{"id":116,"date":"2006-11-21T15:28:31","date_gmt":"2006-11-21T15:28:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2006\/11\/21\/mede-vesasi-ve-lal-tartiasi\/"},"modified":"2006-11-21T15:28:31","modified_gmt":"2006-11-21T15:28:31","slug":"medine-vesikasi-ve-laiklik-tartismasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2006\/agustos-2006\/medine-vesikasi-ve-laiklik-tartismasi\/","title":{"rendered":"MED\u0130NE VES\u0130KASI VE LA\u0130KL\u0130K TARTI\u015eMASI"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Baz\u0131 yazarlar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu belgeye &quot;D\u00fcnyan\u0131n \u0130lk Anayasas\u0131&quot; demi\u015flerdir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>\u0130slam&#39;\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n peygamberi Hz. Muhammed (as) Medine&#39;de yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bu akitle: gelmi\u015f ve gelecek \u00e7a\u011flara: sava\u015f, bar\u0131\u015f ve birlikte ya\u015fay\u0131\u015f konusunda emsalsiz bir \u00f6rnek g\u00f6stermi\u015ftir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Bismillahirrahmanirrahim<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Madde 1- <\/strong>Bu Kitap, Peygamber Muhammed (sav) taraf\u0131ndan Kurey\u015fli ve Yesrip&#39;li m\u00fc&#39;minler ve m\u00fcsl\u00fcmanlar ile, bunlara tabi olanlar ve bunlara sonradan ve onlarla birlikte cihad yapanlar i\u00e7indir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 2- <\/strong>\u0130\u015fte bunlar(\u0131n hepsi), di\u011fer insanlardan ayr\u0131 bir \u00fcmmet (topluluk) te\u015fkil etmektedir. (Ortak bir konsens\u00fcs ve r\u0131zaya dayanan kabulle, birlikte ve bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde ya\u015famaya karar veren farkl\u0131 din ve d\u00fc\u015f\u00fcnceden, ayr\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve k\u00f6kenden insanlar; M\u00fcsl\u00fcmanlar, Yahudiler, Hristiyanlar: Adil bir anayasa ve merkezi bir otorite etraf\u0131nda, devlet d\u00fczenine ve disiplinine girmi\u015ftir.)  <\/p>\n<p>  \u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Madde 3-<\/strong> Kurey\u015f&#39;ten olan Muhacirler, kendi aralar\u0131nda, adet oldu\u011fu \u00fczere, kan diyetlerini m\u00fc\u015ftereken \u00f6deyecekler ve onlar harp esirlerinin kurtulu\u015f fidyesini m\u00fc&#39;minler aras\u0131ndaki iyi ve makul bilinen esaslara ve adalet kurallar\u0131na g\u00f6re \u00f6demeye i\u015ftirak edeceklerdir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 4-<\/strong> Ben\u00fc Avf&#39;lar, kendi aralar\u0131nda adet oldu\u011fu \u00fczre, evvelki \u015fekiller alt\u0131nda kan diyetlerini \u00f6demeye i\u015ftirak edeceklerdir.  <\/p>\n<p> <strong>5 ile 11. maddeler Medine ve civar\u0131ndaki kabilelerin 3. ve 4. maddedeki ayn\u0131 hak ve sorumluluklara sahip olduklar\u0131n\u0131 bildirmektedir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Madde 11-<\/strong> Ben\u00fc&#39;levs&#39;ler kendi aralar\u0131nda adet oldu\u011fu vechile, evvelki \u015fekiller alt\u0131nda kan diyetlerini \u00f6deme\u011fe ve her z\u00fcmre harp esirlerini kurtulu\u015f fidyesini, m\u00fc&#39;minler aras\u0131nda iyi ve makul bilinen esaslara ve adalet prensiplerine g\u00f6re \u00f6demeye i\u015ftirak edeceklerdir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 12- <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>a)<\/strong> <strong>M\u00fc&#39;minler, kendi aralar\u0131nda a\u011f\u0131r mali sorumluluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar alt\u0131nda bulunan hi\u00e7 kimseyi, (bu hal \u00fczre) b\u0131rakmayacaklar, kurtulu\u015f fidyesi