{"id":1191,"date":"2008-02-02T01:59:21","date_gmt":"2008-02-02T01:59:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/02\/02\/demokrasinin-dejenerasyonu\/"},"modified":"2008-02-02T01:59:21","modified_gmt":"2008-02-02T01:59:21","slug":"demokrasinin-dejenerasyonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/subat-2008\/demokrasinin-dejenerasyonu\/","title":{"rendered":"DEMOKRAS\u0130N\u0130N DEJENERASYONU"},"content":{"rendered":"

Cumhuriyetin temeli:<\/em><\/p>\n

Engin Ard\u0131\u00e7, \u00f6zellikle yak\u0131n tarihimizde gizli kalm\u0131\u015f baz\u0131 ger\u00e7ekleri, biraz kirli ve sivri bir dille ortaya koymakta, ama maalesef cin fikirlilikle bunlar\u0131 \u00e7arp\u0131tmaya ve AB k\u00f6leli\u011fine bahane ve malzeme yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r:<\/em><\/p>\n

“T\u00fcrkiye’de \u00e7ok ki\u015fi, her \u015feyin 28 Ekim 1923 g\u00fcn\u00fcn\u00fc\u00a0 29 Ekim 1923 g\u00fcn\u00fcne ba\u011flayan gece ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131r.<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Ondan \u00f6nce, hani eski haritalarda hen\u00fcz ke\u015ffedilmemi\u015f yerlerin beyaz lekeyle g\u00f6sterilmesi gibi, bo\u015f bir sayfa vard\u0131r… Beyaz sayfa… Ukalal\u0131k edersek, tabula rasa!<\/em><\/p>\n

Sanki, her \u015fey o gece Gazi Mustafa Kemal Pa\u015fa’ya g\u00f6kten zembille inmi\u015f, vahiy gelmi\u015f, T\u00fcrkiye yepyeni bir hayata ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n

Bu yan\u0131lg\u0131 i\u00e7inde olanlar, s\u0131k s\u0131k “1923’te yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilkeler”den, “1923 T\u00fcrkiyesi’ni korumaktan” dem vurmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n

Kendilerine, e\u011fitimlerini tamamlamalar\u0131 i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 olay\u0131m:<\/em><\/p>\n

1923 y\u0131l\u0131nda, ba\u015f\u0131nda da sonunda da, T\u00fcrkiye’de “eski yaz\u0131” kullan\u0131l\u0131yordu, kad\u0131nlar \u00f6rt\u00fcl\u00fcyd\u00fc, \u0130stanbul’da da bir halife bulunuyordu!.<\/em><\/p>\n

Sizin “Atat\u00fcrk devrimleri” olarak bildi\u011finiz hi\u00e7bir \u015fey hen\u00fcz yoktu ortada.<\/em><\/p>\n

Ortada “Atat\u00fcrk” de yoktu, \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 kimsenin soyad\u0131 yoktu.<\/em><\/p>\n

29 Ekim 1923 g\u00fcn\u00fc yaln\u0131zca cumhuriyet ilan edilmi\u015ftir, o kadar.<\/em><\/p>\n

Bu da kimseye sorulmam\u0131\u015f, hani bir referandum meferandum falan yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir “cumhuriyet\u00e7i parti” se\u00e7im kazan\u0131p da gelmi\u015f falan da san\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n

T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’nde, az\u0131c\u0131k da hagaragort y\u00f6ntemlerle bir ge\u00e7i\u015f ad\u0131m\u0131 at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak ki\u015filerin mecliste olmamalar\u0131na da \u00f6zellikle dikkat edilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n

\u0130\u015fin matra\u011f\u0131, 1920-1923 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yer alan “TBMM H\u00fck\u00fcmeti” y\u00f6netimi de, ad\u0131 konmam\u0131\u015f olsa bile, bir cumhuriyettir! Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi me\u00e7i\u015f d\u00f6nemi ama mis gibi bir cumhuriyet s\u00fcrecidir.<\/em><\/p>\n

