<\/p>\n
S\u0130ND\u0130R\u0130M S\u0130STEM\u0130 VE HAR\u0130KA ORGANLARI<\/span><\/strong><\/p>\n Dr. Yunus ALTUN<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n <\/span><\/span><\/strong><\/p>\n G\u0130R\u0130\u015e<\/span><\/strong><\/p>\n Yüce Allah’\u0131n biz insanlar için yaratt\u0131\u011f\u0131 bin bir çe\u015fit en güzel ve leziz nimetleri… En gerekli ve temiz su ve içecekleri… Aile yuvalar\u0131m\u0131zda annelerimizin veya lokantalarda a\u015fç\u0131 \u015feflerimizin haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 türlü türlü yemekleri… Renkleri, görüntüleri ve lezzetleri farkl\u0131 farkl\u0131, çe\u015fit çe\u015fit meyveleri, sebzeleri… Evet bütün bunlar\u0131 i\u015ftahla yiyip, çi\u011fneyip tad\u0131n\u0131 alarak yuttuktan sonra; bu lokmalar\u0131n yemek borusundan midemize kolayl\u0131kla nas\u0131l ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131… Midemizin sindirim için nas\u0131l çal\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131… Demiri bile eriten asitli mide salg\u0131s\u0131na ra\u011fmen midemizin nas\u0131l sa\u011fl\u0131kl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131… Bulamaç k\u0131vam\u0131na gelen yiyeceklerin ince ba\u011f\u0131rsaklara nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131… Karaci\u011ferden ve safra kesesinden hangi çözücü s\u0131v\u0131lar\u0131n ince ba\u011f\u0131rsaklara ak\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131… Hangi vitaminlerin ve yararl\u0131 maddelerin ince ba\u011f\u0131rsaklarda nas\u0131l tan\u0131n\u0131p tutulduklar\u0131n\u0131 ve kana kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p beyin, kalp, ilik gibi ilgili ve ihtiyaç hissedici bütün organlara nas\u0131l ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131… Ve sonunda yediklerimizin ve içtiklerimizin yarars\u0131z posalar\u0131n\u0131n kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaklardaki son emiliminin ard\u0131ndan nas\u0131l d\u0131\u015far\u0131 at\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 hiç bilmiyoruz, hatta birçok hayati organ\u0131m\u0131z\u0131n yerini bile gösteremiyoruz. En güzel ve mükemmel \u015fekilde yarat\u0131lan; beyin, bilgi ve beceri gibi üstün yeteneklerle donat\u0131lan insanlar bile, ihtiyaçla ve i\u015ftahla yiyip içtiklerinin, hangi organlarda ve hangi oranlarda nas\u0131l sindirilip emildi\u011fini, en yararl\u0131 ve g\u0131dal\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n vücudumuzun de\u011fi\u015fik bölgelerine nas\u0131l gönderildi\u011fini ve bu sayede hayat\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l huzur ve mutluluk içinde devam ettirildi\u011fini dahi bilmiyorsak… Ve bütün bu a\u015famalar bizim irademiz ve kontrolümüz d\u0131\u015f\u0131nda ve üstelik ak\u0131ls\u0131z ve \u015fuursuz organlarda gerçekle\u015fiyorsa; demek ki her organ\u0131m\u0131z\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 amaca uygun olarak ve her an çal\u0131\u015ft\u0131ran, koca fabrikalar\u0131n ve laboratuvarlar\u0131n\u0131n ba\u015faramayaca\u011f\u0131 i\u015fleri el kadar ve et parças\u0131 organlar\u0131m\u0131za yapt\u0131ran, sonsuz kudret ve rahmet sahibi bir Allah’\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/span><\/p>\n “Nerede olursan\u0131z (ve hangi halde bulunursan\u0131z, mutlaka ve her an\u0131n\u0131zda) O (Allah) sizinle beraberdir. (Hücrelerinizden sistemlerinize kadar, vücudumuzun her ihtiyac\u0131n\u0131 bilen ve nas\u0131l çal\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 irade eden ve yönetendir.)”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>(Kur’an-\u0131 Kerim Hadid Suresi, 4. ayet sonu.) <\/span><\/p>\n Ve i\u015fte O Yüce Yarat\u0131c\u0131’ya kulluk ve te\u015fekkür etmek, varolu\u015fumuzun en kutsal amac\u0131d\u0131r. \u015eimdi gelin, sindirim sistemimize ve organlar\u0131m\u0131z\u0131n harika i\u015flevlerine dikkatle göz atal\u0131m.<\/span><\/span><\/p>\n Özel Sindirim S\u0131v\u0131s\u0131: Tükürük ve Fonksiyonlar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Besinler bir yandan di\u015fler taraf\u0131ndan ö\u011fütülürken, bir yandan da kimyasal bir kar\u0131\u015f\u0131ma u\u011framaktad\u0131r. Bu kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 gerçekle\u015ftiren ise tükürük s\u0131v\u0131s\u0131d\u0131r. <\/span>Bu s\u0131v\u0131 öncelikle besinlerdeki tad\u0131 almam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Besinlerin içindeki tat veren moleküller, tükürük içinde çözülerek dilin üzerinde bulunan tat alg\u0131lay\u0131c\u0131 sinir uçlar\u0131yla birle\u015firler. Ancak bu \u015fekilde yedi\u011fimiz yiyeceklerin tad\u0131n\u0131 alabiliriz. Kuru bir a\u011f\u0131zla yenen yiyeceklerin tatlar\u0131n\u0131n al\u0131nmamas\u0131 da bu yüzdendir. Peki tükürük salg\u0131s\u0131 olmasayd\u0131 ne olurdu? Elbette ki a\u011fz\u0131m\u0131zdaki kuruluktan dolay\u0131 ne yediklerimizi yutabilir, ne besinlerin tad\u0131n\u0131 alabilir, ne de do\u011fru dürüst konu\u015fabilirdik. Kat\u0131 hiçbir besini yiyemez, sadece s\u0131v\u0131 olanlarla beslenmek zorunda kal\u0131rd\u0131k. Bu da insan için oldukça zor bir durum olurdu. Üç ayr\u0131 salg\u0131 bezinden salg\u0131lanan tükürük, bir yandan yiyecekleri nemlendirerek yutulmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131rken, di\u011fer yandan da içerdi\u011fi kimyasal maddeyle yiyeceklerin içinde vücuda faydal\u0131 olan parçalar\u0131n çözünmesini sa\u011flar.<\/span><\/p>\n A\u011fz\u0131m\u0131z adeta bir kimya laboratuvar\u0131 gibi çal\u0131\u015f\u0131r ve yedi\u011fimiz besinlerdeki ni\u015fastay\u0131 parçalar. Tükürükte bulunan ve pityalin ad\u0131 verilen enzim bu i\u015f için özel üretilmi\u015f bir kimyasald\u0131r. Pityalin, ni\u015fastay\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131rarak \u015fekere dönü\u015ftürür. A\u011f\u0131zda yap\u0131lan sindirim sadece kimyasal de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda di\u015flerin yapt\u0131\u011f\u0131 mekanik bir sindirim de söz konusudur. Bu iki sindirim çe\u015fidi de birbirlerini tamamlayacak \u015fekilde çal\u0131\u015f\u0131rlar.