre sonra da Kefe sancak beyli\u011fine görevli k\u0131l\u0131nd\u0131 (1509). Yavuz Sultan Selim’in, 1512’de tahta geçmesi üzerine \u0130stanbul’a ça\u011f\u0131r\u0131lan \u015eehzade Süleyman, babas\u0131n\u0131n karde\u015fleriyle mücadeleleri s\u0131ras\u0131nda \u0130stanbul’da kalarak babas\u0131na vekâlet etti ve arka ç\u0131kt\u0131. Bu s\u0131rada Saruhan sancakbeyli\u011finde de bulundu. Babas\u0131 Yavuz Sultan Selim’in ölümü üzerine, 30 Eylül 1520’de, yirmi be\u015f ya\u015f\u0131ndayken Osmanl\u0131 taht\u0131na geçti. Kendisinden ba\u015fka erkek karde\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131 için tahta geçi\u015fi kolay ve çat\u0131\u015fmas\u0131z oldu. Çok ciddi ve kendinden emin bir padi\u015fah olan Kanûnî Sultan Süleyman, azim ve irade sahibiydi. Yapaca\u011f\u0131 i\u015flerde hiç acele etmez, gayet geni\u015f dü\u015fünür ve verdi\u011fi emirden asla geri dönmezdi. \u0130\u015f ba\u015f\u0131na getirece\u011fi adamlara, kabiliyet derecelerine ve liyakatlerine göre görev verirdi. Sigetvar ku\u015fatmas\u0131n\u0131 idare ederken, 7 Eylül 1566 y\u0131l\u0131nda yetmi\u015f bir ya\u015f\u0131nda vefat etti. Kendisine “Kanûnî” denmesi, yeni kanunlar icat etmesinden de\u011fil, mevcut kanunlar\u0131 yazd\u0131rt\u0131p çok s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde tatbik etmesinden dolay\u0131d\u0131r. Kanûnî Sultan Süleyman, adaleti seven bir padi\u015faht\u0131. M\u0131s\u0131r’dan gelen vergiyi haddinden fazla bulup, yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonunda halk\u0131n zulme u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünmesi ve M\u0131s\u0131r Valisini de\u011fi\u015ftirmesi bunun aç\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r. Kanuni, kararlar\u0131n\u0131n ve icraatlar\u0131n\u0131n \u0130slam’\u0131n adalet esaslar\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, devrin \u015feyhülislamlar\u0131 olan Zenbilli Ali Efendi ve Ebussuud Efendi gibi ulemaya ve Yahya Efendi gibi Allah dostlar\u0131na sorar, onlar\u0131n tenkit ve tekliflerini hesaba katarak davran\u0131rd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Kanûnî Sultan Süleyman, tahta ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Osmanl\u0131 Devleti dünyan\u0131n en zengin ve en güçlü devleti konumundayd\u0131. Babas\u0131n\u0131n ölümü ve kendisinin padi\u015fah olmas\u0131, “Arslan öldü, yerine kuzu geçti” diye dü\u015fünen Avrupal\u0131lar\u0131 sevindiriyordu. Ancak Avrupal\u0131lar, çok geçmeden hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131lar. Büyük bir devlet adam\u0131 olan Kanûnî Sultan Süleyman ayn\u0131 zamanda ünlü bir \u015fairdi. Me\u015fhur \u015fiirlerinden birisi \u015fudur:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi,<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Olmaya devlet cihanda, bir nefes s\u0131hhat gibi.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Saltanat dedikleri bir cihan kavgas\u0131d\u0131r,<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Olmaya baht ü saadet, dünyada vahdet gibi”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Yani: “\u0130nsanlar nazar\u0131nda, Padi\u015fahl\u0131k, Sultanl\u0131k, Ba\u015fkanl\u0131k, Komutanl\u0131k ve yüksek bürokratl\u0131k oldukça itibar olunan ve arzulanan \u015feylerdir. Oysa bütün bunlar\u0131n hiçbiri, insan\u0131n sa\u011fl\u0131k ve afiyet içinde olmas\u0131 kadar önemli ve de\u011ferli de\u011fildir.”<\/span><\/strong><\/p>\n

