{"id":1228,"date":"2008-03-05T08:51:40","date_gmt":"2008-03-05T08:51:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/03\/05\/dogu-bati-medeniyeti-ve-turkiyenin-tercihi\/"},"modified":"2008-03-05T08:51:40","modified_gmt":"2008-03-05T08:51:40","slug":"dogu-bati-medeniyeti-ve-turkiyenin-tercihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/mart-2008\/dogu-bati-medeniyeti-ve-turkiyenin-tercihi\/","title":{"rendered":"DO\u011eU-BATI MEDEN\u0130YET\u0130 VE T\u00dcRK\u0130YE&#8217;N\u0130N TERC\u0130H\u0130"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;O (Allah) iki do\u011funun da rabbidir, iki bat\u0131n\u0131n da rabbidir&#8221;<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a> ayeti bize;<\/strong><\/p>\n<p> <strong>a- Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n: 1- Avrupa 2- Amerika olarak iki bloktan olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 <\/strong><\/p>\n<p> <strong>b- Do\u011fu aleminin ise: 1- \u0130slam co\u011frafyas\u0131 2- Rusya, \u00c7in, Japonya, Hindistan ve di\u011fer Asya topluluklar\u0131 olarak yine ikiye ayr\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p>  <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Rahman: 17<\/p>\n<p> <strong>Ayette de a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi gibi:<\/strong><\/p>\n<p> <strong>c- &#8220;\u0130ki do\u011fu&#8221; ve &#8220;iki bat\u0131&#8221;, f\u0131trat psikolojisi ve hayat felsefesi bak\u0131m\u0131ndan birbirinden farkl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>d- \u0130ki bat\u0131; Avrupa ve Amerika, temel ve genel d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bak\u0131m\u0131ndan ayn\u0131 de\u011fer ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip olmakla beraber, emperyal rekabetler ve k\u00fcresel dengeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6zlenir bir yar\u0131\u015fma ve kap\u0131\u015fma s\u00fcreci ya\u015famaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>e- \u0130ki do\u011fu; \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 ve di\u011fer Asya topluluklar\u0131 ise: inan\u00e7lar\u0131n\u0131n ve hayata bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, yak\u0131n tabiatlar\u0131 ve hayat tarzlar\u0131 onlar\u0131 Bat\u0131n\u0131n (Avrupa ve Amerikan\u0131n) emperyalist bask\u0131lar\u0131na ve Siyonist sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 ortak davranmaya mecbur b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>f- Ayette &#8220;iki do\u011fu&#8221;nun \u00f6nce zikredilmesiyle: Do\u011fu medeniyetlerinin daha insani ve vicdani temellere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ilahi prensiplere yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmakta: \u015eeytani ve \u015ferli d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip Bat\u0131 medeniyetlerinin taklit yoluyla de\u011fi\u015ftirilip dejenere sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret olunmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>g- Ama, ayette de \u00f6zellikle ve tekraren vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi. \u0130ki do\u011funun da, iki bat\u0131n\u0131n da hakiki Rabbi ve sahibi, Allah&#8217;t\u0131r. Her iki medeniyetin n\u00f6betle\u015fe d\u00fcnya h\u00e2kimiyetine, imtihan gere\u011fi imk\u00e2n ve iktidar veren Cenab\u0131 Hakt\u0131r. Her \u015fey onun ezeli takdir plan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 ve program\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Bat\u0131 genellikle, g\u00fcce ve kuvvet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dayanan, f\u0131rsat\u00e7\u0131, menfaat\u00e7\u0131 ve istismarc\u0131 medeniyetler olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Do\u011fu ise, Hakka ve hayra dayal\u0131 daha insanc\u0131l medeniyetler do\u011furmaktad\u0131r. Kim bilir, &#8220;do\u011fu&#8221; ismini almas\u0131 sadece g\u00fcne\u015fin do\u011fup bat\u0131\u015f\u0131yla ilgili de\u011fil, belki de bu adil ve asil medeniyetlerin be\u015fi\u011fi olmas\u0131ndand\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>h- Bat\u0131n\u0131n sinsi ve hayvani \u015fehvetleri tahrik edip nefisleri \u00e7ekmesi, haks\u0131zl\u0131k ve ahlaks\u0131zl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden i\u00e7ten \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, vah\u015fi i\u015fgal ve istilalar\u0131na kar\u015f\u0131 do\u011funun dirilip derlenmesi ve i\u015fbirli\u011fine mecbur kal\u0131p giderek g\u00fc\u00e7lenmesi ve sonunda Almanya ve Japonya&#8217;n\u0131n da malum ve mel&#8217;un merkezlerinden 1. ve 2. d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n intikam\u0131n\u0131 alma niyetiyle Do\u011fu cephesine destek vermesi, Do\u011fu merkezli yeni bir medeniyetin do\u011fu\u015fuyla sonu\u00e7lanacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u0130\u015fte Bat\u0131l\u0131 zihniyetin, yani AB ve ABD medeniyetinin barbarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, baya\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, bencil ve basit anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131tan ve \u0130stanbul&#8217;un i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda ya\u015fanan canl\u0131 ve \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnek.