{"id":11439,"date":"2022-12-26T22:00:00","date_gmt":"2022-12-26T19:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2023\/ocak-2023\/akp-iktidarinin-savurganligi-ve-melen-baraji-tutarsizligi-2\/"},"modified":"2023-10-18T02:36:06","modified_gmt":"2023-10-17T23:36:06","slug":"akp-iktidarinin-savurganligi-ve-melen-baraji-tutarsizligi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2023\/ocak-2023\/akp-iktidarinin-savurganligi-ve-melen-baraji-tutarsizligi-2\/","title":{"rendered":"AKP \u0130KT\u0130DARININ SAVURGANLI\u011eI VE MELEN BARAJI TUTARSIZLI\u011eI"},"content":{"rendered":"\n

 <\/p>\n

AKP \u0130KT\u0130DARININ SAVURGANLI\u011eI<\/span><\/strong><\/p>\n

VE<\/span><\/strong><\/p>\n

MELEN BARAJI TUTARSIZLI\u011eI<\/span><\/strong><\/p>\n

       <\/span><\/strong><\/p>\n

Erdo\u011fan iktidar\u0131n\u0131n yanda\u015f kay\u0131rmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve savurganl\u0131\u011f\u0131 sonucu; yanl\u0131\u015f projelerle milyarlarca lira çöpe at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Çatlaklar olu\u015fan Melen Baraj\u0131’na 8 milyar TL, çürüyen Ankapark için 801 milyon dolar, kullan\u0131lamayan ve uçak inmeyen havalimanlar\u0131na da yüz milyonlarca lira bo\u015fa harcanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Garip gureban\u0131n hakk\u0131ndan ve kamu kasas\u0131ndan yanda\u015f \u015firketlere milyarlarca lira aktar\u0131lan projeler, ya hatal\u0131 in\u015fa edildi\u011fi için tamamlanamam\u0131\u015f, ya da hukuki süreçler tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 için at\u0131l kalm\u0131\u015ft\u0131. Olan ise kamunun çöpe at\u0131lan milyarlarca liras\u0131na olmaktayd\u0131.<\/span><\/p>\n

\u0130ktidar\u0131n tamamlayamad\u0131\u011f\u0131 projelerin ba\u015f\u0131nda <\/span>Melen Çay\u0131 Projesi<\/span><\/em><\/strong> vard\u0131<\/span>. Devlet Su \u0130\u015fleri (DS\u0130) Genel Müdürlü\u011fü, Melen Baraj\u0131 için ilk ihaleyi 29 May\u0131s 2012’de<\/strong> açm\u0131\u015ft\u0131. Bu ihalenin <\/span>213 milyon 850 bin<\/span><\/strong> TL’ye <\/span>Ece Tur ile Yönta\u015f \u0130n\u015faat i\u015f ortakl\u0131\u011f\u0131na<\/span><\/strong> <\/span>verildi\u011fi aç\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Melen Baraj\u0131’n\u0131n temeli de 2014 y\u0131l\u0131nda at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Düzce ve Sakarya illerini birbirinden ay\u0131ran Büyük Melen Çay\u0131’n\u0131n Karadeniz’e döküldü\u011fü noktada in\u015faat\u0131na ba\u015flanan baraj\u0131n 214 milyon liraya mâl olaca\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

Temel atma töreninde konu\u015fan dönemin Orman ve Su \u0130\u015fleri Bakan\u0131 <\/span>AKP’li Veysel Ero\u011flu<\/span><\/strong> <\/span>da “Melen Baraj\u0131’n\u0131n \u0130stanbul’un su sorununu 2071 y\u0131l\u0131na kadar çözece\u011fini”<\/em><\/strong> hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131. Ero\u011flu, “baraj in\u015faat\u0131n\u0131n 7 Aral\u0131k 2016 tarihinde saat 13.59’da bitirilece\u011fini”<\/em><\/strong> aç\u0131klam\u0131\u015f ve “\u0130stanbullular susuzluk konusunda endi\u015fe etmesin”<\/em><\/strong> diye hava atm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

Törende konu\u015fan dönemin \u0130stanbul Büyük\u015fehir Belediyesi <\/span>(\u0130BB) Ba\u015fkan\u0131 Kadir Topba\u015f<\/span><\/strong> <\/span>ise “Bugün sizlerle bir tarihe tan\u0131kl\u0131k ediyoruz. Gelecek ku\u015faklar ad\u0131na bir tarih dü\u015füyoruz”<\/em><\/strong> \u015feklinde konu\u015fmu\u015flard\u0131.<\/span><\/p>\n

8 milyar TL çöpe at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eirket, Ero\u011flu’nun aç\u0131klad\u0131\u011f\u0131 tarihte baraj in\u015faat\u0131n\u0131 tamamlayamam\u0131\u015f ve DS\u0130 29 Aral\u0131k 2016’da baraj in\u015faat\u0131n\u0131 tamamlamak için yeni bir ihaleye daha ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Hayret, bu ihale de yine ilk ihaleyi alan <\/span>Ece Tur ile Yönta\u015f \u0130n\u015faat<\/span><\/strong> <\/span>i\u015f ortakl\u0131\u011f\u0131na<\/span><\/strong> <\/span>271 milyon 548 bin TL<\/span><\/strong>’ye<\/span> b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu iki ihaleyle birlikte DS\u0130, Ece Tur ile Yönta\u015f \u0130n\u015faat i\u015f ortakl\u0131\u011f\u0131yla toplam <\/span>485 milyon 398 bin TL<\/span><\/strong>’<\/span>lik sözle\u015fme imzalam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

Ancak baraj projesi bir türlü tamamlanamam\u0131\u015f, in\u015faat s\u0131ras\u0131nda baraj\u0131n gövdesinde yar\u0131klar ve aç\u0131lmalar olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Baraj bitirilemeyince Melen’in suyu \u0130stanbul’a borularla aktar\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130BB Ba\u015fkan\u0131 Ekrem \u0130mamo\u011flu göreve gelir gelmez 19 Ekim 2019’da baraj in\u015faat\u0131nda incelemeler yapm\u0131\u015f ve baraj gövdesindeki derin çatlaklar nedeniyle in\u015faat\u0131n durdu\u011funu aç\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. DS\u0130 Genel Müdürlü\u011fü, Melen Baraj\u0131 güçlendirme in\u015faat\u0131 için 28 \u015eubat 2020 tarihinde bir ihale daha haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Bu ihaleyi de <\/span>412 milyon 151 bin TL teklif veren Everest Madencilik \u0130n\u015faat Nakliye Sanayi ve Ticaret A.\u015e.<\/span><\/em><\/strong> kazanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