Ça\u011f\u0131n\u0131n en \u015f\u0131k giyinenlerinden olan Kanûnî Sultan Süleyman, görünümüne önem verirdi. Mücevherlere olan ilgisi söylenirdi. Babas\u0131 gibi o da kuyumculu\u011fa merakl\u0131 birisiydi. Kanûnî Sultan Süleyman; “Bugün yabanc\u0131lardan para alan, yar\u0131n emir al\u0131r.”<\/em> demi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

II. Selim (1566-1574)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan \u0130kinci Selim, 28 May\u0131s 1524’te, \u0130stanbul’da do\u011fdu. Babas\u0131 Kanûnî Sultan Süleyman, annesi Hürrem Sultan’d\u0131r. Hürrem Sultan, Slav kökenlidir. Sultan \u0130kinci Selim, orta boylu, aç\u0131k al\u0131nl\u0131, mavi gözlü, ince ka\u015fl\u0131 ve sar\u0131\u015f\u0131nd\u0131. \u015eehzadeli\u011finde mükemmel bir tahsil ve terbiye ile yeti\u015ftirildi. Devlet idaresini iyice ö\u011frenmek için de Anadolu’nun çe\u015fitli yerlerinde sancakbeyli\u011fi yapt\u0131. Bu s\u0131rada tahsiline devam ederek, ilim ve tecrübesini artt\u0131rd\u0131. “<\/span><\/strong>Sar\u0131 Selim<\/span><\/em><\/strong>” olarak da an\u0131lan \u0130kinci Selim, Kütahya sancakbeyi iken babas\u0131 Cihan Padi\u015fah\u0131 Kanûnî Sultan Süleyman’\u0131n ölüm haberi üzerine \u0130stanbul’a gelerek 30 Eylül 1566 günü k\u0131rk iki ya\u015f\u0131nda tahta geçti. Sar\u0131 Selim, daha önceki Osmanl\u0131 sultanlar\u0131na göre silik ve zay\u0131f bir hükümdar olarak bilinirdi. Babas\u0131n\u0131n saltanat\u0131 s\u0131ras\u0131nda di\u011fer karde\u015fleri \u015eehzade Bayezid ve \u015eehzade Mustafa’n\u0131n bertaraf edilmesiyle kolayca tahta geçen Sultan \u0130kinci Selim, ad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 dedesi Yavuz Sultan Selim ve Babas\u0131 Kanûnî’ye göre oldukça zay\u0131f bir idare sergilemi\u015ftir. Devrin büyük devlet adamlar\u0131 sayesinde Osmanl\u0131 Devleti ihti\u015fam\u0131n\u0131 sürdürmü\u015f, Sokullu Mehmed Pa\u015fa gibi dirayetli ve tecrübeli vezirler hükûmeti ayakta tutmu\u015flard\u0131r. Sultan \u0130kinci Selim’in kendisi hiç sefere ç\u0131kmam\u0131\u015f ve liyakatl\u0131 olmayan Ali Pa\u015fa’n\u0131n Kaptan-\u0131 Deryal\u0131\u011f\u0131nda \u0130nebaht\u0131 facias\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Sekiz y\u0131l padi\u015fahl\u0131k yapt\u0131ktan sonra 15 Aral\u0131k 1574 günü vefat edip ahirete u\u011furlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayasofya’ya defnedilen Sultan \u0130kinci Selim, \u0130stanbul’da ölen ilk Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan \u0130kinci Selim’in tahta ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ilk y\u0131llarda, baz\u0131 siyasî çeki\u015fmeler ya\u015fand\u0131. Sokullu Mehmed Pa\u015fa bu çeki\u015fmelerden galip olarak ayr\u0131ld\u0131 ve on be\u015f y\u0131l sadrazaml\u0131k yapt\u0131. Sadrazaml\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 bu dönemde devlet yönetimine a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koydu. Sultan \u0130kinci Selim, babas\u0131 