Haa, o zaman, “1923 y\u0131l\u0131na d\u00f6nmek” \u015feklinde sa\u00e7malamayacaks\u0131n\u0131z, Atat\u00fcrk’\u00fcn ad\u0131m ad\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi devrimler “d\u00f6neminden” s\u00f6z a\u00e7acaks\u0131n\u0131z, demek istedi\u011finiz buysa, d\u00f6nmek istedi\u011finiz otuzlu y\u0131llarsa…<\/em><\/p>\n

Ben de size bu devrimlerin ni\u00e7in “peyderpey” yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ni\u00e7in ge\u00e7 kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, ni\u00e7in ayak s\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve baz\u0131 dengelerin dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6rne\u011fin ni\u00e7in \u015fapka devrimiyle yaz\u0131 devrimi aras\u0131nda iki y\u0131l, ni\u00e7in tekkelerin kapat\u0131lmas\u0131yla kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n verilmesi aras\u0131nda on y\u0131l, ni\u00e7in Medeni Kanun’la Soyad\u0131 Kanunu aras\u0131nda sekiz y\u0131l oldu\u011funu soraca\u011f\u0131m, utanmadan bana “Atat\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131” yaftas\u0131n\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131racaklar.<\/em><\/p>\n

Bu yan\u0131lg\u0131y\u0131 payla\u015fanlar, s\u0131k s\u0131k, demokrasiye “ge\u00e7mekten” de s\u00f6z ederler… “Atat\u00fcrk demokrasiye ge\u00e7mek istemi\u015f, denemi\u015f ama ge\u00e7ememi\u015f, sonunda \u0130n\u00f6n\u00fc bunu ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r derler ve yalan s\u00f6ylerler…” \u0130yi olmu\u015ftur, k\u00f6t\u00fc olmu\u015ftur, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile tart\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/em><\/p>\n

Oysa, 1923 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye’de demokrasi vard\u0131!<\/em><\/p>\n

\u00c7ok partili sistem 1908 y\u0131l\u0131ndan beri s\u00fcr\u00fcyordu, \u0130ttihat ve Terakki’nin dikta d\u00f6nemini (1913-1918) saymazsak, memlekette muhalefet partileri de bulunuyordu, hem de \u00f6rne\u011fin sosyalist partiler bir de\u011fil birka\u00e7 \u00e7e\u015fit birden kuruluyordu.<\/em><\/p>\n

\u00c7ok partili sistem, 1925 y\u0131l\u0131nda \u0130smet Pa\u015fa taraf\u0131ndan ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131, elbette Gazi Mustafa Kemal Pa\u015fa dengeleri g\u00f6zeterek ses \u00e7\u0131karm\u0131yordu.<\/em><\/p>\n

Ayn\u0131 \u0130smet pa\u015fa, yirmi y\u0131l sonra ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu d\u00fczene geri d\u00f6n\u00fcnce kahraman say\u0131l\u0131yordu. Sanki bu ge\u00e7i\u015f de g\u00f6kten zembille inmi\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin sonucuydu.<\/em><\/p>\n

Ge\u00e7mek mi?… Ne ge\u00e7mesi?… Nasreddin Hoca’n\u0131n e\u015fe\u011fi gibi \u00f6nce kaybedeceksin, sonra bulunca sevineceksin… Millet\u00e7e yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z buydu.<\/em><\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim kafada olanlar, 1923 y\u0131l\u0131na ille d\u00f6nmek istiyorlarsa, o y\u0131l\u0131 iyice incelemek ve de laf ederken \u00e7ok dikkatli hareket etmek zorundad\u0131rlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc gerici konumuna d\u00fc\u015ferler.<\/em><\/p>\n