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Me\u015fhur yazar ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr \u0130bn\u00fclemin Mahmut Kemal \u0130nal Bey bizzat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Bat\u0131 g\u00e2vurunun kafa yap\u0131s\u0131 ve Tarihi Belgeleri Tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131 olarak kullanmas\u0131;<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u0130bn\u00fclemin Mahmut Kemal \u0130nal Bey, hayat\u0131ndaki en \u00f6nemli hadisenin, m\u00fctareke y\u0131llar\u0131nda ge\u00e7ti\u011fini belirtmekte ve \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Bat\u0131 Gavurunun Barbarl\u0131\u011f\u0131 ve Tarihi Belgeleri Tuvalet Ka\u011f\u0131d\u0131 Olarak Kullanmas\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p> Bu b\u00fcy\u00fck muharrir sahip olmakla \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc Emin Pa\u015fa Kona\u011f\u0131&#8217;n\u0131n e\u015fi bulunmaz nadide eserlerle, el yazmas\u0131 kitaplarla, edebiyat ve musikinin me\u00e7hullerini \u00e7\u00f6zecek vesikalarla dolu oldu\u011fu bilinmektedir. \u0130\u015fte \u0130bn\u00fclemin&#8217;in hayat\u0131n\u0131n en m\u00fchim ve ac\u0131 hadisesi bu konakla ilgilidir. <\/p>\n<p> \u0130bn\u00fclemin Bey Bat\u0131 medeniyetinin ne oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren bu ibretlik ve hazin hik\u00e2yeyi \u015f\u00f6yle nakletmektedir:<\/p>\n<p> &#8220;Umumi Harbdeki ma\u011flubiyet \u00fczerine devlet ve milletin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 musibet ve M\u00fctarekenin y\u00fckledi\u011fi zillet, kalblerde vatan ve millet a\u015fk\u0131 ta\u015f\u0131yanlar\u0131 canlar\u0131ndan bezdirdi\u011fi s\u0131ralarda bir Cuma sabah\u0131 birka\u00e7 Frans\u0131z zabiti ve neferi ile bizim askeri ve zab\u0131ta memurlar\u0131m\u0131zdan \u00fc\u00e7 be\u015f kimse kap\u0131m\u0131za dayand\u0131lar. Frans\u0131z i\u015fgal kuvvetleri kumandanl\u0131\u011f\u0131nca evimizin i\u015fgaline karar verildi\u011fini, yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde tahliyesini tebli\u011f ettiler.<\/p>\n<p> Sonradan \u00f6\u011frenildi\u011fine g\u00f6re Bekira\u011fa b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fcnde tutuklu bulunan bir as\u0131rl\u0131k dostlar\u0131m\u0131z Said Halim ve Abbas Hilmi Pa\u015falarla di\u011fer baz\u0131 ahbaplar\u0131m\u0131z\u0131 s\u0131k s\u0131k ziyaretimiz, bu i\u015fgale sebep olmu\u015f ve i\u015fgal, i\u00e7imizdeki fesat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan tertip olunarak Frans\u0131zlara buyurun, denmi\u015f.<\/p>\n<p> Frans\u0131zlar, verdikleri m\u00fchletin sonunda bizi cebren \u00e7\u0131kard\u0131lar. Yar\u0131m as\u0131rdan beri ikamet olunan ve S\u00fcleyman Nazif merhumun, bir makalede bahsetti\u011fi ve\u00e7hile baz\u0131 erbab-\u0131 kemal taraf\u0131ndan &#8220;Dar\u00fclkem\u00e2l&#8221; (olgunlar kona\u011f\u0131) nam\u0131 verilen bir evin yirmi d\u00f6rt saatte tahliyesi nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olurdu?<\/p>\n<p> Binlerce cilt kitab\u0131 ihtiva eden dolaplar ve raflar, bir oda dolusu eski ve yeni gazete ve mecmua koleksiyonlar\u0131, \u00e7ok nefis ve de\u011ferli e\u015fya ve malzemeleri, antika sanat eserlerini ve saireyi yirmi d\u00f6rt saatte de\u011fil, en m\u00fcsait zamanda bile \u00fc\u00e7 d\u00f6rt g\u00fcnde ta\u015f\u0131mak ve \u00f6zellikle o g\u00fcn \u0130zmir&#8217;i Yunanl\u0131lar istila ettiklerinden -alamet-i matem olarak- \u0130sl\u00e2m d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 kapal\u0131, arabalar i\u015flemekten yasakl\u0131, ta\u015f\u0131nacak ev bulmak imkans\u0131z ve \u015fiddetle ya\u011fmur ya\u011fmakta iken nereye ve nas\u0131l nakledilebilirdi? Vaktiyle babam\u0131z\u0131n pek \u00e7ok iyili\u011fini g\u00f6ren bir kom\u015fumuzun evindeki bo\u015f odalardan birini yahut bodrumu biraz e\u015fya koymak \u00fczere kira ile bize vermesi hakk\u0131ndaki ricay\u0131, malesef o evin han\u0131m\u0131 kabul etmedi. Fakat birka\u00e7 sene sonra ta\u015fraya giderken b\u00fct\u00fcn e\u015fyas\u0131n\u0131 bizim eve yerle\u015ftirmekten de s\u0131k\u0131lmad\u0131. E\u015fyan\u0131n ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren pek eski kom\u015fular\u0131m\u0131zdan bir han\u0131m, fena halde sinirlenerek onun yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere e\u015fyan\u0131n reddedilmesi i\u00e7in \u0131srar ettikte merhametli ve m\u00fcr\u00fcvvetli annem: &#8220;Onlara \u00f6yle, bize b\u00f6yle yapmak yak\u0131\u015f\u0131r&#8221; diyerek getirilen e\u015fyay\u0131 kemal-i nezaketle kabul ve senelerce muhafaza etti. Allah rahmet eylesin. Kitaplarla, e\u015fyam\u0131z\u0131 Bayezid&#8217;deki Umumi K\u00fct\u00fcphanenin yan\u0131ndaki bo\u015f daireye konmas\u0131n\u0131, K\u00fct\u00fcphanenin m\u00fcd\u00fcr\u00fc \u0130smail Saib Efendi, Maarif M\u00fcste\u015far\u0131 Re\u015fat Halis Bey&#8217;e s\u00f6ylemi\u015f; M\u00fcste\u015far, yaln\u0131z kitaplar\u0131n konmas\u0131na m\u00fcsaade etmi\u015f. &#8220;Bah\u015feyledik atas\u0131n\u0131 ve\u00e7h-i abusuna&#8221; yani, &#8220;g\u00f6n\u00fcls\u00fcz ikram\u0131n\u0131, nursuz y\u00fcz\u00fcne \u00e7arpt\u0131k&#8221; m\u0131sras\u0131n\u0131 okuyarak m\u00fcsaadesini reddettik.