{"id":1241,"date":"2008-04-02T06:15:19","date_gmt":"2008-04-02T06:15:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/04\/02\/abd-merkezli-kuresel-kriz-kacinilmazdir\/"},"modified":"2008-04-02T06:15:19","modified_gmt":"2008-04-02T06:15:19","slug":"abd-merkezli-kuresel-kriz-kacinilmazdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/nisan-2008\/abd-merkezli-kuresel-kriz-kacinilmazdir\/","title":{"rendered":"ABD MERKEZL\u0130 K\u00dcRESEL KR\u0130Z KA\u00c7INILMAZDIR!"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><strong>Gelecek \u00d6ng\u00f6r\u00fcleriyle Tan\u0131nan<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>Me\u015fhur Amerikal\u0131 Ekonomist Prof. Noriel Roubini:<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>ABD MERKEZL\u0130 K\u00dcRESEL KR\u0130Z KA\u00c7INILMAZDIR!<\/strong><\/p>\n<p> <\/p>\n<p><strong>Yale ve New York \u00dcniversiteleri Profes\u00f6r\u00fc, eski Beyaz Saray dan\u0131\u015fmanlar\u0131ndan olan ve ekonomi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en sayg\u0131n internet sitesi say\u0131lan RGE Monit\u00f6r ara\u015ft\u0131rma sistemini kuran Prof. Dr. Noriel Roubini:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Amerika&#8217;n\u0131n ve makro ekonomik programlar\u0131n ayar\u0131n\u0131 bozan &#8220;gizli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir elin mevcudiyetini&#8221; ve &#8220;kimin bu bat\u0131k (fiyatlanamayan) enstr\u00fcmanlar\u0131 ve kredileri elinde tuttu\u011funun bir t\u00fcrl\u00fc bilinemedi\u011fini&#8221; s\u00f6yl\u00fcyor ve herkesin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir ekonomik kriz ortam\u0131na ve k\u00fcresel finans iflas\u0131na haz\u0131r olmas\u0131 gerekti\u011fini tavsiye ediyor!. Prof. Roubini:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Acaba, Piyasalar\u0131 alt \u00fcst eden ve krizleri y\u00f6nlendiren gizli bir el mi vard\u0131r? diye sormadan edemiyor!<\/strong><\/p>\n<p><strong>Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin hisse senedi piyasalar\u0131 deprem ya\u015fay\u0131nca, Federal Reserve (Yahudi sermaye g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki ABD Merkez Bankas\u0131) dayanamay\u0131p, normal faiz toplant\u0131s\u0131ndan bir hafta \u00f6nce ve yak\u0131n ge\u00e7mi\u015finde hi\u00e7 yapmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fekilde, gecelik Dolar (Fed Funds) faizini 75 baz puan d\u00fc\u015f\u00fcrerek % 3.50&#8217;ye \u00e7ekmi\u015f bulunuyor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>1 hafta bile sabredemeyen Fed bu kararla b\u00fcy\u00fck bir itibar kayb\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f oluyor. Piyasalarda uzun s\u00fcre ABD ekonomisinin resesyona girece\u011fi (hakl\u0131 sebeplerle) ortaya konurken Fed ekonominin hi\u00e7 de k\u00f6t\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve resesyona girmeden, biraz yava\u015flayarak bu krizi atlataca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Ama 75 baz puan indirim yaparken yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u015fimdi piyasalarla ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fe geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Piyasalar\u0131n diliyle &#8220;faiz e\u011frisinin (yani piyasalar\u0131n) arkas\u0131nda kalan&#8221; Fed simdi \u015fiddetli faiz indirimleriyle &#8220;e\u011frinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye&#8221; \u00e7abal\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p>2006 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de ya\u015fanan d\u00f6viz krizinde de Merkez Bankas\u0131n\u0131n ayn\u0131 sorunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlan\u0131yor. Cari a\u00e7\u0131k finansman\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 ve o d\u00f6nemdeki global krizin yaratt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6viz talebi k\u00fc\u00e7\u00fcmsenince Merkez Bankas\u0131 da &#8220;e\u011frinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek&#8221; i\u00e7in \u00e7ok y\u00fcksek faiz indirimleri yapmak zorunda kald\u0131. Bir yerden sonra merkez bankalar\u0131n\u0131n piyasalara baz\u0131 \u015feyleri dikte etme g\u00fcc\u00fc yok. T\u00fcrkiye \u00f6rne\u011finde faizler artmasa de\u011fer kaybeden YTL birincil ama\u00e7 olan enflasyon hedefini tamiri m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u015fekilde yerle bir edecekti. ABD \u00f6rne\u011finde Fed i\u015fin i\u00e7ine girmese \u00e7\u00f6ken borsalar ekonomiyi uzun s\u00fcrecek bir resesyona sokacakt\u0131. Her iki durumda da merkez bankalar\u0131 kendilerinin istemedikleri ama piyasalar\u0131n istedikleri \u015feyleri yapmak zorunda kald\u0131. Yine her iki durumda merkez bankalar\u0131ndan (ve Hazine&#8217;lerden) istediklerini alan piyasalar ge\u00e7ici olarak yat\u0131\u015ft\u0131 ama krizden kurtulamad\u0131.