Yok e\u011fer kas\u0131tlar\u0131 yaln\u0131zca “rejim” meselesiyse, korkmas\u0131nlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ciddiye al\u0131nmayacak birka\u00e7 “egzantrik” d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimsenin cumhuriyet rejimine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 falan yok. Padi\u015fah\u00e7\u0131 kalmad\u0131”67 diyerek baz\u0131 do\u011frular\u0131 kendi yanl\u0131\u015flar\u0131na k\u0131l\u0131f yapmaya, birtak\u0131m yan\u0131lg\u0131lar\u0131 kendi yamukluklar\u0131na gerek\u00e7e gibi sunmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n

\u0130kinci Cumhuriyet 1937’de (\u0130smet Pa\u015fa taraf\u0131ndan) ilan edildi <\/em><\/p>\n

Cumhuriyeti numaraland\u0131rmak bir Frans\u0131z al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131… \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ancak ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmalar sebebiyle ad\u0131 bir \u015fekilde \u0130kinci Cumhuriyet\u00e7iye \u00e7\u0131kan Mehmet Altan’dan yakla\u015f\u0131k k\u0131rk y\u0131l \u00f6nce T\u00fcrkiye’de \u0130kinci Cumhuriyetin kutland\u0131\u011f\u0131n\u0131 sadece 27 May\u0131s 1960 darbesini ya\u015fayanlar hat\u0131rl\u0131yor. Peki, 27 May\u0131sla birlikte Anayasan\u0131n de\u011fi\u015fmi\u015f olmas\u0131 cumhuriyetin yeniden ilan\u0131 kadar b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fikli\u011fin i\u015fareti miydi ki o g\u00fcnlerde caddelerde “\u0130kinci Cumhuriyet kutlu olsun” taklar\u0131 kuruldu? Oysa cumhuriyetin kurucu anayasas\u0131 olan 1924 Anayasas\u0131nda yer alan ve devletin temel bir vasf\u0131n\u0131 if\u015fa eden “T\u00fcrkiye Devletinin dini \u0130slam’d\u0131r” ibaresinin \u00f6nce filen ard\u0131ndan resmen kald\u0131r\u0131l\u0131p yerine Kemalizm’in Alt\u0131 Okunun 1937’de yer almas\u0131ndan sonra yap\u0131lan hangi de\u011fi\u015fiklik (b\u00fct\u00fcn metnin de\u011fi\u015fti\u011fi durumlarda bile) 1937 de\u011fi\u015fikli\u011fi kadar derin temellere sahip bulunuyor? Bug\u00fcn de\u011fi\u015ftirilmesinin teklif dahi edilemeyece\u011fi bir anayasa maddesi ile ifade edilmi\u015f bu temellerin cumhuriyetin ilan\u0131ndan on d\u00f6rt sene sonra anayasaya eklendi\u011fini herkes biliyor. Dolay\u0131s\u0131yla 1923’te ilan edilen cumhuriyet ile 1937’de ilan edilen de\u011fi\u015fikliklerden sonraki halinin iki ayr\u0131 cumhuriyet oldu\u011funu s\u00f6ylemek ve \u0130kinci Cumhuriyetin as\u0131l ilan tarihinin (Mustafa kemal’in hastal\u0131kla bo\u011fu\u015ftu\u011fu s\u0131rada ve bir nevi bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc taraf\u0131ndan M.\u00c7.) 1937’de yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklere denk d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek hi\u00e7 de abart\u0131l\u0131 bir tutum say\u0131lmaz. Velev ki bizim \u0130kinci Cumhuriyet dedi\u011fimiz yap\u0131n\u0131n olu\u015fumunun 1923’le 1937 aras\u0131nda te\u015fekk\u00fcl etti\u011fi s\u00f6ylenebilse de, ilk cumhuriyetin ikincisi i\u00e7in koza i\u015flevi g\u00f6rmesinin ikisinin esasl\u0131 bir \u015fekilde farkl\u0131 yap\u0131lara sahip oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftiremeyece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. <\/em><\/p>\n

