<\/p>\n
ÖFKELENMEK, “PS\u0130KOLOJ\u0130K HASTALIK”TIR!<\/span><\/strong><\/p>\n <\/span><\/p>\n Ça\u011fda\u015f bilim adamlar\u0131: Öfke ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, “aral\u0131kl\u0131 patlama bozuklu\u011fu”<\/em> ad\u0131 verilen ve biyolojik temelleri olan bir hastal\u0131k oldu\u011funu söylüyor.<\/span><\/strong><\/p>\n ABD’de 2001-2003 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, 9 bin 282 ki\u015fiyle yüz yüze görü\u015fülerek yap\u0131lan bir çal\u0131\u015fma sonucunda öfke ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, asl\u0131nda bir hastal\u0131k oldu\u011fu ve “aral\u0131kl\u0131 patlama bozuklu\u011fu” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Chicago Üniversitesi T\u0131p Fakültesi Psikiyatri Kürsüsü Ba\u015fkan\u0131 Dr. Emil Coccaro, “\u0130nsanlar öfkenin sadece kötü bir davran\u0131\u015f oldu\u011funu ve bu tavr\u0131n düzeltilmesi gerekti\u011fini san\u0131yorlar. Bilmedikleri \u015fey ise bunun biyolojik ve dü\u015fünsel bir yönünün bulundu\u011fudur”<\/em> diyor. Belirli bir durumla ba\u011flant\u0131l\u0131 olmayan biçimde birden fazla patlama ve k\u0131zg\u0131nl\u0131k durumunu ifade eden hastal\u0131\u011f\u0131n, “tehdit, sald\u0131rgan davran\u0131\u015f ve e\u015fyalara zarar verme”<\/em> \u015feklinde de kendisini gösterebilece\u011fi, bunun en erken görüldü\u011fü ya\u015f\u0131n ise 14 oldu\u011fu kaydediliyor. Harvard T\u0131p Fakültesi’nden Ronald Kessler’e göre ise, “Bulgular, bu öfke rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dü\u015fünüldü\u011fünden çok daha yayg\u0131n oldu\u011funu gösteriyor.”<\/span><\/strong><\/p>\n Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara göre, öfkeyi do\u011fru ifade etme ö\u011frenilince \u015fiddet azal\u0131yor!<\/span><\/strong><\/p>\n Gittikçe ço\u011falan \u015fiddet olaylar\u0131 endi\u015felerimizi art\u0131rmaya devam ediyor. Ailede, okulda, sokakta ve televizyonda zaten var olan \u015fiddetin, okuldaki gençlere de s\u0131çramamas\u0131 mümkün de\u011fildir. Ki\u015fi ne kadar e\u011fitim al\u0131rsa als\u0131n, içinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun etkileri bir zaman sonra davran\u0131\u015flar\u0131nda görülecektir.<\/span><\/strong><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131 \u015fiddete en çok iten nedenler: ailede sevgi ve ilgi noksanl\u0131\u011f\u0131, aile içi \u015fiddet ortam\u0131, dinî ve ahlâkî e\u011fitim k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131, disiplin sorunlar\u0131, arkada\u015fl\u0131kla ilgili s\u0131k\u0131nt\u0131lar, sosyal çevrenin ki\u015fiyi korumakta yetersiz kalmas\u0131 ve alt kültür sorunlar\u0131, medyada \u015fiddet içeren dizi film ve programlar\u0131, \u015fiddet içeren internet yay\u0131nlar\u0131, bilgisayar atari vb. oyunlar\u0131, alkollü içecekler ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan madde kullan\u0131m\u0131, stresle ba\u015fa ç\u0131k\u0131lamamas\u0131, ki\u015finin temel ihtiyaçlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f olmas\u0131 vb. olup, bütün bunlar öfkenin do\u011fru ifade edilmesini önlemekte ve ki\u015fiyi sald\u0131rganl\u0131\u011fa itmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n Öfke; mutluluk, üzüntü, korku ve nefret gibi günlük hayatta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z be\u015f temel duygumuzdan birisi olmaktad\u0131r. Yani; 1- Mutluluk, 2- Üzüntü, 3- Korku, 4- Nefret gibi, 5- Öfke de, do\u011fal bir duygu ve normal bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Ancak do\u011fru ve uygun \u015fekilde aç\u0131\u011fa vurulmal\u0131d\u0131r. Öfke ve sald\u0131rganl\u0131k birbirinden ayr\u0131 konulard\u0131r. Asl\u0131nda öfke bir duygu, sald\u0131rganl\u0131k ise bir davran\u0131\u015f \u015fekli olup birbirlerinden farkl\u0131d\u0131rlar. Öfke do\u011fru olarak ifade edildi\u011fi takdirde olumlu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve duyarl\u0131 sonuçlar do\u011furacak; uygun teklifler enerji aktaran\u0131, bireyleri uyaran ve canland\u0131ran bir duygu halini alacakt\u0131r. Öfke, yanl\u0131\u015f tav\u0131rla sald\u0131rganl\u0131\u011fa yol açt\u0131\u011f\u0131ndan ve insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131n derde girip birçok problemle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na sebep oldu\u011fundan, baz\u0131lar\u0131 öfkelerini göstermekten sak\u0131n\u0131r. Oysa öfkenin do\u011fru \u015fekilde ifade edilmeyip bast\u0131r\u0131lmas\u0131, var olan enerjinin içe döndürülmesi demek olup, sonucunda öfke patlamalar\u0131 veya psikosomatik hastal\u0131klara neden olmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Öfkenin: “Yanl\u0131\u015fl\u0131k ve haks\u0131zl\u0131k yapan ki\u015fiyi geli\u015ftirecek \u015fekilde uyar\u0131l\u0131vermesi”<\/em><\/strong> olarak gösterilmesi, do\u011fru biçimde ifade edilmesi küçük ya\u015flarda ö\u011fretilmelidir. Aile