\u015eirket ile DS\u0130 aras\u0131nda imzalanan sözle\u015fmeye göre, güçlendirmenin 26 \u015eubat 2023’te bitirilmesi planlanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak \u015firket yetkilileri ve DS\u0130 yetkilileri anla\u015famam\u0131\u015f ve \u015firket projeyi tasfiye karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. DS\u0130 tasfiye talebini kabul etmi\u015f ve 8 Temmuz 2022’de Melen Baraj\u0131’nda yeniden çal\u0131\u015fmalar ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

Melen Baraj\u0131 için biri ikmal, biri güçlendirme olmak üzere 3 in\u015faat ihalesi, birkaç dan\u0131\u015fmanl\u0131k ihalesi, \u0130SK\u0130’den DS\u0130’ye aktar\u0131lan kaynaklar ve kamula\u015ft\u0131rma bedelleri dahil olmak üzere kamunun kasas\u0131ndan en az <\/span><\/strong>8 milyar TL harcand\u0131\u011f\u0131<\/span><\/em><\/strong> <\/span>anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Baraj gövdesi çatlad\u0131, çöktü, müteahhidi kaçt\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul’un sürekli yükselen nüfusuna paralel artan su sorununa kar\u015f\u0131l\u0131k bir sigorta oldu\u011fu dü\u015fünülen ancak verilen vaatlere ra\u011fmen y\u0131llard\u0131r bitmeyen a\u015famalar\u0131yla Melen Baraj\u0131 bu iktidar\u0131n ayar\u0131n\u0131 ve savurganl\u0131k talan\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktayd\u0131. \u0130stanbul’un nüfusu 2022 y\u0131l\u0131 <\/span><\/strong>Türkiye \u0130statistik Kurumu (TÜ\u0130K) verilerine göre 15 milyon 840 bini a\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Türkiye toplam nüfusunun yüzde 18,71’inin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul’un su sorunu, kuruldu\u011fu günden beri önemli bir sorun olu\u015fturmaktayd\u0131.<\/strong><\/span><\/p>\n

\u0130stanbul’un su ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama at\u0131l\u0131mlar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n

H\u0131zl\u0131 ve plans\u0131z bir \u015fekilde büyüyen \u0130stanbul,<\/strong> ilk kuruldu\u011fu y\u0131llarda su ihtiyac\u0131n\u0131 yer alt\u0131 kaynak sular\u0131ndan sa\u011flamaktayd\u0131. Roma<\/strong> döneminde kentin su ihtiyac\u0131 art\u0131nca çevreden merkeze do\u011fru su ta\u015f\u0131nmas\u0131 için kemerler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu dönemde sur d\u0131\u015f\u0131ndaki kaynaklardan suyu ta\u015f\u0131yabilmek için <\/span>Bozdo\u011fan ve Mazul Kemeri<\/span><\/strong> <\/span>tamamlanm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 zamanda sarn\u0131çlar in\u015fa edilerek su depolanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eehir Osmanl\u0131’ya<\/strong> geçince de su sorunu yeni s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol açm\u0131\u015ft\u0131. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu<\/strong>’nun ba\u015fkenti olan \u0130stanbul’da in\u015fa edilen büyük kamu binalar\u0131, saraylar, nüfusun artmas\u0131 ve hamamlar su ihtiyac\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Göreve gelen birçok padi\u015fah su yollar\u0131na yeni kollar katm\u0131\u015flard\u0131. Mimar Sinan K\u0131rkçe\u015fme<\/strong> su tesisini in\u015fa ederek, Sar\u0131yer<\/strong>’deki Belgrad Ormanlar\u0131<\/strong>’ndan suyu \u015fehir merkezine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Bo\u011faz k\u0131y\u0131lar\u0131nda in\u015fa edilen yeni kö\u015fkler ve yerle\u015fim yerleriyle Kas\u0131mpa\u015fa, Galata, Beyo\u011flu, F\u0131nd\u0131kl\u0131, Be\u015fikta\u015f<\/strong> ve Ortaköy<\/strong>’ün kalabal\u0131kla\u015fmas\u0131 sonucunda \u0130stanbul’un Pera<\/strong> \u015fimdiki ad\u0131yla Beyo\u011flu’<\/strong>nda su sorunu ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. 1732’de yap\u0131lm\u0131\u015f Taksim<\/strong> Suyu Tesisleri<\/strong> ile su sorunu çözülmeye çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

H\u0131zl\u0131 \u015fehirle\u015fmesi nedeniyle su sorunu devam eden \u0130stanbul’da, Sultan II. Abdülhamid<\/strong>, Terno Bey<\/strong>’e imtiyaz fermân\u0131 vererek bir \u015firket kurmas\u0131n\u0131 istemi\u015f, Terno Bey, Dersaâdet Su \u015eirketi’ni (Compagnie Des Eaux de Constantinople<\/strong>) kurmu\u015flard\u0131. Dersaâdet Su \u015eirketi<\/strong>, 1885 y\u0131l\u0131nda Terkos Pompa \u0130stasyonu<\/strong> arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, <\/span>600 mm çap\u0131nda döküm boru iletim hatt\u0131, 37 km kagir galeri hatt\u0131 ile \u015fehre ilk bas\u0131nçl\u0131 su vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/em><\/strong> <\/span>Su \u015firketlerinin yetersiz kalmas\u0131yla su sorununun \u015firketler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla çözüme kavu\u015famayaca\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 üzerine Terkos \u015eirketi<\/strong> 1932 y\u0131l\u0131nda sat\u0131n al\u0131narak, (\u0130S\u0130’ye) \u0130stanbul Sular \u0130daresi<\/strong>’ne kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130stanbul’un su sorununu çözmek için II. Abdülhamid’in emriyle Hamidiye Su Membas\u0131<\/strong> kurulmu\u015ftu. Hamidiye Su<\/strong>, küçük kaynak sular\u0131n\u0131n \u015fehir merkezi ve kamu binalar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 için yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 86 bölgede bulunan çe\u015fmelere ek olarak Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131<\/strong>’nda 30, Be\u015fikta\u015f Saray\u0131<\/strong>’nda 10 olmak üzere toplam 126 çe\u015fmeden su verilmi\u015f, ayr\u0131ca isale hatt\u0131 üzerindeki yedi çe\u015fmeyle birlikte toplam 133 çe\u015fmeden su da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

\u0130stanbul’un sürekli ve kesintisiz artan nüfusu nedeniyle, temiz su ihtiyac\u0131 en önemli s\u0131k\u0131nt\u0131yd\u0131. 1950’li y\u0131llarla beraber artan kentli nüfusun, daha fazla suya ihtiyac\u0131 vard\u0131. 1990’a gelindi\u011finde ise su \u0130stanbul’un temel sorunu halini alm\u0131\u015ft\u0131. Alibey Baraj\u0131, Istranca dereleri regülatör projesi gibi projeler yap\u0131lsa da \u0130stanbul’un su sorunu bir türlü çözüme kavu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