veya kan diyeti gibi bor\u00e7lar\u0131n\u0131 iyi ve makul bilinen esaslara g\u00f6re vereceklerdir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>b)<\/strong> Hi\u00e7 bir m\u00fc&#39;min, di\u011fer bir m\u00fc&#39;minin mevlas\u0131na (kendisi ile anla\u015fmal\u0131 karde\u015flik ba\u011f\u0131 olan kimseye) engel olamaz. (Arap\u00e7an\u0131n di\u011fer bir okunu\u015funa g\u00f6re bu madde \u015f\u00f6yledir): Hi\u00e7bir m\u00fc&#39;min di\u011fer bir m\u00fc&#39;minin mevlas\u0131 ile onun aleyhine olmak \u00fczere bir anla\u015fma yapmayacakt\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 13- Takva sahibi m\u00fc&#39;minler kendi aralar\u0131nda; sald\u0131rganlara, haks\u0131zl\u0131\u011fa kalk\u0131\u015fanlara\u00a0 veyahut da m\u00fc&#39;minler aras\u0131nda bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7\u0131karma kasd\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yanlara kar\u015f\u0131 birlik olacaklar ve bu kimse onlardan birinin evlad\u0131 bile olsa, hepsinin elleri onun aleyhine kalkacakt\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Madde 14-<\/strong> Hi\u00e7bir m\u00fc&#39;min, bir kafir i\u00e7in bir m\u00fc&#39;mini \u00f6ld\u00fcremez ve bir m\u00fc&#39;min aleyhine hi\u00e7 bir kafire yard\u0131m edemez.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 15-<\/strong> Allah (cc)&#39;\u0131n zimmeti (himayesi) bir tektir. M\u00fc&#39;minlerin en ehemmiyetsizlerinden birinin (himayesi) onlar\u0131n hepsi i\u00e7in h\u00fck\u00fcm ifade eder ve ge\u00e7erlidir. Zira: M\u00fc&#39;minler di\u011fer insanlardan ayr\u0131 olarak birbirlerinin mevlas\u0131 (yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve hamisi) durumundad\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 16- Yahudilerden bize tabi olanlar, zulme u\u011framaks\u0131z\u0131n, ve onlara muar\u0131z olanlarla yard\u0131mla\u015fmaks\u0131z\u0131n ; bizim yard\u0131m ve m\u00fczaheretimize hak kazanacaklard\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Madde 17- <\/strong>Bar\u0131\u015f, m\u00fc&#39;minler aras\u0131nda bir tektir ve ortak karar verilir. Hi\u00e7 bir m\u00fcmin, Allah (cc) yolunda giri\u015filen bir harpte, di\u011fer m\u00fc&#39;minleri hari\u00e7 tutarak bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 akdedemez. Bu bar\u0131\u015f, ancak onlar (m\u00fc&#39;minler) aras\u0131nda umumiyet ve adalet \u00fczre yap\u0131l\u0131rsa ge\u00e7erlidir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 18- <\/strong>Bizimle beraber harbe i\u015ftirak eden b\u00fct\u00fcn (askeri) birlikler, birbirleriyle n\u00f6betle\u015fecekler ve yard\u0131mla\u015facaklard\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 19-<\/strong> M\u00fc&#39;minler birbirlerinin Allah (cc) yolunda akan kanlar\u0131n\u0131n intikam\u0131n\u0131 alacaklard\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 20- <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>a)<\/strong> Takva sahibi m\u00fc&#39;minler, en iyi ve en do\u011fru yol \u00fczerinde bulunanlard\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>b)<\/strong> Hi\u00e7bir m\u00fc\u015frik\u00a0 bir Kurey\u015flinin mal ve can\u0131n\u0131 himayesi alt\u0131na alamaz ve hi\u00e7 bir m\u00fc&#39;mine bu hususda engel olamaz.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 21-<\/strong> Herhangi bir kimsenin bir m\u00fc&#39;minin \u00f6l\u00fcm\u00fcne kasten sebep oldu\u011fu kat&#39;i delillerle sabit olurda, maktulun velisi, (hakk\u0131ndan vazge\u00e7meye r\u0131za g\u00f6stermezse) k\u0131sas h\u00fck\u00fcmlerine tabi olur. Bu halde, b\u00fct\u00fcn m\u00fc&#39;minler katile kar\u015f\u0131 olurlar. M\u00fcminlere ancak adaletin tatbiki i\u00e7in hareket etmek helal (uygun) olur.