{"id":11706,"date":"2023-07-20T15:45:27","date_gmt":"2023-07-20T12:45:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/kader-maneviyat-ve-gaybgercegi\/"},"modified":"2023-10-18T02:36:44","modified_gmt":"2023-10-17T23:36:44","slug":"kader-maneviyat-ve-gaybgercegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/kader-maneviyat-ve-gaybgercegi\/","title":{"rendered":"KADER, MANEV\u0130YAT VE GAYB GER\u00c7E\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: center;\"><strong><span style=\"font-size: 18pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">KADER, MANEV\u0130YAT VE GAYB GER\u00c7E\u011e\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130slam dini; hem bar\u0131\u015f ve adalet nizam\u0131, hem de bir imtihan program\u0131d\u0131r. Sad\u0131klarla sahtek\u00e2rlar\u0131n bilinmesi,[1] <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">iyilerle k\u00f6t\u00fclerin se\u00e7ilmesi, herkesin kendi kazanc\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirilmesi ve hak etti\u011fine eri\u015ftirilmesi i\u00e7in[2] <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">a\u00e7\u0131lan bu \u0130lahi imtihanda; \u00f6zellikle iman edilmesi gereken esaslar &#8220;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Gaybi<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8221; hususlar olup, maddi \u00f6l\u00e7\u00fcler ve m\u00fcspet ilimlerle ispat\u0131 imk\u00e2ns\u0131z olan \u015feylerdir. Bu nedenle;<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <strong><em>Allah (CC), melek, ahiret, k\u0131yamet, cennet ve cehennem inanc\u0131&#8230; Vahiy ve n\u00fcb\u00fcvvet, ilham ve keramet<\/em><\/strong> gibi konular\u0131n maddi de\u011fil manevi saha i\u00e7inde ele al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Kur&#8217;an, m\u00fc&#8217;minleri tarif ederken,<strong> <em>&#8220;Onlar gaybe inan\u0131rlar&#8221;<\/em><\/strong> (Bakara: 3) buyurmaktad\u0131r. <strong>Gayb: &#8220;Asl\u0131nda var olan, fakat varl\u0131\u011f\u0131 ancak birtak\u0131m al\u00e2met ve i\u015faretlerle anla\u015f\u0131lan&#8221;<\/strong> \u015feyler demektir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">G\u00f6z, kulak, burun, dil ve dokunma gibi be\u015f duyu organ\u0131yla bilinen \u015feyler maddi \u015feylerdir. Ama <strong>&#8220;ruh&#8221; <\/strong>gibi, <strong>&#8220;velayet&#8221;<\/strong> gibi \u015feyler ancak, varl\u0131klar\u0131na al\u00e2met ve i\u015faret say\u0131lan delillerden yola \u00e7\u0131karak, akl\u0131n idrak edip anlamas\u0131, kalbin mutmain olmas\u0131 ve inanmas\u0131 \u015feklinde, bunlar\u0131n mevcudiyetlerine iman edilir. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bat\u0131&rsquo;da <strong>&#8220;pozitif&#8221;<\/strong> denen bilim konular\u0131, bizdeki <strong>&#8220;m\u00fcspet&#8221; <\/strong>ilimlerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. M\u00fcspet demek; ispat edilmi\u015f, herkesin kabul etmeye mecbur kalaca\u011f\u0131 \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve g\u00f6sterilmi\u015f bilgiler demektir. \u0130ki kere iki d\u00f6rt eder gibi matematik ve mant\u0131k kurallar\u0131yla veya \u00e7e\u015fitli g\u00f6zlem ve deney metotlar\u0131yla varl\u0131\u011f\u0131 ve do\u011frulu\u011fu ispat edilebilen m\u00fcspet=pozitif ilimlerin yetki alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan konular da vard\u0131r ki, Bat\u0131l\u0131lar buna