bireyleri en etkili modeldir. Bu sebeple anne-baba; kendilerinin veya di\u011fer karde\u015flerin vurmak, ba\u011f\u0131rmak, hakaret ya\u011fd\u0131rmak gibi,<\/em><\/strong> öfkeyi olumsuz aç\u0131\u011fa vurma tarzlar\u0131n\u0131n önüne geçmelidir. Yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar\u0131 ailede görmese bile aile d\u0131\u015f\u0131 sosyal ortamlarda da yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar kazanabilir. Bu sebeple anne-baba çocuklar\u0131na öfkeyi do\u011fru ifade etme aç\u0131s\u0131ndan güzel örnekler görebilece\u011fi ortamlar haz\u0131rlamaya önem vermelidir. Bununla beraber, olumsuz bir davran\u0131\u015fa kar\u015f\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde olumsuz davran\u0131\u015f\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren nadir durumlar da olabilir. Burada öfkenin sald\u0131rganl\u0131kla ifade edilmesinden ziyade savunma, kutsallar\u0131n\u0131 ve temel insan haklar\u0131n\u0131 koruma gayreti önemlidir. Ki\u015finin, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n daha fazla sald\u0131rgan davranmas\u0131na yol açmayacak \u015fekilde kendisini nas\u0131l savunaca\u011f\u0131 küçüklükten itibaren ö\u011fretilmelidir. <\/span><\/p>\n Hangi durumlarda öfkelenmek yersizdir ve hangi durumlarda sald\u0131rganl\u0131k yanl\u0131\u015f ve tehlikelidir?<\/span><\/strong> Bütün bunlar uygun sosyal ortamlarda bulunarak ö\u011frenilir ve tabi dini ve ahlâki e\u011fitimle desteklenir. \u0130nsanlarla yak\u0131n ili\u015fkiler kurdukça ki\u015fi; ne gibi durumlarda nas\u0131l davranmak daha iyi sonuçlar do\u011furacakt\u0131r? Hangi \u015fekilde davran\u0131\u015flar ki\u015finin ba\u015f\u0131n\u0131 derde sokacakt\u0131r? Ba\u015fkalar\u0131 kendilerini kontrol etmeyi nas\u0131l ba\u015farmaktad\u0131r? Öfkeyi en uygun ifade \u015fekli nas\u0131ld\u0131r?<\/em> <\/strong>Bunlar\u0131n hepsi, ya\u015fayarak ve engellerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p engellerle ba\u015fa ç\u0131karak ö\u011frenilir. Okul da bu konuda önemli bir e\u011fitim yeridir. Yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye yönelik “davran\u0131\u015f e\u011fitimi”, rehber ö\u011fretmenler ve din kültürü ve ahlâk dersi ö\u011fretmenleri taraf\u0131ndan etkili bir \u015fekilde ve sevdirerek verildi\u011finde sald\u0131rganl\u0131k ve \u015fiddetin önlenmesinde aile e\u011fitimini destekleyecektir. <\/span><\/p>\n Öfke neden sald\u0131rganl\u0131\u011fa yol aç\u0131yor?<\/span><\/strong><\/p>\n Öfke tepkisine sebep olan durumlar\u0131n ba\u015f\u0131nda; engellenmi\u015f planlar\u0131m\u0131z, prestij kayb\u0131na u\u011frat\u0131lmam\u0131z, ailede kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z, k\u0131\u015fk\u0131rtma ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusuna kap\u0131lmam\u0131z gelir. Bunlar gerçekten var olabilir ya da ki\u015fi onu; insanlara güvenememe, insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 genelleme, ki\u015fiselle\u015ftirme, yap\u0131lan her tenkidi kendine yönelik zannetme,<\/em><\/strong> gibi dü\u015fünce tarz\u0131 sebebiyle var gibi alg\u0131layabilir. \u015eu dü\u015fünce tarzlar\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f anlamaya sebep oldu\u011fundan dikkat edilmelidir: “\u0130nsanlar hep benimle u\u011fra\u015f\u0131yor. Beni k\u0131skan\u0131yorlar ve kimse iyili\u011fimi istemiyor. Bana güvenmedi\u011fi için benim iste\u011fime kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131yor.”<\/em><\/strong> Oysa bunlar\u0131n ço\u011fu sadece bir kuruntudan ibarettir. Yine açl\u0131k, susuzluk, a\u015f\u0131r\u0131 yorgunluk, baz\u0131 organik hastal\u0131klar ve biyokimyasal etkiler de öfkenin daha çabuk sald\u0131rganl\u0131\u011fa dönü\u015fmesinde etkilidir. Bireyin de\u011fi\u015ftirmeye çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131 ve düzeltmeye çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131, yanl\u0131\u015f ve zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 stresli durumlarda daha çabuk ortaya ç\u0131k\u0131vermektedir. Bu sorunlarla ba\u015fa ç\u0131kma becerilerinin kazan\u0131larak strese kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n güçlendirilmesi, davran\u0131\u015f e\u011fitimi verilmesi, öfkeyi do\u011fru ifade etmenin ö\u011fretilmesi, bu gibi kontrol zorluklar\u0131n\u0131 önleyecektir. <\/span><\/p>\n “Olumlu” öfke ifadesi için ne yapmam\u0131z gerekiyor?<\/span><\/strong><\/p>\n Öfkeyi, stres ortam\u0131 geçtikten sonra ifade etmeye ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Öfke belirtilerinde sakinle\u015fmeye çal\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. Empati göstermeye al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. Yani kendimizi kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin yerine koymal\u0131y\u0131z. \u0130nsanlar\u0131n hata yapabileceklerini kabul etmeli ve gerekirse affedip ho\u015f kar\u015f\u0131lamal\u0131y\u0131z… Bir i\u015fi yaparken veya tepki koyarken, ahlâk ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 davran\u0131\u015flardan uzak durmal\u0131y\u0131z. Muhataplar\u0131m\u0131z\u0131n, gösterilen çabaya de\u011fmedi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, iste\u011fimizden vazgeçebilme olgunlu\u011funa kavu\u015fmal\u0131y\u0131z<\/span><\/strong>.