<\/p>\n<p> K\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fim Mehmet Selim, zat\u00fcrreeden muzdarip olarak deh\u015fetli bir ameliye ge\u00e7irmi\u015fti, hen\u00fcz yatakta idi. Frans\u0131z kaymakam\u0131, e\u015fyan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yahut evde b\u0131rak\u0131l\u0131p dolap ve sand\u0131klar\u0131n kilitlenmesini s\u00f6yledi\u011finden gazete ve mecmua koleksiyonlar\u0131yla iki b\u00fcy\u00fck ambar dolusu yazma ve basma ciltsiz kitap ve risale, tarihi ve \u00f6nemli evrak, b\u00fcy\u00fck ve zarif kitap dolaplar\u0131, masalar ve bir\u00e7ok e\u015fya evde b\u0131rak\u0131l\u0131p kilitlendi ve zabitler taraf\u0131ndan defterleri yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p> Kitap, levhalar ve ayinelerin bir k\u0131sm\u0131 bin zahmetle tedarik olunan arabalarla evkaf m\u00fczesinde ki bo\u015f bir mahzene ve ev e\u015fyas\u0131n\u0131n kabil olanlar\u0131 Bab\u0131\u00e2li civar\u0131nda bir eve naklolundu. \u015eiddetle ya\u011fan ya\u011fmurdan bunlar\u0131n ne h\u00e2le geldi\u011fini s\u00f6yleme\u011fe l\u00fczum yoktur.<\/p>\n<p> &#8230; B\u00fcy\u00fck bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve \u00fcmitsizlikle tekrar ederek Mekke&#8217;den \u00e7\u0131kar\u0131lan \u0130slam Muhacirleri gibi peri\u015fan bir halde yuvam\u0131zdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p her suretle ma\u011fdur olduk.<\/p>\n<p> Frans\u0131z askeri -amirlerine emanet edilen- k\u0131ymetli kitaplar\u0131m\u0131z\u0131 ve e\u015fyam\u0131z\u0131 ya\u011fma ettikleri gibi bir m\u00fcddet sonra onlar \u00e7\u0131k\u0131p yerlerine gelen \u0130ngiliz askerleri de asar ve e\u015fyan\u0131n bakiyesini miras mal\u0131 gibi ald\u0131lar, satt\u0131lar ve memleketlerine de g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Ard\u0131ndan yine Frans\u0131zlar geldiler. Maison Jaune&#8217;nin: Sar\u0131 ev nam\u0131n\u0131 verdikleri evimizi istedikleri gibi kulland\u0131lar. Afrika&#8217;daki m\u00fcstemlekat ahalisinden askerler ve yamyamlar, Bol\u015feviklerden ka\u00e7an Rus m\u00fcltecileri ve civar k\u00f6ylerden savu\u015fan Rumlarla her nevi hayvanlar sokuldu. Bu kadar ha\u015ferenin, evi ve e\u015fyay\u0131 ne h\u00e2le koyacaklar\u0131n\u0131 izaha hacet var m\u0131?<\/p>\n<p> <strong>S\u00fcleyman Nazif merhum -kalbe a\u015f\u0131na bir m\u00fcr\u015fit lisan\u0131na yak\u0131\u015facak surette- &#8220;Onlar kalbine giremediler, evine girdiler&#8221; dedi. Sava\u015f\u0131n bitirilmesi demek olan M\u00fctarekeden sonra -kendi i\u015fiyle me\u015fgul olan- ahalinin evini cebren i\u015fgal ve e\u015fyas\u0131n\u0131 ya\u011fma etmek, harbin devam\u0131 demektir. Bu halde M\u00fctareke lafz\u0131 murad bir kelimeden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Yahut M\u00fctarekenin di\u011fer m\u00e2n\u00e2s\u0131 muharebedir. Bu nas\u0131l medeniyettir, nas\u0131l adalettir, nas\u0131l milletler ve devletler hukuk kaidesidir?<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Bir bu\u00e7uk sene meskenimizden zorla \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p mal\u0131m\u0131zdan m\u00fclk\u00fcm\u00fczden mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131k. Tahliye i\u00e7in h\u00fck\u00fcmet\u00e7e m\u00fckerreren te\u015febb\u00fcs edildi, faidesi g\u00f6r\u00fclmedi. Nihayet Galatasaray Lisesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Salih Arif Bey merhum -Lisedeki Frans\u0131z muallimler vesayetiyle- evi tahliye ettirdi. Bizi dil\u015fad etti. Allah da onun ruhunu \u015fad etsin.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Evimiz, d\u00f6rt duvardan ibaret denilebilecek bir halde harap ve i\u00e7i tamam\u0131yla bo\u015f olarak bize teslim edildi. Yazma kitap sahifelerinin ve baz\u0131 m\u00fchim evrak\u0131n nerede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekten hay\u00e2 ederim. (Tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131 ve temizlik malzemesi olarak telef edilmi\u015ftir.)<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Garp medeniyetinin ne demek oldu\u011funu zaten bilirdik. Bu defa daha iyi \u00f6\u011frendik&#8230;&#8221;<\/strong> (<em>\u0130bn\u00fclemin Mahmud Kemal \u0130nal, Ho\u015f Sad\u00e2- Son As\u0131r T\u00fcrk Musiki\u015finaslar\u0131, \u0130stanbul 1958<\/em>.)<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p> <strong>Re\u015fat Nuri Erol&#8217;un g\u00fczel tespitleriyle: &#8220;Bat\u0131 ve Do\u011fu&#8217;da y\u00f6netim&#8221; farkl\u0131d\u0131r <\/strong><\/p>\n<p> <strong> <\/strong>Bat\u0131 (yani kuvvete dayal\u0131) devlet modelinde merkez\u00ee bir g\u00fc\u00e7 vard\u0131r. Bu g\u00fc\u00e7 devleti olu\u015fturmu\u015ftur. Devlet \u00fclkeyi eyaletlere veya illere ay\u0131r\u0131r. \u0130lleri il\u00e7elere ve bucaklara ay\u0131r\u0131r. Bucaklar\u0131 muhtarl\u0131klara veya semtlere imk\u00e2n tan\u0131r. Halk\u0131n aile kurmas\u0131na izin verir. B\u00f6ylece devlet mutlak ve merkezi g\u00fcc\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu mutlak g\u00fc\u00e7 sadece bir \u015feyi yapamaz; kad\u0131n\u0131 erkek, erke\u011fi kad\u0131n yapamaz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcce sahip bulunur. Bu merkez\u00ee devlet \u00f6nce site devletleri olarak olu\u015fur. Sonra site devletleri aralar\u0131ndaki sava\u015flar sonucu \u015fehir devleti kurulur. Sonunda ulus devleti olu\u015fur. Ulus devletleri de birbirleriyle yapt\u0131klar\u0131 sava\u015fta di\u011fer devletleri h\u00e2kimiyetleri alt\u0131na al\u0131r ve imparatorluklar olu\u015fur. Bat\u0131 feodal d\u00fczenden sonra \u00f6nce krall\u0131klar\u0131 olu\u015fturdu. Sonra bu krall\u0131klar\u0131 y\u0131kt\u0131, demokratik ulus devletleri olu\u015fturdu. \u015eimdi de Avrupa Birli\u011fi benzeri b\u00fcy\u00fck devletler olu\u015fturuyor.