metafizik=fizik \u00f6tesi, biz ise maneviyat=madde \u00f6tesi diyoruz&#8230;<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet; kesinlikle kabul ediliyor ki matematik, fizik, kimya, t\u0131p, astronomi gibi m\u00fcspet (pozitif) ilimlerin yetki alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan konular da vard\u0131r. M\u00fcspet ilimlerin geli\u015fmesi ve tabiat\u0131n gizliliklerine n\u00fcfuz etmesi gaybi=fizik \u00f6tesi \u00e2lemin varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ve al\u00e2met olan delillerin \u00e7o\u011falmas\u0131na ve g\u00fc\u00e7lenmesine yard\u0131m etse de h\u00e2l\u00e2 bunlar\u0131 elle tutulur, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bi\u00e7imde ispat etmekten acizdir. Ne var ki maddi ilimlerin geli\u015fmesi, manevi ve gaybi ger\u00e7eklerin izah ve ikna edilmesine kolayl\u0131k getirmektedir. Elbette b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat ve mevcudat Cenab-\u0131 Hakk\u0131n vahdet, kudret ve rahmet delilleri ve sanat eserleridir. Her k\u0131\u015f k\u0131yametin, her bahar mah\u015ferin \u00f6rnekleridir. Ahiretin ve ebedi saadetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6n\u00fcl istemekte, ak\u0131l gerekli g\u00f6rmektedir. Ancak bu <strong>&#8220;gaybi&#8221;<\/strong> ger\u00e7eklerin maddi ve m\u00fcspet ilimlerle mutlaka ispat edilebilece\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ve zaten bu, imtihan s\u0131rr\u0131na da ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130\u015faret ve al\u00e2met olarak g\u00f6sterilen deliller, ne denli izah ve ikna edici olursa olsunlar, gaybi ger\u00e7ekleri kesinlik derecesinde ispat etmeye yeterli olmayacaklard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Biz onlara (ink\u00e2rc\u0131lara, Yahudi, Hristiyan ve m\u00fcnaf\u0131klara) melekler indirip (uyarsayd\u0131k), onlara \u00f6l\u00fcler (dirilip) konu\u015fsayd\u0131 ve (dile gelip varl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ve buyruklar\u0131m\u0131za \u015fahitlik yapmak \u00fczere) her \u015feyi kar\u015f\u0131lar\u0131na toplasayd\u0131k, Allah&rsquo;\u0131n diledi\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda (yine de) inanmayacaklard\u0131&#8230;&#8221; <\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(En&rsquo;am: 111)<em> <\/em>ayeti de g\u00f6steriyor ki, mucizeler bile sadece akla kap\u0131 a\u00e7mak ve inanmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7indir. Yoksa, herkesi inanmaya mecbur edecek derecede kesin ve a\u00e7\u0131k \u015feylerin ink\u00e2r\u0131 zaten s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. \u015eairin:<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Bin y\u00fcz ile g\u00f6r\u00fcnd\u00fcn, \u00e2lemi sald\u0131n g\u00fcmana&hellip; Bir y\u00fcz ile g\u00f6r\u00fcnseydin, k\u00e2fir de gelirdi imana&#8221;<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> m\u0131sralar\u0131 bu imtihan s\u0131rr\u0131n\u0131 ne g\u00fczel a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Hatta \u015feriat ilimleri esas olmakla beraber, tasavvuf ve tarikat hikmetlerini ifade ve izah etmek i\u00e7in \u00f6zel yorumlara ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Bu y\u00fczdendir ki Tevrat ve \u015eeriat sahibi olan Hz. Musa, hikmet ve maneviyat ehli olan ve <strong>&#8220;\u0130lmi Led\u00fcn&#8221;<\/strong> sahibi bulunan Hz. H\u0131z\u0131r&#8217;a talebe olmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. (Kehf: 65-82)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet; ilim \u00f6\u011frenmenin ve bilgi edinmenin iki yolu vard\u0131r. Birisi; ki\u015finin kendi gayreti ile \u00e7e\u015fitli mekteplerde ve \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011fretmenlerin nezaretinde ve \u00e7e\u015fitli kitaplar okuyarak, veya ara\u015ft\u0131rma, deney, g\u00f6zlem ve incelemeler yaparak elde etmesi \u015feklinde olur ki bu t\u00fcr ilimlere<strong> &#8220;Kesbi&#8221; <\/strong>yani ki\u015finin kendi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla kazand\u0131\u011f\u0131 ilimler tabir edilir ve genelde ilim \u00f6\u011frenme yolu budur. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Di\u011feri de; Cenab-\u0131 Hakk\u0131n baz\u0131 \u015fahsiyetlere \u00f6zel olarak verdi\u011fi \u00fcst\u00fcn bir feraset ve engin bir hikmet sayesinde \u00f6ylesine bir anlay\u0131\u015f ve kavray\u0131\u015f kabiliyetleri olur ve olaylar\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc sezmede ve problemleri \u00e7\u00f6zmede \u00f6ylesine bir basiret ve ba\u015far\u0131 yetenekleri bulunur ki&#8230; \u00d6zellikle imani, ahl\u00e2ki, i\u00e7timai ve siyasi konularda nice \u00e7\u0131plak ve \u00e7arp\u0131c\u0131 ger\u00e7ekleri, gerek\u00e7eleriyle beraber g\u00f6rmede ve g\u00f6stermede \u00f6ylesine marifetli olurlar ki&#8230; Bu t\u00fcr ilimlere de <strong>&#8220;Vehbi&#8221;,<\/strong> yani Allah taraf\u0131ndan kendilerine \u00f6zel olarak hibe ve hediye edilen ilimler tabir edilir. Herkes\u00e7e bilinen yollar ve y\u00f6ntemlerle ve kendi gayret ve hizmetiyle <strong>kesbi <\/strong>olarak bilgi edinen ve ilimde ileri gidenlere Kur&#8217;an <strong>&#8220;R\u00e2sih\u00fbn&#8221;<\/strong> dedi\u011fi gibi (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 7 &#8211; Nisa: 162), Rabbani bir iltifat ve \u00f6zel bir ilhamat sayesinde <strong>vehbi<\/strong> olarak hikmet ve hakikat ehli olanlar\u0131 da <strong>&#8220;Ribbiyy\u00fbn&#8221;<\/strong> kelimesiyle tarif etmektedir. (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 146) \u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck ink\u0131l\u00e2plar\u0131 genellikle ya nebiler veya <strong>&#8220;Ribbiyy\u00fbn&#8221; <\/strong>bilginler ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, ama art\u0131k h\u00e2kim bulunan Hak Nizam\u0131n hayat\u0131n her safhas\u0131nda uygulanmas\u0131 ve olgunla\u015fmas\u0131 i\u00e7in <strong>&#8221; R\u00e2sih\u00fbn &#8220;<\/strong> \u00e2limlere i\u015f d\u00fc\u015fmektedir. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Hatta Hak el\u00e7ilerinin ve \u0130slam davet\u00e7ilerinin yan\u0131nda R\u00e2sih\u00fbn \u00e2limlerden ziyade, Ribbiyy\u00fbn kimseler hizmet ve cihat edegelmi\u015flerdir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Nice peygamberlerle birlikte bir\u00e7ok Ribbiyy\u00fbn (Rabbani-bilgin)ler (hikmet ehli g\u00f6n\u00fcl erleri) Allah yolunda (Hakk h\u00e2kim k\u0131l\u0131ns\u0131n ve zul\u00fcm kald\u0131r\u0131ls\u0131n diye) \u00e7arp\u0131\u015fmaya girdiler de, (bu u\u011furda) kendilerine dokunan (b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 ve sald\u0131r\u0131)lardan \u00f6t\u00fcr\u00fc asla zay\u0131fl\u0131k ve y\u0131lg\u0131nl\u0131k g\u00f6stermediler, (zalim ve k\u00e2fir g\u00fc\u00e7lere) boyun e\u011fip (i\u015f birli\u011fine tenezz\u00fcl etmediler). Allah, sabredenleri sever.