<\/span><\/p>\n Osmanl\u0131’n\u0131n kurucusu Osman Bey’e ünlü \u0130slam âlimi, \u015eeyh Edebali’nin verdi\u011fi ö\u011fütlerin ba\u015f\u0131nda “öfkesini yenmesi”<\/em> geliyor:<\/span><\/strong><\/p>\n “O\u011ful insanlar vard\u0131r, \u015fafak vaktinde do\u011far, ak\u015fam ezan\u0131nda ölürler. (Ama insanlar vard\u0131r; erdemiyle ve eserleriyle ölümsüzle\u015firler!) Avun o\u011flum avun. (\u015eükret ve onur duy ki) Güçlüsün, kuvvetlisin, ak\u0131ll\u0131s\u0131n, kelaml\u0131s\u0131n, ama bunlar\u0131 nerede, nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131 bilemezsen sabah rüzgâr\u0131nda savrulur gidersin… Öfken ve nefsin bir olup akl\u0131n\u0131 yenerse kaybedersin… Daima sab\u0131rl\u0131, sebatl\u0131 ve iradene sahip olas\u0131n. Dünya senin gözlerinin gördü\u011fü gibi büyük de\u011fildir. Bütün fethedilmemi\u015f gizemler, bilinmeyenler, görülmeyenler ancak senin fazilet erdemlerinle gün \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ç\u0131kacakt\u0131r. Anan\u0131, atan\u0131 say, bereket büyüklerle beraberdir.<\/span><\/strong><\/p>\n Bu dünyada inanc\u0131n\u0131 kaybedersen, ye\u015filken çorak olur, çöllere dönersin. Aç\u0131k sözlü ol, her sözü üstüne alma. Her gördü\u011fün söyleme, her bildi\u011fin dile getirme!.. Sevildi\u011fin yere s\u0131k gidip gelme, sonra muhabbetin azal\u0131r itibar\u0131n kalmaz…<\/span><\/strong><\/p>\n \u015eu üç ki\u015fiye ac\u0131: <\/span><\/em><\/strong>•<\/span><\/strong>Cahiller aras\u0131ndaki âlime, <\/span><\/em><\/strong>•<\/span><\/strong>Zenginken fakir dü\u015fene, <\/span><\/em><\/strong>•<\/span><\/strong>Hat\u0131rl\u0131 iken itibar\u0131n\u0131 kaybedene.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Unutma ki, yüksekte yer tutanlar, a\u015fa\u011f\u0131dakiler kadar emniyette de\u011fildir. Hakl\u0131 oldu\u011funda mücadeleden korkma; “Bilesin ki at\u0131n iyisine DORU, yi\u011fidin iyisine DEL\u0130 derler.”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n Öfkeyi yenmenin çaresi: “Müslümanlar Aras\u0131 Diyalog ve bütün insanlarla do\u011fru ileti\u015fim ve dayan\u0131\u015fma”<\/em>dan geçiyor.<\/span><\/strong><\/p>\n “Mü’minler ancak karde\u015ftirler. Öyleyse karde\u015flerinizin aras\u0131n\u0131 bulup-düzeltin ve Allah’tan korkup sak\u0131n\u0131n; umulur ki esirgenirsiniz.”[1] <\/span><\/em><\/strong>Evet, Yüce Allah Kur’an’da; Müslümanlar\u0131n birbirlerinin karde\u015fleri oldu\u011funu<\/strong> bildirmi\u015ftir. Müslümanlar\u0131n bu karde\u015flik ruhunu en güzel \u015fekilde peki\u015ftirmeleri, aralar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bir kültür zenginli\u011fine dönü\u015ftürmeleri son derece önemlidir.<\/span><\/p>\n Toplumlar aras\u0131 diyalog, dünyan\u0131n bar\u0131\u015fa, huzura ve güvene ihtiyaç duydu\u011fu bu dönemde daha da önceliklidir. \u0130nsanlar\u0131n birbirlerine ho\u015fgörü ile yakla\u015fmalar\u0131, sorunlar\u0131 ve anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 bar\u0131\u015fç\u0131l yollarla çözüme kavu\u015fturmalar\u0131, birbirlerine merhamet ve \u015fefkat duymalar\u0131 güzel ve gereklidir. Ancak, özellikle \u0130slam dünyas\u0131n\u0131n içinde bulundu\u011fu durum göz önünde bulunduruldu\u011funda, öncelikli olarak olu\u015fturulmas\u0131 gereken; Müslümanlar\u0131n aras\u0131ndaki diyalog, dayan\u0131\u015fma ve ho\u015fgörü iklimidir. Bir ve tek olan Allah’a inanan, ayn\u0131 Peygambere itaat edip tâbi olan, ayn\u0131 Kutsal Kitab\u0131n hükümlerine uyan insanlar\u0131n, aralar\u0131nda anla\u015fmazl\u0131\u011fa dü\u015füp didi\u015fmeleri, birbirlerine sevgi ve ho\u015fgörü gösterememeleri, merhametli ve anlay\u0131\u015fl\u0131 davranamamalar\u0131, yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fma içinde olmamalar\u0131 kabul edilebilir bir durum de\u011fildir. Olmas\u0131 gereken baz\u0131 uygulama ve alg\u0131lama farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen yine de birlik ve dayan\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131, Müslümanlar\u0131n birbirleriyle samimi sevgiye, merhamete ve \u015fefkate dayal\u0131 diyaloglar\u0131n kurulmas\u0131d\u0131r. \u0130slam ahlâk\u0131n\u0131n ve mü’min olman\u0131n gere\u011fi bunlard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n \u0130ttifak ho\u015fgörü do\u011furuyor; \u0130htilaf ise öfkeyi tetikliyor!.