<\/p>\n<p>Avrupa Merkez Bankas\u0131 (ECB) her \u015feye ra\u011fmen iyi dayan\u0131yor. Ama Dolar\/Euro faiz aral\u0131\u011f\u0131 iyice a\u00e7\u0131l\u0131p da Euro kuvvetlenince ve Avrupa ekonomilerinden gelen k\u00f6t\u00fc haberler iyice ivme kazan\u0131nca piyasalar o kaleyi de fethedecekler. ECB de mecburen Fed&#8217;i izleyerek faiz indirmeye ba\u015flayacak ve bu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda Euro da de\u011fer kaybedecek. Euro&#8217;nun g\u00fcc\u00fc ECB&#8217;nin piyasalara dayanma g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bundan sonra nelere haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Piyasalara ne verirseniz daha da isterler&#8221; \u015feklinde bir deyim vard\u0131r. Ger\u00e7ekten de daha d\u00fcne kadar 2008 Ocak sonunda 50 baz puan faiz indirimi yapmas\u0131 beklenen (istenen) Fed&#8217;in hemen 75 baz puan indirim yapt\u0131\u011f\u0131 halde Ocak sonundaki toplant\u0131da bir 50 baz puan daha indirece\u011fi, ve Mart ay\u0131nda da 25 baz puan daha indirip Fed Funds faizini % 2,75&#8217;e \u00e7ekece\u011fi tahmin ediliyor. Art\u0131k bu a\u015famada Fed&#8217;in piyasalar\u0131n istediklerine direnme g\u00fcc\u00fc yok, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla bu istenenleri yapmak zorunda kalacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede iki senaryo ortaya koymak m\u00fcmk\u00fcn:<\/p>\n<p>Birincisi, Fed&#8217;in faiz indirimleri (mevcut ve gelecekler), ABD Hazinesi&#8217;nin te\u015fvik uygulamas\u0131 ve sigorta reg\u00fcl\u00e2t\u00f6r\u00fcn\u00fcn bankalar \u00fczerinden sigortac\u0131lar\u0131 kurtarma plan\u0131 son derece olumlu kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Bu sayede ABD&#8217;nin ve global ekonominin resesyona girmeden kurtulaca\u011f\u0131 ya da ABD girse bile k\u0131sa s\u00fcrece\u011fi ve yay\u0131lmayaca\u011f\u0131 varsay\u0131lacakt\u0131r. O zaman da piyasalar\u0131n d\u00fczelece\u011fine ve eskiye d\u00f6n\u00fclece\u011fine oynanacak ve ger\u00e7ekten de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, t\u00fcm bu geli\u015fmeler (Fed&#8217;in faiz indirimleri, kamu te\u015fviki, kurtarma plan\u0131) olumlu kar\u015f\u0131lanacak ama, ne resesyonun \u015fiddet oran\u0131n\u0131 ne de yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemeye yeterli olmayacakt\u0131r. CDO&#8217;lar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 resesyon d\u00f6n\u00fcp CDS&#8217;lerle bir kez daha vuracakt\u0131r. Resesyonun \u015fiddeti ve s\u00fcresi giderek b\u00fcy\u00fcyecek ve tehlikeli boyutlara ula\u015facakt\u0131r. Ama bunun b\u00f6yle oldu\u011fu bilinse de b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar bug\u00fcn otoritelerin panikleyerek halde ald\u0131klar\u0131 \u00f6nlemlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 olumlu ortam\u0131, kendi risklerini azaltmakta kullanacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu ancak risklerin art\u0131k sona erdi\u011fine ciddi \u015fekilde inan\u0131l\u0131rsa yapacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011fal olarak, her iki senaryoya da prim veren ekonomistler vard\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da Profes\u00f6r Nouriel Roubini&#8217;nin bu ay i\u00e7inde 2,75 baz puan Fed faiz indirimi \u00f6ncesinde) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir de\u011ferlendirmenin birebir terc\u00fcmesi yer almaktad\u0131r (yorum katm\u0131yoruz ve zaten gerek de yok; yeterince a\u00e7\u0131kt\u0131r).<\/p>\n<p>Prof. Roubini&#8217;nin de\u011ferlendirmelerini buraya almam\u0131z\u0131n bir sebebi vard\u0131r. Yakla\u015f\u0131k iki y\u0131l \u00f6nce Singapur&#8217;daki IMF toplant\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda kendisinden 2007 sonlar\u0131na do\u011fru ABD&#8217;de ipotek krizi ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 ve ABD ekonomisinin bir resesyona girece\u011fini dinlemi\u015ftik. O d\u00f6nemde bu konuyu \u0131srarla vurgulayan ve tarih verecek kadar bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcye kendisini ba\u011flayan ba\u015fka bir &#8220;\u00fcnl\u00fc&#8221; ekonomist g\u00f6rmemi\u015ftik. Elbette bu do\u011fru \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcn de sebebi var. Roubini, uyduruk dergilerde yay\u0131nlanan literat\u00fcr taramalar\u0131yla profes\u00f6rl\u00fck olanlardan de\u011fildir (zaten ABD&#8217;de bu pek olmuyor). Kendisi Harvard doktoral\u0131d\u0131r, y\u00fczlerce sayg\u0131n yay\u0131n\u0131 vard\u0131r. Yale ile New York \u00dcniversitelerinde Profes\u00f6rl\u00fck yapmaktad\u0131r. Ekonomist dergisi taraf\u0131ndan d\u00fcnyadaki 1 numaral\u0131 ekonomi internet sitesi se\u00e7ilen RGE Monitor isimli ara\u015ft\u0131rma sitesinin kurucusu olup piyasalarla \u00e7ok i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. Eski Beyaz Saray dan\u0131\u015fmanlar\u0131ndand\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hep &#8220;kar\u015f\u0131t\/olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f&#8221; sunma \u00f6zelli\u011fi de yok.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki de\u011ferlendirme bir\u00e7ok okur a\u00e7\u0131s\u0131ndan &#8220;gaml\u0131 bir ekonomistin&#8221; bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olarak nitelendirilebilir. Ama yine de yukar\u0131daki senaryolardan birinde karar k\u0131lmadan okumakta fayda vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Nouriel Roubini&#8217;nin bilimsel tespitleri ve beklentileri \u015fu ana ba\u015fl\u0131klar\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Roubini yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede 2008 y\u0131l\u0131nda global ekonomik geli\u015fmelere y\u00f6nelik olarak a\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131 yan\u0131tl\u0131yor:<\/p>\n<p>1) ABD ekonomisi resesyona girecek mi, yoksa yumu\u015fak ini\u015fle kurtulup ge\u00e7i\u015ftirebilecek midir?<\/p>\n<p>2) Piyasalardaki mevcut finansal kriz (likidite ve kredi s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131) k\u00f6t\u00fcye mi, yoksa iyiye mi gidecektir?<\/p>\n<p>3) Fed faiz indirecek mi ve bu faiz indirimleri resesyonu \u00f6nleyebilecek midir?<\/p>\n<p>4) Di\u011fer \u00fclkeler ABD&#8217;deki ekonomik sorunlardan kendilerini ayr\u0131\u015ft\u0131rabilecek midir, etkilenecek midir?