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 146) ayeti de bu ger\u00e7e\u011fi ifade etmektedir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130\u015fte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fdaki hakikat erlerini ve b\u00fcy\u00fck dava \u00f6nderlerini ele alal\u0131m&#8230; Bir Bedi\u00fczzaman&#8217;\u0131, bir Erbakan&#8217;\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m. Bu zatlar\u0131 yakinen tan\u0131yan, kendi sa\u011fl\u0131klar\u0131nda ve zor zamanlarda onlar\u0131 ger\u00e7ekten seven ve savunan isimlerin&#8230; Dava hat\u0131r\u0131na bunlara ba\u011flanan ve birlikte hizmet ve zahmetlere katlanan kimselerin R\u00e2sih\u00fbn&#8217;dan ziyade Ribbiyy\u00fbn&#8217;lar olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz. Zaten kendileri de <strong>&#8220;Kesbi&#8221;<\/strong> de\u011fil <strong>&#8220;Vehbi&#8221;<\/strong> yeti\u015fmi\u015flerdir. Bir k\u0131s\u0131m ger\u00e7ekleri ak\u0131llara yakla\u015ft\u0131rmak ve anla\u015f\u0131lmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bunlar\u0131 yazmak ihtiyac\u0131n\u0131 hissettik.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Efendim, hangi mektebi bitirmi\u015f, nereden \u00f6\u011frenmi\u015f, kim izin vermi\u015f, nas\u0131l bilmi\u015f?&#8221;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> gibi vesveselerin d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc vartalardan ve hatalardan kurtarmak ve sak\u0131nd\u0131rmak istedik. Ama bu ger\u00e7ekleri kavramak i\u00e7in ki\u015fi \u00f6nce <strong>&#8220;gaybe&#8221;<\/strong> ve maneviyata ger\u00e7ekten inanmak mecburiyetindedir. Tebli\u011f ve davet bizden, hidayet ve muvaffakiyet ise Rabbimizdendir&#8230; Ve her \u015feyi bizzat Cenab-\u0131 Hak ezelde taksim etmi\u015f (b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f) vaziyettedir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet, takdire iman, \u0130slam&#8217;\u0131n temelidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Basit bir ev yap\u0131l\u0131rken bile \u00f6nce mutlaka bir plan \u00e7izilir. Odalar\u0131n bi\u00e7iminden in\u015faat malzemelerine, su tesisat\u0131ndan elektrik donan\u0131m\u0131na kadar her \u015fey belirli bir \u00f6l\u00e7\u00fc ve hesapla g\u00f6sterilir. \u0130\u015fte Cenab-\u0131 Hak Z\u00fclcel\u00e2l Hazretleri de, k\u00e2inat\u0131 ve D\u00fcnya&rsquo;y\u0131 yarat\u0131rken \u00f6nce ge\u00e7mi\u015f ve gelecek her \u015feyin en ince teferruat\u0131na kadar belirlendi\u011fi \u0130lahi bir program tayin ve tespit buyurmu\u015ftur ki buna <strong>&#8220;Kader&#8221;<\/strong> denilir. \u0130nsan-toplum-tabiat ve k\u00e2inat aras\u0131nda \u00f6ylesine hassas ve hikmetli bir denge kurulmu\u015ftur ki, g\u00f6n\u00fcl hayran olmakta, ak\u0131l hayrete d\u00fc\u015fmektedir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Yarat\u0131lanlara ve olaylara ilim ve ibret nazar\u0131yla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman; Cenab-\u0131 Hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, birli\u011fini, kudretini, rahmetini ve nimetini hat\u0131rlatmakta ve her \u015fey binbir dilden ve binbir y\u00f6nden O&#8217;nu (CC) anlatmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">O&#8217;nun takdiri g\u00fczeldir&#8230; Taksimi (b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc) hikmetlidir&#8230; Tayin