\u00a0 <\/p>\n<p> Merkez\u00ee g\u00fcc\u00fcn nas\u0131l olu\u015faca\u011f\u0131 hususunda geli\u015ftirilmi\u015f teoriler vard\u0131r. \u0130bni Haldun&#8217;a g\u00f6re merkez\u00ee g\u00fc\u00e7 asabeye yani soya dayanmaktad\u0131r. Bir anne babadan do\u011fup \u00e7o\u011falan kabile \u00f6nce kendi i\u00e7inde s\u0131k\u0131 bir disiplinli y\u00f6netim olu\u015fturur. Giderek g\u00fc\u00e7 olur. Sonra o g\u00fc\u00e7 di\u011fer kabileleri h\u00e2kimiyeti alt\u0131na al\u0131nca devlet olu\u015fur. B\u00fcy\u00fcr, ya\u015flan\u0131r ve sonunda par\u00e7alan\u0131p yok olur. Adam Smith ise bunun ekonomiyle olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f, devletin ekonomiye m\u00fcdahalesine \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r Kapitalistlerin mant\u0131\u011f\u0131 budur. Serbest b\u0131rakal\u0131m, zenginler yar\u0131\u015fs\u0131nlar, sonunda tekel olu\u015fsun, o tekel kuvvet olsun ve merkez\u00ee bir y\u00f6netim kursun anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 savunmu\u015f ve bu g\u00fcnk\u00fc zalim s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeninin ortaya koymu\u015ftur.\u00a0 Karl Marx ise bunun i\u015f\u00e7ilerin birle\u015fmesiyle olu\u015fmas\u0131n\u0131 istemi\u015f, isyan ve ihtilalle yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015ftur. Yirminci y\u00fczy\u0131lda ise diktat\u00f6rlerin tanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile de bu i\u015flerin ba\u015far\u0131laca\u011f\u0131 savunulmu\u015f ve \u00e7a\u011fda\u015f firavunlar uydurulmu\u015ftur. H\u00e2s\u0131l\u0131, Bat\u0131 devlet modelinde \u00f6nce devlet olu\u015fmakta ve her t\u00fcrl\u00fc g\u00fc\u00e7 onun elinde bulunmaktad\u0131r. Ard\u0131ndan devlet alt \u00f6rg\u00fctlenmeyi yapmakta ve onlara istedi\u011fi haklar\u0131 vermekte, istedi\u011fi g\u00f6revleri y\u00fcklemektedir. <\/p>\n<p> Oysa Do\u011fu (yani hakka dayal\u0131) devlet d\u00fczeninde sistem tam tersine i\u015flemektedir. Her \u015feyden \u00f6nce hak sahibi olanlar &#8220;insanlar&#8221;d\u0131r. Aile do\u011fal bir yap\u0131d\u0131r, kendili\u011finden zorunlu olarak olu\u015fmaktad\u0131r. Aileler birle\u015ferek a\u015firetlerini yani ocaklar\u0131n\u0131 kurmaktad\u0131r. On civar\u0131nda aileden olu\u015fan bu a\u015firetler birlikte ya\u015fama kurallar\u0131n\u0131 kendileri koyarak birlikte ya\u015famaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmak zorunda olduklar\u0131 ve a\u015firet i\u00e7inde \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kabile i\u00e7inde birle\u015ferek bucaklar\u0131n\u0131 kurmaktad\u0131r. Burada site devletleri ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. T\u00fcm yasalar\u0131 -ceza yasalar\u0131 dahil b\u00fct\u00fcn yasalar\u0131- bunlar koymaktad\u0131r. Kendi aralar\u0131nda yarg\u0131lay\u0131p karar almakta ve uygulamaktad\u0131r. Bucaklarda hakem kararlar\u0131na uymayanlar oluyor. Bunlar e\u015fk\u0131yal\u0131kla sald\u0131r\u0131lar yapmaktad\u0131r. Bucaklar birle\u015fip merkez\u00ee bucaklar olu\u015fturuyor ve bu merkez\u00ee bucaklara verilen vergiler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 o ilin g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flanmaktad\u0131r. Ne var ki d\u0131\u015f sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 il \u00e7ap\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenme yeterli olmamaktad\u0131r. Bunlar da birle\u015ferek devleti olu\u015fturmaktad\u0131r. B\u00f6ylece en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 olu\u015fur. Ayn\u0131 dili konu\u015fmayanlar\u0131n ortak sava\u015f yapmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in silahl\u0131 en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 devlettir. Bununla beraber ortak sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in de devletler birli\u011fi olu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> \u015eimdi burada a\u00e7\u0131k\u00e7a iki d\u00fczen aras\u0131ndaki fark ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Birinde yani Bat\u0131 devlet modelinde mutlak g\u00fc\u00e7 merkezdedir, devlettedir. Devlet yerel y\u00f6netimlere istedi\u011fi kadar haklar vermekte, i\u015fine geldi\u011fi kadar g\u00f6revler vermektedir. B\u00f6ylece ki\u015filerin de haklar\u0131 ve ya\u015fam standartlar\u0131 devletin at\u0131feti sebebiyle meydana gelmektedir. Ne isterlerse ki\u015filere o haklar tan\u0131nmakta, onlara istedikleri vecibeler y\u00fcklenmektedir. Mesela zorla askere g\u00f6t\u00fcrebilmektedirler. Oysa Do\u011fu devlet d\u00fczeninde as\u0131l hak sahibi olanlar ki\u015filerdir. Ki\u015filer ortakl\u0131klar kurmakta, hangi konularda anla\u015fm\u0131\u015flarsa ocaklar\u0131na, bucaklar\u0131na, illerine ve devletlerine o g\u00f6revleri vermektedir. Ki\u015fi ona g\u00f6re yetkilerle donat\u0131lmakta, sorumlu tutulmakta ve bu ama\u00e7la vergisini vermektedir. Merkeze temsilcileri g\u00f6ndermekte ve ortak i\u015fleri onlara yapt\u0131rmaktad\u0131r. (B\u00f6ylece yerel