{"id":1280,"date":"2008-04-30T11:26:31","date_gmt":"2008-04-30T11:26:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/04\/30\/kr-gelor-ker-glor\/"},"modified":"2008-04-30T11:26:31","modified_gmt":"2008-04-30T11:26:31","slug":"kriz-geliyor-keriz-gurluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/mayis-2008\/kriz-geliyor-keriz-gurluyor\/","title":{"rendered":"KR\u0130Z GEL\u0130YOR, KER\u0130Z G\u00dcRL\u00dcYOR!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Krizin ayak sesleri <\/strong><\/p>\n<p> <strong>ABD mortgage sekt\u00f6r\u00fcnde geri d\u00f6nmeyen krediler sorunu nedeniyle ya\u015fanacak olas\u0131 sars\u0131nt\u0131lar\u0131n; 2008 y\u0131l\u0131na yaprak d\u00f6k\u00fcm\u00fcyle giren T\u00fcrkiye&#39;de reel sekt\u00f6r kaynakl\u0131 bir krizi, daha da derinle\u015ftirebilece\u011fi i\u015faretini veriyor. <\/strong><\/p>\n<p> <strong>ABD mortgage sekt\u00f6r\u00fcnde geri d\u00f6nmeyen krediler sorununun alevlenmesiyle bozulan bilan\u00e7olar ve fonlar\u0131n rekor d\u00fczeylerde zarar etmesiyle k\u00fcresel sistemde gerginlik ve t\u00fcm d\u00fcnya borsalar\u0131nda adeta \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bu da T\u00fcrkiye gibi ekonomisi 2007 y\u0131l\u0131nda bozulan \u00fclkeler i\u00e7in &#8216;felaketin ba\u015flang\u0131c\u0131&#39; olarak de\u011ferlendiriliyor. Karamsar senaryoya g\u00f6re, 2001 krizinde oldu\u011fu gibi k\u0131sa s\u00fcrede ve y\u00fckl\u00fc miktarda ya\u015fanacak olan bir sermaye \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n borsa da \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, faizlerin h\u0131zla y\u00fckselmesini, deval\u00fcasyonu ve yeni y\u0131la yaprak d\u00f6k\u00fcm\u00fcyle giren reel sekt\u00f6r\u00fc vurmas\u0131 bekleniyor.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Uzmanlar, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ellerindeki T\u00fcrk hisse senetleri ve D\u0130BS&#39;leri satarak paras\u0131n\u0131 \u00fclkesine g\u00f6t\u00fcrmesi yoluyla T\u00fcrkiye&#39;den b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 bir sermaye ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n\u0131n, ekonomide yol a\u00e7aca\u011f\u0131 olumsuz geli\u015fmeleri \u015f\u00f6yle s\u0131ral\u0131yor: &quot;Son y\u0131llarda a\u015fa\u011f\u0131ya inen d\u00f6viz fiyat\u0131 h\u0131zla t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7er. Bu, d\u00f6vizden T\u00fcrk liras\u0131na d\u00f6nen yurt i\u00e7i yerle\u015fiklerin de tekrar d\u00f6viz al\u0131m\u0131na y\u00f6nelmesine yol a\u00e7ar, birden patlayacak d\u00f6viz talebini bu ekonomi kar\u015f\u0131layamaz. Borsa \u00e7\u00f6ker. Faizler h\u0131zla y\u00fckselir. Enflasyon aniden f\u0131rlar. Firmalar batmaya ba\u015flar, \u00fcretim azal\u0131r. \u0130\u015fsizlik h\u0131zla b\u00fcy\u00fcr. 150 milyar dolarl\u0131k d\u0131\u015f borcu bulunan \u00f6zel sekt\u00f6r ciddi bir kur riski ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. Makro ekonomik g\u00f6stergeler olumsuza d\u00f6ner.&quot;<\/strong><\/p>\n<p> <strong>1 milyon insan i\u015fsiz kalabilir<\/strong><\/p>\n<p> Tekstilin iplik devi Matesa, 100 milyon dolar\u0131 bulan borcu nedeniyle kapasitesini ciddi oranda d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bankalara kredi borcunu yeniden yap\u0131land\u0131ran UK\u0130 hakk\u0131nda, nakit s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle faizlerini \u00f6deyemedi\u011fi i\u00e7in haciz i\u015flemi ba\u015flat\u0131ld\u0131. Tekstil sekt\u00f6r\u00fcnde \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re d\u00f6viz borcunun y\u00fczde 15 ile 20 artt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Tedbir al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde 2008 y\u0131l\u0131nda da y\u00fczde 30 daralma bekleniyor.