ve tasarrufu adaletlidir&#8230; Mademki her \u015fey O&#8217;nun elindedir ve O&#8217;nun emrindedir&#8230; Mademki O (CC) yanl\u0131\u015fl\u0131ktan ve haks\u0131zl\u0131ktan m\u00fcnezzehtir&#8230; Ve mademki O&#8217;nun takdir etmedi\u011fi \u015fey y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeyecek ve asla ger\u00e7ekle\u015fmeyecektir. \u00d6yle ise kul olarak bize emredileni yapt\u0131ktan ve her i\u015fte sebeplere yap\u0131\u015ft\u0131ktan sonra, neticeyi takdire b\u0131rakmak ve O&#8217;nun mutlak kudret, rahmet ve adalet sahibine (CC) teslim olmak gerekmektedir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Kadere iman eden, kederden emin olur&#8221;<\/span><\/em><\/strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">.<\/span><\/em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">.. (Hadis) <strong><em>O&#8217;nun (CC) kararlar\u0131na ve kurallar\u0131na itimat etmeyen ve takdirini be\u011fenmeyen, iman\u0131n kem\u00e2line ula\u015famaz&#8230; Takdiri i\u00e7ine sindiremeyen, manevi hayat ve huzur bulamaz&#8230; &ldquo;Ki\u015fi Allah&rsquo;tan (O&rsquo;nun takdirine, taksimine ve h\u00fck\u00fcmlerine) raz\u0131 olmad\u0131k\u00e7a, Allah (CC) ondan raz\u0131 olmaz.&rdquo; <\/em><\/strong>(Hadis)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">O halde m\u00fcbah olan her t\u00fcrl\u00fc ilmi, siyasi ve iktisadi arzu ve ama\u00e7lar\u0131m\u0131za ula\u015fmak i\u00e7in, yine me\u015fru ve makbul olan ara\u00e7lar\u0131 kulland\u0131ktan sonra, neticede Allah&rsquo;\u0131n takdir etti\u011fine raz\u0131 olmak ve hakk\u0131m\u0131zda en hay\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131n bu oldu\u011funa inanmak laz\u0131md\u0131r. Gayrime\u015fru hevesler ve k\u00f6t\u00fc hesaplar i\u00e7in me\u015fru olan vas\u0131talar\u0131 kullanmak riyak\u00e2rl\u0131k ve g\u00fcnah oldu\u011fu gibi, me\u015fru ve m\u00fcbah olan ama\u00e7lar i\u00e7in gayrime\u015fru yollara ba\u015fvurmak da haramd\u0131r&#8230; Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 hile ve haks\u0131zl\u0131kla aldatarak, onun bunun aya\u011f\u0131n\u0131 kayd\u0131rarak baz\u0131 makam ve menfaatlere kavu\u015fmak d\u00fc\u015f\u00fcncesi imana ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00d6yle ya, mademki Allah&#8217;\u0131n bize nasip etmedi\u011fine sahip olmam\u0131z veya bize vermeyi murad etti\u011finden de mahrum kalmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. O halde \u015feytani kurnazl\u0131klara ve haks\u0131zl\u0131klara tenezz\u00fcl etmemiz hem bo\u015funad\u0131r hem de aleyhimize olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc; <strong><em>&#8220;Allah, insanlar i\u00e7in rahmetinden her neyi (hangi nimet, fazilet ve ba\u015far\u0131 kap\u0131s\u0131n\u0131) a\u00e7acak olsa, art\u0131k onu k\u0131s\u0131p-tutacak (ve Rabbin takdirine engel olacak) yoktur; her neyi de k\u0131s\u0131p tutarsa (her kime bir devlet ve nimet kap\u0131s\u0131n\u0131 takdir buyurmam\u0131\u015fsa), art\u0131k onu O&rsquo;ndan salacak (ve zorla alacak) da yoktur&#8230;&#8221; <\/em><\/strong>(F\u00e2t\u0131r: 2)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;De ki: &lsquo;Ey Allah&#8217;\u0131m! (Ey) C\u00fcmle varl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ek sahibi! Sen m\u00fclk\u00fc (devlet ve serveti) diledi\u011fine verirsin. \u0130stedi\u011fin kimseden de m\u00fclk\u00fc (nimet ve fazileti) \u00e7ekip al\u0131rs\u0131n; diledi\u011fini aziz eder (y\u00fckseltir) istedi\u011fini zelil eder (al\u00e7alt\u0131rs\u0131n), Her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131r Senin elindedir ve Sen her \u015feye K\u00e2dirsin.