<\/span><\/p>\n Dilin de Sindirimde Rolü Vard\u0131r<\/span><\/strong><\/p>\n Mekanik ö\u011fütmede dilin de önemli bir rolü vard\u0131r. Çok hassas bir tat ölçme özelli\u011fine sahip olan dil, ayn\u0131 zamanda yiyeceklerin a\u011f\u0131zda yuvarlanarak bo\u011fazdan geçi\u015finde kolayl\u0131k sa\u011flar. Dilin üst yüzeyinde ve yanlar\u0131nda bulunan dört farkl\u0131 tada; ac\u0131ya, tatl\u0131ya, tuzluya ve ek\u015fiye duyarl\u0131 10.000’e yak\u0131n tat noktas\u0131 vard\u0131r. \u0130\u015fte bu tat tomurcuklar\u0131 her gün yedi\u011fimiz onlarca çe\u015fit besinin tad\u0131n\u0131 birbirlerine hiç kar\u0131\u015ft\u0131rmadan alg\u0131lamam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Öyle ki dil daha önce hiç tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bir besinin tad\u0131n\u0131 da kolayl\u0131kla ayr\u0131\u015ft\u0131rabilir. Bu sayede hiçbir zaman bir karpuzun tad\u0131n\u0131 greyfurt gibi ek\u015fi olarak alg\u0131lamay\u0131z veya bir pastaya tuzlu demeyiz. Üstelik tat tomurcuklar\u0131 milyarlarca insanda, ayn\u0131 besinde ayn\u0131 tad\u0131 alg\u0131lar. Herkes için tatl\u0131, tuzlu, ek\u015fi gibi kavramlar ayn\u0131d\u0131r. Baz\u0131 bilim adamlar\u0131 dilin bu yetene\u011fini “ola\u011fanüstü kimya teknolojisi” olarak adland\u0131r\u0131rlar.<\/span><\/p>\n Peki dilin üzerinde daha az tat noktas\u0131 olsayd\u0131 ne olurdu? O zaman yedi\u011fimiz yiyeceklerin hiçbirinin tatlar\u0131n\u0131 alamazd\u0131k. Ne tatl\u0131n\u0131n, ne \u0131zgaran\u0131n, ne ekme\u011fin, ne de ba\u015fka bir yiyece\u011fin tad\u0131n\u0131 bilemezdik. Her ne yersek yiyelim, hep ayn\u0131 yavan tad\u0131 al\u0131rd\u0131k. Yemek yemek zevkli bir nimet olmaktan ç\u0131karak, her gün yapmak zorunda oldu\u011fumuz bir eziyet haline gelirdi. Ancak böyle olmaz ve dildeki özel tat tomurcuklar\u0131 sayesinde yedi\u011fimiz bütün yiyeceklerin tatlar\u0131n\u0131 ay\u0131rt edebiliriz. Bu sayede zevk alarak yemek yeriz.<\/span><\/p>\n Yemek Borusu ve Mucize Yap\u0131s\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Sindirimin ikinci a\u015famas\u0131nda yiyecekler yemek borusundan geçerek as\u0131l sindirimin ba\u015flayaca\u011f\u0131 mideye giderler. Yemek borusunda herhangi bir sindirim i\u015flemi gerçekle\u015fmez. Biz yutkunduktan sonra, boynun arkas\u0131ndaki düz kaslar\u0131n, besini yemek borusuna itmesiyle birlikte hareketli bir yolculuk ba\u015flar. Yiyecekler yemek borusunun ritmik kas\u0131lmas\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru hareket eder. Peristaltik (sa\u011f\u0131msal) ad\u0131 verilen bu ritmik kas kas\u0131lmalar\u0131 o denli kuvvetlidir ki, siz yatarken dahi besinlerin a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru itilmesini sa\u011flar. Besinlerin 25 cm uzunlu\u011fundaki yemek borusundan geçi\u015fi yaln\u0131zca 12 saniye sürer.<\/span><\/p>\n \u0130nsan a\u011fz\u0131n\u0131 hem yemek yemek hem de nefes almak için kullanabilir. Çünkü yiyeceklerin itildi\u011fi yemek borusunun hemen yan\u0131nda, havan\u0131n ci\u011ferlere çekildi\u011fi nefes borusu bulunur. Fakat burada çok önemli bir nokta vard\u0131r. E\u011fer çi\u011fnenmi\u015f besin, yemek borusu de\u011fil de soluk borusuna kaçarsa, bu, ölüm demektir. \u0130nsan her gün yüzlerce kez yutkunur. Herhangi bir durumda yanl\u0131\u015fl\u0131kla soluk borusuna kaçan bir besin parças\u0131 insan\u0131n ölümüne neden olacakt\u0131r. Ancak solunum borusunun sürekli kapal\u0131 durmas\u0131 bir çözüm de\u011fildir. En ak\u0131lc\u0131 ve pratik çözüm solunum borusunun aç\u0131l\u0131r-kapan\u0131r bir engelleyiciye (kapa\u011fa) sahip olmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n Görüldü\u011fü gibi insan vücudundaki tasar\u0131m kusursuzdur ve nefes borusunda da olabilecek en mükemmel ve en güvenli sistem vard\u0131r. Nefes borusunun üstünde yer alan ve küçük bir dokudan olu\u015fan bir kapak, yutkunurken otomatik olarak nefes borusunu kapat\u0131r. \u0130\u015fte bu sayede yemek yerken nefes borusuna su veya yiyecek kaçmas\u0131 engellenmi\u015f olur. Yutkunmadan sonra ise bu kapakç\u0131k tekrar yerine gider ve böylece nefes borusundan hava geçmesi sa\u011flan\u0131r.<\/span><\/p>\n Midedeki Detayl\u0131 Tasar\u0131m<\/span><\/strong><\/p>\n Midede her a\u015famas\u0131 bir amaca yönelik olan çok detayl\u0131 bir tasar\u0131m vard\u0131r. Bu Yüce Allah’\u0131n mükemmel yaratmas\u0131d\u0131r. Yiyecekler, midenin üst ucunda bulunan ve “mide a\u011fz\u0131” ya da “kardia” denen dar bir aç\u0131kl\u0131ktan geçerek mideye girer. Mideyi yemek borusuna ba\u011flayan bu aç\u0131kl\u0131ktaki büzücü kaslar bir kapak gibi çal\u0131\u015farak midedeki yar\u0131 sindirilmi\u015f besinlerin yemek borusuna geri dönmesini engeller. Daha sonra midenin kubbe biçimindeki üst bölümüne geçen besinler, burada mide özsuyu ya da mide s\u0131v\u0131s\u0131yla kar\u0131\u015ft\u0131ktan sonra midenin en geni\u015f bölümüne do\u011fru ilerler. “Gövde” denen bu geni\u015f bölüm keskin bir büklüm yaparak midenin yatay bölümünü olu\u015fturur. <\/span><\/p>\n Üstteki dikey bölümden daha k\u0131sa olan bu bölgede mide yeniden daral\u0131r ve “mide kap\u0131s\u0131” ya da “pilor” denen bir geçitle onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131na aç\u0131l\u0131r. Midenin alt ucundaki bu kasl\u0131 geçit de bir kapak i\u015flevi görerek yar\u0131 sindirilmi\u015f besinlerin mideden ç\u0131k\u0131p ince ba\u011f\u0131rsaklara geçi\u015fini denetler. Besinlerin mide a\u011fz\u0131ndan mide kap\u0131s\u0131na do\u011fru ilerlemesini sa\u011flayan, üç katman halinde yerle\u015fmi\u015f olan güçlü mide kaslar\u0131n\u0131n ritmik dalgalanma hareketidir. Kas se\u011firmesini and\u0131ran bu dalgalanma hareketi ayn\u0131 zamanda besinlerin çalkalanarak, s\u0131k\u0131\u015f\u0131p ezilerek küçük parçalar halinde ö\u011fütülmesini ve sonunda “kimus” denen yar\u0131 s\u0131v\u0131 bir kar\u0131\u015f\u0131ma dönü\u015fmesini sa\u011flar. Bu detayl\u0131 i\u015flemlerin gereklili\u011fi sindirim i\u015fleminin ileriki a\u015famalar\u0131nda ortaya ç\u0131kacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n Midede Bulunan, T\u0131ra\u015f B\u0131ça\u011f\u0131n\u0131 Bile Sindirecek Güçte Olan Asitlerden Kendisi Nas\u0131l Korunmaktad\u0131r?