Kanûnî Sultan Süleyman’dan 14.892.000 km2<\/sup> olarak devrald\u0131\u011f\u0131 devlet topraklar\u0131n\u0131, o\u011flu Sultan Üçüncü Murad’a 15.162.151 km2<\/sup> olarak b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Yani her \u015feye ra\u011fmen onun döneminde Osmanl\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131nda art\u0131\u015f ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Edirne’deki Selimiye Camii \u015faheserini, 1569-1575 aras\u0131 Mimar Sinan’a yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130kinci Selim de \u015fair hükümdarlardand\u0131. \u015eaheser beyitlerinden biri \u015fudur:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Biz bülbül-i muhrik-i dem-i \u015fekvayi firak\u0131z<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Ate\u015f kesilir geçse, saba gül\u015fenimizden”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Yani; “Biz, ayr\u0131l\u0131k ve hasret \u015fikâyetinden dolay\u0131, nefesi ve inlemesi, çevresini yak\u0131p kavuran bülbül gibiyiz. Öyle ki, gül bahçemizden, serin ve tatl\u0131 saba meltemi bile geçse, \u0131s\u0131n\u0131p ate\u015f kesilir…”<\/span><\/strong><\/p>\n

III. Murad (1574-1595)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Üçüncü Murad, 4 Temmuz 1546 günü, Manisa’n\u0131n Bozda\u011f Yaylas\u0131’nda dünyaya geldi. Babas\u0131, Sultan \u0130kinci Selim, annesi Afife Nur Banu Sultan’d\u0131r. Annesi aslen Venedikli’dir. Sultan Üçüncü Murad orta boylu, de\u011firmi yüzlü, kumral sakall\u0131, elâ gözlü ve beyaz tenli bir padi\u015faht\u0131. Çok cömertti ve insanlara yard\u0131m etmeyi çok severdi. Merhametli bir ki\u015fili\u011fe sahip olan Sultan Üçüncü Murad, Arapça ve Farsçay\u0131 çok iyi derecede ö\u011frenmi\u015fti. Babas\u0131n\u0131n 1558 y\u0131l\u0131nda, Manisa sancak beyli\u011finden Karaman valili\u011fine tayin edilmesi üzerine, dedesi Kanûnî Sultan Süleyman taraf\u0131ndan Ala\u015fehir sancak beyli\u011fine tayin edildi. Babas\u0131 Sultan \u0130kinci Selim, padi\u015fah olduktan sonra da tekrar Manisa sancak beyli\u011fine getirildi.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eehzadeli\u011fi s\u0131ras\u0131nda bulundu\u011fu Manisa’da devrin en de\u011ferli âlimlerinin derslerine devam etti. Osmanl\u0131 Padi\u015fahlar\u0131 içinde en âlim padi\u015fahlardan birisidir. Babas\u0131 Sultan \u0130kinci Selim’in vefat\u0131 üzerine Manisa’dan \u0130stanbul’a gelerek, 22 Aral\u0131k 1574 tarihinde tahta geçti. Ancak o da babas\u0131 Sultan \u0130kinci Selim gibi devlet i\u015fleriyle fazla ilgilenmedi. Bürokrasi ve hükûmet daha ziyade Sokullu Mehmed Pa\u015fa taraf\u0131ndan idare edildi. Bunda Sokullu’nun tecrübe ve dirayeti ile Sultan Üçüncü Murad’\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan idare tarz\u0131 ve dolayl\u0131 yönetme anlay\u0131\u015f\u0131 büyük rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Sultan Üçüncü Murad, saltanat\u0131 boyunca \u0130stanbul’dan hiç ç\u0131kmad\u0131 ve maalesef bazen saraydaki kad\u0131nlar\u0131n etkisinde kald\u0131. Daha sonraki y\u0131llarda Osmanl\u0131 Devleti’nin bir devrini etkileyecek olan kad\u0131nlar saltanat\u0131 onun devrinde ba\u015flad\u0131. 