On d\u00f6rt y\u0131lda do\u011fan \u0130kinci Cumhuriyet neydi?<\/em><\/p>\n

“T\u00fcrkiye Devletinin dini \u0130slam’d\u0131r” ibaresi Milli M\u00fccadeleden zaferle \u00e7\u0131kan ilk Milli Meclisin olmasa da (1923’te yap\u0131lan se\u00e7im ilk meclisin muhaliflerini bir araya getiren “\u0130kinci Grubu” b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tasfiye etmi\u015fti) o meclisi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan \u00fclke ko\u015fullar\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak anayasadaki yerini alm\u0131\u015ft\u0131. Bu madde 1928’e dek anayasadaki yerini korudu. O tarihe dek devlet kat\u0131nda yer alan b\u00fct\u00fcn yeminlerde de ‘namus’ ve ‘\u015feref’ gibi sek\u00fcler kavramlar\u0131n yerine Allah’\u0131n ad\u0131yla ant i\u00e7tiler ve ‘vallahi’ dediler. 10 Nisan 1928’de Anayasa’n\u0131n ikinci maddesini de\u011fi\u015ftirip, 16. ve 38. maddeler gere\u011fince milletvekilleri ile cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ant i\u00e7erken s\u00f6ylemek zorunda olduklar\u0131 “vallahi” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc maddelerden \u00e7\u0131kard\u0131. <\/em><\/p>\n

Ayr\u0131ca, 26. maddede yer alan “ahk\u00e2m\u0131 \u015feriyenin tenfizi” (\u015feriat h\u00fck\u00fcmlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi) s\u00f6zc\u00fckleri de Anayasa’dan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. 3 \u015eubat 1928’de hutbelerin T\u00fcrk\u00e7e okunmas\u0131n\u0131n kabul edilmesini, dualar ve ezan\u0131n T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 izledi. 5 \u015eubat 1937’de Anayasa’n\u0131n ikinci maddesinde laiklik ilkesine yer verilmesi ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin laik bir devlet oldu\u011funun yaz\u0131lmas\u0131yla, laiklik devrimi tamamlanm\u0131\u015f say\u0131ld\u0131. Oysa 1924 Anayasas\u0131 “T\u00fcrkiye Devletinin dini \u0130slam’d\u0131r” (Madde 2) ibaresini ta\u015f\u0131maktayd\u0131. (\u0130smet Pa\u015fa, Masonik odaklar\u0131n ve cuntan\u0131n deste\u011fi ve y\u00f6nlendirmesiyle, Atat\u00fcrk’\u00fcn malum hastal\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadelesini de f\u0131rsat bilerek laiklik maddesini anayasaya yazd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131)<\/em><\/p>\n

Bununla birlikte k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikliklerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu madde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte iken yap\u0131ld\u0131 ve 1937’de yap\u0131lan anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in gerekli altyap\u0131 b\u00f6ylece kurulmu\u015f oldu. Bunlar\u0131 ba\u015fl\u0131klar olarak verecek olursak \u015fu yasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr:1924’te Hilafetin ilgas\u0131, 1925’te \u015eapka Kanunu, 1926’da \u0130svi\u00e7re Medeni Kanunun kabul\u00fc, 1928’de Harf ink\u0131lab\u0131, 1929’da Alman Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunun kabul\u00fc, 1930’da \u0130mam-Hatip okullar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, 1932’de Ezan\u0131n T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilmesi ve son olarak 1937 Laiklik kavram\u0131n\u0131n Anayasa maddesi haline getirilmesi yani ikinci cumhuriyetin ilan\u0131.<\/em><\/p>\n

\u0130lk Cumhuriyeti kuran koalisyonun ak\u0131beti!<\/em><\/p>\n

1923 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ni ilan eden kadro hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki homojen ve dar bir kadro de\u011fildi. Tam tersine d\u00f6nemi inceleyenler Milli M\u00fccadelede yer alan o geni\u015f ve kapsaml\u0131 koalisyonu olu\u015fturan devasa yelpazeyi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla analiz ederler. Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra ise merkezde yer alan sabataist kadro kendilerinden olmayan rakiplerini birer birer tasfiyeye y\u00f6nelirler. Prof. Dr. \u00c7a\u011flar Keyder \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan T\u00fcrkiye’de Devlet ve S\u0131n\u0131flar adl\u0131 kitab\u0131nda bu s\u00fcreci \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “1924’ten sonra Kemalist grup gittik\u00e7e daha sekter bi\u00e7imde davranarak \u00f6nce eski \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131 tecrit etmeye daha sonra da Mustafa Kemal’in muhtemel rakiplerini pasif konumlara itmeye giri\u015fti. Bu giri\u015fim iki a\u015famada tamamland\u0131: <\/em><\/p>\n