<\/span><\/strong><\/p>\n Yemek borusunda ilerleyen yiyecekler bir süre sonra mideye ula\u015f\u0131r. Midedeki sindirim i\u015flemi a\u011f\u0131zdan farkl\u0131d\u0131r. Burada çok kuvvetli asitler devreye girer. Besinler yemek borusundan mideye iner inmez, mide yüzeyindeki hücreler “gastrik asit” ad\u0131nda bir s\u0131v\u0131 salg\u0131lamaya ba\u015flar. Bu s\u0131v\u0131yla ayn\u0131 anda “pepsin” ve “hidroklorik asit” ad\u0131nda kimyasal ö\u011fütücü s\u0131v\u0131lar da salg\u0131lan\u0131r. Bu asitler bir t\u0131ra\u015f b\u0131ça\u011f\u0131n\u0131 bile sindirebilecek kadar güçlüdür. Protein benzeri sindirimi zor maddeler için bu asitlerin olmas\u0131 zorunludur. Ancak burada çok önemli bir detay vard\u0131r. Midenin kendisi de yap\u0131 olarak proteinden olu\u015fmu\u015ftur. Peki o zaman nas\u0131l olup da t\u0131ra\u015f b\u0131ça\u011f\u0131n\u0131 bile sindirebilen bir asit, midenin kendisine zarar vermemektedir?<\/span><\/p>\n Bu da insan vücudundaki benzersiz tasar\u0131m örneklerinden biridir. Midenin girintili ç\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 duvarlar\u0131n\u0131n derinlikleri sayesinde mide kendi kendini sindirmez. Mide duvarlar\u0131ndaki derin çukurlarda birbirinden farkl\u0131 özelliklere sahip hücreler yer al\u0131r. Hassas bir denge içinde, midedeki birtak\u0131m hücreler asit salg\u0131larken, bu hücrelerin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda bulunan ba\u015fka hücreler de yap\u0131\u015fkan bir s\u0131v\u0131 salg\u0131lar. “Mukus” isimli bu s\u0131v\u0131 midenin yüzeyini örter ve mide duvar\u0131n\u0131 asitlere kar\u015f\u0131 bir kalkan gibi korur ve enzimlerin mideye zarar vermesini engeller. Parçalay\u0131c\u0131 enzimler kadar enfeksiyon yapan virüs ve di\u011fer mikroorganizmalar\u0131n da hücrelerin içine girmelerini engelleyen mukus, ayn\u0131 zamanda yiyeceklerin kanal içindeki hareketlerini kolayla\u015ft\u0131ran bir kayganla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r da…<\/span><\/p>\n Bu i\u015flemler nas\u0131l gerçekle\u015fmekte, midedeki bu koruyucu ortam nas\u0131l olu\u015fmaktad\u0131r? Midedeki hücrelerin kendi kendilerine bu maddelerin üretimini yapmaya karar vermi\u015f ve bir \u015fekilde koruyucu maddelerin formülünü bulmu\u015f olmalar\u0131 imkâns\u0131zd\u0131r. Hücrelerin böyle bir \u015fey yapabilmeleri için hem akla, hem de mükemmel laboratuvarlara ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r. Elbette ki midedeki birbirini dengeleyen maddelerin olu\u015fumu yukar\u0131daki paragrafta özetlendi\u011fi kadar basit de\u011fildir. Maddelerin formüllerinin tutturulmas\u0131 bile ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir olayd\u0131r. Kald\u0131 ki bir hücrenin kimyasal formüller olu\u015fturup, bu formülleri bir araya getirip bir madde olu\u015fturmas\u0131n\u0131n imkân\u0131 yoktur. <\/span><\/p>\n Bunlar\u0131n tümünü göz önünde bulunduracak olursak apaç\u0131k bir gerçek kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kmaktad\u0131r. Asidin ve mideyi asitten koruyacak mukusun beraber var olmalar\u0131, Allah’\u0131n üstün yarat\u0131\u015f\u0131ndaki düzenin ve kusursuzlu\u011fun say\u0131s\u0131z örne\u011finden sadece biridir. Allah insan bedenini, bir bütün olarak kusursuz bir tasar\u0131mla yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n Sindirimle Birlikte Aside Dönü\u015fen S\u0131v\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Midenin çal\u0131\u015fma sistemindeki tek planlama örne\u011fi bu de\u011fildir. Daha önce de belirtti\u011fimiz gibi insan vücudunda öyle kusursuz bir sistem vard\u0131r ki, her türlü ihtimal için gerekli olan tedbirler daha en ba\u015ftan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Örne\u011fin mide bo\u015fken içinde sindirim asitlerinin bulunmas\u0131 -her ne kadar mide mukus taraf\u0131ndan bu aside kar\u015f\u0131 korunuyor olsa da- mideye bir süre sonra zarar verecektir. Bu nedenle bo\u015f oldu\u011fu zamanlarda midenin içinde sindirim asitleri bulunmaz. Dolay\u0131s\u0131yla midenin zarar görme tehlikesi de ortadan kalkm\u0131\u015f olur. Bo\u015f midenin içinde “pepsinojen” isimli, sindirme özelli\u011fi olmayan bir enzim bulunur. Ancak mideye besinlerin geli\u015fiyle birlikte, mide hücreleri “HCL (hidroklorik) asit” isimli bir s\u0131v\u0131 salg\u0131lamaya ba\u015flar. Bu s\u0131v\u0131 bo\u015f midede bulunan pepsinojenin yap\u0131s\u0131n\u0131 aniden de\u011fi\u015ftirir ve “pepsin” isimli, çok güçlü bir parçalay\u0131c\u0131 enzime dönü\u015ftürür. Bu da midedeki besinleri hemen parçalar.<\/span><\/p>\n Mide bo\u015fken tamamen zarars\u0131z olan bir s\u0131v\u0131n\u0131n, midenin dolmas\u0131yla birlikte çok güçlü bir parçalay\u0131c\u0131ya dönü\u015fmesinin, bilinçsiz tesadüflerle ortaya ç\u0131kamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlamak için biraz dü\u015fünmek yeterli olacakt\u0131r. Tesadüfen bir maddenin ba\u015fka bir maddeye üstelik de her seferinde tam do\u011fru formülü tutturarak dönü\u015fmesi kesinlikle imkâns\u0131zd\u0131r ki, bu i\u015flem bütün insanlarda her yemek öncesinde olu\u015fmaktad\u0131r. Bu durum tesadüf gibi ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fu temsil eden Darwinist bir kavram\u0131 tamamen konu d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Mide hücrelerinin ne zaman hangi maddeyi salg\u0131layacaklar\u0131n\u0131 bilip duran, hücrelerin yerli yerinde hareket etmelerini sa\u011flayan, asitlerin salg\u0131lanma zamanlamas\u0131n\u0131 ayarlayan bir güç oldu\u011fu aç\u0131kt\u0131r. \u0130nsan bedenine hâkim olan bu güç; tüm evreni, evrendeki bütün canl\u0131lar\u0131, insanlar\u0131 yaratm\u0131\u015f olan Allah’t\u0131r. Allah’\u0131n yaratmada hiçbir orta\u011f\u0131 yoktur.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n Midenizdeki Özel Süspansiyon Fonksiyonlar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Yemek yedikten sonra siz sadece bir tokluk hissi, belki de biraz a\u011f\u0131rl\u0131k hissedersiniz. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda midenizde neler olup bitti\u011finden haberdar bile olmayabilirsiniz. Oysa yemekten k\u0131sa bir süre sonra midenizde büyük bir hareketlilik ya\u015fan\u0131r. Mideniz sürekli sa\u011fa, sola, yukar\u0131, a\u015fa\u011f\u0131 çalkalan\u0131r ve besinlerin daha iyi sindirilmesine çal\u0131\u015f\u0131r. Ancak siz midenizdeki özel süspansiyon sistemi sayesinde bu hareketlerin hiç fark\u0131na varmazs\u0131n\u0131z. Mide kaslar\u0131 3 farkl\u0131 yöne do\u011fru dizilmi\u015flerdir. Bu \u015fekilde mide a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131, sa\u011fa sola ve çapraz \u015fekilde hareketleri kolayl\u0131kla yapar. Bu da besinlerin mide s\u0131v\u0131lar\u0131yla daha iyi temas etmesini sa\u011flar. Ancak bu tarz hareketler her zaman bir tehlikeyi de beraberlerinde getirecektir; sürtünme…<\/span><\/p>\n Mide, ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131nda bulunan bir organd\u0131r. Sürekli hareket etmesi, ba\u011f\u0131rsaklara sürtünmesi anlam\u0131na gelir ki bu, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda ciddi problemlere yol açabilecek bir durumdur. Elbette ki midede bu tehlikeye kar\u015f\u0131 da bir önlem al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Midenin en d\u0131\u015f dokusu, “periton” isimli bir zarla kapl\u0131d\u0131r. Bu zar\u0131n salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 kaygan s\u0131v\u0131, mide ve ba\u011f\u0131rsaklara “d\u0131\u015ftan ya\u011flama” olarak nitelendirilecek bir i\u015flem yaparak bu organlar\u0131n kayganla\u015fmas\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla çal\u0131\u015f\u0131rken birbirlerine sürtünerek zarar görmelerini önler.<\/span><\/p>\n Kan Yap\u0131m\u0131 ve Mideyle Alâkas\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n Mide mukozas\u0131n\u0131n bir özelli\u011fi de kan yap\u0131m\u0131na katk\u0131da bulunmas\u0131d\u0131r. Mide mukozas\u0131 kan üretmez. Ancak kan üretimi yapan kemik ili\u011fine çok önemli bir yard\u0131mda bulunur. Vücut için büyük öneme sahip B-12 vitamininin kemik ili\u011fine ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. B-12 vitamininin kemik ili\u011fine ula\u015f\u0131ncaya kadar gerçekle\u015ftirdi\u011fi yolculuk ve mide mukozas\u0131n\u0131n bu yolculuktaki rolü incelendi\u011finde, kar\u015f\u0131m\u0131za mikroskobik düzeyde gerçekle\u015fen büyük bir mucize ç\u0131kar. B-12 vitamini insan vücuduna girdikten sonra sindirim sistemi boyunca bir yolculuk yapar. Ard\u0131ndan ince ba\u011f\u0131rsaktan kan dola\u015f\u0131m\u0131na geçi\u015f yaparak kana kar\u0131\u015f\u0131r ve kemik ili\u011fi hücrelerine ula\u015f\u0131r. B-12 vitamininin özümsenmesi ince ba\u011f\u0131rsakta gerçekle\u015fir. Ancak ince ba\u011f\u0131rsakta bulunan herhangi bir sindirim hücresi B-12 vitaminini yakalamaz. \u0130nce ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n küçük bir bölgesinde, yaln\u0131zca B-12 vitaminini yakalamakla görevlendirilmi\u015f özel bir hücre grubu bulunmaktad\u0131r. Bu hücre grubu bütün ya\u015famlar\u0131n\u0131 -mucizevi bir \u015fekilde- yaln\u0131zca B-12 vitaminini yakalamaya adam\u0131\u015flard\u0131r. Bu hücreler trilyonlarca molekül içinden B-12 vitaminini ay\u0131rt eder ve yakalarlar.<\/span><\/p>\n \u0130\u015fte bu noktada meydana gelen mucizeyi görebilmek için dü\u015fünmek gerekmektedir. B-12 vitaminini yakalayan hücreler, bu vitaminin insan vücudu için ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 önemi bilmektedirler. \u0130nce ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n belirli bir bölgesine bu görev için özel olarak yerle\u015ftirilmi\u015flerdir. Ömürlerini B-12 vitaminini yakalamak için adam\u0131\u015f olsalar da bu vitamin kendi i\u015flerine yaramamaktad\u0131r. Yakalad\u0131klar\u0131 vitamini kan dola\u015f\u0131m\u0131na b\u0131rakarak bilmedikleri bir yere göndermeleri Allah’\u0131n bir mucizesi olmaktad\u0131r. Unutulmamas\u0131 gereken bir ba\u015fka önemli nokta da, bütün bu olaylar sonucunda özümsenen B-12 vitamininin, ne mide hücresinin ne de ba\u011f\u0131rsak hücresinin i\u015fine yaramad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. B-12 vitamini çok uzakta, kemik ili\u011finde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu vitamin sayesinde insan vücudunda kan üretilebilmekte ve insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 sürdürmesi sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Yaln\u0131zca bir vitaminin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu yolculuk ve bu yolculuktaki detaylar bile insan bedeninde kurulu sistemin kusursuzlu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan yeterli olacakt\u0131r. Ku\u015fkusuz bu i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda sergilenen keskin \u015fuur ve kusursuz i\u015fleyi\u015fin, söz konusu hücrelerin iradesi ile gerçekle\u015fmesi imkâns\u0131zd\u0131r. Sonuçta hücre dedi\u011fimiz varl\u0131klar \u015fuursuz atomlar\u0131n birle\u015fmesiyle meydana gelen yap\u0131lard\u0131r. Hücre içinde \u015fuur, irade veya bir güç aramak son derece anlams\u0131z olacakt\u0131r. Burada görülen aç\u0131k gerçek, mide hücrelerinin de, kan yap\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan mekanizmalar\u0131n da ayn\u0131 Yarat\u0131c\u0131 yani Allah taraf\u0131ndan var edildikleri ve O’nun ilham\u0131 ile görevlerini yerine getirdikleridir.<\/span><\/p>\n “Allah (O’dur ki), Kendisinden ba\u015fka hiçbir ilah yoktur. (Ve bu asla mümkün de\u011fildir.) O sürekli diridir ve yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 koruyup yönetendir. O’nun bir (an bile) uyuklamas\u0131 (gaflet basmas\u0131) ve uykuya dalmas\u0131 yoktur. (Allah bu kusurlardan münezzehtir.) Göklerde ve yerde olanlar\u0131n hepsi O’nundur. (Her \u015fey O’nun elinde ve emrindedir.) O’nun izni olmadan, (Allah’\u0131n) kat\u0131nda kim (ba\u015fkalar\u0131na arac\u0131l\u0131k için) \u015fefaat edebilir? O, onlar\u0131n geçmi\u015flerini ve geleceklerini (bütün mahlûkat\u0131n önceden ettiklerini ve sonradan i\u015fleyeceklerini) bilir. Onlar (kullar\u0131) ise, O’nun ilminden, O’nun diledi\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda hiçbir \u015feyi kavrayamazlar. (Bildiklerini de Allah ö\u011fretir.) O’nun Kürsüsü (hükümranl\u0131\u011f\u0131), gökleri ve yeri (tamamen) kaplam\u0131\u015f ve ku\u015fatm\u0131\u015f vaziyettedir. Onlar\u0131 (gökleri ve yeri) koruyup gözetmek (asla) O’na a\u011f\u0131r da gelmemektedir. O, çok Yücedir, çok büyük Azamet sahibidir.”