29 ya\u015f\u0131nda ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tahtta yirmi y\u0131l kalan Sultan Üçüncü Murad 16 Ocak 1595 tarihinde felç geçirdi ve vefat etti. Ayasofya Camii’nin avlusuna defnedildi. III. Murad’\u0131n a\u011fz\u0131ndan neredeyse hiç “Hay\u0131r” sözü ç\u0131kmazd\u0131 ve her \u015feye “Evet” derdi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Sokullu Mehmed Pa\u015fa’n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirdi\u011fi III. Murad döneminde, Osmanl\u0131 topraklar\u0131 en geni\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131na gelmi\u015fti. Babas\u0131 \u0130kinci Selim’den devrald\u0131\u011f\u0131 15.162.151 km2<\/sup> ülke topra\u011f\u0131n\u0131, 19.902.000 km2<\/sup>’ye ç\u0131kar\u0131verdi. \u0130ngilizlerle de dostâne ili\u015fkiler geli\u015ftirildi. \u0130lk \u0130ngiliz daimî elçisi onun zaman\u0131nda gönderildi. Papa’n\u0131n Katolik Avrupa’da kurabilece\u011fi haçl\u0131 ittifak\u0131na kar\u015f\u0131 Protestan \u0130ngiltere ile ili\u015fkilere önem verdi. Daha sonra bu ittifaka, Hollanda da dahil edildi. Devlet i\u015flerini genellikle Sokullu’ya devreden Sultan Üçüncü Murad zaman\u0131nda sarayda kad\u0131nlar devlet i\u015flerine çokça kar\u0131\u015fmaya yöneldi ve bu durum, Sokullu’nun ölümünden sonra daha da artarak devam etti.<\/span><\/strong><\/p>\n

III. Mehmed (1595-1603)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Üçüncü Mehmed, 26 May\u0131s 1566’da, Manisa’da do\u011fdu. Babas\u0131 Sultan Üçüncü Murad, annesi Safiye Sultan’d\u0131r. \u0130smini, Fatih Sultan Mehmed’e benzemesi için, büyük dedesi Kanûnî Sultan Süleyman koydu. Orta boylu, kumral saçl\u0131 ve güzel yüzlüydü. \u0130yi bir ilim tahsili yapt\u0131 ve Tâcü’t-Tevârih yazar\u0131 Hoca Sadeddin Efendi’den dersler ald\u0131. Sultan Üçüncü Mehmed, 1583’te Manisa sancak beyli\u011fine atand\u0131. 1595 y\u0131l\u0131n\u0131n Ocak ay\u0131na kadar görev yapt\u0131\u011f\u0131 Manisa’dan, Babas\u0131n\u0131n ölüm haberi üzerine hareket ederek, 27 Ocak 1595 tarihinde geldi\u011fi \u0130stanbul’da, Osmanl\u0131 taht\u0131na geçip yönetimi devrald\u0131. Sultan Üçüncü Mehmed, annesini çok sever, sayar ve emrinden ç\u0131kmazd\u0131. Bundan yararlanan annesi Safiye Sultan, Osmanl\u0131 saray\u0131nda hâkimiyet kurmaya ba\u015flad\u0131. Baz\u0131 konularda Padi\u015fah\u0131 zorlay\u0131p istedi\u011fini yapt\u0131r\u0131yor, bu da devlet i\u015flerinde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara sebep oluyordu. Sultan Üçüncü Mehmed dindar olup, tasavvufa da son derece merakl\u0131yd\u0131. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in ismi an\u0131l\u0131nca, sayg\u0131s\u0131ndan derhal aya\u011fa kalkard\u0131. Üçüncü Mehmed devri, duraklama dönemine rastlamaktad\u0131r. Sultan Üçüncü Mehmed, kolayca üzüntüye kap\u0131l\u0131r, yemekten, içmekten kesilip kal\u0131rd\u0131. Anadolu’da ç\u0131kan \u015eii-Alevi, Celâlî isyanlar\u0131 ve \u0130ran sava\u015flar\u0131n\u0131n çok uzun sürmesi onu büyük üzüntü içinde b\u0131rak\u0131rd\u0131. \u0130çkiyi s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde yasaklay\u0131p, bütün gizli meyhaneleri kapatt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