&rsquo;&rdquo; <\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 26)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet, yeg\u00e2ne kuvvet ve kudret sahibi yaln\u0131z Cenab-\u0131 Hak&#8217;t\u0131r ve her t\u00fcrl\u00fc muvaffakiyet Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m\u0131ylad\u0131r. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;E\u011fer Allah (herhangi bir konuda ve d\u00fc\u015fman kar\u015f\u0131s\u0131nda) size yard\u0131m ederse, art\u0131k (hi\u00e7 kimse) sizi yenilgiye u\u011fratamayacakt\u0131r ve e\u011fer sizi &#8216;yapayaln\u0131z ve yard\u0131ms\u0131z&#8217; b\u0131rakacak olursa, O&#8217;ndan sonra da size yard\u0131m edecek kimse (\u00e7\u0131kmayacakt\u0131r)&#8230;&#8221; <\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 160)<em> <\/em>Bu da yine takdirle ilgilidir ve karar\u0131 Allah verecektir. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Ne yery\u00fcz\u00fcnde ne de kendi nefislerinizde (gerek genel ve gerekse \u00f6zel olsun) hi\u00e7bir hadise ve musibet yoktur ki, Biz onu yaratmazdan \u00f6nce bir kitapta (ezeli takdir program\u0131nda tayin ve tespit edilmi\u015f) bulunmas\u0131n&#8230; (Biz bu ger\u00e7e\u011fi size bildiriyoruz ki) Elinizden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z (f\u0131rsat ve menfaatlere) \u00fcz\u00fclmeyesiniz. (Allah&#8217;\u0131n) Size verdikleriyle de \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k g\u00f6stermeyesiniz&#8230;&#8221; <\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(Hadid: 22-23) <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc; <strong><em>&#8220;Hi\u00e7 kimse Allah dilemedik\u00e7e ne kendi nefsi i\u00e7in (ne ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in) menfaat veya mazarrata (k\u00e2r ve zarar vermeye) malik de\u011fildir.&#8221; <\/em><\/strong>(Yunus: 49)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ama elbette tevekk\u00fcl, tembellik \u015feklinde anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Teslimiyet, tedbirsizlik olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Bize d\u00fc\u015fen emir ve yasaklara riayet etmek ve gerekli gayret ve hizmeti g\u00f6stermektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes (iyi veya k\u00f6t\u00fc) kendi kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na erecek ve kendi niyeti ve amelleriyle de\u011ferlendirilecektir. <\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(Secde: 17 &#8211; Tevbe: 94)<strong> Kim zerre kadar hay\u0131r yapm\u0131\u015fsa onu g\u00f6recek, kim de zerre kadar \u015fer i\u015flemi\u015fse onu g\u00f6recektir. <\/strong>(Zilz\u00e2l: 7-8)<strong> Zira; <em>&#8220;Allah insanlara asla zulmetmez. Ancak insanlar kendi nefislerine zulmederler.