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 22-<\/strong> Bu sahife (Medine Belgesi) nin i\u00e7eri\u011fini ve h\u00fck\u00fcmlerini kabul eden, Allah (cc)&#39;a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanan bir m\u00fc&#39;minin, bir katile yard\u0131m etmesi ve ona s\u0131\u011f\u0131nacak bir yer temin etmesi helal de\u011fildir. Ona (kaatile) yard\u0131m eden ve s\u0131\u011f\u0131nacak bir yer g\u00f6steren k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, Allah (cc)&#39;\u0131n lanet ve gazab\u0131na m\u00fcstehak olacakt\u0131r ki, o zaman art\u0131k kendisinden ne bir para, ne de bir taviz kabul edilmeyecektir.  <\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\t<strong><em>Madde 23- \u00dczerinde ihtilafa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz herhangi bir \u015fey, Allah&#39;a ve Muhammed (sav)&#39;e g\u00f6t\u00fcr\u00fclecektir.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>Madde 24- Yahudiler, m\u00fc&#39;minler gibi harbin devam\u0131 m\u00fcddetince (kendi harp) masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak mecburiyetindedir.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>Madde 25-<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>a) Ben\u00fc Avf Yahudileri m\u00fc&#39;minlerle birlikte bir \u00fcmmet (topluluk) te\u015fkil ederler.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>Yahudilerin dinleri kendilerine, m\u00fc&#39;minlerin dinleri kendilerinedir. Buna, gerek mevlalar\u0131 ve gerekse bizzat kendileri dahildirler. (Her topluluk kendi dinine uygun \u00f6zel d\u00fczenlemelere ve hukuki prensiplere g\u00f6re hareket edecektir. Bu madde ger\u00e7ek ve \u00f6rnek laikli\u011fin, en g\u00fczel ve en m\u00fckemmel \u00f6rne\u011fidir. Konsess\u00fcsle olu\u015fmu\u015f adil ve kamil bir devlet d\u00fczeni i\u00e7inde, ortak kurumlar\u0131 genel kurallar yan\u0131nda, herkesimin kendi dini vecibelerine uygun \u00f6zel hukuk sistemlerini uygulayabilece\u011finin tarihi belgesidir.)<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>b) Yaln\u0131z kim ki haks\u0131z bir fiil irtikap eder veya bir c\u00fcr\u00fcm i\u015flerse, o sadece kendini ve aile efrad\u0131n\u0131 zarara sokmu\u015f olacakt\u0131r.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> \u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Madde 34- Sa&#39;lebe&#39;nin mevlalar\u0131, bizzat Sa&#39;lebe&#39;ler gibi m\u00fclahaza olunacakt\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Madde 35- Yahudilere s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f olan kimseler, bizzat Yahudiler gibi muameleye tabi olunacaklard\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>26 ile 35. maddeler di\u011fer Yahudi ve Kabilelerin ve onlarla s\u00f6zle\u015fmeli kimselerin ayn\u0131 hak ve sorumluluklara sahip olduklar\u0131n\u0131 bildirmektedir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Madde 36-<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>a)<\/strong> Bunlardan (Yahudilerden) hi\u00e7 bir kimse (M\u00fcsl\u00fcmanlarla birlikte bir askeri sefere) Muhammed (sav)&#39;in m\u00fcsaadesi olmadan \u00e7\u0131kamayacakt\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>b)<\/strong> Bir yaralaman\u0131n intikam\u0131n\u0131 almak ve k\u0131sasen diyet cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmak caiz ve gereklidir. Muhakkak ki, bir kimse bir adam \u00f6ld\u00fcrecek olursa neticede kendini ve aile efrad\u0131n\u0131 mes&#39;uliyet alt\u0131na sokar. Aksi halde haks\u0131zl\u0131k ve zul\u00fcmkarl\u0131k