I. Ahmed (1603-1617)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Birinci Ahmed, 18 Nisan 1590 günü, Manisa’da do\u011fdu. Babas\u0131 Sultan Üçüncü Mehmed, annesi Handan Sultan’d\u0131r. \u0130yi bir tahsil gördü. Arapça ve Farsçay\u0131 mükemmel derecede ö\u011frenmi\u015fti. Ok atmak, k\u0131l\u0131ç kullanmak, ata binmek gibi sava\u015f ve askerlik alanlar\u0131nda çok usta olan Sultan Birinci Ahmed, ava ve cirit oyununa çok dü\u015fkündü. Çok sade giyinirdi. Babas\u0131 Sultan Üçüncü Mehmed’in vefat\u0131 üzerine 21 Aral\u0131k 1603’te, Eyüb Sultan’da k\u0131l\u0131ç ku\u015fanarak tahta geçti. Sultan Birinci Ahmed, Kanûnî Sultan Süleyman’dan sonraki padi\u015fahlar içinde devlet i\u015fleriyle yo\u011fun \u015fekilde u\u011fra\u015fan ilk padi\u015faht\u0131. Çocuk denecek ya\u015flarda bile mükemmel kararlar al\u0131rd\u0131. Daima ilim ve irfan sahibi büyük ki\u015filerle birlikte olur ve onlara ak\u0131l dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Sultan Birinci Ahmed’in hayat\u0131nda on dört say\u0131s\u0131n\u0131n önemli bir yeri vard\u0131r. Çünkü, on dört ya\u015f\u0131nda Padi\u015fah olmu\u015f, on dört y\u0131l saltanat sürmü\u015f ve Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131n\u0131n on dördüncü s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. \u0130stanbul’daki me\u015fhur ve muhte\u015fem Sultanahmet Camii’ni, 1. Ahmed, Mimar Sedefkâr Mehmet A\u011fa’ya yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. (1609-1616)<\/span><\/strong><\/p>\n

Dindar bir padi\u015fah olan Sultan Birinci Ahmed’in Hz. Muhammed’e olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 o kadar ilerledi ki, O’nun ayak izlerinin resmi içine bir \u015fiir yazm\u0131\u015f ve o \u015fiiri kavu\u011funda ölünceye kadar ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. O \u015fiir \u015fudur:<\/span><\/strong><\/p>\n

“N’ola tâc\u0131m gibi ba\u015f\u0131mda ta\u015f\u0131sam dâim,<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Kadem-i resmini ol Hazreti \u015eâh-\u0131 Resûlün…<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Gül-i gülzâr\u0131 nübüvvet, o kadem sahibidir kim,<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Ahmed durma yüzün sür, kademine ol gülün”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Yani; “Ke\u015fke taç gibi, sürekli ba\u015f\u0131mda ta\u015f\u0131sam, Hz. Peygamberin ayak izinin resmini, ki o kutlu aya\u011f\u0131n sahibi peygamberler bahçesinin seçkin gülüdür!”<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Birinci Ahmed, yakaland\u0131\u011f\u0131 tifüs hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtulamayarak 21 Kas\u0131m’\u0131 22 Kas\u0131m’a ba\u011flayan gece 1617 y\u0131l\u0131nda yirmi sekiz ya\u015f\u0131nda vefat etti.<\/span><\/strong><\/p>\n