<\/span><\/em><\/strong> <\/span><\/span>(Bakara Suresi, 255) <\/span><\/span><\/p>\n <\/span>\u0130nce Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n Harika Yap\u0131s\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Midede sulu bir pelte k\u0131vam\u0131na getirilmi\u015f besinler, sadece tek tarafa aç\u0131lan bir kapaktan geçerek onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131na, buradan da ince ba\u011f\u0131rsa\u011fa iletilirler. \u0130nce ba\u011f\u0131rsak 3 cm çap\u0131nda ve 7 metreden fazla uzunlu\u011fa sahip bir organd\u0131r. 7 metre uzunlu\u011funda bir hortum, bükülerek, katlanarak paketlenmi\u015f ve her insan\u0131n karn\u0131n\u0131n içine yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Ancak mucize, bu mükemmel paketleme olay\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. 7 metrelik hortumun içinde çok hayati olaylar gerçekle\u015fmektedir. Besinlerin önemli bir bölümü midede parçalanm\u0131\u015f olsa da, bir k\u0131s\u0131m besin hâlâ küçük birimlerine ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f bir \u015fekilde midede durmaktad\u0131r. Mideyi terk eden ve hâlâ sindirilmemi\u015f olan bu besinler de bir süre sonra ince ba\u011f\u0131rsa\u011fa ula\u015f\u0131rlar. Örne\u011fin ya\u011flar büyük moleküllü olduklar\u0131 ve suda erimedikleri için sindirimleri zordur. Bu nedenle ya\u011flar\u0131n sindirimi a\u011f\u0131z ve midede olmaz, ince ba\u011f\u0131rsakta meydana gelir.<\/span><\/p>\n \u0130\u015fte bu a\u015famada vücudun iki organ\u0131 -pankreas ve karaci\u011fer- devreye girerler. Bu iki organ ince ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n içine bir kanal yard\u0131m\u0131yla iki özel s\u0131v\u0131 gönderirler. Karaci\u011fer midenin ya\u011flar\u0131 parçalayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda ya\u011flar\u0131 parçalayacak özel s\u0131v\u0131n\u0131n kimyasal formülüne de sahip durumdad\u0131r. Ya\u011fl\u0131 besinlerin ince ba\u011f\u0131rsa\u011fa ula\u015ft\u0131klar\u0131 an\u0131 da bilen karaci\u011fer, en do\u011fru zamanda, en do\u011fru yere, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve biriktirdi\u011fi özel s\u0131v\u0131y\u0131 bo\u015falt\u0131r.<\/span><\/p>\n “Safra s\u0131v\u0131s\u0131” isimli bu salg\u0131 ise yaln\u0131zca ya\u011flar\u0131 parçalamakla kalmaz. Parçalanan ya\u011flar\u0131n ince ba\u011f\u0131rsaktan emilmesine de yard\u0131m eder. Ayr\u0131ca ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n vitaminleri emebilmelerini sa\u011flayan özel kimyasal bile\u015fimleri de içinde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Hatta ayn\u0131 zamanda ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n içindeki zararl\u0131 bakterileri öldüren bir antiseptiktir.<\/span><\/p>\n Safran\u0131n görevi, mideden ince ba\u011f\u0131rsa\u011fa gelen besin bulamac\u0131ndaki ya\u011flar\u0131 bir ön i\u015flemden geçirmektir. Bu ön i\u015flem pankreas salg\u0131s\u0131n\u0131n etkisini art\u0131racakt\u0131r. \u0130çinde çe\u015fitli enzimler bulunan pankreas özsuyu, ya\u011flar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ni\u015fasta ve proteinlerin sindirilmesine de yard\u0131mc\u0131 olur. \u0130nce ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n iç yüzeyini dö\u015feyen mukozada da çok say\u0131da küçük salg\u0131 bezi vard\u0131r. Bu bezlerin salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131rsak özsuyundaki çe\u015fitli enzimler, o ana kadar yeterince parçalanm\u0131\u015f olan besinlerin sindirilmesinde önemli rol oynar. Yemekten 3-5 saat sonra ince ba\u011f\u0131rsaktaki besinlerin ço\u011fu ö\u011fütülmü\u015f olur. Böylece, karbonhidratlar basit \u015fekerlere, proteinler amino asitlere, ya\u011flar da gliserol ile ya\u011f asitlerine ayr\u0131\u015farak emilmeye haz\u0131r duruma gelir. \u0130nce ba\u011f\u0131rsakta bulunan emici hücreler emilmeye haz\u0131r besin moleküllerini yakalar ve emerler. Ard\u0131ndan bu besinleri kan dola\u015f\u0131m\u0131na verirler. <\/span><\/p>\n Yiyecekler ince ba\u011f\u0131rsaktan ayr\u0131lmak üzereyken içlerinde su hariç hiçbir g\u0131da kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Tüm g\u0131dalar emilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n Elektrik Ak\u0131m\u0131 Üreten Hücrelerin Ak\u0131ll\u0131 Davran\u0131\u015flar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Vücutta besinlerin sindirim kanal\u0131 boyunca ilerlemesini sa\u011flayan farkl\u0131 mekanizmalar vard\u0131r. Bunlardan bir tanesi de ba\u011f\u0131rsaklardaki düz kaslar\u0131n istem d\u0131\u015f\u0131 <\/span>kas\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu kaslar\u0131n ritmik kas\u0131lmalar\u0131 sayesinde besinler tek yönlü bir hareketle ileriye do\u011fru giderler. Ancak burada merak konusu olan, besinlerin neden hep ileriye do\u011fru hareket ettikleridir. Bu konuda çal\u0131\u015fmalar yapan Kanada’daki McMaster Üniversitesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan Johan Huizinga ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki bir ekip, bu tek yönlü hareketi sa\u011flayan hücreleri ara\u015ft\u0131rd\u0131lar. Çal\u0131\u015fmalar\u0131nda sindirim kanal\u0131 boyunca yerle\u015ftirdikleri mikro elektrotlar\u0131 kulland\u0131lar. Bu mikro elektrotlar, “Interstisyel Cajal hücreleri” denilen hücrelerin sürekli ve düzenli bir elektrik ak\u0131m\u0131 olu\u015fturdu\u011funu saptad\u0131. \u0130\u015fte ba\u011f\u0131rsak çeperindeki halka biçimli kaslar\u0131n pe\u015f pe\u015fe kas\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, bu Cajal hücrelerinin olu\u015fturdu\u011fu elektrik ak\u0131m\u0131d\u0131r. Ancak bu mekanizman\u0131n kusursuz i\u015flemesi için sadece elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 da yeterli de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda ak\u0131m\u0131n hatas\u0131z bir ritimle olu\u015fturulmas\u0131 