yayg\u0131nla\u015f\u0131r.) Allah (cc) bu yaz\u0131y\u0131, en iyi riayet edenlerle beraberdir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 37-<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>a)<\/strong> (Bir harp vukuunda) Yahudilerin masraflar\u0131, kendi \u00fczerine, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n masraflar\u0131 da kendi \u00fczerlerinedir. Muhakkak ki, bu sahifede (yaz\u0131l\u0131 metinde) g\u00f6sterilen kimselere harp a\u00e7anlara kar\u015f\u0131 onlar kendi aralar\u0131nda yard\u0131mla\u015facaklard\u0131r. Onlar aras\u0131nda hay\u0131rseverlik ve iyi davran\u0131\u015f bulunacakt\u0131r. Kaidelere mutlaka riayet edilecek, bunlara ayk\u0131r\u0131 hareket olunmayacakt\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>b)<\/strong> Hi\u00e7 kimse m\u00fcttefikine kar\u015f\u0131 bir c\u00fcr\u00fcm ve h\u0131yanet i\u015fleyemez. Muhakkak ki, mazluma yard\u0131m edilecektir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 38-<\/strong> Yahudiler, M\u00fcsl\u00fcmanlarla birlikte, beraberce harp ettikleri m\u00fcddet\u00e7e, masraflar\u0131n\u0131 \u00f6deyeceklerdir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 39- <\/strong>Bu sahifenin g\u00f6sterdi\u011fi kimseler i\u00e7in Yesrip vadisi dahili, mukaddes (k\u0131tal ve cidalin haram oldu\u011fu) bir yerdir.(Medine ve havalisi \u00e7evre korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131nda tabii park haline getirilmi\u015ftir.)  <\/p>\n<p> <strong>Madde 40 &#8211;<\/strong> Himaye alt\u0131ndaki kimse, bizzat himaye eden kimse gibidir. Ne zulmedilir, ne de kendisi c\u00fcr\u00fcm i\u015fleyebilir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 42- <\/strong>Bu sahifede g\u00f6sterilen kimseler aras\u0131nda \u00e7\u0131kmas\u0131ndan korkulan; b\u00fct\u00fcn \u00f6ld\u00fcrme yahut anla\u015fmazl\u0131k vak&#39;alar\u0131n\u0131n Allah&#39;a (cc) ve Resulullah Muhan\u0131med&#39;e (sav) g\u00f6t\u00fcr\u00fclmeleri gerekir. Allah&#39;\u0131n yard\u0131m\u0131 bu sahifeye en kuvvetli ve en iyi riayet edenlerle beraberdir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 43-<\/strong> Ne Kurey\u015fliler ve ne de onlara yard\u0131m edenler, asla himaye alt\u0131na al\u0131nmayacaklard\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 44- <\/strong>Onlar, (M\u00fcsl\u00fcman ve Yahudiler) aras\u0131nda; Yesrib&#39;e h\u00fccum edecek kimselere kar\u015f\u0131 yard\u0131mla\u015fma yap\u0131lacakt\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 45- <\/strong> <\/p>\n<p> <strong>a)<\/strong> \u015eayet Yahudiler, M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan bir bar\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesine veya bir sulh akdine i\u015ftirake davet olunurlarsa, bunu do\u011frudan do\u011fruya kabul edecekler veya ona i\u015ftirak edeceklerdir. \u015eayet Yahudiler, M\u00fcsl\u00fcmanlara ayn\u0131 teklifi yapacak olurlarsa, m\u00fc&#39;minlere kar\u015f\u0131 ayn\u0131 haklara sahip olacaklard\u0131r. Din mevzuunda giri\u015filen harp vakalar\u0131 m\u00fcstesnad\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>b)<\/strong> Her bir z\u00fcmre, kendilerine ait b\u00f6lgelerde, (gerek m\u00fcdafaa ve gerek sair meseleler hususunda) sorumlu tutulacakt\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 46-<\/strong> Bu sahifede g\u00f6sterilen kimseler i\u00e7in konulan ve kabul edilen \u015fartlar, ayn\u0131 \u015fekilde Evs Yahudilerine, yani onlar\u0131n mevlalar\u0131na ve bizzat kendi \u015fah\u0131slar\u0131na, bu sahifede g\u00f6sterilen kimseler taraf\u0131ndan, aynen ve tamamen tatbik olunur. Kaidelere muhakkak riayet olunacak, bunlara