I. Mustafa (1617-1618 \/ 1622-1623)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Birinci Mustafa, 1592 y\u0131l\u0131nda, Manisa’da do\u011fdu. Babas\u0131 Sultan Üçüncü Mehmed, annesi Handan Sultan’d\u0131r. Sultan Birinci Mustafa güzel yüzlü, seyrek sakall\u0131, sar\u0131 benizli ve iri gözlü bir padi\u015faht\u0131. \u0130ki defa padi\u015fahl\u0131k yapt\u0131. Sinirli ve \u015füpheci bir yap\u0131ya kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Çünkü Sultan Birinci Mustafa, a\u011fabeyi Sultan Birinci Ahmed’in padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131 süresince, on dört y\u0131l saray\u0131n bir odas\u0131nda hapis hayat\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f ve bunalm\u0131\u015ft\u0131. O devirde bu tür tedbirler gerekli say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Aksi halde \u015fehzadeler devlet yönetimine kar\u0131\u015f\u0131yor, hatta padi\u015fah\u0131 devirmek için harekete bile geçebiliyor ve devlet birli\u011fi tehlikeye dü\u015füyordu. Buna meydan vermemek için \u015fehzadeler “izale” olunuyor veya bir odaya kapat\u0131l\u0131yordu. Sultan Birinci Ahmed, tahta geçti\u011finde karde\u015fini öldürtmemi\u015f, ancak sarayda mahpus tutmu\u015ftur. Kafes hayat\u0131 denilen bu süre sonunda Sultan Birinci Mustafa, Osmanl\u0131 hanedan\u0131n\u0131n en büyük erkek evlâd\u0131 olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla tahta ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f fakat k\u0131sa sürede baz\u0131 dengesiz hareketleri görüldü\u011fünden ulemâ, asker ve devlet erkân\u0131n\u0131n ittifak\u0131 ile hal edilmi\u015f yani tahttan indirilmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sultan Genç Osman’\u0131n tahttan indirilip katlinden sonra bir kez daha cülûs etmi\u015fse de bir buçuk y\u0131l sonra aklî dengesizli\u011fi nedeniyle tekrar tahttan indirilmek zorunda kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sultan Birinci Mustafa ile birlikte karde\u015f katli nadiren görülmü\u015f, art\u0131k \u015fehzadeler sarayda kafes ard\u0131nda tahta geçecekleri günü beklemeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Tabii vâlide sultanlar, \u015fehzade analar\u0131 aras\u0131nda rekabetler ba\u015flam\u0131\u015f, her biri bir vezire ve di\u011fer gruplara dayanarak entrikalarla padi\u015fah de\u011fi\u015ftirmeye çal\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Sultan Birinci Mustafa, dindar bir insand\u0131. Sadaka vermekten çok ho\u015flan\u0131rd\u0131. Hattâ saray\u0131n havuzuna hizmetçilerin toplamas\u0131 için gizlice para atard\u0131. Saraydaki hayat\u0131n\u0131 ibadet ederek, dinî eserler okuyarak geçiriyordu. Tahta geçmesi için ikinci kez davet edildi\u011fi zaman, odas\u0131nda Kur’an-\u0131 Kerim okudu\u011funu ve padi\u015fahl\u0131k istemedi\u011fini aç\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Birinci Mustafa, ikinci padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bir buçuk y\u0131l sonra 10 Eylül 1623 tarihinde \u015feyhülislâm fetvas\u0131 ile tekrar tahttan al\u0131nd\u0131. Fetvan\u0131n gerekçesi olarak da “Aklî dengesi tam olmayan birisinin halife olamayaca\u011f\u0131”<\/em> vurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Sultan Birinci Mustafa tahttan indirildikten on alt\u0131 y\u0131l sonra, 20 Ocak 1639 günü sinir hastal\u0131\u011f\u0131ndan Topkap\u0131 Saray\u0131’nda vefat etti.<\/span><\/strong><\/p>\n

Osmanl\u0131’da çok ciddi, disiplinli ve düzenli bir bürokrasi ve yönetim te\u015fkilat\u0131 kuruldu\u011fundan ve ilim adamlar\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 uygulamalar\u0131 hemen uyard\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 padi\u015fahlar\u0131n baz\u0131 zaaflar\u0131 ve yetersiz vas\u0131flar\u0131 ülkede önemli bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya yol açmazd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Genç Osman (1618-1622)<\/span><\/strong><\/p>\n