1924’te, Meclis’te Mustafa Kemal’in ki\u015fisel yetkisini denetlemeyi ve s\u0131n\u0131rlamay\u0131, tek ba\u015f\u0131na iktidar olma e\u011filimini \u00f6nlemeyi ama\u00e7layan Terakkiperver Cumhuriyet F\u0131rkas\u0131 kurulmu\u015ftu. Bu parti, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Meclis’in h\u00fck\u00fcmet \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fcn artmas\u0131n\u0131 savunuyordu. <\/em><\/p>\n

\u0130stiklal Mahkemelerinin temsil etti\u011fi keyfi yarg\u0131 yetkisine son verilmesini istiyordu. Kemalist kanat K\u00fcrt isyan\u0131n\u0131 f\u0131rsat bilerek bu partiyi kapatt\u0131 ve milliyet\u00e7i hareketin eski kahramanlar\u0131 olan \u00f6nde gelen \u00fcyelerini yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131. 1926’da Mustafa Kemal’i hedef alan \u0130zmir suikast\u0131 te\u015febb\u00fcs\u00fc, h\u00e2kim kanat kar\u015f\u0131s\u0131nda hala bir tehlike olu\u015fturduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131 i\u00e7ine alan bir fesat senaryosunun sahneye konulmas\u0131na imk\u00e2n verdi. Yarg\u0131lamalar sonucu \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n baz\u0131lar\u0131 as\u0131ld\u0131, beraat edenler ise Mustafa Kemal’in \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar siyasal hayat\u0131 terk etti. <\/em><\/p>\n

B\u00f6ylece, \u0130ttihat\u00e7\u0131lardan Kemalist gruba girmemi\u015f olanlar tasfiye edildi. Kemalist kanat kendini, ancak 1929’da bu bask\u0131lar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan Takrir-i S\u00fck\u00fbn Kanunu’nu ask\u0131ya almaya yetecek kadar \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7l\u00fc hissetti.” (Bu iddialar, Atat\u00fcrk’\u00fcn Localar\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131 masonik odaklar\u0131n ve sabataist kadrolar\u0131n b\u00fct\u00fcn su\u00e7unu Mustafa Kemal’e y\u0131kmaya y\u00f6nelik iftiralard\u0131r. Tarihi ger\u00e7ekleri \u00e7arp\u0131tma ama\u00e7l\u0131d\u0131r. M.\u00c7.)<\/em><\/p>\n

Russel paradoksuyla malul tarih…<\/em><\/p>\n

S\u00f6z d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p kamuoyuna ilan edilmemi\u015f, kendisine ait bayram\u0131 olmayan \u0130kinci Cumhuriyete dayan\u0131yor. Te\u015fkilat-\u0131 Esaside “T\u00fcrkiye devletinin dini, din-i \u0130slam” yazan “ahk\u00e2m-\u0131 \u015fer’iyenin millet meclisi memur” diyen Cumhuriyetin, ad\u0131m ad\u0131m yerini laik bir devlet olan \u0130kinci Cumhuriyete b\u0131rak\u0131\u015f\u0131n\u0131n hik\u00e2yesini de\u011ferlendirirken bir Cuma Mektubu’nda “T\u00fcrkiye \u0130slam’la Tan\u0131\u015ft\u0131 m\u0131?” diye soran \u0130smet \u00d6zel’e kulak vermekte fayda var: <\/em><\/p>\n