<\/span><\/strong><\/p>\n \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n özünde; ihtilaf ve ayr\u0131l\u0131klar\u0131 de\u011fil, inanç birli\u011fini ve ortak de\u011ferleri temel alan bir yakla\u015f\u0131m vard\u0131r. Müslümanlar ittifakta birbirlerini desteklemeli, ihtilafl\u0131 konularda da ho\u015fgörülü olmal\u0131, anlay\u0131\u015fl\u0131 davranmal\u0131d\u0131r. Müslümanlar tüm insanlara, Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ve O’nun tecellisi olan varl\u0131klar olduklar\u0131n\u0131 dü\u015fünerek, de\u011fer verip yakla\u015f\u0131r. Kur’an ahlâk\u0131, iman edenlerin di\u011fer insanlar\u0131n inançlar\u0131na sayg\u0131 duymalar\u0131n\u0131, onlar\u0131n ibadet haklar\u0131n\u0131 korumalar\u0131n\u0131, dü\u015füncelerine ho\u015fgörüyle bak\u0131p toleransl\u0131 davranmalar\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Samimi Müslüman; ho\u015fgörülü, sevecen, yumu\u015fak huylu ve anlay\u0131\u015fl\u0131 insand\u0131r. Bir Müslüman\u0131n, di\u011fer bir Müslümanla münasebetinde ise her \u015feyden önce kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015finin din karde\u015fi<\/em><\/strong> oldu\u011funu dü\u015fünmesi laz\u0131md\u0131r. Kur’an’da, iman edenlerin birbirlerinin karde\u015fi oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r: “Mü’minler ancak karde\u015ftirler. Öyleyse karde\u015flerinizin aras\u0131n\u0131 bulup düzeltin ve Allah’tan korkup sak\u0131n\u0131n; umulur ki esirgenirsiniz.”[2] <\/em><\/strong>buyrulmaktad\u0131r. \u0130slam ahlâk\u0131n\u0131n gere\u011fi, tüm farkl\u0131l\u0131klara ra\u011fmen Müslümanlar\u0131n, birbirlerinin karde\u015fleri olduklar\u0131 gerçe\u011fini asla unutmamalar\u0131d\u0131r. Irk\u0131, dili, vatan\u0131, mezhebi, dü\u015füncesi, anlay\u0131\u015f\u0131 ne olursa olsun tüm Müslümanlar\u0131 karde\u015f yapan Kur’an’d\u0131r. Müslümanlar aras\u0131ndaki karde\u015flik ve dayan\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini gösteren en güzel örneklerden biri, Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV) ile birlikte Mekke’den hicret eden mü’min insanlar ve Medine’de onlara güzel bir yurt haz\u0131rlayan Müslümanlar aras\u0131ndaki ba\u011flard\u0131r. Mekkeli mü\u015friklerin zulmü ve bask\u0131s\u0131 nedeniyle, Allah yolunda yurtlar\u0131ndan hicret eden mü’min ve ma\u011fdur insanlar\u0131, Medine’de Hz. Muhammed (SAV)’e biat etmi\u015f olan Müslümanlar en güzel \u015fekilde kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f, onlara kar\u015f\u0131 büyük bir muhabbet ve meveddet (yard\u0131m) ortaya koymu\u015flard\u0131r. Birbirlerine yabanc\u0131 iki topluluk olmalar\u0131na, cahiliye Araplar\u0131 aras\u0131nda tek önemli k\u0131stas say\u0131lan “kabile ba\u011f\u0131”na sahip bulunmamalar\u0131na ra\u011fmen, imanlar\u0131 ve itaatleri nedeniyle örnek bir karde\u015flik olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Ensar olan Medineli Müslümanlar hicret edenlere her türlü imkân\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f, onlara evlerini açm\u0131\u015f, yemeklerini onlarla payla\u015fm\u0131\u015f, kendi ihtiyaçlar\u0131ndan önce onlar\u0131n ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f, mü’min karde\u015flerinin nefislerini kendi nefislerinden önde tutmu\u015flard\u0131r. Rabbimiz, Medineli mü’minlerin bu güzel ahlâk\u0131n\u0131 Kur’an’da \u015föyle anlat\u0131r: “Kendilerinden önce o yurdu (Medine’yi) haz\u0131rlay\u0131p iman\u0131 (gönüllerine) yerle\u015ftirenler ise, hicret edenleri severler ve onlara verilen \u015feylerden dolay\u0131 içlerinde bir ihtiyaç (arzusu) duymazlar. Kendilerinde bir aç\u0131kl\u0131k (ihtiyaç) olsa bile (karde\u015flerini) öz nefislerine tercih ederler. Kim nefsinin ‘cimri ve bencil tutkular\u0131ndan’ korunmu\u015fsa, i\u015fte onlar, felah (kurtulu\u015f) bulanlard\u0131r.”[3]<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n Bu, örnek al\u0131nmas\u0131 gereken çok üstün bir ahlâkt\u0131r. Ve iki mü’min toplulu\u011fun birbiri ile ili\u015fkisinin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini gösteren çok önemli bir olayd\u0131r. Peygamber Efendimiz (SAV) ise, Müslümanlar aras\u0131nda dayan\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini bir hadisinde \u015föyle buyurmu\u015flard\u0131r: “Müslümanlar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki merhametleri, sayg\u0131 ve dayan\u0131\u015fmalar\u0131 t\u0131pk\u0131 bir vücut gibidir. Vücutta bir uzuv rahats\u0131zland\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer uzuvlar onunla birlikte ayn\u0131 ac\u0131y\u0131 çekerler ve uyumazlar.”