Sultan Genç Osman, 3 Kas\u0131m 1604 tarihinde, \u0130stanbul’da dünyaya geldi. Babas\u0131 Birinci Ahmed, annesi Mahfirûz Haseki Sultand\u0131r. Mahfirûz Haseki Sultan aslen Rum’dur. Sultan Genç Osman, on dört ya\u015f\u0131nda iken, amcas\u0131 Sultan Birinci Mustafa’n\u0131n tahttan indirilmesi üzerine Osmanl\u0131 taht\u0131na oturdu. Annesi onun yeti\u015fmesi için çok titiz davrand\u0131. Sultan Genç Osman, iyi bir terbiye ve tahsil gördü. Arapça, Farsça, Latince, Yunanca ve \u0130talyanca gibi do\u011fu ve bat\u0131 dillerini klâsiklerinden tercüme yapabilecek kadar iyi ö\u011frendi. Çok güzel bir yüzü olan Genç Osman zekî, enerjik, at\u0131lgan, cesur ve gözü pek bir padi\u015faht\u0131. Sultan Genç Osman, Fatih Sultan Mehmed devrine kadar padi\u015fahlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi saray d\u0131\u015f\u0131ndan, \u015eeyhülislam Es’ad Efendi’nin ve Pertev Pa\u015fa’n\u0131n k\u0131zlar\u0131 ile evlendi. Yavuz Sultan Selim devrinden itibaren padi\u015fah saray d\u0131\u015f\u0131ndan evlenmedi\u011fi için bu davran\u0131\u015f önemli bir de\u011fi\u015fiklik oldu. Kendisine planlar\u0131n\u0131 uygulayacak liyakatli ve birikimli bir sadrazam bulamam\u0131\u015ft\u0131. \u0130yice kontrolden ç\u0131kan ve s\u0131k s\u0131k isyana kalk\u0131\u015fan Yeniçeri Oca\u011f\u0131’n\u0131 kald\u0131rma ve yerine düzenli disiplinli bir ordu kurma karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Bunu anlayan Yeniçeri a\u011falar\u0131 taraf\u0131ndan tarihte e\u015fine az rastlan\u0131r bir \u015fekilde tahttan indirilip, Yedikule zindanlar\u0131nda bo\u011fularak \u015fehit edilen Sultan Genç Osman, babas\u0131 Sultan Birinci Ahmed’in Sultanahmed Camii’nin yan\u0131ndaki türbesine defnedildi.<\/span><\/strong><\/p>\n

Tahta ç\u0131kar ç\u0131kmaz devlet erkân\u0131 içindeki ba\u015far\u0131s\u0131z ve ba\u015f\u0131bo\u015f üst düzey yetkilileri de\u011fi\u015ftirip önemli \u0131slahatlar yapan, müderris ve kad\u0131lar\u0131n atanma yetkilerini \u015feyhülislâmdan alan Sultan Genç Osman çok yenilikçi bir padi\u015faht\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  TÜM OSMANLI PAD\u0130\u015eAHLARI VE FARKLI VASIFLARI (1)        \u0130nsanl\u0131k tarihinde e\u015fine az rastlan\u0131r bir cihan devletini ve \u0130slam Medeniyetini kurmay\u0131 ve alt\u0131 as\u0131rdan fazla üç k\u0131tada adaletle hükümran olmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f \u015eanl\u0131 Osmanl\u0131 Padi\u015fahlar\u0131n\u0131 k\u0131saca anlatmak fayda vard\u0131r. Müslüman Türk tarihinin yan\u0131 s\u0131ra dünya tarihinde de büyük yer kaplayan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun öyküsü 1200’lü y\u0131llara dayan\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[268],"tags":[],"class_list":["post-11409","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aralik-2022"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11409\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}