‘Büyük Melen Projesi’ Nas\u0131l Ba\u015flad\u0131?<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul’daki su sorunlar\u0131n\u0131n önüne geçmek için Büyük Melen Projesi’yle Melen Çay\u0131<\/strong> suyunun \u0130stanbul’a ta\u015f\u0131nmas\u0131 gündeme ta\u015f\u0131nd\u0131. Projenin yap\u0131lmas\u0131 için 15 A\u011fustos 1990’da Bakanlar Kurulu<\/strong> karar\u0131 al\u0131nd\u0131. \u0130stanbul’un 170 km do\u011fusunda Karadeniz’e<\/strong> dökülen Büyük Melen Çay\u0131’n\u0131n y\u0131ll\u0131k su potansiyeli 51 m3<\/sup>\/sn olup Büyük Melen Baraj\u0131’n\u0131n düzenlenmesi ile \u0130stanbul’a y\u0131lda ortalama 38 m3<\/sup>\/sn suyun verilmesi planland\u0131. Bu miktar ile 2040’ta nüfusu 17 milyon olmas\u0131 beklenen \u0130stanbul’un içme ve kullanma suyu ihtiyac\u0131, di\u011fer kaynaklarla beraber Büyük Melen Çay\u0131 taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanacakt\u0131.<\/span><\/p>\n

1991’de Melen Sistemi’nin fizibilitesi DS\u0130-Nippon Koei Co. ortak çal\u0131\u015fmas\u0131 ile ortaya ç\u0131kt\u0131. Projeye JBIC (Japan Bank for International Cooperation-Japonya Uluslararas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011fi Bankas\u0131) taraf\u0131ndan bir milyar dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 94,8 milyar Japon yeni kredi aç\u0131ld\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Baraj\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 en uygun yer olarak, Melen Çay\u0131<\/strong>’n\u0131n döküldü\u011fü Karadeniz’in<\/strong> yakla\u015f\u0131k yedi km güneyinde Çayüstü Tepesi<\/strong> ile Dikenli Tepe<\/strong> aras\u0131ndaki alan olmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Baraj\u0131n fiziksel özellikleri ve kapasitesiyle ilgili teknik ayr\u0131nt\u0131lar saptand\u0131. Baraj gövdesi ön yüzü beton kaplamal\u0131 kaya dolgu tipi, gövde uzunlu\u011fu 709 metre, gövde geni\u015fli\u011fi 12 metre, minimum su düzeyi 37 metre, minimum i\u015fletme su düzeyi 55 metre, aktif göl hacmi 577 milyon ton olacakt\u0131. Kullan\u0131m ömrü 50 y\u0131l olarak hesaplanan Melen Baraj\u0131’ndan \u0130stanbul’a y\u0131lda 1,1 milyar ton su verilmesi planlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

Melen Baraj\u0131 projesi planlanan dört a\u015famadan olu\u015fmaktayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

• I. A\u015fama: Büyük Melen Çay\u0131 üzerinde bir regülatör in\u015fa ederek 8,5 m3<\/sup>\/sn (y\u0131lda 268 milyon m3<\/sup>) debiyi çevirmek, pompa ve 185 km boru ve tünel sistemi ile 720.000 m3<\/sup>\/gün kapasiteli Ar\u0131tma Tesisi ile ar\u0131t\u0131lm\u0131\u015f suyun Bo\u011faziçi Su Tüneli ile Avrupa yakas\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

• II. A\u015fama: Büyük Melen Baraj\u0131 ve ikinci boru hatt\u0131 ile y\u0131lda 307 milyon m3<\/sup> su iletme; pompa kapasitesi art\u0131r\u0131lacak ve yeni bir ar\u0131tma tesisi yap\u0131lmas\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

• III. A\u015fama: Üçüncü boru hatt\u0131 ile y\u0131lda 307 hm3<\/sup> su iletme; pompa kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yeni bir ar\u0131tma tesisi yap\u0131lmas\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

• IV. A\u015fama: \u0130lave 308 hm3<\/sup> su iletme için pompa istasyonlar\u0131na, ar\u0131tma tesisine (800.000 m3<\/sup>\/gün ilave kapasiteli) ve enerji temin sistemine yap\u0131lacak ilavelerin tamamlanmas\u0131. Böylece, bu projeyle 1.180 milyon metreküp su, \u0130stanbul’a ta\u015f\u0131nacak ve 2040’a kadar \u0130stanbul’un su ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanacakt\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Planlanan a\u015famalardan sadece birincisi ba\u015far\u0131ld\u0131.<\/span><\/strong> 2007’de \u0130stanbul’da ya\u015fanan kurakl\u0131k<\/strong> sebebiyle in\u015faat\u0131 bitirilen Melen regülatörü ile çekilen su, dö\u015fenen boru hatt\u0131 ile 20 Ekim 2007 tarihi itibariyle \u0130stanbul’a verilmeye ba\u015fland\u0131. Baraj tamamlanmamas\u0131na ra\u011fmen Melen Çay\u0131’ndan \u0130stanbul’a su aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Melen Çay\u0131’ndan borularla getirilen su \u0130stanbul’da mevcut tesislerde ar\u0131t\u0131lmakta ve kullan\u0131ma sunulmaktayd\u0131. Proje kapsam\u0131nda yap\u0131lan Avrupa yakas\u0131na su verebilmek için Bo\u011faziçi Su Tüneli<\/strong> yap\u0131ld\u0131. Tünel, toplam 5 bin 551 metre uzunlu\u011funda olup, su yüzeyinin 135 m derinli\u011finde yer almaktayd\u0131. Çap\u0131 dört metre olan tünelin üç milyon m3<\/sup>\/gün kapasitesi bulunmaktayd\u0131. Yani projenin \u015fu ana kadar sadece birinci aya\u011f\u0131 tamamlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

17 Aral\u0131k 2012’de Devlet Su \u0130\u015fleri Genel Müdürlü\u011fü (DS\u0130) ile Tur \u015eirketler Grubu ve Yönta\u015f \u0130n\u015faat \u0130\u015f Ortakl\u0131\u011f\u0131 ile Melen Baraj\u0131 in\u015faat i\u015fi sözle\u015fmesi imzaland\u0131. \u0130haleyi alan \u015firket zeminin baraj gövde beton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yacak özellikleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 için sahada 14 adet 735 metre ara\u015ft\u0131rma sondaj\u0131 talebini aktard\u0131. Ancak DS\u0130 14. Bölge Müdürlü\u011fü 1 Mart 2013 tarihli yaz\u0131s\u0131nda talep edilen sondajlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 uygun bulmad\u0131. Oysa 2009 y\u0131l\u0131nda DS\u0130’ye sunulan ÇED raporunda ve 2012’de \u0130TÜ’de yap\u0131lan yüksek lisans tezinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda baraj\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 yerde zemin sorunlar\u0131 oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131.!?<\/span><\/strong><\/p>\n