<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n Samimi iman eden ki\u015filer aras\u0131ndaki ili\u015fki; bir di\u011ferinin Allah’tan korkup çekinmesine, Rabbimize duydu\u011fu içli sevgiye, yapt\u0131\u011f\u0131 salih amellere, gösterdi\u011fi güzel ahlâka göre \u015fekillenir. E\u011fer bir ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 Allah yolunda vakfetmi\u015f oldu\u011funu tüm tav\u0131r ve davran\u0131\u015flar\u0131 ile ispatl\u0131yor, her an\u0131nda Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 ve rahmetini gözeterek güzel davran\u0131\u015flarda bulunuyorsa, mü’minler o ki\u015fiye kar\u015f\u0131 sevgi ve sayg\u0131 besleyecektir. Müslümanlar\u0131n birbirlerine olan sevgi duygular\u0131 ve kalplerinde birbirlerine kar\u015f\u0131 hiçbir olumsuz his kalmamas\u0131, Allah’\u0131n mü’minlere büyük bir lütfu ve nimetidir. Ahirette tam anlam\u0131yla ya\u015fanacak olan bu nimet Kur’an’da \u015föyle bildirilir: “Onlar\u0131n gö\u011füslerinde kinden (ne varsa tümünü) s\u0131y\u0131r\u0131p-çektik, karde\u015fler olarak tahtlar üzerinde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar<\/em><\/span>.”[4] <\/span><\/em><\/strong>Dolay\u0131s\u0131yla Müslümanlar; dayan\u0131\u015fman\u0131n, karde\u015fli\u011fin ve birlik duygusunun büyük bir nimet oldu\u011funun bilincinde davranmal\u0131 ve bu birli\u011fin korunmas\u0131 için sab\u0131rl\u0131 ve iradeli olmal\u0131d\u0131rlar. Enfal Suresi’nin 1. ayeti “… E\u011fer mü’min iseniz Allah’tan korkup-sak\u0131n\u0131n, aran\u0131z\u0131 düzeltin ve Allah’a ve Resulü’ne itaat edin.”<\/em> Müslümanlara birlikte davranmalar\u0131n\u0131n önemini bildiren bir di\u011fer ayettir. <\/strong><\/span><\/p>\n Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV) ise, Müslümanlar\u0131n ortak hareket etmelerinin önemini bir Hadis-i \u015eerifinde \u015föyle ifade etmi\u015ftir; “Birbirinize haset (çekememezlik) etmeyiniz. Birbirinizle bu\u011fz (dü\u015fmanl\u0131k) etmeyiniz. Birbirinizle iyi ili\u015fkileri kesmeyiniz. Birbirinizden yüz çevirip küsü\u015fmeyiniz ve ey Allah’\u0131n kullar\u0131, karde\u015fler olunuz.”[5] <\/em>hadisinin emrine göre;<\/span><\/strong> Mü’min, her durumda affedici olmakla yükümlüdür, ancak kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015fi üstelik bir Müslümansa, onunla din karde\u015fi oldu\u011funu, her ikisinin de Allah’tan korkup sak\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, Peygamber Efendimiz (SAV)’e itaat etti\u011fini, helal ve harama titizlik gösterdi\u011fini dü\u015fünerek çok daha sab\u0131rl\u0131 yakla\u015fmal\u0131d\u0131r. <\/strong><\/span><\/p>\n Samimi Müslümanlar\u0131n; kendileriyle ayn\u0131 inanc\u0131 payla\u015fan, ayn\u0131 Kur’an’a uyan, ayn\u0131 Allah’\u0131n emirlerine göre ya\u015fayan ve ayn\u0131 Peygamber Efendimiz (SAV)’in sünnetine yap\u0131\u015fanlar\u0131 karde\u015fleri olarak görüp korumalar\u0131 ve birbirlerinin velileri olduklar\u0131n\u0131 asla unutmamalar\u0131 gerekiyor!<\/span><\/strong><\/p>\n Müslüman; çevresindeki tüm ki\u015filerin ve özellikle din karde\u015finin her zaman için iyili\u011fini istemesi gerekti\u011finin, kendisini dü\u015fündü\u011fü gibi onlar\u0131 da dü\u015fünmesi gerekti\u011finin, herhangi bir anla\u015fmazl\u0131k söz konusu oldu\u011funda da sab\u0131rla, \u015fefkatle ve sevgiyle kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi gerekti\u011finin bilincindedir. Müslümanlara; etraf\u0131ndaki herkesle ve din karde\u015fleri ile aralar\u0131ndaki ili\u015fkide, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 incitecek bir söz söylemek, öfkelenmek, sayg\u0131ya uygun olmayan tav\u0131rlar sergilemek gibi birlik ruhunu zedeleyecek her türlü yanl\u0131\u015ftan sak\u0131nmalar\u0131 emredilir. Her mü’min bir di\u011ferine kar\u015f\u0131 olabildi\u011fince fedakâr ve sab\u0131rl\u0131 hareket etmeli, onun iyili\u011fini istemeli ve vefas\u0131zl\u0131k göstermemelidir. Bu, gerçek ve samimi sevginin gere\u011fidir, tüm mü’minlerin benimsemesi gereken üstün bir ahlâk örne\u011fidir. Bir Kur’an ayetinde, Müslümanlar\u0131n din karde\u015fleri için \u015föyle dua ettikleri bildirilir: “Bir de onlardan sonra gelenler, derler ki: ‘Rabbimiz, bizi ve bizden önce iman etmi\u015f olan karde\u015flerimizi ba\u011f\u0131\u015fla ve kalplerimizde iman edenlere kar\u015f\u0131 bir kin b\u0131rakma. Rabbimiz, gerçekten Sen, çok \u015fefkatlisin, çok esirgeyicisin.”[6] <\/em><\/strong>Allah Kur’an’da mü’minlere “çeki\u015fip birbirlerine dü\u015fmemelerini”[7] <\/em><\/strong>emretmekte ve bunun Müslümanlar\u0131 zay\u0131flatacak bir durum oldu\u011funu bildirmektedir. Bir ba\u015fka ayette de \u015fu \u015fekilde emredilir: “Kendilerine apaç\u0131k belgeler geldikten sonra, parçalan\u0131p ayr\u0131lan ve anla\u015fmazl\u0131\u011fa dü\u015fenler gibi olmay\u0131n. \u0130\u015fte onlar için büyük bir azap vard\u0131r.”