&#8221; <\/em><\/strong>(Yunus: 44)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Cenab-\u0131 Hakk\u0131n K\u00fclli \u0130radesiyle, kullar\u0131n c\u00fcz&rsquo;i iradesini, Aziz Erbakan Hocam\u0131z \u015f\u00f6yle bir misalle \u00e7ok g\u00fczel anlatm\u0131\u015flard\u0131: <strong><em>&#8220;Kenarlar\u0131na trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131 ve i\u015faretleri dikilmi\u015f asfalt bir yol d\u00fc\u015f\u00fcnelim&#8230; Bu geni\u015f ve uzun yolun da, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir lokomotifin \u00fczerinde oldu\u011funu farz edelim&#8230; \u0130\u015fte biz bu yol \u00fczerinde araba kullanan bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc konumunday\u0131z&#8230; Trafik kurallar\u0131na ve i\u015faret levhalar\u0131na dikkat ve riayet etmedi\u011fimiz i\u00e7in yapaca\u011f\u0131m\u0131z her t\u00fcrl\u00fc kazadan dolay\u0131 elbette su\u00e7lu ve sorumlu olaca\u011f\u0131z&#8230; Ancak hi\u00e7bir zaman biz kendi istedi\u011fimiz yere de\u011fil, bizi de yolu da \u00fczerinde ta\u015f\u0131yan lokomotifin g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yere varmak zorunday\u0131z.&#8221;<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet, o yol; imtihan i\u00e7in g\u00f6nderildi\u011fimiz hayat yoludur&#8230; O araba; v\u00fccudumuz, azalar\u0131m\u0131z ve Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfetti\u011fi di\u011fer ara\u00e7lar\u0131m\u0131zd\u0131r. O g\u00fc\u00e7l\u00fc ve g\u00f6r\u00fclmeyen lokomotif; Allah&#8217;\u0131n K\u00fclli \u0130radesidir&#8230; Arabay\u0131 kendi iste\u011fimizle ve istedi\u011fimiz gibi s\u00fcrmemiz; c\u00fcz&rsquo;i irademizdir. O trafik kurallar\u0131; \u0130slam&#8217;\u0131n esaslar\u0131d\u0131r&#8230; Kelime-i Tevhid getirmek; imtihana giri\u015f belgesidir&#8230; Yani, her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 takdirin programlad\u0131\u011f\u0131 bir robot gibi yap\u0131yor de\u011filiz. B\u00f6yle olsayd\u0131 ayr\u0131ca hesaba \u00e7ekilmemiz, g\u00fcnah veya sevap y\u00fcklenmemiz, m\u00fck\u00e2fat ve ceza g\u00f6rmemiz s\u00f6z konusu olamazd\u0131. \u00d6zellikle kendi irade ve ihtiyar\u0131m\u0131zla al\u00e2kal\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 da yaratan Allah&#8217;t\u0131r. Ama bunlar\u0131n sorumlulu\u011fu bize aittir. Bu konudaki takdir, <strong>&#8220;\u0130lim, maluma t\u00e2bidir&#8230;&#8221;<\/strong> ger\u00e7e\u011fi ile izah edilebilir. Cenab-\u0131 Hak, iyi veya k\u00f6t\u00fc b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131, \u00f6nceden \u00f6yle takdir etti\u011fi i\u00e7in, biz bunlar\u0131 robot gibi aynen yap\u0131yor de\u011filiz&#8230; Do\u011frusu, Cenab-\u0131 Hak bizim akl\u0131m\u0131z\u0131 ve azalar\u0131m\u0131z\u0131 ezeli ilmi ile, nerede ve nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6nceden bildi\u011fi i\u00e7in bunlar\u0131 yazm\u0131\u015f ve tespit etmi\u015ftir. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bazen Amerika&#8217;daki bir uzay \u00fcss\u00fcnden haftalar ve aylar \u00f6ncesinden \u015f\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131l\u0131r. Ve \u00e7e\u015fitli haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131nda aynen yay\u0131nlan\u0131r: <em>&#8220;Filan g\u00fcn filan saatte, Kennedy uzay \u00fcss\u00fcnden f\u0131rlat\u0131lacak bir roket, \u015fu g\u00fcnde Ay&#8217;a varacak&#8230; \u0130\u00e7indeki astronotlar \u015fu incelemeyi yapacak ve yine \u015fu kadar zaman sonra geri d\u00f6n\u00fcp filan yere inecek&#8230;&#8221; <\/em>Hakikaten bu dedikleri, zaman\u0131 gelince \u00f6nceden haber verildi\u011fi \u015fekilde aynen oluyor&#8230; \u015eimdi birisi kalk\u0131p da: <strong><em>&#8220;Efendim daha \u00f6nce gazeteler \u00f6yle yazd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle oldu&#8221;<\/em><\/strong><em> <\/em>dese bu yanl\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011frusu; <strong><em>&#8220;\u0130lim adamlar\u0131, \u00e7e\u015fitli deney ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucu b\u00f6yle olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden bildikleri i\u00e7in \u00f6yle yazm\u0131\u015flard\u0131.