Y\u0131llarca süren yat\u0131r\u0131mlar\u0131n hepsi bo\u015fa ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n

Melen Baraj\u0131’n\u0131n temeli 6 Mart 2014’te at\u0131ld\u0131. Törende konu\u015fan dönemin Orman ve Su \u0130\u015fleri Bakan\u0131 Veysel Ero\u011flu<\/strong>, baraj\u0131n 7 Aral\u0131k 2016 saat 13.59’da bitirilmesini istedi. Ancak baraj Aral\u0131k 2016’ya gelindi\u011finde bitirilmedi. Dönemin Bakan\u0131 Ero\u011flu yeni tarih olarak 12 May\u0131s 2017’yi vermi\u015fti.<\/span><\/p>\n

Aral\u0131k 2016’da baraj gövdesinin 666’nc\u0131 metresinde ilk çatla\u011fa rastland\u0131. <\/strong>DS\u0130, A\u011fustos 2017’de konuyla ilgili ara\u015ft\u0131rma yapmak üzere biri yerli di\u011feri yabanc\u0131 iki \u015firketten talepte bulundu. 26 A\u011fustos 2017’de baraj\u0131n beton gövdesi tamamland\u0131.<\/span><\/p>\n

12 May\u0131s 2017’de Melen Baraj\u0131 hâlâ tamamlanamam\u0131\u015ft\u0131. Dönemin Devlet Su \u0130\u015fleri (DS\u0130) 14. Bölge Müdürü Sedat Özp\u0131nar<\/strong>, baraj\u0131n 11 A\u011fustos 2018 tarihinde resmen bitirilece\u011fini aç\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Ama baraj bu tarihte de hâlâ yar\u0131md\u0131.<\/span><\/p>\n

Baraj çatlaklar nedeniyle su tutamayaca\u011f\u0131 için güçlendirme ihalesi yap\u0131ld\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

DS\u0130 14. Bölge Müdürlü\u011fü Melen Baraj\u0131 güçlendirme in\u015faat\u0131 için 28 \u015eubat 2020 tarihinde ihale düzenledi. 412 milyon 151 bin 148 TL’lik teklifin sahibi Everest Madencilik \u0130n\u015faat Nakliye Sanayi ve Ticaret A.\u015e<\/strong> ihaleyi kazand\u0131. \u015eirket, beklenmeyen fiyat art\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle projeyi tasfiye karar\u0131 ald\u0131. DS\u0130 tasfiye talebini kabul etti ve 8 Temmuz 2022’de çal\u0131\u015fmalar hepten ask\u0131ya al\u0131nd\u0131.<\/span><\/p>\n

\u0130stanbul Büyük\u015fehir Belediye (\u0130BB) Ba\u015fkan\u0131 Ekrem \u0130mamo\u011flu 1 A\u011fustos 2022’de Melen Baraj\u0131’yla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 aç\u0131klamada \u015funlar\u0131 aktarm\u0131\u015ft\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n

“\u0130stanbul’un neredeyse bir y\u0131ll\u0131k suyunu garanti alt\u0131na alacak bir barajdan bahsediyoruz. O dönemin Bakan\u0131n\u0131n verdi\u011fi günden ve saatten bu yana, tam alt\u0131 y\u0131l geçti. Ve \u015fu anda ak\u0131beti belli olmayan, gelece\u011fi belli olmayan, çatlam\u0131\u015f bir barajla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Göreve gelir gelmez, biz bunu gündeme getirdi\u011fimizde anlad\u0131k ki, devletimizin bundan haberi yok. Devletimizi yönetenin de bundan haberi yok. Biz bunu gündeme getirince tekrar ihale sürecini devreye ald\u0131lar ve ihale yapt\u0131lar 2020’nin \u015eubat’\u0131nda. ‘2023’te biz buray\u0131 açaca\u011f\u0131z’ diye de o zaman deklare ettiler. \u015eu an gelinen noktay\u0131 söyleyeyim size. O günden bugüne, \u015fantiyede yüzde sekiz oran\u0131nda ilerleme yap\u0131lm\u0131\u015f. Yeni ç\u0131kartt\u0131klar\u0131 genelgeden de müteahhit faydalanarak, sözle\u015fmeyi fesheden bir müteahhit. Yani \u015fu anda Melen’de çal\u0131\u015fan müteahhit yok. Yani ‘\u0130stanbul’un suyunu garanti alt\u0131na alaca\u011f\u0131z’ deyip, 20 y\u0131ll\u0131k Türkiye yönetimi ve 20 y\u0131ll\u0131k \u0130BB yönetimi, her iki alanda da kendi iradelerinde olmas\u0131na ra\u011fmen, ‘Bizim göz bebe\u011fimiz, bizim a\u015fk\u0131m\u0131z’ dedikleri \u0130stanbul’un en hayati sorununu dahi çözmekte ba\u015far\u0131s\u0131z olan bir iktidar süreci.”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Konuyla ilgili konu\u015fan \u0130stanbul Büyük\u015fehir Belediyesi<\/strong> Meclis Üyesi Gökhan Gümü\u015fda\u011f:<\/strong> “Melen Çay\u0131 çok k\u0131ymetli bir su. Melen suyu kullan\u0131lmadan de\u015farj alan bir suyumuz. Bolu Da\u011flar\u0131’nda do\u011fan bu su, kar sular\u0131ndan besleniyor. Kendi do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131yla beraber Karadeniz’e dökülüyor. Güzel bir proje. Güzel dü\u015fünülmü\u015f ve o güzel suyu da bo\u015fu bo\u015funa kullanmadan Karadeniz’e vermek de bir israf.<\/em><\/strong> Ancak<\/em><\/strong> maalesef yumu\u015fak bir zemin üzerine yap\u0131l\u0131yor. Tam devreye al\u0131nma sürecinde baraj, çatl\u0131yor. Yakla\u015f\u0131k iki y\u0131l önce de baraj\u0131n tekrar rehabilite edilmesi konusunda bir ihale yap\u0131ld\u0131. Tabii rehabilite ne kadar olabilir? O da ayr\u0131 bir soru i\u015fareti”<\/em><\/strong> \u015feklinde yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

\u0130ktidar siyasi hesaplarla projeyi savsaklad\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n