<\/p>\n<p>5) Global enflasyondan m\u0131, yoksa tersine bir defl\u00e2syondan m\u0131 endi\u015felenmemiz gerekir?<\/p>\n<p>6) Stagflasyon (ekonomik durgunluk ve y\u00fcksek enflasyon ortam\u0131) riski nedir?<\/p>\n<p>7) T\u00fcm bunlar, finansal piyasalar ve enstr\u00fcmanlar\u0131n fiyatlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, ne anlama gelmektedir?<\/p>\n<p><strong>\u00d6zet cevaplar ve dikkat \u00e7ekici uyar\u0131lar \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>ABD ekonomisi sert bir ini\u015f (resesyon) ya\u015fayacak ve bu uzun s\u00fcrecek.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Likidite ve kredi krizi daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fecek ve bu nedenle sistemik finansal kriz riski b\u00fcy\u00fcyecek.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Fed&#8217;in faiz indirimi &#8220;\u00e7ok az ve \u00e7ok ge\u00e7&#8221; olacak ve resesyonu \u00f6nleyemeyecek.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Di\u011fer \u00fclkeler ABD&#8217;deki resesyondan ayr\u0131\u015famayacaklar, tersine ABD ekonomisine kat\u0131lacaklar ve global ekonomi d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ge\u00e7ecek.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Mevcut enflasyon bask\u0131lar\u0131 (enerji, petrol, emtia fiyat art\u0131\u015flar\u0131) ABD&#8217;deki resesyonla birlikte azalacak.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Tam bir stagflasyon ortam\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in petrol fiyatlar\u0131nda harici bir negatif arz \u015foku devreye girecek (\u0130ran&#8217;la bir sava\u015f gibi).<\/strong><\/li>\n<li><strong>Riskli yat\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131 (hisse senetleri, konut, emtia, geli\u015fmekte olan \u00fclke piyasalar\u0131 ve Dolar) olumsuz etkilenecek. <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>ABD Resesyonu ve Sistemik Finansal Kriz Aras\u0131ndaki Fasit Daire Korkutmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>ABD ciddi bir resesyon ya\u015fayacak (2008&#8217;in ilk \u00e7eyre\u011finden ba\u015flayarak en az d\u00f6rt \u00e7eyrek s\u00fcrecek). Bu, 1990-91 ve 2001 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fanan hafif resesyonlardan \u00e7ok daha uzun olacak.<\/li>\n<li>Bu resesyon, ya\u015fanan finansal kay\u0131plar\u0131 artt\u0131racak (toplamda 1 trilyon $&#8217;dan daha fazla olmak \u00fczere) ve daha b\u00fcy\u00fck likidite ve kredi krizleriyle sonu\u00e7lanacak.<\/li>\n<li>Sistemik bir finansal kriz ihtimali artacak.<\/li>\n<li>Likidite ve kredi krizleri ekonomik darbo\u011faz\u0131 \u00e7ok daha uzun s\u00fcreli ve ciddi k\u0131lacak.<\/li>\n<li>Sonu\u00e7 olarak ABD ekonomik kriz ile, finansal kriz aras\u0131nda bir fasit daireye girmi\u015f bulunacak.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Neden ABD&#8217;de Resesyon (Ekonomik d\u00fc\u015f\u00fc\u015f) ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r?&#8230;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Son gayrimenkul krizi (resesyonu) ABD tarihindeki en k\u00f6t\u00fc gayrimenkul krizidir ve durum k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor.<\/li>\n<li>Finansal kay\u0131plar y\u00fcksek riskli (\u00f6deme g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fck ki\u015filere verilen) ipotek kredilerinden d\u00fc\u015f\u00fck riskli (\u00f6deme g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek ki\u015filere verilen) ipotek kredilerine, ticari gayrimenkul ve otomobil kredilerine ve kredi kartlar\u0131na yay\u0131l\u0131yor. Yak\u0131nda \u015firket bonolar\u0131 ve CDS&#8217;lere de (tahvil sigortalar\u0131na) yay\u0131laca\u011fa benziyor.<\/li>\n<li>Likidite ve kredi krizi global olarak da yay\u0131l\u0131yor.<\/li>\n<li>Petrol fiyat\u0131 varil bas\u0131na 100 $&#8217;a kadar \u00e7\u0131kt\u0131. Art\u0131\u015f devam ediyor.<\/li>\n<li>\u015eirketlerin yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131 azal\u0131yor. Ticari gayrimenkul yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da giderek d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/li>\n<li>\u0130\u015fg\u00fcc\u00fc (istihdam) piyasas\u0131 giderek zay\u0131fl\u0131yor, daha az i\u015f ve gelir yarat\u0131yor.<\/li>\n<li>Arz taraf\u0131nda g\u00f6stergeler (imalat sekt\u00f6r\u00fc endeksi, artan stoklar) resesyon sinyali veriyor.<\/li>\n<li>T\u00fcketici kesiminde ABD ekonomisinin %70&#8217;ini olu\u015fturan ve \u00e7ok artm\u0131\u015f olan \u00f6zel t\u00fcketim yava\u015fl\u0131yor.<\/li>\n<li>Net ihracat\u0131n ve kamu harcamalar\u0131n\u0131n artmas\u0131 konut sekt\u00f6r\u00fcndeki ve \u00f6zel t\u00fcketimdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc telafi edemeyecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/li>\n<li>ABD&#8217;de resesyon 2008 ilk \u00e7eyrekte resmen ba\u015flayacak, bu k\u00f6t\u00fc gidi\u015fat durdurulam\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Konut Balonu 2006 Y\u0131l\u0131ndan Beri Patlam\u0131\u015f Durumdad\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>ABD tarihindeki en b\u00fcy\u00fck gayrimenkul resesyonu ya\u015fan\u0131yor.<\/li>\n<li>Yeni konut in\u015faatlar\u0131 %40&#8217;\u0131n \u00fczerinde, yeni ev sat\u0131\u015flar\u0131 da %50&#8217;nin \u00fczerinde d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunuyor.<\/li>\n<li>Halen sat\u0131lmay\u0131 bekleyen yeni ve mevcut konut say\u0131s\u0131 ge\u00e7mi\u015fte g\u00f6r\u00fclmeyen seviyelere \u00e7\u0131kt\u0131 ve bu konut envanteri daha da b\u00fcy\u00fcyecek g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/li>\n<li>Bu nedenle konut fiyatlar\u0131 zirve seviyelerine g\u00f6re reel olarak (enflasyondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak) %10&#8217;a varan oranlarda d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oluyor.<\/li>\n<li>Ama fiyatlar\u0131n dibe vurmas\u0131 i\u00e7in % 20 &#8211; 30 daha d\u00fc\u015fmesi gerekiyor.<\/li>\n<li>Sekt\u00f6rdeki arz fazlas\u0131n\u0131n eriyebilmesi i\u00e7in yeni konut in\u015faatlar\u0131n\u0131n bir %25 daha azalmas\u0131 ve y\u0131ll\u0131k 900 bin seviyelerine gerilemesi \u015fart oluyor.<\/li>\n<li>ABD ekonomisinin geneline yay\u0131lacak bir resesyon, gayrimenkul sekt\u00f6r\u00fcndeki resesyonu daha da derinle\u015ftirece\u011fi ve uzataca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Bu, ABD tarihindeki en k\u00f6t\u00fc gayrimenkul kaynakl\u0131 resesyon olay\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bat\u0131k ipotek kredilerinin h\u0131zla artmas\u0131 ve bankalar\u0131n teminatlar\u0131 (konutlar\u0131) geri almas\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>Ev fiyatlar\u0131ndaki %20-30 civar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f gayrimenkul kaynakl\u0131 varl\u0131klar\u0131 4-6 trilyon $ azaltacak.<\/li>\n<li>Sadece y\u00fcksek riskli kredilerde 2.2 milyon adet ev sahibi evini kaybetmek durumunda kalacak.<\/li>\n<li>Konut fiyatlar\u0131n\u0131n %30 d\u00fc\u015fmesi ile 10 milyon evin de\u011feri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda al\u0131nan kredinin alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olacak ve ev sahipleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kredilerini geri \u00f6demenin anlam\u0131 kalmayacak. Krediyi \u00f6demektense evi bankaya b\u0131rakmas\u0131 daha k\u00e2rl\u0131 olacak ve bu kredileri bat\u0131racak ba\u015fka bir fakt\u00f6r rol\u00fc oynayacak.<\/li>\n<li>Bu, ABD tarihindeki en k\u00f6t\u00fc gayrimenkul kaynakl\u0131 resesyon olacak.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Gelmekte Olan T\u00fcketim Kaynakl\u0131 Resesyon B\u00fcy\u00fck Risk Ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6zel t\u00fcketim ABD ekonomisinin %70&#8217;ini olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6\u011fedir.<\/li>\n<li>2006 y\u0131l\u0131na kadar ev fiyatlar\u0131 artt\u0131k\u00e7a ABD&#8217;Ii t\u00fcketicileri evlerini ATM makineleri gibi kulland\u0131. Ev fiyat\u0131 (artt\u0131k\u00e7a ald\u0131klar\u0131 kredinin teminat de\u011feri de artm\u0131\u015f oldu ve bankalardan daha fazla kredi kullanabilmi\u015flerdir.<\/li>\n<li>Ama \u015fimdi tasarruf yapmay\u0131p da bu kredileri harcayan ABD&#8217;Ii t\u00fcketiciler\/ev sahipleri tam da sahip olduklar\u0131 evlerin fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015ferken a\u011f\u0131r bir bor\u00e7 y\u00fck\u00fc alt\u0131nda kalm\u0131\u015f ve ezilmi\u015flerdir.<\/li>\n<li>\u00d6zel t\u00fcketim harcamalar\u0131ndaki mecburi azalma ekonomiyi resesyona s\u00fcr\u00fckleyecektir.<\/li>\n<li>2007 y\u0131lsonundaki tatil d\u00f6neminde yap\u0131lan t\u00fcketim harcamalar\u0131 2006&#8217;ya g\u00f6re (reel olarak) d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc ve 2008&#8217;de daha k\u00f6t\u00fcle\u015fecektir.<\/li>\n<\/ul>\n<p> <\/p>\n<p><strong>Fed Resesyonu \u00d6nleyebilir mi? Hay\u0131r!<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc: Fed resesyon riskini hatal\u0131 bir \u015fekilde k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fi i\u00e7in &#8220;e\u011frinin arkas\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r (\u00f6nlem almakta gecikti)&#8221;.<\/p>\n<ul>\n<li>Fed \u015fu anda ne yaparsa yaps\u0131n ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olacak ve etkili olamayacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Ekonomi sadece likidite s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda para politikas\u0131n\u0131n faiz indirimleriyle \u00e7\u00f6zemeyece\u011fi iflas sorunu da vard\u0131r.<\/li>\n<li>2001 y\u0131l\u0131ndan sonra Fed faizleri %6.5&#8217;dan %1&#8217;e \u00e7ekmi\u015f ve uzun vadeli faizler de ise 200 baz puan geriledi\u011fi hat\u0131rlardad\u0131r.<\/li>\n<li>Ama yine de o d\u00f6nemdeki teknoloji balonunu yaratan yat\u0131r\u0131m patlamas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 fazla kapasite nedeniyle bir resesyon ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>Bug\u00fcn de gayrimenkul, dayan\u0131kl\u0131 t\u00fcketim ve ta\u015f\u0131t sekt\u00f6rlerinde a\u015f\u0131r\u0131 bir yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n bu kadar patlad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde yeni yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131 faizlere duyars\u0131z hale gelir. Faizleri h\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcrseniz bile bu a\u015f\u0131r\u0131 yat\u0131r\u0131m sorununu ve bundan kaynaklanan iflaslar\u0131 \u00e7\u00f6zmek (eritmek) zaman al\u0131r.<\/li>\n<li>Bug\u00fcn Fed&#8217;in yapaca\u011f\u0131 faiz indirimlerinin bir s\u0131n\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.. Enflasyon endi\u015feleri, ABD&#8217;nin y\u00fcksek cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n finanse eden yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 azaltmalar\u0131 ve Dolar&#8217;\u0131n h\u0131zla de\u011fer kaybetmesi gibi.<\/li>\n<li>Fed&#8217;in faiz indirimleri 2001 y\u0131l\u0131nda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere resesyonun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 durduramayacakt\u0131r. Ancak resesyonun \u00e7ok fazla derinle\u015fmesini ve \u00e7ok uzun s\u00fcrmesini engelleyecek, o kadar.