da gerekir. Cajal hücreleri bu nedenle ba\u011f\u0131rsaklarda bir a\u011f olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Bu a\u011f onlar\u0131n ayn\u0131 ritimle elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131 bo\u015faltmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. (Science et Vie,<\/em> Eylül 1998)<\/span><\/p>\n \u0130\u015fte bu kusursuz mekanizma sayesinde yediklerimiz midemizde kal\u0131r ve vücudumuz için faydal\u0131 hale dönü\u015ftürülür. E\u011fer Cajal hücrelerinin olu\u015fturdu\u011fu ritmik elektriksel ak\u0131mlar olmasayd\u0131, ba\u011f\u0131rsaklardaki kaslar uyumlu bir \u015fekilde kas\u0131lmazd\u0131. Bu da yedi\u011fimiz besinlerin ileriye do\u011fru hareket etmek yerine tekrar a\u011fz\u0131m\u0131za geri gelmelerine neden olabilirdi. Ancak biz hastal\u0131k durumu hariç böyle s\u0131k\u0131nt\u0131 verici bir durumu hiçbir zaman ya\u015famay\u0131z. Hatta böyle bir ihtimal olabilece\u011fi akl\u0131m\u0131za dahi gelmez. Bu örnekte de görüldü\u011fü gibi Allah’\u0131n vücudumuzda yaratt\u0131\u011f\u0131 sistem her yönden kusursuzdur. Bu nimet sayesinde rahatl\u0131kla ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131 sürdürebiliriz.<\/span><\/strong><\/span><\/strong><\/p>\n Ba\u011f\u0131rsaklarda Sindirim Olay\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n Daha önce de inceledi\u011fimiz gibi midedeki sindirim, asitler taraf\u0131ndan gerçekle\u015ftirilir. Yani mideden ba\u011f\u0131rsaklara gelen besin bulamac\u0131n\u0131n içinde oldukça güçlü asitler bulunur. Bu durum onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131 için ciddi bir tehlike olu\u015fturur. Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n bu asit yüzünden tahrip olmalar\u0131 gibi bir tehlike söz konusudur, çünkü onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n\u0131n mide gibi kendisini koruyabilecek özel bir tabakas\u0131 yoktur.<\/span><\/p>\n O halde nas\u0131l olup da onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131 asitlerden zarar görmemektedir? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 bulmak için sindirim s\u0131ras\u0131nda gerçekle\u015fen olaylar incelendi\u011finde, bedenimizde gerçekle\u015fen hayret verici olaylarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131na mideden besinlerle birlikte gelen asitlerin oran\u0131 tehlikeli bir boyuta ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n duvar\u0131ndaki hücrelerden “sekretin” isimli bir hormon salg\u0131lanmaya ba\u015flan\u0131r. Bu i\u015flemler ile ilgili olarak üzerinde durulmas\u0131 gereken noktalar vard\u0131r. Öncelikle onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n\u0131 koruyan sekretin hormonu ince ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n çeperindeki hücrelerde “prosekretin” halinde bulunur. Bu hormon sindirilmi\u015f besinlerin asidik etkisiyle ba\u015fka bir kimyasal madde olan sekretin haline dönü\u015für ve bu hormon, pankreas\u0131 uyararak salg\u0131lar\u0131n zararl\u0131 etkisini ortadan kald\u0131r\u0131r. Sekretin hormonu kana kar\u0131\u015farak pankreasa gelir ve enzim salg\u0131lamas\u0131 için pankreas\u0131 yard\u0131ma ça\u011f\u0131r\u0131r. Onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n\u0131n tehlikede oldu\u011funu haber alan pankreas, bikarbonat moleküllerini bu bölgeye gönderir. Bu moleküller mide asidini etkisiz hale getirecek ve onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n\u0131 koruyacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n \u0130nsan hayat\u0131 için son derece önemli olan bu i\u015flemler nas\u0131l gerçekle\u015fmektedir? Ba\u011f\u0131rsak hücrelerinin, ihtiyaçlar\u0131 olan maddenin pankreasta bulundu\u011funu bilmeleri, ayr\u0131ca mideden salg\u0131lanan asidin formülünü bozarak etkisini nas\u0131l ortadan kald\u0131racaklar\u0131ndan haberdar olmalar\u0131, pankreas\u0131 harekete geçirecek maddenin formülünü bilmeleri, ayn\u0131 \u015fekilde pankreas\u0131n da ba\u011f\u0131rsaktan gelen mesaj\u0131 anlayarak enzimi salg\u0131lamaya ba\u015flayacak anlay\u0131\u015fa sahip olmas\u0131, üzerinde dü\u015fünülmesi gereken i\u015flemlerdir.<\/span><\/p>\n \u0130nsan bedeninin kapkaranl\u0131k derinliklerinde, gözü, kula\u011f\u0131 olmayan, bir beyni ve \u015fuuru bulunmayan hücrelerin böylesine kusursuz sistemler içinde çal\u0131\u015fmalar\u0131 Allah’\u0131n üstün yarat\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonuçlar\u0131d\u0131r. Hücreleri sahip olduklar\u0131 özelliklerle birlikte yaratan, benzeri olmayan bir ilmin sahibi olan Allah’t\u0131r. Allah insanlara kendi bedenlerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bu gibi özelliklerle gücünün s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 göstermektedir.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n Sindirim \u0130\u015flemindeki Son A\u015fama<\/span><\/strong><\/p>\n Yedi\u011fimiz bütün besinlerin sindirimi ince ba\u011f\u0131rsakta tamamlan\u0131r. Ancak sindirimdeki son a\u015fama, sindirim ürünlerinin vücutta gerekli yerlere da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 için emilmesidir. Sindirim sisteminin parçalar\u0131ndan a\u011f\u0131z ve midedeki emilim çok azd\u0131r. Emilim tam olarak ba\u011f\u0131rsaklarda gerçekle\u015fir. \u0130nce ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 emilim için çok uygundur. \u0130nce ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n iç yüzü son derece girintili ve ç\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir yap\u0131ya sahiptir. Bu girinti ve ç\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n üzerinde de mikroskobik pompalar bulunur. Bu pompalar emici hücrelerdir. \u0130\u015fte bu hücreler vücudun ihtiyac\u0131 olan besinleri yakalar ve ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 kan damarlar\u0131na pompalarlar. Vücudunuzun neye ihtiyac\u0131 varsa bu küçük pompalar bunu bilir. Beyin hücrelerinizde kullan\u0131lacak parçalanm\u0131\u015f \u015feker veya kas hücrelerinizde kullan\u0131lacak bir amino asit… Bu küçük pompalar, bir ak\u0131l gösterisiyle ihtiyac\u0131n\u0131z olan besini bulur ve yakalar. Siz bu