[8] <\/em><\/strong>Vicdan ve akl\u0131selim ile hareket eden, kendi ç\u0131karlar\u0131n\u0131 de\u011fil adaleti gözeten bir mü’minin di\u011fer iman edenlerle ittifak sa\u011flayamamas\u0131, sürekli bir anla\u015fmazl\u0131k içinde olmas\u0131 mümkün de\u011fildir. Elbette Müslüman toplumlar aras\u0131nda, bölgesel, kültürel ve geleneksel baz\u0131 anlay\u0131\u015f ve uygulama farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olabilir. Farkl\u0131 yorumlar, farkl\u0131 görü\u015fler, farkl\u0131 mezhepler olabilir ve son derece tabiidir. Olmamas\u0131 gereken; bu farkl\u0131l\u0131klar nedeniyle bir Müslüman toplumun veya grubun di\u011ferine nefret beslemesi, onunla diyalo\u011fu kesmesi, ortak dertlerde ve de\u011ferlerde birlikte hareket etmeyecek kadar di\u011ferini yabanc\u0131 ve hatta has\u0131m olarak görmesidir. Bu, kabul edilebilir bir durum de\u011fildir. Müslümanlar aras\u0131ndaki diyalogda tevazu esas prensiptir. Tevazudan uzakla\u015fanlar, kendilerini ve kendi fikirlerini mutlak do\u011fru olarak görecek, kendilerinden farkl\u0131 dü\u015fünenleri küçümseyip onlara dü\u015fmanl\u0131k besleyecektir. Kendi görü\u015flerinin mutlak do\u011fru oldu\u011fundan hiç ku\u015fku duymad\u0131klar\u0131 için, kendilerini hiçbir zaman sorguya çekmeyecek ve dolay\u0131s\u0131yla daha iyiye, daha do\u011fruya gidemeyeceklerdir. Sadece kendi yorumunu be\u011fenip bununla övünenlerin durumuna Kur’an’da, “… Onlar, i\u015flerini kendi aralar\u0131nda (farkl\u0131) kitaplar halinde böldüler; her bir grup, kendi ellerinde olanla yetinip sevinmektedir.”[9] <\/em><\/strong>ayetinde dikkat çekilmi\u015ftir. Bu, Allah’tan korkup sak\u0131nanlar\u0131n ve ahiret gününde hesap verece\u011fine iman edenlerin \u015fiddetle sak\u0131n\u0131p korunmalar\u0131 gereken bir cahilliktir. Bu konunun önemini fark edenlerin, di\u011fer mü’minleri de parçalanmaktan, da\u011f\u0131lmaktan, ayr\u0131lmaktan sak\u0131nd\u0131rmalar\u0131, Müslümanlar\u0131n Kur’an ahlâk\u0131nda ittifak etmelerini sa\u011flamak için gayret etmeleri gerekmektedir.<\/span><\/p>\n Günümüzde Yahudi, Hristiyan ve Putperestlerle diyalog ve ittifak ba\u015flat\u0131p, Müslümanlarla irtibat\u0131 koparan ve ihtilaf ç\u0131karan kimseler, e\u011fer cahil de\u011fillerse kesinlikle hainlikleri s\u0131r\u0131t\u0131yor!<\/span><\/strong><\/p>\n Hz. Peygamber Efendimizin: ‘’\u0130nsanlar ya yarat\u0131l\u0131\u015fta e\u015fitinizdir veya Dinde karde\u015finizdir’’<\/em> uyar\u0131lar\u0131 unutulunca… Ve daha beteri ‘’Tarikat, cemaat, kanaat farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131’’ <\/em>yüzünden Din karde\u015fli\u011fi ba\u011f\u0131 ikinci plana at\u0131l\u0131nca, maalesef en küçük münaka\u015fa ve münazaralar bile hemen öfke patlamas\u0131na sebebiyet vermektedir. Oysa Müslümanlar, tüm insanlara Rabbimizin tecellileri oldu\u011funun bilinciyle sevgi, merhamet ve \u015fefkatle yönelmelidir. Zaten mü’minler; kendileriyle ayn\u0131 inanc\u0131 payla\u015fan, Kur’an’a yap\u0131\u015fan, Allah’\u0131n emirlerine sayg\u0131 duyan ve Peygamber Efendimiz (SAV)’in sünnetine uyanlar\u0131 ise karde\u015fleri olarak görüp, birbirlerinin velileri olduklar\u0131n\u0131 unutmayan kimselerdir. Yap\u0131lmas\u0131 gereken, de\u011fi\u015fik Müslüman topluluklar aras\u0131nda olabilecek kültürel ve geleneksel farkl\u0131l\u0131klar ve baz\u0131 görü\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle hiziple\u015fmekten vazgeçmektir!.. Sürekli farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ön plana ç\u0131kar\u0131p ihtilafa zemin haz\u0131rlamak yerine, Kur’an ahkâm\u0131n\u0131 ve \u0130slam ahlâk\u0131n\u0131 ya\u015fatmakla ittifak\u0131 desteklemelidir. Müslümanlar ittifakta birbirlerini desteklemeli, ihtilafl\u0131 konularda da ho\u015fgörülü olmal\u0131, anlay\u0131\u015fl\u0131 hareket etmelidir.<\/span><\/strong><\/p>\n Özellikle bu konunun öneminin fark\u0131nda olan samimi Müslümanlar ve \u0130slam dünyas\u0131n\u0131n önde gelen dü\u015fünür ve ayd\u0131nlar\u0131 bu hususta yo\u011fun giri\u015fimler ve projeler üretmeli, Müslümanlar aras\u0131nda birlik ve beraberli\u011fi ö\u011fütlemeli, yetmez \u0130slam Birli\u011fi’ni örgütlemelidir. Müslüman dünyas\u0131 içinde sevgi, sayg\u0131, merhamet, ho\u015fgörü üzerine kurulu bir dayan\u0131\u015fma in\u015fa edilmelidir. Bir kez daha hat\u0131rlatmak gerekir ki; \u0130slam inanc\u0131n\u0131n özünde, ihtilaf ve ayr\u0131l\u0131klar\u0131 de\u011fil, inanç birli\u011fini ve ortak de\u011ferleri temel alan bir anlay\u0131\u015f hâkimdir. Hz. Muhammed (SAV): “Size iki \u015fey b\u0131rak\u0131yorum; ki onlara s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131ld\u0131kça asla sap\u0131tmayacaks\u0131n\u0131z: Bunlar Kur’an-\u0131 Kerim ve Benim sünnetimdir”<\/em> sözleriyle, Müslümanlara uymalar\u0131 ve sorunlar\u0131n\u0131 çözmede esas almalar\u0131 gereken yolu göstermi\u015ftir. Bizlere dü\u015fen bu yolda gitmektir. Hak dine uymak ve ayr\u0131l\u0131\u011fa dü\u015fmekten sak\u0131nmak, Rabbimizin tüm inananlara emridir. Tüm Müslüman sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, çe\u015fitli organizasyonlar, vak\u0131flar, medya mensuplar\u0131, kanaat önderleri olan insanlar; Müslümanlar aras\u0131ndaki ayr\u0131mlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, birlik ve beraberli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 için çaba göstermelidirler. Her Müslüman birey; gitti\u011fi camide, okudu\u011fu okulda, i\u015f yerinde, ziyaret etti\u011fi internet platformunda, üyesi oldu\u011fu vak\u0131fta veya kurulu\u015fta, Müslümanlar\u0131n birli\u011fi için çaba göstermeli, di\u011fer Müslümanlar\u0131 bu konuda te\u015fvik etmelidir<\/span><\/strong>. O zaman öfke ve \u015fiddetin yerine, ho\u015fgörü ve merhamet yerle\u015fecektir.