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Bu ciddi likidite ve kredi krizi daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fecek ve \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc boyutlara ula\u015facakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bug\u00fcnk\u00fc durum \u00e7ok ciddi bir finansal krizi ifade etmektedir.<\/li>\n<li>\u00dcnl\u00fc ekonomist Martin Wolfun tan\u0131m\u0131na g\u00f6re Anglo-Saxon finansal sisteminin bir krizidir.<\/li>\n<li>Roubini&#8217;nin tan\u0131m\u0131na g\u00f6re ise finansal globalizasyon ve sek\u00fcritizasyonunun (kredilerin tahvillere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek sat\u0131lmas\u0131 i\u015flevinin) ilk krizidir.<\/li>\n<li>Kredi s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 zamanla k\u00f6t\u00fcle\u015fecektir.<\/li>\n<li>Zararlar giderek daha fazla y\u00fcksek riskli (\u00f6deme g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fck ki\u015filere verilen) ipotek kredilerinden d\u00fc\u015f\u00fck riskli (\u00f6deme g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek ki\u015filere verilen) ipotek kredilerine, ticari gayrimenkul ve ta\u015f\u0131t kredilerine ve kredi kartlar\u0131na yay\u0131labilir.<\/li>\n<li>Sadece y\u00fcksek riskli ipotek kredilerinden yaz\u0131lacak zarar 400 milyar $&#8217;\u0131 bulabilir. T\u00fcm finansal sistemdeki zararlar ise 1 trilyon $&#8217;\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kabilir.<\/li>\n<li>Bu sadece kalitesiz (y\u00fcksek riskli, subprime) ipotek kredilerinden kaynaklanan bir problem de\u011fil. Asl\u0131nda finansal sistemin kendisi kalitesizdir.<\/li>\n<li>Bu nedenle sistemik (finansal sistemi toptan etkileyecek) bir finansal kriz riski y\u00fcksektir.<\/li>\n<\/ul>\n<p> <\/p>\n<p><strong>Neden Hatal\u0131 Kredi Kulland\u0131r\u0131mlar\u0131 Yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>1) D\u00fczenleyici ve denetleyici kurumlar tam anlam\u0131yla direksiyon ba\u015f\u0131nda uyudular.<\/p>\n<ul>\n<li>Her t\u00fcrl\u00fc finansal m\u00fchendislik harikalar\u0131n\u0131 \u00f6vmekle me\u015fguld\u00fcler.<\/li>\n<li>\u0130potek kredilerinde de bu t\u00fcr yeni \u00fcr\u00fcnlere izin verdiler ve hatta desteklediler.<\/li>\n<li>Serbest piyasa mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 istediler.<\/li>\n<\/ul>\n<p>2) Sek\u00fcritizasyon zinciri (kredilerden tahviller yarat\u0131l\u0131rken izlenen ad\u0131mlar) yanl\u0131\u015f te\u015fvik mekanizmalar\u0131 kullan\u0131rken kredi kulland\u0131r\u0131m s\u00fcrecinin denetimini g\u00fc\u00e7le\u015ftirdi (zay\u0131flatt\u0131). Bu s\u00fcre\u00e7te g\u00f6rev alan herkes bir komisyon al\u0131rken kredi riski almad\u0131lar.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130potek brokeri onaylanan kredi say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a gelirini artt\u0131rd\u0131.<\/li>\n<li>Gayrimenkul de\u011ferleyicisi evin de\u011ferini y\u00fcksek g\u00f6sterdik\u00e7e yeni i\u015f imk\u00e2n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/li>\n<li>\u0130potek kredisi kulland\u0131ranlar bunlar\u0131 tahvillere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp satarak y\u00fcksek komisyon gelirleri kazand\u0131.<\/li>\n<li>Bu tahvilleri al\u0131p da finansal m\u00fchendislik harikas\u0131 CDO&#8217;lar yaratanlar yine ciddi sat\u0131\u015f komisyonlar\u0131 ald\u0131.<\/li>\n<li>Bu CDO&#8217;lara y\u00fcksek not veren rating \u015firketleri bunun i\u00e7in ciddi &#8220;dan\u0131\u015fmanl\u0131k&#8221; \u00fccretleri kapt\u0131. Bu durum ayn\u0131 zamanda &#8220;kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8221; prensibine de ayk\u0131r\u0131yd\u0131.<\/li>\n<li>\u0130llikit olup (istendi\u011finde kolayca sat\u0131lam\u0131yor olup) yanl\u0131\u015f fiyatlanan bu CDO&#8217;lar nihayetinde bu sorunlar\u0131n hi\u00e7 birinden haberi olmayan ve tam olarak nas\u0131l bir enstr\u00fcmana yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile bilmedi\u011fi halde rating \u015firketlerine g\u00fcvenerek karar veren yat\u0131r\u0131mc\u0131lara sat\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Kim CDO&#8217;nun CDO&#8217;sunun CDO&#8217;sunun (CDO\u00b3) ne oldu\u011funu tam olarak anlay\u0131p da do\u011fru fiyatlayacakt\u0131.<\/li>\n<li>Bu sek\u00fcritizasyon zincirindeki sorunlar taraflar aras\u0131ndaki bilgi asimetrisi (farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131) ile, yanl\u0131\u015f kredi m\u00fc\u015fterilerine kredi kulland\u0131rma hatas\u0131yd\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Neden Para Politikas\u0131 Bu S\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00c7\u00f6zmede Etkisiz Kalacakt\u0131r ?&#8230;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Merkez Bankalar\u0131n\u0131n likidite ve kredi krizine kar\u015f\u0131 \u00f6nlem olarak para pompalamas\u0131, \u0131srarl\u0131 \u015fekilde y\u00fcksek seyreden Libor faizlerinin g\u00f6sterdi\u011fi gibi, etkisiz kalacak, \u00e7\u00fcnk\u00fc:<\/strong><\/li>\n<li>\u00a8 <strong>Bankalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bu sorunlar\u0131 yaratan ba\u015fka finansal kurumlar\/fonlar varl\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. (&#8220;g\u00f6lge bankac\u0131l\u0131k sistemi&#8221;)<\/strong><\/li>\n<li>\u00a8 <strong>Kriz sadece likidite bulamama krizi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kredi\/iflas krizi niteli\u011findedir.