Bölgede ya\u015fayan gazeteci \u015eerif Sar\u0131:<\/strong> “\u0130ktidar bir an önce \u0130stanbul’a su yeti\u015ftirilmesi ve bunun siyasi getirisinden de faydalanma gayesiyle zemin etütleri yeteri kadar yap\u0131lmadan bir karara vard\u0131. Bugün geldi\u011fimiz noktada çatlaklar üzerine yeniden bir ihale olu\u015fturuldu. \u0130haleyi alan firma artan fiyatlarla ilgili ödenek taleplerinin hükümetçe kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 üzerine mevcut \u015fartnameye uyarak kendini bu i\u015ften çekme yönüne gitti. Bugün bu Melen Baraj gövdesinin yenilenmesi ya da güçlendirilmesiyle ilgili yap\u0131lan çal\u0131\u015fma da son bulmu\u015f vaziyette. Yeni bir ihale ya da yeni bir süreç gerekiyor”<\/em><\/strong> tespitinde bulunmu\u015flard\u0131.<\/span><\/p>\n

‘Melen Baraj\u0131, \u0130stanbul’un su güvenli\u011finin sigortas\u0131d\u0131r’<\/span><\/strong><\/p>\n

Konuyla ilgili görü\u015fleri al\u0131nan DS\u0130 eski yöneticisi ve Su Politikalar\u0131 Derne\u011fi<\/strong> Ba\u015fkan\u0131 Dursun Y\u0131ld\u0131z<\/strong>, “Melen Baraj\u0131, \u0130stanbul Büyük Melen su temin sisteminin en önemli parças\u0131 ve \u0130stanbul’un su güvenli\u011finin sigortas\u0131d\u0131r”<\/em><\/strong> diyorlard\u0131. Baraj\u0131n alt\u0131 y\u0131l önce (2016’da) bitirilmesinin planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Y\u0131ld\u0131z \u015funlar\u0131 aktarm\u0131\u015ft\u0131:<\/span><\/p>\n

“Baraj\u0131n i\u015fletme d\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131 \u0130stanbul’un su güvenli\u011fini tehdit etti\u011fi gibi su temin plan\u0131n\u0131 da bozuyor ve enerji üretimini engelliyor. Melen Baraj\u0131 bitmi\u015f olsayd\u0131 kendi enerjisinin bir bölümünü, ayn\u0131 barajdan hidroelektrik enerji olarak üretebilecekti. Baraj bitmedi\u011fi için büyük pompalarla su \u0130stanbul’a bas\u0131l\u0131yor. Bu da \u0130stanbul’da su temininin birim enerji maliyetini büyük oranda artt\u0131r\u0131yor. Melen Baraj\u0131 olmuyorsa mevcut baraj yeri d\u0131\u015f\u0131nda yeni bir aks üzerinde yeni bir baraj\u0131n in\u015fa edilmesi çal\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131zla ba\u015flanmas\u0131 birçok aç\u0131dan faydal\u0131 olacakt\u0131r.”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

“Havzalar aras\u0131 su transferi en son yöntem olmal\u0131d\u0131r!”<\/span><\/strong><\/p>\n

Havzalar aras\u0131 su transferinin en son ba\u015fvurulmas\u0131 gereken bir su temini yöntemi olmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Y\u0131ld\u0131z:<\/span><\/p>\n

“\u0130stanbul esas itibariyle sürekli su temin edilmesi gereken bir mega kentimiz haline geldi. Çünkü artan nüfus ve buna ba\u011fl\u0131 olarak artan su talebi \u0130stanbul’un bütün çevresindeki suyun \u0130stanbul’a ta\u015f\u0131nmas\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furdu. Çünkü e\u011fer siz \u0130stanbul gibi büyük metropolün su teminini en k\u0131sa zamanda sa\u011flamay\u0131 bir politika olarak benimserseniz \u0130stanbul art\u0131k kendi çevresinin çok çok daha ötesinden su talebini artt\u0131rmaya devam edecektir. Bu da sürdürülebilir bir çözüm olmaz. Bu nedenle \u0130stanbul su temini, suyun arz\u0131n\u0131n yönetimi yan\u0131 s\u0131ra suyu talep edenlerin de talebinin yönetimine yönelik bir politikaya acilen ihtiyaç duymaktad\u0131r”<\/span><\/em><\/strong> uyar\u0131s\u0131nda bulunmu\u015flard\u0131.<\/span><\/p>\n

“Suyun ba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131nmas\u0131 ekolojik dengeyi bozacakt\u0131r!”<\/span><\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Halim Orta<\/strong> da Melen Projesi’ni yani havzalar aras\u0131 su naklini do\u011fru bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131. \u0130stanbul’u rahatlat\u0131rken Melen Havzas\u0131’na zarar verilece\u011fini belirten Orta, “Su ta\u015f\u0131mak petrol ta\u015f\u0131maya benzemez. Yani petrolü ba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131r satar pazarlars\u0131n\u0131z ama suyu o havzan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, o havzadaki ekosistemi kökünden zedelersiniz, yaralars\u0131n\u0131z. O ekosistemin en büyük parças\u0131d\u0131r su.”<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Gazeteci olan ve baraj\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 bölgede ya\u015fayan \u015eerif Sar\u0131<\/strong> da, “Melen Baraj bölgesindeki f\u0131nd\u0131k üreticilerinin ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlar var. Su havzas\u0131nda görülen sis dedi\u011fimiz bulut sabahlar\u0131 so\u011fukla birle\u015fti\u011fi zaman; f\u0131nd\u0131k üretimine, üretim kalitesine ve verimine yüzde yetmi\u015flerde olumsuz etki yap\u0131yor. Bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u0130\u015fin bu boyutu üreticiyi ilgilendiren yani bölgemizi ilgilendiren bir konu. Bununla ilgili maalesef hiçbir çal\u0131\u015fmaya ya da vatanda\u015f\u0131 bilgilendirme yönünde ilgili bakanl\u0131k taraf\u0131ndan bir aç\u0131klama, bir kamuoyunu bilgilendirme yap\u0131lmad\u0131”<\/em><\/strong> ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131.[1]<\/span><\/p>\n

AKP \u0130ktidar\u0131n\u0131n ayar\u0131 ve aynas\u0131: Melen Baraj\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n

Melen Baraj\u0131’yla ilgili \u0130TÜ taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 2009 tarihli Nihai ÇED raporunda ve 2012 tarihinde yine ayn\u0131 üniversitede yap\u0131lan zemin durumu ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, zeminin olumsuz durumu ile ilgili yap\u0131lan saptamalar ve öneriler niçin dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131? <\/span><\/strong><\/p>\n