\u00a0 \u0130stanbul Tekstil ve Konfeksiyon \u0130hracat\u00e7\u0131lar\u0131 Birli\u011fi (\u0130TK\u0130B) kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 2007&#39;nin ilk 11 ayl\u0131k d\u00f6nemde haz\u0131r giyim ve konfeksiyon ihracat\u0131 yapan firma say\u0131s\u0131 ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re y\u00fczde 2,5 oran\u0131nda azald\u0131. T\u00fcrkiye Giyim Sanayicileri Derne\u011fi (TGSD) ise, 2008&#39;le birlikte son 3 y\u0131lda sekt\u00f6r\u00fcn y\u00fczde 43 daralm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131, i\u015fini kaybedenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n 1 milyona \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye Giyim Sanayicileri Derne\u011fi (TGSD) Ba\u015fkan\u0131 Ahmet Nakka\u015f ise, katma de\u011ferli, esnek ve yal\u0131n \u00fcretime ge\u00e7mesine ra\u011fmen sekt\u00f6r\u00fcn fiyat tutturmakta zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. <\/p>\n<p> <strong>&quot;2008&#39;in ilk alt\u0131 ay\u0131n\u0131 krizle ya\u015fayaca\u011f\u0131z&quot;<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Murathan U\u011fur&#39;a g\u00f6re:<\/strong><\/p>\n<p> 2007&#39;nin ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra ABD de ba\u015flayan mortgage krizi b\u00fcy\u00fck bankalar\u0131n zararlar\u0131na neden oldu. Bu zararlar reel sekt\u00f6re ve bilan\u00e7olara yans\u0131y\u0131nca kriz kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131. Bu durumun ilk dalgas\u0131n\u0131 2007&#39;nin son \u00e7eyre\u011finde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131k, ikinci ve daha b\u00fcy\u00fck dalgas\u0131n\u0131 \u015fimdi ya\u015f\u0131yoruz. 2008&#39;in ilk alt\u0131 ay\u0131n\u0131 bu krizle ya\u015fayarak ge\u00e7irece\u011fiz. D\u00fcnya borsalar\u0131n\u0131n \u015fu an i\u00e7inde bulundu\u011fu durum da bundan kaynaklan\u0131yor. 21 Ocak tarihinde d\u00fcnya borsalar\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sat\u0131\u015flar oldu, Beklenen sat\u0131\u015flard\u0131 bunlar ve Amerika&#39;dan ortaya \u00e7\u0131kan krizin etkileridir.<\/p>\n<p> \u015eu anda Amerika&#39;da ya\u015fanan krizin boyutlar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. Amerikan y\u00f6netimi \u00e7\u0131k\u0131\u015f ar\u0131yor. Amerikan t\u00fcketicisine yeniden t\u00fcketim \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Amerikan y\u00f6netiminin ne kadar \u00e7ok t\u00fcketime ve paraya ihtiyac\u0131 oldu\u011fu Bush&#39;un yeni ekonomik reform paketiyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Malum vergilerde bile kolayl\u0131k sa\u011flanarak para ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. \u015eimdi en basit d\u00fc\u015f\u00fcnceyle \u015funu s\u00f6ylemek gerek: Amerika&#39;n\u0131n paraya ihtiyac\u0131 olmas\u0131 geli\u015fmekte olan \u00fclkelere y\u00f6nelik para ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n son bulmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Biz s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde \u00e7ok etkilenece\u011fiz. 2008&#39;in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay\u0131ndan, Mart&#39;tan sonra s\u0131cak para alamamaya ba\u015flayaca\u011f\u0131z. K\u00f6rfez \u00fclkelerinin bize g\u00f6nderdi\u011fi para Amerika&#39;ya gidecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizim sundu\u011fumuz faiz avantajlar\u0131n\u0131 art\u0131k Amerika daha \u00e7ok sa\u011fl\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla para Amerika&#39;ya y\u00f6nelecek. 2008&#39;in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay\u0131ndan sonra nakit giri\u015fi olmayacak.<\/p>\n<p> <strong>&quot;En y\u00fcksek cari a\u00e7\u0131k bizde&quot;<\/strong><\/p>\n<p> 2008 i\u00e7inde ekonomik krizi \u00e7ok yak\u0131ndan hissedece\u011fiz. AKP H\u00fck\u00fcmeti&#39;nin birinci ve ikinci d\u00f6neminden itibaren s\u0131cak paran\u0131n nimetlerinden en \u00e7ok faydalanan \u00fclke konumun-dayd\u0131k. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00e7ok y\u00fcksek faiz veriyorduk. Ancak \u00fcretim kanallar\u0131m\u0131z\u0131 harekete ge\u00e7irmeden cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 artt\u0131rd\u0131k. Ayl\u0131k bazda d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olan \u00fc\u00e7 \u00fclkeden biriyiz. Bunu pek hissetmiyorduk \u00e7\u00fcnk\u00fc bir sermaye giri\u015fi vard\u0131. Ancak s\u0131cak para olarak bilinen sermaye giri\u015fi 2008 y\u0131l\u0131nda olmayacak.<\/p>\n<p> <strong>Peki insanlar neye yat\u0131r\u0131m yapmal\u0131?<\/strong><\/p>\n<p> \u015eu anda g\u00fcvenli yat\u0131r\u0131m arac\u0131 alt\u0131n. Halk\u0131m\u0131z alt\u0131n\u0131 seviyor ve yat\u0131r\u0131m arac\u0131 olarak kullanmal\u0131. D\u00fcnya piyasalar\u0131nda y\u00fckseli\u015f halinde ve dolay\u0131s\u0131yla en g\u00fcvenli liman halinde. K\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n 2008 y\u0131l\u0131nda borsadan uzak durmas\u0131n\u0131 rica ediyorum. Uzun vadeli yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7inde erken. 2008 borsalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00f6t\u00fc bir y\u0131l olacak.62<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p> <strong>Soros &quot;Kriz ABD ve&quot; Bat\u0131 Avrupa&#39;y\u0131 vuracak; \u00c7in ve Hindistan farkl\u0131 durumda&quot; demi\u015fti.<\/strong><\/p>\n<p> Amerikan y\u00f6netiminin en b\u00fcy\u00fck para spek\u00fclat\u00f6r\u00fc olan George Soros, d\u00fcnya piyasalar\u0131n\u0131 alt \u00fcst eden finansal sars\u0131nt\u0131y\u0131 &quot;60 y\u0131l\u0131n en k\u00f6t\u00fc piyasa krizi&quot; olarak nitelendirdi. Krizin dolara dayal\u0131 kredilerde b\u00fcy\u00fcme d\u00f6neminin sonu anlam\u0131na geldi\u011fini savunan Soros, ABD Merkez Bankas\u0131&#39;n\u0131n art\u0131k bir resesyonu engelleyemeyebilece\u011fini de s\u00f6yledi. Soros, \u00c7in, Hindistan ve baz\u0131 petrol \u00fcretici \u00fclkelerin ise \u00e7ok farkl\u0131 bir durumda bulundu\u011funu belirterek mevcut finansal krizin k\u00fcresel bir resesyon yaratmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu da vurgulad\u0131.<\/p>\n<p> <strong>Lukoil ve China Bank&#39;\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u00e2rlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p> Amerikan ekonomisinin iki \u00f6nemli motoru olarak g\u00f6sterilen Merril Lynch ve Citigroup&#39;un rekor zarar a\u00e7\u0131klamalar\u0131na kar\u015f\u0131 Rusya ve \u00c7in rekor karlar a\u00e7\u0131klamaya haz\u0131rlan\u0131yor. Merril Lynch 2007 y\u0131l\u0131 i\u00e7in 23 milyar dolar, Citigroup ise 19 milyar dolar zarar a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Bas\u0131nda yer alan haberlere g\u00f6re Rusya&#39;n\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol \u015firketi olan Lukoil Mart ay\u0131nda a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131 rakamlarla tarihinin en b\u00fcy\u00fck kar\u0131n\u0131 duyurmaya haz\u0131rlan\u0131yor. Ayn\u0131 durum \u00c7in&#39;in en \u00f6nemli bankalar\u0131ndan biri olarak bilinen Ch\u0131na Bank i\u00e7in de ge\u00e7erli. Hem Ruslar hem \u00c7inliler k\u00e2r oranlar\u0131n\u0131 en sa\u011flam verilerle a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in Mart ay\u0131n\u0131 bekliyor.<\/p>\n<p> <strong>Krizler, iyi y\u00f6netilebilse, yeni devrimlerin ebesi de olabilir!