ayk\u0131r\u0131 hareketten kesinlikle sak\u0131n\u0131lacakt\u0131r. Zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131k yapanlar sadece kendi nefsine zarar vermi\u015f olurlar. Allah (cc) bu sahifede g\u00f6sterilen maddelere en do\u011fru ve en m\u00fckemmel riayet edenlerle beraberdir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 47- <\/strong>Bu kitap (kanunname) haks\u0131z bir i\u015fe giri\u015fen veya c\u00fcr\u00fcm i\u015fleyen kimselerin hamisi ve bahanesi de\u011fildir. Kim ki, bir harbe \u00e7\u0131kar, emniyette olur veya kim ki, Medine&#39;de kal\u0131rsa, yine emniyet i\u00e7indedir. Haks\u0131z bir fiil ve c\u00fcr\u00fcm\u00a0 i\u015flemeleri m\u00fcstesnad\u0131r. Allah\u0131n (cc) ve Resulullah Muhammedin (as) himayeleri, bu sahifeyi(kanunnameyi), tam bir sadakat ve dikkat i\u00e7inde muhafaza edenler \u00fczerinde bulunacakt\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Bu vesika, daha \u00e7ok s\u00fcregelen \u00f6rf ve adetlere dayanmakta; fakat M\u00fcsl\u00fcman, Yahudi ve m\u00fc\u015friklere k\u0131smen istiklal tan\u0131makta ve anla\u015fmazl\u0131k durumunda, Hz. Peygamberi (sav) merkezi bir otorite kabul ederek federatif bir vas\u0131f ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu vesika ile &quot;Ba\u015f\u0131bozukluk ve hukuksuzluk d\u00f6nemi&quot; kapat\u0131l\u0131p; &quot;Hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik&quot; d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>\u0130lk Yaz\u0131l\u0131 Anayasam\u0131z ve Tadilleri<\/strong>  <\/p>\n<p> Yak\u0131n tarihimizde ilk anayasa me\u015fruti bir idare kurmak vaadinde bulunan II. Abd\u00fclhamid&#39;in tahta \u00e7\u0131kmas\u0131n dan sonra meydana getirilmi\u015f ve 23 Arl\u0131k 1876&#39;da kabul edilmi\u015ftir. Ancak bu anayasa her hususta son s\u00f6z\u00fc h\u00fck\u00fcmdara tan\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan, siyasi sistemde esasl\u0131 bir de\u011fi\u015fiklik de\u011fildir. Y\u00fcr\u00fctme ve Kanun koyma yine padi\u015fah yetkisindedir. Parlamento sadece isti\u015fari bir kurulu\u015f mahiyetindedir. Kanunlar\u0131 tanzim yetkisi Devlet \u015euras\u0131na tan\u0131nm\u0131\u015f, kabul edilen bir kanuna kar\u015f\u0131 da padi\u015fah\u0131n veto hakk\u0131 anayasa da yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Padi\u015fah bu anayasaya dayanarak, 1877&#39; de a\u00e7\u0131lan ilk Meclisi 1878 de feshetmi\u015f, 6 ay sonra toplanan ikinci meclis de yine padi\u015fah taraf\u0131ndan s\u00fcresi belirsiz olrak ertelenmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Abdulhamit Han, Mebus k\u0131l\u0131kl\u0131 masonlar\u0131n ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n, sinsi ve siyornist hesaplar\u0131n\u0131 ve Osmanl\u0131y\u0131 y\u0131kma planlar\u0131n\u0131 sezmi\u015ftir.  <\/p>\n<p> 1908 de h\u00fcrriyetin ilan\u0131ndan sonra toplanan Meclis, Abdulhamid&#39;i tahttan uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve 1876 anayasas\u0131n da baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Parlamenter sistem siyasi hayat\u0131m\u0131za ilk defa b\u00f6ylece girmi\u015f, y\u00fcr\u00fctmenin Meclise kar\u015f\u0131 sorumlu bir kabineye verilmesi ve Kanun yapma yetkisinin padi\u015faha tabi olmayan Meclis taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 esaslar\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Fakat bu hukuki ve siyasi nizam da uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmam\u0131\u015f, k\u0131sa bir m\u00fcddet sonra, iktidardaki ittihat ve Terakki F\u0131rkas\u0131 \u00e7ok kat\u0131 ve k\u00f6t\u00fc bir z\u00fcmre diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurmu\u015f, Meclis feshedilmi\u015f, m\u00fcdahaleli bir se\u00e7imle muhalefet etkisiz hale getirilmi\u015ftir. Bu z\u00fcmre diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc 1918&#39;e kadar devam etmi\u015f, daha sonra harbin neticeleri, bu ara da \u0130stanbul&#39;un i\u015fgali ve nihayet Meclisin faaliyetlerini tatil etmesi ile Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun hukuki varl\u0131\u011f\u0131 sona ermi\u015ftir.  <\/p>\n<p> <strong>1920, 1924 Anayasalar\u0131 ve Tadilleri<\/strong>  <\/p>\n<p> Milli M\u00fccadelenin ba\u015flamas\u0131ndan ve 23 Nisan 1920&#39;de Ankara&#39;da BM. Meclisinin a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra yeni bir anayasa ihtiyac\u0131 belirmi\u015ftir. 20 Ocak 1921&#39;de meydana getirilen anayasa (23 madde ve bir m\u00fcnferit madde) bu ihtiyac\u0131n eseridir. Bu anayasaya g\u00f6re: &quot;Hakimiyet milletindir. Te\u015frii ve icrai (Kanun ve Y\u00fcr\u00fctme) yetkiler Meclisin elindedir. Devlet B.M.M. taraf\u0131ndan idare edilir. B.M.M. h\u00fck\u00fcmeti ismini ta\u015f\u0131r.&quot; Bu anayasada laiklik prensibi yer almam\u0131\u015f, devletle din, bir b\u00fcnyenin varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmi\u015f, &quot;\u015eer&#39;i h\u00fck\u00fcmlerin tenfizi&quot; selahiyeti de B.M.M. ne verilmi\u015ftir.  <\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\t<strong><em>1922&#39;de padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ve se\u00e7imlerin yenilenmesinden sonra, 1921 anayasas\u0131n\u0131 tadil edilen bir kanunla 29 Ekim 1923&#39;de Cumhuriyet ilan edilmi\u015f, &quot;Meclis h\u00fck\u00fcmeti sistemine&quot; son verilmi\u015ftir. Ancak devletin dini b\u00fcnyesi muhafaza edilmi\u015ftir.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>1924&#39;de Halifeli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakip, 20 Nisan1924&#39;de yeni bir anayasa meydana getirilmi\u015f ve bu anayasa 37 y\u0131l baz\u0131 tadillerle (d\u00fczeltme ve de\u011fi\u015ftirme) y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>1924 anayasas\u0131na g\u00f6re &quot;kuvvetler birli\u011fi&quot; esas kabul edilmi\u015f, te\u015frii ve icrai yetkiler Meclis&#39;de toplanm\u0131\u015f, te\u015frii selahiyetin bizzat Meclis, icrai selahiyetin de Meclisce se\u00e7ilecek bir Cumhurba\u015fkan\u0131 ve onun tayin edece\u011fi vekiller heyeti (Bakanlar Kurulu) taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 anayasada yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>Bu anayasada ilk \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik 1928&#39;de yap\u0131lm\u0131\u015f, &quot;DEVLET\u0130N D\u0130N\u0130 \u0130SLAMDIR&quot; ve &quot;Akam-\u0131 \u015feriyenin tenfiz&quot; f\u0131kralar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.1934&#39;de kad\u0131nlara da se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>1937&#39;de ve Atat\u00fcrk&#39;\u00fcn art\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131 ile u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve devlet denetiminin ucunu ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde CHP&#39;nin ilkeleri anayasaya al\u0131nm\u0131\u015f, 2. madde &quot;T\u00fcrkiye devleti Cumhuriyet\u00e7i, Milliyet\u00e7i, Halk\u00e7\u0131, Devlet\u00e7i, Laik ve \u0130nk\u0131lap\u00e7\u0131d\u0131r&quot; \u015fekline girmi\u015ftir. 10 Ocak 1945&#39;de 1924 anayasas\u0131 T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilmi\u015f, fakat 1950&#39;den sonra tekrar eski anayasa metni getirilmi\u015ftir.