&#8221;<\/em><\/strong><em><\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Elbette bizim d\u00fc\u015f\u00fcnce ve dilememiz, irade ve ihtiyar etmemiz de K\u00fclli \u0130radenin bilgisi dahilindedir: <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Allah dilemedik\u00e7e, siz (bir \u015fey) dileyemezsiniz! (Beyniniz, irade ve tercih etme yetene\u011finiz bile Allah&rsquo;tand\u0131r. Siz dileyemezsiniz, ancak Allah&#8217;\u0131n diledi\u011fini dileyebilirsiniz anlam\u0131ndad\u0131r.)&#8221;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (\u0130nsan: 30) gibi ayetler ve; <strong><em>&#8220;\u00c7al\u0131\u015f\u0131n\u0131z, (zira) herkes ne i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f (ve kendisine ne takdir olunmu\u015fsa) ona m\u00fcyesser ve muvaffak k\u0131l\u0131n\u0131r&#8221;<\/em><\/strong> mealindeki hadisler de yine her \u015feyi ezeli kader program\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz ve her halde Allah&#8217;\u0131n takdirine ve tanzimine tevekk\u00fcl ve teslimiyet g\u00f6stermemiz gerekti\u011fine i\u015faret etmektedir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, biz arzu ederiz ama irade edemeyiz&#8230; Temenni ederiz, ama takdir edemeyiz ve ancak niyetlerimize ve amellerimize g\u00f6re de\u011ferlendirilece\u011fiz. Takdir edileni ise asla de\u011fi\u015ftiremeyiz&#8230;<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify; text-indent: 17pt;\"><strong><span style=\"font-size: 20pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"><\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<hr style=\"text-align: left;\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p style=\"margin-left: 1px; text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref1\" id=\"ftn1\" style=\"vertical-align: super;\">[1]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Ankebut: 2-3<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-left: 1px; text-align: justify;\"><a href=\"#ftnref2\" id=\"ftn2\" style=\"vertical-align: super;\">[2]<\/a><span style=\"font-size: 9pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> Necm: 39-40-41<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 KADER, MANEV\u0130YAT VE GAYB GER\u00c7E\u011e\u0130 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130slam dini; hem bar\u0131\u015f ve adalet nizam\u0131, hem de bir imtihan program\u0131d\u0131r. Sad\u0131klarla sahtek\u00e2rlar\u0131n bilinmesi,[1] iyilerle k\u00f6t\u00fclerin se\u00e7ilmesi, herkesin kendi kazanc\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirilmesi ve hak etti\u011fine eri\u015ftirilmesi i\u00e7in[2] a\u00e7\u0131lan bu \u0130lahi imtihanda; \u00f6zellikle iman edilmesi gereken esaslar &#8220;Gaybi&#8221; hususlar olup, maddi \u00f6l\u00e7\u00fcler ve m\u00fcspet ilimlerle ispat\u0131 imk\u00e2ns\u0131z olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":["post-11706","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11706"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11706\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}