yaz\u0131y\u0131 okurken de milyarlarca pompa, sizin yaz\u0131y\u0131 okuyabilmeniz için ihtiyac\u0131n\u0131z olan besinleri, gerekli yerlere pompalamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n içinde bulunan k\u0131vr\u0131mlar ve bu k\u0131vr\u0131mlar\u0131n üzerinde bulunan mikro pompalar sayesinde, ince ba\u011f\u0131rsak oldukça büyük bir yüzey alana sahiptir. Öyle ki, yeti\u015fkin bir insan\u0131n ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu toplam alan yakla\u015f\u0131k 300 m2<\/sup>‘ye ula\u015f\u0131r. Bu, yakla\u015f\u0131k iki küçük tenis kortunun toplam alan\u0131na denk gelen bir büyüklüktür. Besinlerin sindirimi bu geni\u015f alanda gerçekle\u015fir. Besinler parçalanarak önce bir bulamaç haline getirilir. Sonra bu bulamaç ba\u011f\u0131rsak iç yüzeyinin üzerine, hiçbir nokta eksik kalmayacak \u015fekilde ve çok çok ince bir tabaka olarak serilir. \u0130\u015fte bu sayede hücreler yiyeceklerin içindeki bütün besini kolayca emebilirler.<\/span><\/p>\n \u0130nce ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n çok özel bir fonksiyonu da baz\u0131 maddeleri vücudun ihtiyac\u0131 oldu\u011fu kadar emebilmesidir. Örne\u011fin demirin fazlas\u0131 vücuda zararl\u0131d\u0131r. Belli bir oran\u0131n üzerinde ba\u011f\u0131rsaklara ula\u015fan demir, hiç emilmeden ba\u011f\u0131rsaklardan at\u0131l\u0131r. Bunun aksi bir durumda çok a\u011f\u0131r ve ya\u015famay\u0131 imkâns\u0131z k\u0131lan hastal\u0131klar meydana gelir. Bundan ba\u015fka daha önceki bölümlerde de\u011finildi\u011fi gibi ince ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n çok özel bir bölümünde ise sadece B-12 vitaminini emmek üzere haz\u0131rlanm\u0131\u015f hücrelerden olu\u015fan bölgeler bulunur. Ameliyatla ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n\u0131n bu bölgesi al\u0131nan ki\u015filerin t\u0131bbi tedavi olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde kans\u0131zl\u0131ktan ölmeleri kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/span><\/p>\n Ba\u011f\u0131rsaklardaki hücrelerin seçicili\u011fi, üzerinde dü\u015fünülmesi gereken, Allah’\u0131n büyüklü\u011fünün kavranmas\u0131nda vesile olacak bir konudur. Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n bulundu\u011fu yer insan vücudundaki karanl\u0131k bir bölgedir. Bu organlar\u0131m\u0131z\u0131n beyinleri yoktur, maddeleri ay\u0131rt etmelerini sa\u011flayacak zekâlar\u0131 ve bilgileri yoktur. Ancak buna ra\u011fmen insan için neyin faydal\u0131, neyin zararl\u0131 oldu\u011funu ay\u0131rt edebilmekte ve buna göre gerekli olanlar\u0131 almakta, gereksiz olanlar\u0131 ise vücuttan atmaktad\u0131rlar. Bir insan için önüne konulan kimyasal maddelerin, madensel tuzlar\u0131n ya da toz metallerin ayr\u0131m\u0131n\u0131 yapmak neredeyse imkâns\u0131zd\u0131r. Bu konuda e\u011fitim almam\u0131\u015f bir ki\u015fi sadece bakarak demiri çinkodan ay\u0131rt edemez. Hangi maddenin faydal\u0131 hangisinin zararl\u0131 oldu\u011funu, o an bedenin hangisine ne kadar ihtiyac\u0131 oldu\u011funu tespit etmesi de mümkün de\u011fildir. \u0130nsan bu maddeler aras\u0131ndaki fark\u0131 anlayamaz ama o insan\u0131n ba\u011f\u0131rsak hücreleri bunu rahatl\u0131kla anlar.<\/span><\/p>\n Atomlar\u0131n bir araya gelmesiyle olu\u015fan hücrelerin böyle yüksek bir iradeye sahip olduklar\u0131 dü\u015fünülemez. Bu bilginin hücrelere yerle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011fu çok aç\u0131kt\u0131r. Böyle muazzam bir i\u015flemin tesadüflerle ya da ba\u015fka bir etkiyle gerçekle\u015fmesinin de mümkün olmad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. Bu durum, hücrelere, sahip olduklar\u0131 \u015fuuru veren üstün bir gücün varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösterir ki, bu gücün sahibi her \u015feyi yaratan ve bir düzen içinde biçim veren Allah’t\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n “(Allah CC) Gökleri ve yeri bir örnek edinmeksizin (hiç yoktan) yaratand\u0131r. O’nun nas\u0131l bir çocu\u011fu olabilir? O’nun bir e\u015fi (zevcesi) de yoktur. O, her \u015feyi yaratm\u0131\u015ft\u0131r. O, her \u015feyi Bilen (Allah’t\u0131r). \u0130\u015fte Rabbiniz olan Allah budur. O’ndan ba\u015fka ilah yoktur. Her \u015feyin Yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r, öyleyse (yaln\u0131z) O’na kulluk edin. O, her \u015feyin (ve herkesin) üzerinde bir Vekîl’dir. (Her türlü ihtiyaçlar\u0131n\u0131 gideren ve sahiplik edendir.)” <\/span><\/em><\/strong>(En’am Suresi, 101-102) <\/em><\/span><\/p>\n Bizim \u0130çin Çal\u0131\u015fan Bakterilerin Varl\u0131\u011f\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n Ba\u011f\u0131rsaklardaki besinlerin ço\u011fu kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaklara gelene kadar emilmi\u015flerdir. Ancak baz\u0131 özel besinlerin emilimi kal\u0131n ba\u011f\u0131rsakta gerçekle\u015fir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda en ilginçlerden biri de K vitaminidir. K vitamini kan\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131 mekanizmas\u0131nda görev yapan, eksikli\u011finde, insan\u0131 ölüme götürecek sonuçlar ortaya ç\u0131kabilen son derece önemli bir vitamindir. Ancak K vitamini do\u011fada insan bedeninin ihtiyaç duydu\u011fu \u015fekilde bulunmaz. \u0130nsan vücudunun bu vitamini kendi kullanabilece\u011fi hale getirmesi, yani bir anlamda “rafine” etmesi gereklidir. Ancak insan metabolizmas\u0131 böyle bir rafine i\u015flemini de gerçekle\u015ftiremez. Peki, nas\u0131l olur da insanlar K vitamini eksikli\u011finden dolay\u0131 ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitirmezler? Bu vitamini insan\u0131n kullanaca\u011f\u0131 hale getiren, onun için rafine eden mekanizma nedir? Bu sorunun cevab\u0131 ak\u0131llara durgunluk veren bir gerçe\u011fi ortaya koyar. Ba\u011f\u0131rsaklarda bulunan özel bakteriler, K vitaminini bir dizi i\u015flemden geçirir, rafine eder ve insan\u0131n kullanabilece\u011fi hale getirirler. Bu bakteriler taraf\u0131ndan rafine edilen K vitamini kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaktan emilerek kana kar\u0131\u015f\u0131r. <\/span><\/p>\n \u0130nsan vücudunda K vitaminini rafine eden bakterilerin bulunmas\u0131 mutlaka üzerinde dü\u015fünülmesi gereken önemli bir detayd\u0131r. Bakterilerin tam olmalar\u0131 gereken yerde bulunmalar\u0131, rafine i\u015flemini yapacak genetik \u015fifreye sahip olmalar\u0131 son derece önemli olaylard\u0131r. \u0130nsan\u0131n hayat\u0131n\u0131 devam ettirebilmek için varl\u0131\u011f\u0131ndan bile haberdar olmad\u0131\u011f\u0131, hatta ad\u0131n\u0131 bile bilmedi\u011fi küçücük bir bakteriye muhtaç olmas\u0131 ise bu olay\u0131n farkl\u0131 bir yönüdür. Hiçbir tesadüf bir bakteriyi meydana getirip, üstelik bunu insan\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131na yerle\u015ftirip, bu bakterinin genetik \u015fifresini insana faydal\u0131 olacak i\u015flemleri yapacak hale getiremez.