<\/strong><\/li>\n<li>\u00a8 <strong>Riskten ziyade bir &#8220;belirsizlik&#8221; durumu s\u00f6z konusudur ve kontrol edilemeyen bir el sezilmektedir (riskler fiyatlanabilir ama belirsizlik fiyatlanamaz) ger\u00e7e\u011fi \u00fcrk\u00fctmektedir!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>G\u00f6lge Bankac\u0131l\u0131k Sistemi Kriz D\u00f6neminde Son \u00c7are Olarak Merkez Bankalar\u0131ndan Likidite Kullanamaz Durumdad\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Son y\u0131llarda &#8220;G\u00f6lge Bankac\u0131l\u0131k Sistemi&#8221; h\u0131zla b\u00fcy\u00fcd\u00fc:<\/li>\n<li>\u00a8 \u00d6zel Sermaye Fonlar\u0131 ve Kald\u0131ra\u00e7l\u0131 \u015eirket Sat\u0131n Al\u0131mlar\u0131<\/li>\n<li>\u00a8 SIV ve Conduit gibi Bil\u00e2n\u00e7o d\u0131\u015f\u0131 fonlar ve bunlar\u0131n fonland\u0131\u011f\u0131 &#8220;Varl\u0131\u011fa dayal\u0131 Finansman Bonosu Piyasas\u0131&#8221;<\/li>\n<li>\u00a8 Hedge fonlar, ve Kald\u0131ra\u00e7l\u0131 (\u00e7ok bor\u00e7lanarak pozisyon alan) Spek\u00fclatif Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131<\/li>\n<li>\u00a8 Kamu fonlar\u0131n\u0131 da i\u00e7eren Para Piyasas\u0131 fonlar\u0131 (Likit fonlar)<\/li>\n<li>\u00a8 Yat\u0131r\u0131m bankalar\u0131 ve arac\u0131 kurumlar\u0131<\/li>\n<li>\u00a8 Monoline adl\u0131 tahvil\/kredi sigortac\u0131lar\u0131<\/li>\n<li>B\u00fct\u00fcn bu banka-d\u0131\u015f\u0131 oyuncular ciddi bir likidite s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve vadesi geldi\u011finde yeniden bor\u00e7lanamama sorunu ya\u015fad\u0131lar; \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u0131sa vadeli ve likit bor\u00e7lan\u0131yorlar, ama uzun vadeli ve likit olmayan bir \u015fekilde yat\u0131r\u0131m yap\u0131yorlard\u0131 (kredi veriyorlard\u0131).<\/li>\n<li>Bu t\u00fcr kurumlar\u0131n son \u00e7are olarak merkez bankalar\u0131na gidip likidite kullanma imk\u00e2nlar\u0131 da bulunmamaktayd\u0131..<\/li>\n<li>O nedenle merkez bankalar\u0131n\u0131n verdi\u011fi likidite bu t\u00fcr ihtiyac\u0131 olan kurumlardan ziyade geli\u015fmelerden korkup da gelecekte likidite bulmayaca\u011f\u0131 endi\u015fesiyle likidite stoklayan bankalara y\u00f6neldi. Halbuki bankalar istediklerinde zaten bu likiditeyi kullanabilirlerdi, bu kadar stoklamalar\u0131na gerek yoktu. <\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Sadece Likidite Bulamama Sorunu yok, \u0130flas (Bat\u0131k Kredi) Sorunu da Vard\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Likidite Krizi ile Kredi Krizi&#8217;nin bir Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131:<\/strong><\/li>\n<li>\u00a8 <strong>1998 LTCM (adl\u0131 hedge fon) krizi: Sadece likidite problemi idi. O d\u00f6nemde para politikas\u0131n\u0131 gev\u015fetip faizleri h\u0131zla indirmek i\u015fe yarad\u0131.<\/strong><\/li>\n<li>\u00a8 <strong>2007: Bug\u00fcn faiz indirimleriyle \u00e7\u00f6z\u00fclemeyecek ciddi bat\u0131k kredi sorunlar\u0131 vard\u0131r:<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>&#8211; Kredilerini geri \u00f6deme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc \u00e7eken ve \u00f6deyemeyen milyonlarca ev sahibi<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; 200 adet bat\u0131k ipotek kredisi veren finansal kurum<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Batan \u00e7ok say\u0131da m\u00fcteahhit (ve in\u015faat \u015firketi)<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Bir \u00e7ok kald\u0131ra\u00e7l\u0131 pozisyon alan spek\u00fclatif fon (yat\u0131r\u0131mc\u0131) y\u00fcz\u00fcnden:<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Yak\u0131nda \u015firketler aras\u0131nda bat\u0131k oran\u0131 artacak. 2006-2007 y\u0131llar\u0131nda anormal oranlarda d\u00fc\u015f\u00fck kalan \u015firket kredi tahvil bat\u0131k oran\u0131 resesyonla birlikte 2008&#8217;de h\u0131zla y\u00fckselecek. Bu bat\u0131klar\u0131 sigortalaman\u0131n (CDS&#8217;lerin) maliyetleri artacak. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Riske kar\u015f\u0131 belirsizlik, kafa kar\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Risk \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve fiyatlanabilir. Ama &#8220;belirsizlik&#8221; \u00f6l\u00e7\u00fclemez ya da fiyatlanamaz durumdad\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Globalle\u015fen modern ve Anglo-Saxon finansal sistemi \u015feffaf de\u011fil ve bilgi eksikli\u011fi vard\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>2 t\u00fcr \u00f6l\u00e7\u00fclemez belirsizlik bulunmaktad\u0131r:<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>1) Kay\u0131plar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc bilinmiyor. Sadece y\u00fcksek riskli ipotek kredilerinde 200-300 milyar $ ve belki daha da fazla olabilir. Bu da konut fiyatlar\u0131n\u0131n ne kadar d\u00fc\u015fece\u011fine ba\u011fl\u0131. Kolayca sat\u0131lamayan karma\u015f\u0131k CDO gibi egzotik enstr\u00fcmanlar piyasalarda arz talebe g\u00f6re de\u011fil bunlar\u0131 yaratanlar\u0131n kendi modellerinde fiyatlanabiliyor ama bu fiyatlama al\u0131c\u0131lar\u0131 ikna etmiyor. <\/strong><\/p>\n<p><strong>2) Kimin bu bat\u0131k (fiyatlanamayan) enstr\u00fcmanlar\u0131 ve kredileri elinde tuttu\u011fu bilinemiyor.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bu belirsizlik g\u00fcven kayb\u0131na neden oluyor ve &#8220;kar\u015f\u0131 taraf&#8221; riskinden korkanlar bor\u00e7 vermek istemiyor ve likidite stokluyor..<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Neden Ayr\u0131\u015fma (Decoupling) De\u011fil de, Yay\u0131lma (Re-coupling) Ya\u015fan\u0131r?