<\/strong><\/span><\/p>\n Gelin, Rabbimizin Kur’an’da emredip bildirdi\u011fi ve Peygamber Efendimiz (SAV)’in vasiyet etti\u011fi gibi, Müslümanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulal\u0131m. Birbirinin camisinde namaz k\u0131lmayan, selamla\u015fmayan, birbirinin yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131 okumayan, ufak bir fikir farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle karde\u015fini dü\u015fman sayan Müslümanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulal\u0131m. Bu gibi yapay ayr\u0131mlar\u0131 ortadan kald\u0131ral\u0131m. Allah’\u0131n evleri olan camileri, \u015fu veya bu grubun, \u015fu veya bu mezhebin de\u011fil, tüm Müslümanlar\u0131n mescidi yapal\u0131m…<\/span><\/strong> Her Müslüman birbiriyle selamla\u015fs\u0131n, birbiri ile sohbet edip uzla\u015fs\u0131n. Birbirine ho\u015fgörü gösterip kayna\u015fs\u0131n. Cemaatsel veya ki\u015fisel uzla\u015fmazl\u0131klar son bulsun. Ve tüm Müslümanlar, el birli\u011fi yaparak, tevazu ve ho\u015fgörü içinde, Allah’a daha çok yak\u0131nla\u015fmak, O’nun dinine daha çok hizmet sunmak için çal\u0131\u015fs\u0131nlar. Ve Allah’\u0131n bizlere verdi\u011fi \u015fu emri hiçbir zaman unutmas\u0131nlar: “Allah’\u0131n ipine hepiniz s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131n. Da\u011f\u0131l\u0131p ayr\u0131lmay\u0131n. Ve Allah’\u0131n sizin üzerinizdeki nimetini hat\u0131rlay\u0131n. Hani siz dü\u015fmanlar idiniz. O, kalplerinizin aras\u0131n\u0131 uzla\u015ft\u0131r\u0131p \u0131s\u0131nd\u0131rd\u0131 ve siz O’nun nimetiyle karde\u015fler olarak sabahlad\u0131n\u0131z. Yine siz, tam ate\u015f çukurunun k\u0131y\u0131s\u0131ndayken, oradan sizi kurtard\u0131. Umulur ki hidayete erersiniz diye, Allah, size ayetlerini böyle aç\u0131klar.”[10]<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n “Öfke ve tepkimizde, ele\u015ftiri ahlâk\u0131”<\/span><\/em><\/strong>n\u0131 da ö\u011frenmemiz gerekiyor; çünkü, “Kem alâtla, kemâlat olmuyor!” <\/em>Yani; kötü aletlerle, güdük giri\u015fimlerle, olgun ve onurlu sonuçlara ula\u015fmak mümkün de\u011fildir.<\/span><\/strong><\/p>\n Baz\u0131lar\u0131 da öfke kusmas\u0131n\u0131 ve intikam alma f\u0131rsat\u0131n\u0131, güya tenkit perdesi, yeni tabirle ele\u015ftiri bahanesi alt\u0131nda ortaya koymaktad\u0131r. Ve haliyle bu samimiyetsiz tav\u0131r, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan\u0131, yanl\u0131\u015ftan kurtar\u0131p yat\u0131\u015ft\u0131rmak yerine, daha da inatla\u015ft\u0131r\u0131p azd\u0131rmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n Baz\u0131lar\u0131 ele\u015ftiri kavram\u0131n\u0131, yaralay\u0131p etkisiz hale getirdikleri ki\u015filer kar\u015f\u0131s\u0131nda sadece bir kamuflaj k\u0131l\u0131f\u0131 gibi kullan\u0131rlar. Yap\u0131c\u0131 ve yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmad\u0131klar\u0131 için tamirat ve tadilattan bahsetseler de hep y\u0131k\u0131m ekibi gibi çal\u0131\u015f\u0131rlar. Kar\u015f\u0131dakini, \u0130lahi ölçütleri ve evrensel de\u011ferleri esas alarak de\u011fil; kendi me\u015freplerini baz alarak de\u011ferlendirmeyi tenkit sayarlar. Bunlar\u0131n ele\u015ftiri ad\u0131yla ileri sürdükleri \u015fey asl\u0131nda mahalle kavgas\u0131na entelektüellik sosu vermekten ibarettir. Surata indirilen uçar tekme ile arkadan f\u0131rlat\u0131lan haks\u0131z ve ilintisiz itham aras\u0131nda \u015fiddet aç\u0131s\u0131ndan fazla bir fark yoktur. Maksat ‘dostlar ele\u015ftiride görsün’<\/em> vaziyeti alarak as\u0131l niyeti gizlemek, öfkenin sinsi tezahürleridir. <\/span><\/strong><\/p>\n Hâlbuki ele\u015ftiri; bir sonraki durumu bir önceki durumdan daha pozitif bir \u015fekle dönü\u015ftürme<\/em> gayretidir. Bu giri\u015fim, bir be\u011fenmeme durumundan ne\u015fet etse de asl\u0131nda \u015fefkatli bir tamir ve tedavi yöntemidir. Daha iyi ve daha güzel amaçlar bu ho\u015fnutsuzlukla beslenir. Ne yaz\u0131k ki memleketimizde ele\u015ftirmenlik, hiçbir \u015fey bilmeyen ve beceremeyenlerin mesle\u011fi haline gelmi\u015ftir. Savunmalar\u0131 da; “Ben olsayd\u0131m daha iyisini yapard\u0131m” <\/em>gibi gülünç bahanelerdir. \u0130yi \u015fiir yazamayanlar\u0131n tutup s\u0131k\u0131 \u015fairleri ele\u015ftirmeye kalkmas\u0131, düz yaz\u0131da bile iki ad\u0131m yürüyemeyecek kadar mecalsiz kalemlerin kalk\u0131p ihtar ve nasihat tonunda gönüllü k\u0131lavuzlu\u011fa soyunmalar\u0131 göstermektedir ki, derinlerde savunma mekanizmalar\u0131n\u0131 devreye sokmay\u0131 gerektirecek \u015fiddette; bast\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f