“Tanzimat’\u0131 takip eden y\u0131llardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar T\u00fcrkiye bask\u0131n bir bi\u00e7imde Russel paradoksuna malzeme sa\u011flad\u0131. Onun safsatas\u0131 \u015f\u00f6yleydi: “Bir \u015fey ne ise o de\u011fildir. Ne de\u011filse odur.” Osmanl\u0131 Devleti tarihe kar\u0131\u015f\u0131p da yerini T\u00fcrkiye Cumhuriyetine ald\u0131\u011f\u0131nda bu form\u00fcl toplumun kimli\u011fine taalluk eder oldu: E\u011fer devlete yeni bir don bi\u00e7mek suretiyle bir \u0130slam Cumhuriyeti tesis edilmi\u015fse, resmiyette \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcne yer verilmeyecekti. Yok e\u011fer \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn gere\u011fi yerine getirilmek isteniyorsa, bu iste\u011fin ger\u00e7ekle\u015fmesi ancak \u0130slam’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan k\u00fclt\u00fcr unsurlar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn ve m\u00fcnasipti… T\u00fcrkiye laik olmak \u015fart\u0131yla bir \u0130slam devletiydi.” Belki de 1924 ile 1937 aras\u0131nda olup bitenlerin farkl\u0131 bir perspektiften okunmas\u0131 paradokslarla \u00f6r\u00fcl\u00fc yak\u0131n tarihimize yeni bir pencereden bakma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flayabilir. \u0130lan olunmam\u0131\u015f ikinci Cumhuriyetin resmen kuruldu\u011fu muhalefet k\u00fclfetinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 1937’nin politik atmosferini Prof. Dr. Levent K\u00f6ker, Demokrasi \u00dczerine Yaz\u0131lar adl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “Kemalizm’in ilkeleri 1937 tarihinde Anayasaya devlet d\u00fczeninin temel ilkeleri olarak ge\u00e7irilmi\u015f, b\u00f6ylece fiilen t\u00fcm tek parti d\u00f6nemine h\u00e2kim olan parti-devlet \u00f6zde\u015fli\u011fi hukuken de sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. ‘Ulus’un parti i\u00e7inde topland\u0131\u011f\u0131, partinin ulus ve dolay\u0131s\u0131yla devlet demek oldu\u011fu benimsenmi\u015ftir. Buna da ek olarak, ulus, devlet ve partinin ‘\u00f6nder’in ki\u015fili\u011finde somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131na var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”68<\/em><\/p>\n

Bu tespitler \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ve arkas\u0131ndaki Masonik-Sabataist kul\u00fcb\u00fcn, Atat\u00fcrk’e ra\u011fmen uydurup uygulad\u0131klar\u0131, Kemalizm k\u0131l\u0131f\u0131 ge\u00e7irilmi\u015f fa\u015fizm i\u00e7in do\u011frudur. Ama bunlar\u0131 Atat\u00fcrk yapt\u0131rd\u0131 sanmak ve su\u00e7u Onun s\u0131rt\u0131na y\u0131kmak yanl\u0131\u015ft\u0131r ve kas\u0131tt\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n

67 10.12.2007 \/ Ak\u015fam<\/p>\n

68\u00a0 08.12.2007 \/ Suavi Kemal \/ Milli Gazete<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cumhuriyetin temeli:<\/em><\/p>\n

Engin Ard\u0131\u00e7, \u00f6zellikle yak\u0131n tarihimizde gizli kalm\u0131\u015f baz\u0131 ger\u00e7ekleri, biraz kirli ve sivri bir dille ortaya koymakta, ama maalesef cin fikirlilikle bunlar\u0131 \u00e7arp\u0131tmaya ve AB k\u00f6leli\u011fine bahane ve malzeme yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r:<\/em><\/p>\n

“T\u00fcrkiye’de \u00e7ok ki\u015fi, her \u015feyin 28 Ekim 1923 g\u00fcn\u00fcn\u00fc\u00a0 29 Ekim 1923 g\u00fcn\u00fcne ba\u011flayan gece ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-1191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-subat-2008"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1191\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}