<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Di\u011fer \u00fclkeler\/b\u00f6lgeler ABD&#8217;deki sert resesyondan etkilenmeden b\u00fcy\u00fcmeye devam edebilecekler mi?<\/li>\n<li>E\u011fer ABD ekonomisi resesyona girmeden yumu\u015fak bir ini\u015f yapabilse di\u011fer \u00fclkeler bundan fazla etkilenmeyebilir (ayr\u0131\u015fabilir).<\/li>\n<li>Ama sert bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f (resesyon) ya\u015fanmas\u0131 halinde di\u011fer \u00fclkeler de bundan etkilenecekler.<\/li>\n<li>2007 y\u0131l\u0131nda ABD ekonomisi yava\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in di\u011fer \u00fclkeler bundan etkilenmediler.<\/li>\n<li>Ama Goldman Sachs ve Morgan Stanley gibi kurumlar\u0131n da \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere ABD ekonomisinin resesyon ya\u015fayaca\u011f\u0131 2008 y\u0131l\u0131 di\u011fer \u00fclkelerin ABD&#8217;deki sorunlardan etkilendi\u011fi y\u0131l olacak.<\/li>\n<li>ABD hap\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer \u00fclkeler de nezle olur \u00e7\u00fcnk\u00fc ABD ekonomisi d\u00fcnya ekonomisinin d\u00f6rtte birini olu\u015fturuyor.<\/li>\n<li>Ve 2008 y\u0131l\u0131nda ABD ekonomisi sadece hap\u015f\u0131rmayacak, ciddi bir zat\u00fcrree ge\u00e7irecek. Dolay\u0131s\u0131yla bunun di\u011fer \u00fclkelere\/b\u00f6lgelere de bula\u015fmas\u0131yla global ekonomi ciddi \u015fekilde yava\u015flayacak.<\/li>\n<li>Zaten Avrupa finansal piyasalar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerden g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere finansal a\u00e7\u0131dan ciddi bir bula\u015fma oldu. Reel tarafta da olacak.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>En Fazla Hangi \u00dclkelerde\/B\u00f6lgelerde Risk Vard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Di\u011fer \u00fclkeler ABD&#8217;deki gibi geni\u015f ve derin bir resesyon ya\u015famayacak. Ama ekonomik yava\u015flama (durgunluk) bug\u00fcnlerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclenden \u00e7ok daha \u015fiddetli olacak.<\/li>\n<li>2008 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde resesyon riski artacak. (\u0130ngiltere, \u0130spanya, \u0130rlanda, ama ayn\u0131 zamanda Portekiz, \u0130talya, Fransa, Yunanistan)<\/li>\n<li>ABD ile y\u00fcksek ticaret hacmi olan \u00fclkeler daha fazla darbe yiyecek (Meksika, Kanada, \u00c7in, Do\u011fu Asya)<\/li>\n<li>\u00c7in&#8217;de ciddi bir ekonomik yava\u015flama riski ba\u015flayacak. (\u00e7\u00fcnk\u00fc ekonomik b\u00fcy\u00fcme net ihracata \u00e7ok dayan\u0131yor). Ayn\u0131 risk (\u00c7in&#8217;le olan ticaretleri nedeniyle) ayn\u0131 zamanda Do\u011fu Asya \u00fclkeleri i\u00e7in de var.<\/li>\n<li>Temel ekonomik g\u00f6stergeleri zay\u0131f olan, cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131, b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve bilan\u00e7o sorunlar\u0131 olan (T\u00fcrkiye gibi) geli\u015fmekte olan \u00fclkeler global kredi krizinden \u00e7ok daha fazla etkilenecekler.<\/li>\n<li>Asya, Latin Amerika, ve Afrika \u00fclkeleri gibi emtia ihra\u00e7 eden \u00fclkeler de global ekonomi yava\u015flay\u0131nca d\u00fc\u015fecek emtia fiyatlar\u0131ndan olumsuz etkilenecekler.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Enflasyon (Stagflasyon) mu, Yoksa Deflasyon mu olacakt\u0131r?&#8230;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Y\u00fcksek petrol, enerji ve emtia fiyatlar\u0131.<\/li>\n<li>Y\u00fckselen toplam (headline) enflasyon ve \u00e7ekirdek enflasyon oranlar\u0131.<\/li>\n<li>Y\u00fckselen enflasyon ve stagflasyon (durgunluk + y\u00fcksek enflasyon) ku\u015fkular\u0131.<\/li>\n<li>Ama stagflasyon i\u00e7in negatif arz \u015foku laz\u0131md\u0131r.<\/li>\n<li>ABD&#8217;deki resesyon ve global ekonomik yava\u015flama talep taraf\u0131nda negatif bir \u015fokun neticesi oldu\u011fu i\u00e7in, enflasyon bask\u0131lar\u0131n\u0131 artt\u0131rmayacak, tersine azaltacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Neden Global Ekonomik Yava\u015flama Enflasyon Bask\u0131lar\u0131n\u0131 Azaltacakt\u0131r?&#8230;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>ABD&#8217;deki resesyon toplam talepte bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe neden olacak ve \u015firketlerin fiyatlama (fiyat artt\u0131rma) g\u00fcc\u00fcn\u00fc zay\u0131flatacak.<\/li>\n<li>\u0130\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131ndaki zay\u0131flama is\u00e7ilik maliyetlerindeki art\u0131\u015f\u0131 yava\u015flatacak.<\/li>\n<li>Yava\u015flamaya paralel olarak global emtia talebinin azalmas\u0131 petrol, enerji ve di\u011fer emtia fiyatlar\u0131n\u0131 daraltacak.<\/li>\n<li>D\u00fc\u015fen talebe dayal\u0131 yava\u015flama d\u00fcnya genelinde enflasyon bask\u0131lar\u0131n\u0131 azaltacak.<\/li>\n<li>Ama stagflasyon, petrol fiyatlar\u0131n\u0131 f\u0131rlatacak, \u0130ran&#8217;la bir sava\u015f gibi b\u00fcy\u00fck negatif arz y\u00f6nl\u00fc \u015foklar gerektirir&#8221; belki bu da ya\u015fanacak!.. <\/li>\n<\/ul>\n<p> <\/p>\n<p><strong>Belli Ba\u015fl\u0131 Yat\u0131r\u0131m Ara\u00e7lar\u0131n\u0131n Fiyatlar\u0131na Y\u00f6nelik \u00c7\u0131kar\u0131mlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u015eirket bat\u0131klar\u0131 artt\u0131k\u00e7a kredi maliyetleri ve CDS primleri de art\u0131p ilerledi.<\/li>\n<li>Riskli \u015firket kredilerinin risk primleri (Libor+) zaten 200 baz puandan 500 baz puana kadar y\u00fckseldi.