<\/strong><\/p>\n<p> <strong>D\u00fcnya finansal sisteminin \u00e7\u00f6kme sinyalleri verdi\u011fini ve bunun global bir krizi tetikleyece\u011fini art\u0131k g\u00f6rmemiz gerekir. Tabi bu olaylar\u0131 geli\u015fen d\u00fcnya siyaseti ile birlikte okumam\u0131z \u00f6nemlidir. \u00d6zeti \u015fudur; \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 kurulan d\u00fcnya ekonomi politik sistemi, So\u011fuk Harp D\u00f6nemi sonras\u0131 yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131yor. <\/strong><\/p>\n<p> <strong>Bu yeniden yap\u0131land\u0131rmada, g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 aras\u0131 pazar payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131 nas\u0131l dengeye ula\u015facak ise ekonomipolitik de o \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bat\u0131, bu g\u00fcne kadarki tatl\u0131 finansal sistemini yeni d\u00f6nemde de s\u00fcrd\u00fcrmek istiyor. Ancak, baz\u0131 g\u00fc\u00e7 merkezlerinin buna itiraz\u0131 var. Bu itiraz\u0131 da di\u011fer finansal ve ekonomik ara\u00e7lar ile ortaya koyuyorlar.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00d6rne\u011fin, dolar\u0131n saltanat\u0131na ortak \u00e7\u0131kmazdan \u00f6nce \u015fu anda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan krize benzer krizler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 zaman iki ad\u0131mda her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilirdi. Amerikan merkez bankas\u0131 FED, faizleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve piyasay\u0131 canland\u0131r\u0131rd\u0131. Ya da piyasaya bol miktarda para enjekte ederdi ve ekonomiyi yine canland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Ancak art\u0131k euro da i\u015fin i\u00e7ine girdi. Bir\u00e7ok \u00fclke rezervlerini euro&#39;ya kayd\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, ABD, FED&#39;in ald\u0131\u011f\u0131 kararlar onlar\u0131 pek de ilgilendirmiyor ya da onlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkili olmuyor.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Onun i\u00e7in art\u0131k herkes ABD ve onunla birlikte hareket eden Bat\u0131 ekonomilerinin bir ekonomik resesyona girece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmeye ba\u015flad\u0131. Yani, oralarda bir ekonomik durgunluk ba\u015flayacak. Ancak buna mukabil, \u00c7in, Hindistan, \u0130ran, Rusya gibi baz\u0131 b\u00f6lgelerde ise a\u015f\u0131r\u0131 ekonomik canlanma olacak. <\/strong><\/p>\n<p> \u0130\u015fte tam bu noktada, Financial Times&#39;da bir makale kaleme alan George Soros&#39;un ifadelerini iyi okumak laz\u0131md\u0131r. Soros diyor ki; &quot;bu durum son 60 y\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck piyasa krizi&quot;dir. <\/p>\n<p> Soros&#39;un bu ifadesini bendeniz, \u00f6ncelikle, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kriz geliyor anlam\u0131nda okumuyorum. Bu ifadeyi bendeniz, \u00f6ncelikle, bizim yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz tahlilleri do\u011frulayan bir c\u00fcmle olarak okuyorum. 60 y\u0131l \u00f6ncesi demek 1947 sonu demektir. \u0130\u015fte, o zamanlar\u0131 IMF, BM, WB, WTO&#8230; sistemi yeni kurulmu\u015f ve yeni bir d\u00f6neme ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n<p> Adam \u015fimdi diyor ki; \u00f6nceki d\u00f6nem bitti, yepyeni bir sisteme ihtiya\u00e7 var. Bu kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan durum, \u00f6nceki d\u00f6nemde kurmu\u015f oldu\u011fumuz mekanizmalar ile \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Panik yapmay\u0131n. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc konu\u015fal\u0131m&#8230;<\/p>\n<p> Bug\u00fcn d\u00fcnya finans piyasas\u0131ndaki herkes, Soros&#39;un ifadelerinden ya da aralara s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f c\u00fcmlelerden kendilerine kurtulu\u015f re\u00e7etesi ar\u0131yorlar. Nitekim, d\u00fcnk\u00fc Financial Times&#39;da yay\u0131nlanan Chrystia Freeland&#39;\u0131n Soros ile yapm\u0131\u015f oldu\u011fu r\u00f6portaj\u0131 da bu \u015fekildedir. Kad\u0131nca\u011f\u0131z soruyor; ABD&#39;de olan bir krizden Londra&#39;daki adam ni\u00e7in etkilensin? Soros cevap veriyor; sistem b\u00f6yle kuruldu. \u0130\u015fte \u015fimdi onu yeniden yap\u0131land\u0131rma zaman\u0131d\u0131r\/f\u0131rsat\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p> Soros&#39;un, &quot;\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 