Uzaydaki y\u0131ld\u0131zlar büyüdükçe çekim gücü artmaktayd\u0131. \u0130stanbul da öyle oldu. Büyüdükçe çekim gücü artm\u0131\u015ft\u0131. 1945’te 1 milyonluk nüfus, 2020’de 16 milyonu geçme noktas\u0131na dayanm\u0131\u015ft\u0131. 2008’de bilim insanlar\u0131na yapt\u0131r\u0131lan çevre düzeni plan\u0131 rafta b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 için plans\u0131z ve vizyonsuz büyüme oldu, büyüme y\u0131\u011f\u0131lmaya dönü\u015ftü. Günümüzde “ç\u0131lg\u0131n proje” gibi çevre düzeni plan\u0131na ayk\u0131r\u0131 projelerle \u0130stanbul’da nüfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n durmas\u0131 olanaks\u0131zd\u0131r. Çevresini dört asma köprüyle ba\u011flama, Avrupa Yakas\u0131’n\u0131 ortas\u0131ndan bir kanalla yarma ve üzerine alt\u0131 tane daha devasa asma köprü yapma ve paray\u0131 verene su havzalar\u0131n\u0131 imara açma misyonu ile Marmara Bölgesi, toplam nüfusunun 25 milyonun üzerine ç\u0131kmaya ve Türkiye’nin toplam nüfusunun en az üçte birini toplamaya aday duruma ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sonuç olarak, Marmara Denizi’nin müsilâjla (deniz salyas\u0131) kaplanmas\u0131, temiz suya ula\u015f\u0131m\u0131n zorla\u015fmas\u0131 ve hava ve çevre kirlili\u011fi sorunlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130zmit Körfezi’nden ç\u0131kan ve Tekirda\u011f, Mürefte-\u015earköy üzerinden Saros Körfezi’ne uzanan devasa Kuzey Marmara Fay\u0131 varken, nüfusu ve Gayri Safi Milli Has\u0131la içerisindeki pay\u0131 artan bu kadim \u015fehri daha da büyütme politikalar\u0131 temelinden yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Durdurulmayan nüfus art\u0131\u015f\u0131na “su” temini konusunda \u0130stanbul her dönem gündem olmu\u015ftur. Küçükçekmece, Büyükçekmece ve Terkos gölleri yetmemi\u015f, su havzalar\u0131nda ve akarsular üzerinde baz\u0131 barajlar ve tesisler (Alibeyköy Baraj\u0131, Ömerli Baraj\u0131, Darl\u0131k Baraj\u0131, Elmal\u0131 Baraj\u0131, Sazl\u0131dere Baraj\u0131, Istranca dereleri üzerindeki barajlar, \u015eile kuyular\u0131, tarihi bentler) yap\u0131lm\u0131\u015f. Ama onlar da yetmemi\u015f. \u0130stanbul’un il s\u0131n\u0131rlar\u0131 içerisinde bulunan su havzalar\u0131 yetmeyince, Büyük \u0130stanbul Su Temin Projesi ad\u0131 ile ba\u015flat\u0131lan proje ile hükümet, Düzce’den Bulgaristan s\u0131n\u0131r\u0131na kadar alt\u0131 ili içine alan 450 km uzunlu\u011fundaki ve 38 bin kilometrekare geni\u015fli\u011findeki Kuzey Marmara bölgesindeki su kaynaklar\u0131n\u0131 \u0130stanbul’a ak\u0131tma karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte Melen Çay\u0131’na baraj yapma projesi böyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul’un 170 km do\u011fusunda Karadeniz’e dökülen ve y\u0131ll\u0131k su potansiyeli ortalama 51 ton\/saniye olan Büyük Melen Çay\u0131’ndan \u0130stanbul’a daha fazla içme ve kullanma suyu getirmek için proje çal\u0131\u015fmalar\u0131 1988 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131ld\u0131. O zaman yap\u0131lan tahminlere göre 2040 y\u0131l\u0131nda nüfusu 17 milyon olmas\u0131 beklenen \u0130stanbul, bu barajdan 38 ton\/saniyelik bir ek kaynakla su gereksinimini kar\u015f\u0131layacakt\u0131. Hesaplar\u0131n tutmayaca\u011f\u0131 aç\u0131kt\u0131. \u0130stanbul nüfusu 2021 y\u0131l\u0131nda 17 milyona dayand\u0131. Proje ilan edildi\u011finden bu yana 30 y\u0131l geçti. 2014 y\u0131l\u0131nda bitirilmesi planlanan baraj\u0131n, 2016 y\u0131l\u0131nda bitmesine yak\u0131n bir zamanda gövdesinde k\u0131r\u0131klar olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Acaba baraj gövdesi neden k\u0131r\u0131ld\u0131? Bu yaz\u0131da, 30 y\u0131l önce ba\u015flayan karar sürecini ve baraj\u0131n neden kullan\u0131lmaz duruma geldi\u011fini eri\u015febildi\u011fim kaynaklara dayanarak aç\u0131klamaya çal\u0131\u015faca\u011f\u0131m. <\/span><\/p>\n

Melen Ortak Giri\u015fim Grubunu Kimler Kurmu\u015flard\u0131?<\/span><\/strong><\/p>\n

Büyük Melen Baraj\u0131 planlama a\u015famas\u0131ndaki ilk arazi çal\u0131\u015fmalar\u0131 1990-1992 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131ld\u0131. 1991 y\u0131l\u0131nda Japonya Uluslararas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011fi Bankas\u0131 (JBIC) Büyük Melen Sistemi Projesi’ne destek vermeyi kabul etti ve proje Nippon KOEI mü\u015favirlik grubuna ihale edildi. Melen Projesi ile ilgili fizibilite etüdü 1991 y\u0131l\u0131nda, Devlet Su \u0130\u015fleri’nin (DSI\u0307) ve mü\u015favir firma Nippon KOEI taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131. Projenin Mühendislik, Mü\u015favirlik ve Kontrollük Hizmetleri, Melen Ortak Giri\u015fim Grubu (konsorsiyum) taraf\u0131ndan yürütüldü. Bu giri\u015fim grubu (biri Japonya, ikisi \u0130ngiltere ve be\u015fi Türkiye men\u015feili toplam sekiz firmadan olu\u015fmu\u015ftu. Bu grubun yapaca\u011f\u0131 i\u015fler \u015funlard\u0131: Zemin etütleri ve jeolojik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131, mevcut fizibilite raporunun gözden geçirilmesi, uygulama projelerinin (ar\u0131tma tesisi proses yap\u0131lar\u0131 hariç) haz\u0131rlanmas\u0131, sözle\u015fme dokümanlar\u0131n\u0131n (çelik boru ve özel parça temini i\u015fleri dahil) haz\u0131rlanmas\u0131, harita çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve kamula\u015ft\u0131rma planlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, ÇED raporu ve çevresel izleme program\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, in\u015faat ihale dokümanlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, ihale de\u011ferlendirme sürecinde \u0130dare’ye teknik destek verilmesi, in\u015faat kontrollü\u011fü hizmetleri<\/em><\/strong> (baraj, bo\u011faz geçi\u015fi tüneli ve kondüvi hariç). Mü\u015favirlik grubunun yerli firmalar\u0131ndan bir bölümü ve DS\u0130 Jeoteknik Hizmetler ve Yeralt\u0131 Sular\u0131 Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 baraj gövdesinin oturaca\u011f\u0131 yerin ve göl alan\u0131n\u0131n yer alt\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131 ve zemin özelliklerini inceleyecek (jeolojik, jeofizik ve jeoteknik etütler) yöntemleri uygulayacak ve baraj gövdesini ta\u015f\u0131yacak yeri ve su dolacak gölet alan\u0131n\u0131n su tutma özelliklerini ara\u015ft\u0131racakt\u0131. <\/span><\/p>\n