bir k\u0131skançl\u0131k ve öfke hali gizlidir. <\/span><\/strong><\/p>\n Hem ele\u015ftiriyi kas\u0131tl\u0131 kusur aray\u0131c\u0131l\u0131ktan, saplant\u0131 ve tak\u0131nt\u0131lardan ay\u0131rt edebilmeleri, hem de yap\u0131c\u0131 ve yararl\u0131 tenkit ve teklifler üretmeleri için a\u015fa\u011f\u0131daki düsturlar\u0131 özellikle “dindar ve muhafazakâr ele\u015ftirmen”lerin dikkatlerine sunuyorum:<\/span><\/strong><\/p>\n – Ele\u015ftiri; öyle e\u011freti bir bilgiyle kar\u015f\u0131dakine nizam verme de\u011fildir. Derin bilgi ve analiz gerektirir. Ele\u015ftirilen noktan\u0131n yerine neyi getirece\u011fini bilmeyen, neye istinaden konu\u015ftu\u011fundan habersiz ki\u015fi yap\u0131c\u0131 ve yararl\u0131 sonuçlar elde edemez. Çünkü ortal\u0131k kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yani fesat ç\u0131kar\u0131c\u0131 konuma dü\u015fmü\u015flerdir.<\/span><\/strong><\/p>\n – Kendini hakl\u0131 ç\u0131karmak için, bir yaz\u0131dan veya konu\u015fmadan sadece i\u015fine yarayan belli bir bölümü al\u0131p muhalefet etti\u011fi sav\u0131n\u0131 kuvvetlendirmeye çal\u0131\u015fan ki\u015fi iyi niyetli de\u011fil, kendi ön yarg\u0131lar\u0131n\u0131n, saplant\u0131lar\u0131n ve öfke patlamalar\u0131n\u0131n esiri ve kölesidir. \u0130ki sat\u0131r öteye gitmeyi istemez, çünkü iki sat\u0131r ötesi sözde ele\u015ftirmenin kozunu elinden alabilir.<\/span><\/strong><\/p>\n – Ele\u015ftiri; sayg\u0131 çerçevesinde ve belli bir mant\u0131k bütünlü\u011fü içerisinde yürütülmelidir. Aksi takdirde yap\u0131lan \u015fey sald\u0131r\u0131 ve hakaret seviyesine dü\u015fecektir. \u0130slam ahlâk\u0131ndan bahsedip de öbür yandan s\u0131rf hakl\u0131 ç\u0131kmak ad\u0131na kul hakk\u0131n\u0131 çi\u011fnemek pahas\u0131na, e\u011freti gerekçeler ve zanni bilgilerle muhatab\u0131 tahkir etmek, ahlâki literatürü kendi lehine kullan\u0131\u015fl\u0131 hale dönü\u015ftürmekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Hakl\u0131 olma alan\u0131m\u0131z darald\u0131\u011f\u0131nda “hakikat kazans\u0131n!”<\/em> demek yerine “ne olursa olsun ben kazanay\u0131m”<\/em> diyerek ayet ve hadisleri e\u011fip bükerek yerli yersiz malzemeye dönü\u015ftürmek ise tek kelimeyle “ka\u015f yap\u0131yor görüntüsüyle göz ç\u0131karmak” giri\u015fimidir. Zira “kem alâtla kemâlat olmaz, -kötü aletle iyi (olgun) i\u015fler ba\u015far\u0131lmaz-”<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n – Samimi ve seviyeli ele\u015ftirmen, ele\u015ftirdi\u011fi konuya öylesine hâkimdir ki, söz konusu giri\u015fim ve ki\u015finin manevi haklar\u0131na halel gelmemesi için ayr\u0131nt\u0131y\u0131 bile dikkatle gözetir. Kendi anlamak istedi\u011fi gibi de\u011fil, muhatab\u0131n\u0131n anlatmak istedi\u011fi \u015fekilde konuyu anlamaya yönelir. E\u011fer ele\u015ftirmen bu vasf\u0131 haiz de\u011filse ukalal\u0131k ve bozgunculu\u011fa daha yak\u0131n ve yatk\u0131n ki\u015fidir.<\/span><\/strong><\/p>\n – Ele\u015ftirmen, literatürü yani konuyla alâkal\u0131 temel bilgileri yerli yerinde kullanmas\u0131n\u0131 bilmelidir. Hele dinî literatürse sadece duyumlara ve yorumlara dayanan iddialardan vazgeçmeli, nefsine ve sinirlerine hâkim vaziyette hareket etmelidir. Oysa ukala ve bozguncu ki\u015fi sa\u011fdan soldan duydu\u011fu terimleri art arda dizerek bir \u015feyler söyledi\u011fini zannetmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n – Sorumsuz ve olumsuz ele\u015ftirmen; eteklerinde ta\u015f ta\u015f\u0131yan sokak çocuklar\u0131 gibidir. S\u0131ras\u0131 geldi\u011finde “reva m\u0131?” diye sormaya bile gerek kalmadan bu öfke ta\u015flar\u0131n\u0131 f\u0131rlataca\u011f\u0131 ki\u015fiyi kendisi seçmektedir. Bunlar\u0131n marazl\u0131 mant\u0131\u011f\u0131: “Ta\u015f varsa ta\u015flanacak ki\u015fi de gereklidir, e\u011fer yoksa derhal bulunup ihdas edilmelidir!”<\/em> Asl\u0131nda bu sorumsuz ve \u015fuursuz kimseye göre; bozguncu ele\u015ftirmen kendisiyle sorunu olan ki\u015fidir. Kendi üzerinde toplamas\u0131 gereken dikkati, ba\u015fkas\u0131 üzerinde harcayan müsriftir. Bu bir nevi, topu taca at\u0131\u015f ve kaç\u0131\u015f alâmetidir. Bu olumsuz ve \u015fuursuz ki\u015filer, kendi evine varolu\u015f sokaklar\u0131n\u0131 takip ederek de\u011fil, kar\u015f\u0131 olu\u015f bulvarlar\u0131n\u0131 dola\u015farak varmay\u0131 denemekte ve bo\u015funa terleyip tepinmektedir. Çünkü her defas\u0131nda evine varamadan gece yar\u0131s\u0131 sokakta bir ba\u015f\u0131na kalan divaneleridir.[11]<\/span><\/strong> <\/span><\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> Hucurât: 10<\/span><\/p>\n [2]<\/a> Hucurât: 10<\/span><\/p>\n [3]<\/a> Ha\u015fr: 9<\/span><\/p>\n [4]<\/a> Hicr: 47<\/span><\/p>\n [5]<\/a> \u0130bni Mace, Cilt 10, s. 32<\/span><\/p>\n [6]<\/a> Ha\u015fr: 10<\/span><\/p>\n [7]<\/a> Enfâl: 46<\/span><\/p>\n [8]<\/a> Âl-i \u0130mrân: 105<\/span><\/p>\n [9]<\/a> Mü’minun: 53<\/span><\/p>\n
<\/span><\/p>\n
\n