y\u00f6netimle genel-merkezi y\u00f6netim aras\u0131nda bir denge kurulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> Bat\u0131&#8217;da devletin do\u011fal haklar\u0131 vard\u0131r, hepsi onun elindedir, istedi\u011fi gibi da\u011f\u0131tmaktad\u0131r. Do\u011fu&#8217;da ise ki\u015fi do\u011fal haklara sahiptir. O haklar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131ndan vazge\u00e7erek, devlete vermekte, onlar\u0131 kulland\u0131rarak i\u015flerini g\u00f6rmektedir. Bat\u0131&#8217;da ki\u015filer devletin kuludur. Do\u011fu&#8217;da ise merkez halk\u0131n h\u00e2dimidir, \u2018h\u00e2kim devlet&#8217; yerine \u2018h\u00e2dim devlet&#8217; vard\u0131r. <\/p>\n<p> Bat\u0131&#8217;da, Do\u011fu&#8217;nun etkisiyle olu\u015fan fikirlerle devletin yan\u0131nda ki\u015filere de baz\u0131 do\u011fal haklar\u0131 tan\u0131may\u0131 savunmu\u015flar ve buna \u2018insan haklar\u0131&#8217; demi\u015flerdir. Yani devletin yan\u0131nda ki\u015filerin de haklar\u0131 olsun demi\u015fler ve insan haklar\u0131n\u0131 sahiplenir g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015flerdir. Do\u011fu&#8217;dan baz\u0131 maddeleri bozarak kopya etmi\u015flerdir. Oysa Do\u011fu&#8217;da hak sahibi olan devlet de\u011fil, insanlard\u0131r. \u0130nsanlar istedikleri kadar\u0131n\u0131 merkeze devrederek ortak i\u015flerini g\u00f6rd\u00fcrmektedir. Bu sebepledir ki \u2018insan haklar\u0131&#8217; istismar\u0131na f\u0131rsat tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn haklar zaten insan haklar\u0131d\u0131r. Usulde yegane hak sahibi ve m\u00fckellef kabul etti\u011fi kimse \u00c2demo\u011fludur, yani insand\u0131r. Herkes hak sahibi say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fczel ki\u015filerin haklar\u0131 ile ba\u015fkan\u0131n haklar\u0131 birle\u015ftirilmi\u015ftir.<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p> <strong>Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi Bat\u0131 medeniyetini taklit ve tatbik etmekle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p> \u00d6zerk y\u00f6netim, Tanzimat&#8217;\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmeye kar\u015f\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tedbirdi. Girit&#8217;te uyguland\u0131 ama sonu\u00e7ta ada kaybedildi. Berlin Konferans\u0131&#8217;nda kabul edilen stat\u00fcyle de Osmanl\u0131 Balkanlar&#8217;dan koptu.<\/p>\n<p> Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin her d\u00f6nemde ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc &#8216;hidiv&#8217; marifetiyle y\u00f6netti\u011fi M\u0131s\u0131r ve &#8216;han&#8217; idaresindeki K\u0131r\u0131m hari\u00e7 tutulursa k\u0131smi nitelikte \u00f6zerklik tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ilk yer Girit&#8217;tir denilebilir. <\/p>\n<p> \u0130mparatorlu\u011fun b\u00fct\u00fcn \u00e7abas\u0131 1822&#8217;lerden itibaren s\u00fcrekli isyan ve bast\u0131rmaya sahne olan Girit&#8217;e Avrupa devletlerinin m\u00fcdahil olmas\u0131n\u0131 engellemek, sorunun imparatorlu\u011fun &#8216;i\u00e7 meselesi&#8217; olarak g\u00f6r\u00fclmesini temin etmekti. Zira S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 dolay\u0131s\u0131yla adan\u0131n stratejik \u00f6nemi art\u0131yordu. Ancak ne kadar arzu edilirse edilsin bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131 olunamad\u0131. <\/p>\n<p> Avrupa devletleri her vesileyle, \u00f6zellikle Yunanistan&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131ndan sonra telkinlerini bask\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek Girit&#8217;i \u0130stanbul&#8217;un kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmak istediler. Vilayet Nizamnamesi \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra Ali Pa\u015fa&#8217;n\u0131n buldu\u011fu \u00f6zerklik son deneme oldu. <\/p>\n<p> Sadrazam \u00c2li Pa\u015fa 6 Ekim 1867&#8217;de Girit&#8217;e giderek haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u0131slahat program\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Buna g\u00f6re, Vergiler \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131lacak, valinin yan\u0131nda biri M\u00fcsl\u00fcman, di\u011feri H\u0131ristiyan olmak \u00fczere iki dan\u0131\u015fman bulunacak, yerel ve genel meclisler kurulacak, bunlar\u0131n \u00fcyeleri M\u00fcsl\u00fcman ve H\u0131ristiyanlardan se\u00e7ilecek, ada gerekti\u011fi kadar sancaklara ayr\u0131lacak ve bunlar\u0131n ba\u015f\u0131na getirilecek ki\u015filerin yar\u0131s\u0131 M\u00fcsl\u00fcman, yar\u0131s\u0131 H\u0131ristiyan olacak, resmi yaz\u0131\u015fmalar T\u00fcrk\u00e7e ve Rumca olmak \u00fczere iki dilde yap\u0131labilecekti. Sonu\u00e7 malum, Girit 1908&#8217;de Yunanistan&#8217;a iltihak etti. Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n itiraz\u0131, hukuki s\u00fcreci uzatt\u0131 biraz ama fiili durum 1912&#8217;de resmen tescil edildi.