Yap\u0131lan inceleme ve de\u011ferlendirmeler sonras\u0131nda Büyük Melen vadisinde en fazla ya\u011f\u0131\u015f alan\u0131n\u0131 içine alabilecek, yer ve zemin yap\u0131s\u0131 ve topografik ko\u015fullar\u0131 uygun yerin Melen Çay\u0131’n\u0131n döküldü\u011fü Karadeniz’in yakla\u015f\u0131k 7 km güneyinde Çayüstü Tepesi ile Dikenli Tepe aras\u0131ndaki alan olmas\u0131na karar verildi. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda \u0130stanbul’a yetecek miktarda su temini sa\u011flama ve elektrik üretimi yapabilme aç\u0131s\u0131ndan baraj\u0131n fiziksel özellikleri ve kapasitesiyle ilgili teknik ayr\u0131nt\u0131lar belirlendi. Baraj gövdesi ön yüzü beton kaplamal\u0131 kaya dolgu tipi, gövde uzunlu\u011fu 709 metre, gövde geni\u015fli\u011fi 12 metre, minimum su düzeyi 37 metre, minimum i\u015fletme su düzeyi 55 metre, aktif göl hacmi 577 milyon ton olacakt\u0131. Projeye göre içme ve kullanma suyu olarak Melen Baraj\u0131’ndan \u0130stanbul’a y\u0131lda 1.1 milyar ton su verilmesi planlanm\u0131\u015ft\u0131. Baraj ve batardo gövde yap\u0131lar\u0131 yan\u0131 s\u0131ra proje kapakl\u0131 dolu savak, iki adet derivasyon tüneli, içme suyu pompa istasyonlar\u0131, 152 km uzunlu\u011funda iki adet 3 metre çap\u0131nda isale hatt\u0131, ar\u0131tma tesisleri ve 45 MW kurulu güçte HES tesislerinden olu\u015facakt\u0131. Su, \u0130stanbul’un Avrupa ve Anadolu yakas\u0131na iç çap\u0131 4.5 metre olan beton kaplamal\u0131 tüneller olmak üzere 27 km uzunlukta beton borularla aktar\u0131lacakt\u0131. Baraj\u0131n ekonomik ömrü 50 y\u0131ld\u0131. Plana göre, Melen Baraj\u0131 Projesi`nin elektrik enerji üretimi ve içme suyu sa\u011flamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Melen Çay\u0131’n\u0131n ak\u0131mlar\u0131n\u0131 düzenleme özelli\u011fi ile ta\u015fk\u0131n koruma i\u015flevine de katk\u0131da bulunacakt\u0131. Melen Çay\u0131’ndaki su ak\u0131m\u0131n\u0131n düzenlenmesi, su içerisindeki canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131n kolayla\u015fmas\u0131na da neden olarak ekosistem üzerinde olumlu etkiler yapacakt\u0131. <\/span><\/strong><\/p>\n

22 Mart 1997 tarih ve 22941 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131mlanan Türkiye-Japonya sözle\u015fmesi ile projenin gerçekle\u015ftirilmesi ve toplam maliyetinin 1.2 milyar ABD dolar\u0131 olmas\u0131 öngörülmü\u015ftü. Büyük Melen Baraj\u0131 in\u015faat\u0131n\u0131n 2009 y\u0131l\u0131nda ba\u015flay\u0131p, 2014 y\u0131l\u0131 içerisinde bitirilmesine karar verildi. Kademeli olarak enerji üretecek ve içme suyu temini sa\u011flayacak baraj, 2014-2022 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 536 milyon ton\/y\u0131l. 2022-2032 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 804 milyon ton\/y\u0131l ve 2032 y\u0131l\u0131 sonras\u0131 1 milyar ton\/y\u0131l içme ve kullanma suyu sa\u011flayacakt\u0131. Enerji üretimi, içme ve kullanma suyu teminine göre ters orant\u0131l\u0131 ve yine kademeli olarak üretilecekti.<\/span><\/p>\n

Baraj aks\u0131n\u0131n yeri ve yüksekli\u011finin tespiti amac\u0131yla DSI\u0307’nin ilgili uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan sahada incelemeler yap\u0131ld\u0131 ve çe\u015fitli seçenekler de\u011ferlendirildi. Baraj gövdesi önce kil çekirdekli kaya dolgu olarak planlanm\u0131\u015ft\u0131 ancak daha sonra maliyet baz al\u0131narak ön yüzü beton kapl\u0131 kaya dolgu türüne dönüldü. Bu karar nedeniyle ilk yap\u0131lan malzeme alan\u0131 etütleri tekrar yap\u0131ld\u0131 ve 2007 y\u0131l\u0131nda yeni rapor yaz\u0131ld\u0131. 2007 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul’da ya\u015fanan kurakl\u0131k nedeniyle projeye h\u0131z verildi ve in\u015faat\u0131 bitirilen Melen Regülatörü ile Büyük Melen Çay\u0131’ndan çekilen su, dö\u015fenen isale hatt\u0131 ile 20 Ekim 2007 tarihi itibariyle \u0130stanbul’a verilmeye ba\u015fland\u0131. O günden bu yana, baraj olmamas\u0131na ra\u011fmen Melen regülatöründen çekilen su \u0130stanbul’a ak\u0131t\u0131lmaktad\u0131r. 2019 y\u0131l\u0131nda Melen Çay\u0131’ndan \u0130stanbul’a verilen içme suyu ancak 247 milyon tondur. Günümüzde baraj in\u015faat\u0131nda ortaya ç\u0131kan ciddi sorunlar nedeniyle in\u015faat\u0131n bitirilememesi sonucu, Melen Çay\u0131’ndan borularla getirilen su \u0130stanbul’da mevcut tesislerde ar\u0131t\u0131lmakta ve kullan\u0131ma sunulmaktad\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Baraj gövdesi in\u015faat\u0131 yanl\u0131\u015f zeminde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n