<\/span><\/p>\n Vücudumuzun \u0130çindeki Ba\u011f\u0131ms\u0131z Fabrika: Karaci\u011fer Harikas\u0131!<\/span><\/strong><\/span><\/strong><\/p>\n Bilgisayar mühendisleri, son y\u0131llarda enerjiyi de\u011ferlendirme aç\u0131s\u0131ndan en ba\u015far\u0131l\u0131 organ olarak karaci\u011feri model almaya ba\u015flad\u0131lar. Bunun en önemli nedeni ise karaci\u011ferin ayn\u0131 anda birçok i\u015flemi kusursuz bir \u015fekilde yerine getirebiliyor olmas\u0131d\u0131r. Karaci\u011fer insan vücudunun genel düzeni ile ilgili yakla\u015f\u0131k 500 tane fonksiyona sahiptir. Karaci\u011fer, yedi\u011fimiz yiyeceklerin vücut taraf\u0131ndan kullan\u0131labilir hale gelmesini sa\u011flar. Bunu yaparken, sindirim sisteminden gelen kan içindeki karma\u015f\u0131k molekülleri parçalayarak kullan\u0131labilir veya depolanabilir moleküller haline getirir. Daha sonra faydal\u0131 olanlar\u0131 tekrar kan yoluyla di\u011fer hücrelere gönderir. Zararl\u0131 olanlar\u0131 ise, birkaç i\u015flemden geçirerek böbreklere yollar ve oradan da süzülerek üre halinde vücuttan at\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. 1.5-2 kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki bir “et kütlesi”nin, kan yoluyla tüm besin maddelerini i\u015flenmemi\u015f olarak al\u0131p; çe\u015fitli kimyasal tepkimelerden geçirerek, vücudun di\u011fer hücrelerine faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi yap\u0131ta\u015flar\u0131na dönü\u015ftürmesi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir mucizedir.<\/span><\/p>\n Karaci\u011ferin as\u0131l görevi kan yoluyla ald\u0131\u011f\u0131 besin maddelerini i\u015flemek oldu\u011fu için, yap\u0131s\u0131n\u0131n kan\u0131 muhafaza etmeye uygun olmas\u0131 gereklidir. Nitekim karaci\u011fer de süngerimsi bir yap\u0131ya sahiptir. Hatta insan vücudundaki toplam kan\u0131n 800-900 gram\u0131, her zaman karaci\u011fer taraf\u0131ndan emilmi\u015f durumdad\u0131r. Bu nedenle a\u011f\u0131rla\u015fan organ\u0131n vücut içindeki özel konumu da, di\u011fer organlara zarar vermeyece\u011fi ve görevlerini yapabilece\u011fi \u015fekilde ayarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n Karaci\u011fer Dev Bir Laboratuvar\u0131 And\u0131r\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n Tam te\u015fekküllü, son teknoloji ile donat\u0131lm\u0131\u015f bir laboratuvar\u0131n kendi kendine olu\u015fabilece\u011fini kimse iddia etmez. Ama evrimciler karaci\u011ferde yer alan e\u015fsiz laboratuvar kompleksinin kendi kendine olu\u015ftu\u011funa inan\u0131r ve bunu delil olmadan savunurlar. Çünkü Darwinizm insanlar\u0131n ak\u0131llar\u0131n\u0131 örten bir büyü, bât\u0131l bir dindir.<\/span><\/strong><\/p>\n Karaci\u011ferinizin tek bir hücresinde 500 farkl\u0131 kimyasal i\u015flem gerçekle\u015ftirilir. Milisaniyeler (saniyenin binde biri) içinde kusursuz a\u015famalarla gerçekle\u015fen bu i\u015flemlerin ço\u011fu laboratuvar ko\u015fullar\u0131nda hâlâ taklit edilememektedir. Karaci\u011fer hücresi, yedi\u011fimiz besinlerin hepsini hücrelerimizin kullanabilece\u011fi enerji olan \u015fekere, yani glikoza çevirir. Kullan\u0131lmayan \u015fekeri ya\u011fa çevirip depolar. \u015eekerin yoklu\u011funda ise proteinleri ve ya\u011flar\u0131 \u015fekere çevirip hücrelere sunar. K\u0131sacas\u0131 biz, can\u0131m\u0131z\u0131n istedi\u011fi her türde yiyece\u011fi yerken, karaci\u011fer bütün bu yiyecekleri vücudumuzun gereksinimine göre harcar, dönü\u015ftürür veya depolar. Üstelik ilk insandan bu yana trilyonlarca karaci\u011fer hücresi ayn\u0131 \u015fuur ve ilimle hiç \u015fa\u015f\u0131rmadan hareket etmektedir.<\/span><\/p>\n Art\u0131k \u015funu anlayal\u0131m ve asla unutmayal\u0131m ki;<\/span><\/strong><\/p>\n \u0130nsan\u0131 böyle en güzel ve mükemmel bir fabrika gibi özenle yarat\u0131p, ak\u0131l ve vicdan gibi duygularla donatan… Her türlü ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 her an kar\u015f\u0131layan ve tüm organlar\u0131m\u0131z\u0131 sürekli çal\u0131\u015ft\u0131ran Yüceler Yücesi Rabbimizin, Kutsal Kitab\u0131 Kur’an-\u0131 Kerim’deki bütün emir ve haberleri de hakt\u0131r ve hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 ve yararl\u0131 insan; i\u015fte bu \u015fuur ve huzurla ve Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tüm varl\u0131klara merhamet ve \u015fefkat sorumlulu\u011fuyla ya\u015fayan, böylece sonsuz ve kusursuz Ahiret ve Cennet hayat\u0131na haz\u0131rlanand\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" S\u0130ND\u0130R\u0130M S\u0130STEM\u0130 VE HAR\u0130KA ORGANLARI Dr. Yunus ALTUN G\u0130R\u0130\u015e Yüce Allah’\u0131n biz insanlar için yaratt\u0131\u011f\u0131 bin bir çe\u015fit en güzel ve leziz nimetleri… En gerekli ve temiz su ve içecekleri… Aile yuvalar\u0131m\u0131zda annelerimizin veya lokantalarda a\u015fç\u0131 \u015feflerimizin haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 türlü türlü yemekleri… Renkleri, görüntüleri ve lezzetleri farkl\u0131 farkl\u0131, çe\u015fit çe\u015fit meyveleri, sebzeleri… Evet bütün […]<\/p>\n","protected":false},"author":164,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6383],"tags":[],"class_list":["post-11486","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-subat-2023"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/164"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11486\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}