<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\">[3]<\/a> <\/p>\n<p> <strong>Dr. Nejat Tarak\u00e7\u0131n\u0131n baz\u0131 ilmi ve gerek\u00e7i tespitleri, T\u00fcrkiye-ABD ili\u015fkilerinin seyri ve strateji konusunda, ak\u0131ll\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Ama sonunda, \u00e7\u00f6z\u00fcm re\u00e7etesi olarak, T\u00fcrkiye&#8217;nin ya ABD&#8217;nin yedek lasti\u011fi ve basit bir i\u015fbirlik\u00e7isi olmay\u0131 veya Rusya&#8217;n\u0131n himayesine s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 \u00f6nermesi, yani bir nevi \u00f6l\u00fcmlerden \u00f6l\u00fcm be\u011fendirmesi, ama nedense T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve \u0130slam alemine \u00f6nderlik yapacak tarihi ve talihli potansiyelini harekete ge\u00e7irip Lider \u00fclke konumuyla, Rusya, \u00c7in ve G\u00fcney Amerika&#8217;y\u0131 da yan\u0131na alarak t\u00fcm mazlum milletlere kol kanat gerecek, 54. h\u00fck\u00fcmetin ba\u015fbakan\u0131 Erbakan Hoca&#8217;n\u0131n D-8 giri\u015fimi gibi onurlu ve olumlu projelerini a\u011fz\u0131na almaktan bile \u00e7ekinmesi, hem insan\u0131 hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Hem de, Jeopolitik Dergisinin: sorunlar\u0131 do\u011fru s\u00f6yleyip, ama sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 eksik ve yanl\u0131\u015f g\u00f6stermek yoluyla, yine emperyalist ve Siyonist d\u00fcnya d\u00fczenine dolayl\u0131 hizmet etme gayreti mi g\u00fcd\u00fclmektedir? Sorusunu akla getirmektedir.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Amerikan imparatorlu\u011fu g\u00f6lgesindeki T\u00fcrkiye&#8217;nin se\u00e7enekleri<\/strong><\/p>\n<p> <strong>ABD Nedir, Ne De\u011fildir?<\/strong><\/p>\n<p> ABD, 600 y\u0131ll\u0131k Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fundan sonra d\u00fcnyan\u0131n ikinci &#8220;Otar\u015fik&#8221; (her bak\u0131mdan kendine yeterli) devleti olarak 1776&#8217;da d\u00fcnya sahnesinde yerini ald\u0131 ve 2006 y\u0131l\u0131nda kurulu\u015funun 230.\u00a0 y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kutlad\u0131. ABD, kurulu\u015funu takip eden 100 y\u0131l boyunca d\u00fcnya meselelerinden uzak durarak i\u00e7 dinamiklerini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki okyanus aras\u0131ndaki bu &#8220;<strong>K\u0131tasal Devlet<\/strong>&#8221; sahip oldu\u011fu do\u011fal zenginlikler ile k\u0131sa zamanda d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkelerinden biri yap\u0131ld\u0131. Avrupa ve Asya&#8217;dan k\u0131taya akan insan ve beyin g\u00f6\u00e7\u00fc ile Osmanl\u0131dan bu yana d\u00fcnyan\u0131n <strong>&#8220;\u00e7okuluslu ve \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc&#8221;<\/strong> ikinci devleti meydana \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130\u00e7 sava\u015f\u0131 takiben Anadolu&#8217;daki Likya Medeniyetini \u00f6rnek alan bir siyasi ve idari yap\u0131lanma ile d\u00fcnyada \u00f6zg\u00fcn bir y\u00f6netim sistemi kurmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Kab\u0131na s\u0131\u011famayan ABD, emperyal faaliyetlere ba\u015flad\u0131. 1853&#8217;te Japonya&#8217;ya, 1898&#8217;de Filipinler&#8217;e el att\u0131. Daha sonra adalar grubunun tamam\u0131n\u0131 ald\u0131. Marianas&#8217;\u0131n g\u00fcneyindeki, Manila yolu \u00fczerinde bulunan Guam, ele ge\u00e7irildi. Buna Hawai, Wake Adas\u0131 ve Filipinler eklendi. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta ABD idari, hukuki ve ekonomik sistemi, \u00f6ncelikle bireyi esas alan sosyal a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir doktrine dayanmaktayd\u0131. Ancak ekonomik g\u00fcc\u00fc yan\u0131nda teknolojik ve askeri g\u00fcc\u00fc de artan ABD, \u00fclkedeki dev silah, kimya, petrol \u015firketlerinin zorlamas\u0131yla emperyal bir sistem haline ula\u015ft\u0131. Bu nedenle y\u00f6netimde &#8220;Finans Kapital&#8221;in hegemonyas\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. B\u00f6ylece devlet-birey ili\u015fkisinde Finans-Kapital(F-K) birey kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ele ald\u0131. (Bu finans kapitalizmin arkas\u0131nda ise, Siyonist Yahudi aileleri bulunmaktayd\u0131.) Buna paralel olarak politik yap\u0131y\u0131 ve y\u00f6netimi belirlemede de bu g\u00fc\u00e7lerin istek ve \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131. Bug\u00fcn ve ge\u00e7mi\u015fteki ABD y\u00f6netim ve politik sistemi i\u00e7inde, zaman\u0131nda petrol, silah ve finans sekt\u00f6r\u00fcnde g\u00f6rev alm\u0131\u015f veya emekli oldu\u011funda g\u00f6rev alan \u00e7ok say\u0131da politikac\u0131 ve y\u00fcksek b\u00fcrokrata rastlayabilirsiniz.<\/p>\n<p> <strong>Her iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda Avrupa&#8217;y\u0131 istiladan kurtaran ABD, ayn\u0131 zamanda Uzakdo\u011fu ve Ortado\u011fu kaynaklar\u0131n\u0131n Bat\u0131 kontrol\u00fcnde kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 ba\u015flayan ve yakla\u015f\u0131k 50 y\u0131l s\u00fcren So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemindeki Bat\u0131-Sovyet \u00e7eki\u015fmesi y\u00fcz\u00fcnden \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya \u00dclkeleri ve T\u00fcrkiye gibi kalk\u0131nmakta olan \u00fclkeler \u00e7ok ac\u0131lar ya\u015fad\u0131. Her iki taraf da, bu \u00fclkelerin hi\u00e7 bir zaman tam anlam\u0131yla ekonomik geli\u015fme ve kalk\u0131nmalar\u0131na f\u0131rsat tan\u0131mad\u0131. Maalesef, Atat\u00fcrk&#8217;ten sonraki T\u00fcrkiye yapt\u0131\u011f\u0131 bir dizi ikili anla\u015fmayla e\u011fitimden ekonomiye, tar\u0131mdan g\u00fcvenli\u011fe kadar tam anlam\u0131yla ABD hegemonyas\u0131na kayd\u0131r\u0131ld\u0131. Kendi kendini y\u00f6netti\u011fini zanneden T\u00fcrkiye, global ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 nedeniyle, Bat\u0131 blo\u011funda yer almak zorunda kald\u0131. 