“29 May\u0131s 2012’de Melen Baraj\u0131 in\u015faat i\u015finin ihalesi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130n\u015faat i\u015fi sözle\u015fmesi 17 Aral\u0131k 2012’de DS\u0130 ile E.<\/span><\/em><\/strong> A.\u015e. ve Y. A.\u015e. aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eirket, baraj temelinin zemin özelliklerinin çok iyi ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve üzerine in\u015fa edilecek baraj gövde beton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yacak özellikleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 için sahada 14 adet 735 metre ara\u015ft\u0131rma sondaj\u0131 talebini aktarm\u0131\u015ft\u0131. Herkes biliyordu ki, 2009 y\u0131l\u0131nda DS\u0130’ye sunulan ÇED raporunda ve 2012’de \u0130TÜ’de yap\u0131lan yüksek lisans tezinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda ciddi zemin sorunlar\u0131 saptanm\u0131\u015f ve uyar\u0131lar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak DS\u0130 14. Bölge Müdürlü\u011fü 1 Mart 2013 tarihli yaz\u0131s\u0131nda talep edilen sondajlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 nedense uygun bulmam\u0131\u015ft\u0131!? Baraj temelinin ta\u015f\u0131ma gücü ve zemin de\u011ferleri ile ilgili sak\u0131ncalardan dolay\u0131 \u015firket uluslararas\u0131 deneyime sahip P.C.R. adl\u0131 \u015firkete bir çal\u0131\u015fma yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Raporda; <\/em><\/strong><\/span>baraj temelinin oturaca\u011f\u0131 zemin yap\u0131s\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131ma gücü ve kaymaya kar\u015f\u0131 yeterli dayan\u0131ma sahip olmayaca\u011f\u0131 ku\u015fkusu ve ek zemin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011fu<\/span><\/strong> vurgulanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130lgili rapor DS\u0130 yöneticilerine aktar\u0131lm\u0131\u015f, ancak \u015firketin iste\u011fi dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda \u015firket baraj in\u015faat\u0131na ba\u015flamak zorunda kald\u0131. 21 Temmuz 2015’te baraj gövdesi dökümü ba\u015flad\u0131. Aral\u0131k 2016’da baraj gövdesinin 666’nc\u0131 metresinde ilk k\u0131r\u0131\u011fa rastland\u0131. Mart 2017’de DS\u0130 heyeti olu\u015fan k\u0131r\u0131\u011f\u0131 yerinde inceleme karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. DS\u0130, A\u011fustos 2017’de konuyla ilgili ara\u015ft\u0131rma yapmak üzere biri yerli di\u011feri yabanc\u0131 iki \u015firketten talepte bulunmu\u015flard\u0131. 26 A\u011fustos 2017’de baraj\u0131n beton gövdesi tamamland\u0131. 28 \u015eubat 2020’de baraj gövdesinin çatla\u011f\u0131n\u0131n onar\u0131m\u0131 ve güçlendirilmesi için 1 Haziran 2020-26 \u015eubat 2023 tarihlerini kapsayan 3 y\u0131ll\u0131k süre için proje ihale sonucu 412 milyon 151 bin TL’ye E. M. A\u015e’ye b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bas\u0131na yans\u0131yan haberlere göre, 2 y\u0131l geçmesine ra\u011fmen firma i\u015fe ba\u015flat\u0131lmad\u0131. Bütün bu ko\u015fullar alt\u0131nda baraj\u0131n 26 \u015eubat 2023’te hizmete girmesi beklendi\u011fi aç\u0131kland\u0131. Sorunun çözümü için yaln\u0131zca onar\u0131m m\u0131 yap\u0131lacak, yoksa yeni bir baraj gövdesi mi yap\u0131lacakt\u0131? Her ne yap\u0131lacaksa 2023’e yeti\u015fmesi mümkün olmayacakt\u0131. Çünkü, çok geç kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.”[2]<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Evet, AKP iktidar\u0131nda, bu Milletin milyarlarca liras\u0131 böyle çöpe at\u0131lmakta; plans\u0131z ve programs\u0131z yat\u0131r\u0131mlar ve ihale yutturmacalar\u0131yla yanda\u015flara trilyonlar kazand\u0131r\u0131lmaktayd\u0131. Erdo\u011fan iktidar\u0131, günü kurtarma kararlar\u0131yla gelece\u011fimizi karartmaktayd\u0131. Birkaç y\u0131l önce ki\u015fi ba\u015f\u0131na Milli Gelirin 25 bin dolar\u0131 a\u015faca\u011f\u0131 söylenirken bugün 9 bin dolar\u0131n alt\u0131ndayd\u0131. Enflasyon %150’yi a\u015fm\u0131\u015f, son 45 y\u0131l\u0131n en yüksek seviyesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ahlâki ve ailevi tahribatlar ise giderek h\u0131zlan\u0131p yayg\u0131nla\u015fmaktayd\u0131. Art\u0131k bu iktidar ülkenin bir numaral\u0131 sorunu halini alm\u0131\u015ft\u0131, mutlaka ve demokratik yollarla bir ç\u0131k\u0131\u015f yolu bulunmal\u0131yd\u0131…<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\n

[1]<\/a> https:\/\/yesilgazete.org\/catladi-coktu-muteahhidi-kacti<\/a> – 25 Ekim 2022<\/span><\/p>\n

[2]<\/a> Haluk Eyido\u011fan – T24 – 10 \u015eubat 2022 <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  AKP \u0130KT\u0130DARININ SAVURGANLI\u011eI VE MELEN BARAJI TUTARSIZLI\u011eI        Erdo\u011fan iktidar\u0131n\u0131n yanda\u015f kay\u0131rmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve savurganl\u0131\u011f\u0131 sonucu; yanl\u0131\u015f projelerle milyarlarca lira çöpe at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Çatlaklar olu\u015fan Melen Baraj\u0131’na 8 milyar TL, çürüyen Ankapark için 801 milyon dolar, kullan\u0131lamayan ve uçak inmeyen havalimanlar\u0131na da yüz milyonlarca lira bo\u015fa harcanm\u0131\u015ft\u0131. Garip gureban\u0131n hakk\u0131ndan ve kamu kasas\u0131ndan yanda\u015f \u015firketlere milyarlarca […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6382],"tags":[],"class_list":["post-11439","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ocak-2023"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11439"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11439\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}