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> \u00a0  <\/p>\n<p> 1946&#39;da demokratik hayata girmemizden sonra 21 &#8216;\u015eubat 1950 se\u00e7im kanunu hukuk tarihimizin ilk \u00f6nemli yap\u0131t\u0131 olmu\u015f ve ayn\u0131 y\u0131l se\u00e7imler nispeten serbestlik ve emniyet i\u00e7inde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Adil ve Kamil Bir Anayasan\u0131n Haz\u0131rlanmas\u0131 ve Temel Esaslar\u0131:<\/strong>  <\/p>\n<p> 1-\u00a0 H\u00fck\u00fcm = hakimiyet kimindir? Krallardan ve kurtar\u0131c\u0131lardan birinin midir? Yahut muayyen bir z\u00fcmrenin midir? Yoksa b\u00fct\u00fcn milletin midir?  <\/p>\n<p> 2- Devletin tasarrufunun s\u0131n\u0131r\u0131 nedir? Hangi duruma kadar \u00fclkenin sakinleri itaat edecektir? Ne zaman onun itaatinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma haklar\u0131 ve sorumluluklar\u0131 devreye girecektir?  <\/p>\n<p> 3- Devletin muhtelif organlar\u0131n\u0131n: icrai (y\u00fcr\u00fctme), kazai (Yarg\u0131) te\u015frii (Kanun yapma) tasarruflar\u0131n\u0131n me\u015fru hudutlar\u0131 nelerdir?) Bu organlardan her birinin yerine getirece\u011fi vazifeleri nelerdir? Hangi hudut dahilinde bu vazifeyi ifa edebilirler? Bu organlar aras\u0131ndaki m\u00fcnasebetler nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r ve ne \u015fekilde belirlenir?  <\/p>\n<p> 4- Devlet ne maksatla meydana gelmi\u015ftir? Hangi hedefler i\u00e7in gayret g\u00f6sterecektir? Esas prensiplerde siyaseti ve stratejisi nedir?  <\/p>\n<p> 5- Devlet te\u015fkilat\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in h\u00fck\u00fcmet nas\u0131l te\u015fkil edilecektir?  <\/p>\n<p> 6- H\u00fck\u00fcmet i\u015flerine tayin edilecek kimselerin ehliyet ve kaliteleri\u00a0 nelerdir? Yetki ve sorumluluklar\u0131 nas\u0131l dengelenir?  <\/p>\n<p> 7- Anayasada vatanda\u015fl\u0131k esaslar\u0131 nelerdir? Devletin b\u00fcnyesinde fertler hangi yolla\u00a0 vatanda\u015fl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 elde edecektir?  <\/p>\n<p> 8- Devletin vatanda\u015flara kar\u015f\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, vatanda\u015flar\u0131n devlete kar\u015f\u0131 g\u00f6revleri, hangi kriterlere g\u00f6re belirlenecektir?  <\/p>\n<p> 9- Devletin halk (vatanda\u015flar) \u00fczerindeki haklar\u0131 nelerdir?  <\/p>\n<p> Buradaki &quot;mesele&quot;den kas\u0131t cevap verilmesi gereken sorular ve \u00e7\u00f6z\u00fclmesi istenen sorunlarla ilgili konulard\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Bir anayasan\u0131n Adil ve Kamil olmas\u0131 i\u00e7in;<\/strong>  <\/p>\n<p> 1- Milletin iradesine  <\/p>\n<p> 2- Evrensel Hukuk kaidelerine  <\/p>\n<p> 3- Temel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine  <\/p>\n<p> 4- Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve k\u00f6kenlerin beklentilerine  <\/p>\n<p> 5- Dini ve ahlaki de\u011ferlere sayg\u0131n ve uygun haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<p> <strong>Bu genel ve temel esaslar yan\u0131nda teknik olarak ta, mutlaka: A\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r, k\u0131sa ve kesin bir dil kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong>  <\/p>\n<p> Toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve tarihine yabanc\u0131, kapal\u0131 ve karma\u015f\u0131k kelime ve deyimlerden \u00e7ok farkl\u0131 yorumlara ve ayk\u0131r\u0131 yakla\u015f\u0131mlara m\u00fcsait kavram ve ifadelerden kesinlikle sak\u0131nmal\u0131d\u0131r.  <\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p> \t\t\t<strong><em>\u015eimdi, Anayasam\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda &quot;Resmi dil; T\u00fcrk\u00e7e&#39;dir&quot; denildi\u011fi halde &quot;Laiklik&quot; gibi; mu\u011flak (kapal\u0131, \u00e7apra\u015f\u0131k ve anla\u015f\u0131lmaz) ve mu\u011falatal\u0131 (yan\u0131lt\u0131c\u0131, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131) bir yabanc\u0131 kavram yerine, bunun asl\u0131na ve amac\u0131na uygun T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazal\u0131m \u00f6nerisine, hemen tepki g\u00f6steren ve tepinen kesimlerin, mutlaka bir art niyeti oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Demek ki &quot;Laiklik&quot; kavram\u0131n\u0131, M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131m\u0131za, temel insan haklar\u0131na ve evrensel hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak, istismar ve suistimal etmek isteyenler vard\u0131r.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>AKP&#39;liler asl\u0131nda laiklik maddesinin bu \u015fekliyle kalmas\u0131n\u0131 istiyorlar, ama &quot;kalks\u0131n ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulsun&quot; diye sadece istismar ediyorlar. B\u00f6ylece korkakl\u0131klar\u0131n\u0131 ve kaypakl\u0131klar\u0131n\u0131, ucuz kahramanl\u0131k numaralar\u0131yla gizlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>CHP&#39;liler ise, din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ve \u0130slam&#39;\u0131n \u00f6z\u00fcnden korkuyorlar, &quot;Anayasaya, Laikli\u011fin tan\u0131m\u0131 ve kapsam\u0131 yaz\u0131l\u0131rsa, \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131m\u0131za k\u0131l\u0131f bulamay\u0131z&quot; diye gocunuyorlar.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<p> \t\t\t<strong><em>Sonu\u00e7: Maalesef T\u00fcrkiye ve \u0130slam \u00fclkeleri, demokrasi, laiklik ve insan haklar\u0131 konusunda bat\u0131n\u0131n ve \u00e7a\u011f\u0131n gerisindedir. Bat\u0131 ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z ise, \u0130slam&#39;\u0131n ve Asr\u0131 Saadetin \u00e7ok gerisindedir.<\/em><\/strong>  \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> \u00a0  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Baz\u0131 yazarlar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu belgeye &quot;D\u00fcnyan\u0131n \u0130lk Anayasas\u0131&quot; demi\u015flerdir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>\u0130slam&#39;\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n peygamberi Hz. Muhammed (as) Medine&#39;de yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bu akitle: gelmi\u015f ve gelecek \u00e7a\u011flara: sava\u015f, bar\u0131\u015f ve birlikte ya\u015fay\u0131\u015f konusunda emsalsiz bir \u00f6rnek g\u00f6stermi\u015ftir.<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Bismillahirrahmanirrahim<\/strong>  <\/p>\n<p> <strong>Madde 1- <\/strong>Bu Kitap, Peygamber Muhammed (sav) taraf\u0131ndan Kurey\u015fli ve Yesrip&#39;li m\u00fc&#39;minler ve m\u00fcsl\u00fcmanlar ile, bunlara tabi olanlar ve bunlara sonradan ve onlarla birlikte cihad yapanlar i\u00e7indir.  <\/p>\n<p> <strong>Madde 2- <\/strong>\u0130\u015fte bunlar(\u0131n hepsi), di\u011fer insanlardan ayr\u0131 bir \u00fcmmet (topluluk) te\u015fkil etmektedir. (Ortak bir konsens\u00fcs ve r\u0131zaya dayanan kabulle, birlikte ve bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde ya\u015famaya karar veren farkl\u0131 din ve d\u00fc\u015f\u00fcnceden, ayr\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve k\u00f6kenden insanlar; M\u00fcsl\u00fcmanlar, Yahudiler, Hristiyanlar: Adil bir anayasa ve merkezi bir otorite etraf\u0131nda, devlet d\u00fczenine ve disiplinine girmi\u015ftir.)  <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-116","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agustos-2006"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}