5 Nisan 1946&#8217;da ABD&#8217;ye ait Missuri adl\u0131 geminin \u0130stanbul&#8217;u ziyareti ile ba\u015flayan ABD-T\u00fcrkiye tek tarafl\u0131 &#8220;stratejik ili\u015fkileri&#8221; 1974 sonras\u0131 ambargo d\u00f6nemi hari\u00e7, 2000 y\u0131l\u0131na kadar ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 da olsa iyi bir seviyede cereyan etti. 2003&#8217;de Irak harek\u00e2t\u0131 i\u00e7in T\u00fcrk topraklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na izin verilmemesini takiben, S\u00fcleymaniye&#8217;de T\u00fcrk askerlerinin tutuklanmas\u0131 ve PKK&#8217;ya kar\u015f\u0131 ABD&#8217;nin kay\u0131ts\u0131z kalmas\u0131, ABD-T\u00fcrkiye ili\u015fkilerini olumsuz y\u00f6nde etkiledi. ABD&#8217;nin T\u00fcrkiye&#8217;deki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 tarihteki en k\u00f6t\u00fc duruma geriledi. ABD&#8217;nin Irak&#8217;taki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ilave olarak, y\u00fckselen ve t\u0131rmanan \u0130ran-ABD gerginli\u011fi ortam\u0131nda, ABD-T\u00fcrkiye ili\u015fkileri global ve b\u00f6lge dengeleri ac\u0131s\u0131ndan son derece kritik bir a\u015famaya gelmi\u015ftir. <\/strong><\/p>\n<p> <strong>ABD&#8217;nin Global Doktrini<\/strong><\/p>\n<p> 19.y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131ndan itibaren emperyal politikalar izlemeye ba\u015flayan ABD, ikinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra Sovyetlerin kar\u015f\u0131 denge olu\u015fturmas\u0131 nedeniyle, global politikalar\u0131nda daha kat\u0131l\u0131mc\u0131, daha dengeli ve dolayl\u0131 stratejilere yer verdi. Ancak So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 Amerikan stratejileri giderek do\u011frudan ve pervas\u0131z bir karakter kazand\u0131. Zaman\u0131n Savunma Bakan\u0131 Dick Cheney ve arkada\u015f\u0131 Paul Wolfowitz ve Lewis Libby taraf\u0131ndan 1997&#8217;de haz\u0131rlanan Savunma Planlama K\u0131lavuzu (Defense Planning Guide)&#8217;nda Ortado\u011fu i\u00e7in \u015funlar yaz\u0131l\u0131yd\u0131: Savunma Stratejimizi yaparken temel kayg\u0131m\u0131z, bizimle boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fmeye kalkacak bir s\u00fcper g\u00fcc\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmektir. Hammaddeleriyle bir d\u00fcnya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131na hizmet edebilecek bu b\u00f6lgeye, bize d\u00fc\u015fman bir g\u00fcc\u00fcn egemen olmas\u0131na engel olmal\u0131y\u0131z. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ABD&#8217;nin 2001&#8217;den \u00e7ok daha \u00f6nce Irak&#8217;a sald\u0131r\u0131 niyeti oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. B\u00f6ylece, ABD Global Doktrininin; finansal, ticari, teknolojik ve askeri y\u00f6nden d\u00fcnya liderli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmek, kendisine rakip olabilecek devlet veya devletler grubunun aktif hale gelmesini \u00f6nlemek oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu temel doktrin \u00e7er\u00e7evesinde ABD&#8217;nin i\u00e7 politik yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 iki ana parti (Cumhuriyet\u00e7i ve Demokratlar) ve Pentagon (Askeri cephe) olu\u015fturmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 d\u0131\u015f politik yap\u0131lanmas\u0131 ise; Avrupa Birli\u011fi, NATO, ASEAN, APEC gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar ile ikili i\u015fbirli\u011fi anla\u015fmalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fmaktad\u0131r. Bu temel doktrin \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fturulan ana strateji i\u00e7in, g\u00fc\u00e7 ve kaynak olarak \u00fc\u00e7 temel unsur kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bunlar;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n<p> \u00b7\u00a0 Finans-Kapital Sistemi<\/p>\n<p> \u00b7\u00a0 Petrol End\u00fcstrisi <\/p>\n<p> \u00b7\u00a0 Silah sanayidir<\/p>\n<p> Birbirlerine entegre ve etkile\u015fim i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan, Petrol ve Silah end\u00fcstrisini, bunlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z konumdaki F-K Sistem kontrol etmekte ve y\u00f6nlendirmektedir. En tepede F-K bulunur, di\u011fer unsurlarsa, birbiriyle i\u00e7ice ge\u00e7mi\u015f hissedarl\u0131k ili\u015fkileri ve diktat\u00f6rl\u00fckler yoluyla F-K&#8217;e eklemlenir. F-K, bankac\u0131l\u0131k ve sigorta sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc kontrol ederek global sermayeye y\u00f6n verir. \u0130nan\u0131lmaz b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki servetleri kontrol eden dev petrol tekelleri, bu serveti kasas\u0131nda tutan F-K Sistemin bankalar\u0131na girift ba\u011flarla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u00fcz milyarlarca dolar, Londra; Frankfurt, Paris, Newyork ve \u00f6zellikle ABD&#8217;deki Citicorp, Bankers, Trust, Manufactureres Hanover, Chemical Bank; Morgan Guaranty, Chase Manhattan vb. gibi bankalara hi\u00e7 bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmadan ula\u015fmaktad\u0131r. Global ABD Doktrininin en \u00f6nemli unsurlar\u0131 olan Silah ve Petrol End\u00fcstrinin F-K ile nas\u0131l bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde oldu\u011fu \u015fu anda ya\u015fanmakta olan Irak \u00f6rne\u011finde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zlemlenebilmektedir. Petrol \u015firketlerinin ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu anlamak i\u00e7in, Exxon\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015firketi oldu\u011funu bilmek yeterlidir. Bu stratejinin ABD nezdinde ne anlama geldi\u011fi ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in hangi seviyede fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131n veya ac\u0131mas\u0131zl\u0131klar\u0131n sergilenmesi gerekti\u011fi Vietnam, Afganistan ve Irak \u00f6rneklerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP) haritalar\u0131n\u0131n mimar\u0131 Amerikal\u0131 Albay Ralph Peters daha binba\u015f\u0131 r\u00fctbesinde iken \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: Amerikan ekonomisi ad\u0131na, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenli\u011finin kal\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, Amerikan ordusunun g\u00f6revlerinden biridir. Bu u\u011furda makul say\u0131da insan \u00f6ld\u00fcrmeye haz\u0131r\u0131z. 1996 y\u0131l\u0131nda, CBS kanal\u0131ndaki &#8220;60 dakika&#8221; program\u0131nda zaman\u0131n D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Madeleine Allbright&#8217;e \u015fu soru sorulmu\u015ftu: Irak&#8217;ta 500.000 \u00e7ocu\u011fun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duyduk. Hiro\u015fima&#8217;da bundan daha az insan \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. Elde edilenler bu bedele de\u011fer mi? Allbright bu soruyu \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131: Bu zor bir soru. Ama evet; elde edilenlerin \u00f6denen bedele de\u011fdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. 2003&#8217;ten bu yana Irak&#8217;ta \u00f6lenlerin bir milyonu ge\u00e7ti\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Amerikan\u0131n Global Doktrininin pervas\u0131zca uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Peki bunun neyin bedeli oldu\u011funa veya neye de\u011fdi\u011fine bir bakal\u0131m. Irak ve Afganistan&#8217;da, ba\u015f\u0131n\u0131 KBR\/Halliburton ve Bechtel&#8217;in \u00e7ekti\u011fi 10 Amerikan \u015firketi y\u00fcklenici olarak faaliyet g\u00f6stermektedir. Halliburton ve Becthel daha Ekim 2003&#8217;te, yani, ABD&#8217;nin Irak&#8217;a sald\u0131r\u0131s\u0131ndan sadece 7 ay sonra 3.3 milyar dolar\u0131 ge\u00e7en ihaleler kazanm\u0131\u015flard\u0131r Yakla\u015f\u0131k 70 Amerikan firmas\u0131 bu s\u00f6zle\u015fmelerden 8 milyar dolar kazanacak. Bu \u015firketlerin % 60&#8217;\u0131n\u0131n \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticileri, \u00f6nceden Amerikan h\u00fck\u00fcmeti ya da Pentagon i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Ayr\u0131ca bu \u015firketler Bush&#8217;a se\u00e7imlerde yar\u0131m milyar dolardan fazla destek vermi\u015fti. Halliburton&#8217;un ba\u015f\u0131nda 2000 y\u0131l\u0131na kadar \u015fimdiki ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Dick Cheney bulunuyordu. Irak&#8217;taki in\u015fa s\u00f6zle\u015fmelerinin \u00e7o\u011funlu\u011funu Bechtel ald\u0131. \u015eirketin \u00e7ok uluslu Chevron-Texaco ile ili\u015fkisi vard\u0131. \u015eimdiki D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 C.Rice, 9 y\u0131l \u00f6nce Chevron&#8217;da y\u00f6netim kurulu \u00fcyesiydi. Bechtel&#8217;in y\u00f6netim kurulunda ise a\u015fa\u011f\u0131dakiler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> \u00b7\u00a0 George Shultz; Reagan d\u00f6neminin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131, Nixon d\u00f6neminin Maliye Bakan\u0131<\/p>\n<p> \u00b7\u00a0 John McCone; CIA eski \u015fefi<\/p>\n<p> \u00b7\u00a0 Casper Weinberger; eski Savunma Bakan\u0131<\/p>\n<p> \u00b7\u00a0 Jack Sheehan; NATO eski Ba\u015fkomutan\u0131 <\/p>\n<p> Pentagon harcamalar\u0131nda ise Northrop Grumman, Boeing, Raytheon, Locheed Martin, General Dynamics \u015firketleri ba\u015f\u0131 \u00e7ekmektedir. Bunlar, eski \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerini Bush h\u00fck\u00fcmetine sokmu\u015f durumdad\u0131rlar.<\/p>\n<p>  <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a>[1] Milli Gazete \/ Fahri G\u00fcven<\/p>\n<p> <a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> 19.12.2007 \/ Milli Gazete<\/p>\n<p> <a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> 18.11.2007 \/ Avni \u00d6zg\u00fcrel \/ Radikal<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><strong>&#8220;O (Allah) iki do\u011funun da rabbidir, iki bat\u0131n\u0131n da rabbidir&#8221;<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a> ayeti bize;<\/strong><\/p>\n<p> <strong>a- Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n: 1- Avrupa 2- Amerika olarak iki bloktan olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 <\/strong><\/p>\n<p> <strong>b- Do\u011fu aleminin ise: 1- \u0130slam co\u011frafyas\u0131 2- Rusya, \u00c7in, Japonya, Hindistan ve di\u011fer Asya topluluklar\u0131 olarak yine ikiye ayr\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p>  <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> Rahman: 17<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[80],"tags":[],"class_list":["post-1228","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mart-2008"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1228"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1228\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}