<\/li>\n<li>ABD&#8217;de ve di\u011fer balon piyasalarda d\u00fc\u015fen gayrimenkul fiyatlar\u0131 gayrimenkul de\u011ferlerini (ve kredi teminatlar\u0131n\u0131) daha fazla d\u00fc\u015f\u00fcrecek.<\/li>\n<li>Resesyon finansal kay\u0131plar\u0131 artt\u0131rd\u0131k\u00e7a CDO&#8217;lar, varl\u0131\u011fa (ipoteklere) dayal\u0131 menkul k\u0131ymetler ve benzeri t\u00fcrev enstr\u00fcmanlar\u0131n zararlar\u0131 b\u00fcy\u00fcyecek.<\/li>\n<li>Finansal kurumlar\u0131n (bankalar\u0131n) zararlar\u0131 zamanla artacak. Hisse senetleri daha da de\u011fer kaybedecek ve CDS primleri y\u00fckselecek.<\/li>\n<li>Uzun vadeli devlet tahvillerinin getirileri \u00e7ok gerileyecek.<\/li>\n<li>Para politikas\u0131 (k\u0131sa vadeli) faizleri ABD&#8217;de \u0130ngiltere&#8217;de ve Kanada&#8217;da d\u00fc\u015fecek. Euro b\u00f6lgesinde ve Japonya&#8217;daki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler daha s\u0131n\u0131rl\u0131 olacak.<\/li>\n<li>2008 y\u0131l\u0131 sonunda Fed Funds faizi %3&#8217;\u00fcn alt\u0131na inecek.<\/li>\n<li>K\u0131sa vadeli faizler d\u00fc\u015ferken uzun vadeli faizler daha az d\u00fc\u015fecek ve b\u00f6ylece faiz e\u011frisi dikle\u015fecek.<\/li>\n<li>(D\u0131\u015f ticaret a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131) Dolar kuru daha da zay\u0131flayacak. Sterlin ve Kanada Dolar\u0131 da a\u015f\u0131r\u0131 de\u011ferli olduklar\u0131 i\u00e7in de\u011fer kaybedecek.<\/li>\n<li>(T\u00fcrkiye gibi) Y\u00fcksek cari a\u00e7\u0131k ve b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olan \u00fclkelerin para birimleri de de\u011fer kaybedecek.<\/li>\n<li>Emtia fiyatlar\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131 inecek.<\/li>\n<li>Alt\u0131n fiyatlar\u0131 da hem ekonomik yava\u015flama neticesinde yap\u0131sal talep azalaca\u011f\u0131 hem de enflasyon bask\u0131lar\u0131 azal\u0131nca spek\u00fclatif talep gerileyece\u011fi i\u00e7in d\u00fc\u015fecek.<\/li>\n<li>Global yava\u015flamada talep azalaca\u011f\u0131 i\u00e7in alt\u0131n fiyatlar\u0131 da y\u00fcksek seviyelerinden d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ge\u00e7ecek.<\/li>\n<li>Temel ekonomik ve finansal g\u00f6stergeleri zay\u0131f olan geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin hisse senedi ve tahvil fiyatlar\u0131 gerileyecek, para birimleri de\u011fer kaybedecek.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Sonu\u00e7&#8230;<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>2008 y\u0131l\u0131nda ABD ekonomisinde resesyon olacak, global ekonomi yava\u015flayacakt\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Merkez bankalar\u0131 faiz indirimlerinde ge\u00e7 kalacaklar. Fed&#8217;in faiz indirimleri ABD&#8217;deki resesyonunu durduramayacakt\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Global finansal sistemde 1 trilyon $&#8217;\u0131n \u00fczerinde ciddi bir zarar ortaya \u00e7\u0131kacak ve sistemik riski (t\u00fcm sistemi etkileyecek bir sorun haline gelmesi riski) ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nacakt\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Di\u011fer \u00fclkeler de ABD&#8217;deki sorunlardan etkilenecekler, ayr\u0131\u015fma olmayacakt\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Sa\u011flam nakitte (ve alt\u0131n \u00fczerinde) kalmak en do\u011fru yat\u0131r\u0131m tercihi olacak. Riskli yat\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Riskler daha \u015fiddetli ve kal\u0131c\u0131 \u015fekilde (yukar\u0131 do\u011fru) yeniden fiyatlanacakt\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Kredi balonu partisi art\u0131k b\u00f6ylece patlayacak ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc sermayesi batacakt\u0131r.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Tekrar etmek gerekirse Prof. Roubini&#8217;nin g\u00f6r\u00fc\u015fleri bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in &#8220;a\u015f\u0131r\u0131 endi\u015feli bir ekonomistin&#8221; bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ne var ki, bu uzman\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini t\u00fcm d\u00fcnya okuyor, teorik bilgileriyle \u015fekillenen kendi hayal d\u00fcnyas\u0131ndaki bir akademisyen olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve piyasalar\u0131 \u00e7ok iyi takip etti\u011fini bilerek yorumlar\u0131 de\u011ferlendirilmektedir. Ayr\u0131ca hepsi olmasa da bir\u00e7ok konudaki uyar\u0131lar\u0131nda hakl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc ve \u015fimdiden bir\u00e7ok uyar\u0131s\u0131n\u0131n zaten ger\u00e7ekle\u015fmekte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.&#8221;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p align=\"center\"><strong>Gelecek \u00d6ng\u00f6r\u00fcleriyle Tan\u0131nan<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>Me\u015fhur Amerikal\u0131 Ekonomist Prof. Noriel Roubini:<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>ABD MERKEZL\u0130 K\u00dcRESEL KR\u0130Z KA\u00c7INILMAZDIR!<\/strong><\/p>\n<p> <\/p>\n<p><strong>Yale ve New York \u00dcniversiteleri Profes\u00f6r\u00fc, eski Beyaz Saray dan\u0131\u015fmanlar\u0131ndan olan ve ekonomi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en sayg\u0131n internet sitesi say\u0131lan RGE Monit\u00f6r ara\u015ft\u0131rma sistemini kuran Prof. Dr. Noriel Roubini:<\/strong><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[81],"tags":[],"class_list":["post-1241","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nisan-2008"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1241"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1241\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}