kurulan sistem bitmi\u015ftir. \u015eimdi, yeni bir sistem ortaya konulmas\u0131 gerekir&quot; anlam\u0131ndaki ifadelerinden hemen sonra Financial Times gazetesinde bu sefer \u0130ngiliz Ba\u015fbakan\u0131 Brown&#39;\u0131n bir yaz\u0131s\u0131 yay\u0131nland\u0131. O da yeni d\u00f6nem i\u00e7in bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6neriyor. Ve ana hatlar\u0131yla \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor; b\u00f6yle bir riski ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya finans sitemini yeniden yap\u0131land\u0131rma f\u0131rsat\u0131 olarak g\u00f6relim. Global finansal reform yapal\u0131m. \u00d6ncelikle risk maliyetini iyi hesap edelim. Akabinde, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya piyasalar\u0131 birlikte hareket edelim. Mevcut sistemi (IMF, WB, BIS&#8230;) \u015fartlara g\u00f6re yeniden kurgulayal\u0131m ve g\u00fc\u00e7lendirelim. \u00dclkelerin b\u00fct\u00e7e politikalar\u0131 ile mali politikalar\u0131 akuple edelim. Son olarak da bu globalle\u015fmeyi millete tam olarak anlatamad\u0131k, onu iyi anlatal\u0131m. Yani, k\u0131saca, eski tatl\u0131 sistemimizi yeni \u015fartlara uydural\u0131m diyor. <\/p>\n<p> \u0130\u015fte bu reformda ya da yeniden yap\u0131land\u0131rmada g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 ya da \u00fclkelerin kendilerini nas\u0131l takdim edecekleri olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bu adeta bir pazarl\u0131k s\u00fcrecidir. Ancak mevcut durumda \u00fclkemiz, bu s\u00fcreci teslim olarak ge\u00e7i\u015ftirmektedir. \u0130\u015fte bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan en k\u00f6t\u00fc olan da budur.<\/p>\n<p> Biz bu k\u00f6\u015feden defalarca \u015funu s\u00f6yledik. So\u011fuk Harp D\u00f6nemi sonras\u0131 ekonomik sistem bitmi\u015ftir. \u015eimdi yeni bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yor. Bu d\u00f6nem Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni d\u00f6nemidir. Bizim b\u00f6lgemize d\u00fc\u015fen alt projesi B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi&#39;dir (maalesef e\u015fba\u015fkan\u0131 da Sn. R. Tayyip Erdo\u011fan&#39;d\u0131r). Yenid\u00fcnya d\u00fczeni ekonomik sistemini de buna g\u00f6re yap\u0131land\u0131racaklard\u0131r. T\u00fcrkiye ise kendisini yanl\u0131\u015f konu\u015fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu de\u011fi\u015fimde \u00f6zne de\u011fil nesnedir. En \u00e7ok zarar g\u00f6recek olan \u00fclkedir&#8230;<\/p>\n<p> \u00d6ncelikle, AKP&#39;nin uygulad\u0131\u011f\u0131 Dervi\u015f Politikalar\u0131 ile T\u00fcrkiye Ekonomisi finans kapitale tamamen eklemlenmi\u015ftir. D\u0131\u015far\u0131dan gelecek olan kriz, T\u00fcrkiye ekonomisini do\u011frudan etkiler. Sn. Maliye Bakan\u0131 Unak\u0131tan &quot;d\u0131\u015f \u015foklar bizi etkilemez&quot; demi\u015f ama bu traji komik bir ifadedir. &quot;Neden&quot; sorusunun cevab\u0131 yoktur.<\/p>\n<p> \u0130kinci olarak, bizim d\u0131\u015f ticaretimizin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Bat\u0131 iledir. Oralarda ya\u015fanacak bir resesyon (durgunluk) \u00fclkemiz ekonomisini direkt olarak etkiler.<\/p>\n<p> \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bizim reel ekonomik altyap\u0131m\u0131z son 10 y\u0131lda \u00e7ok zay\u0131flam\u0131\u015f ve zay\u0131f b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yat\u0131r\u0131mlar genelde hizmet sekt\u00f6r\u00fcne y\u00f6nlendirilmi\u015ftir. Olas\u0131 bir ekonomik durgunluk her zaman \u00f6ncelikle hizmet sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc vurur. <\/p>\n<p> D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u00fclkemiz zaten ciddi bir ekonomik durgunluk ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Esnaf ve zanaatk\u00e2r i\u015f yapamamaktad\u0131r. Tahminime g\u00f6re, tedbir al\u0131nmaz ise bu y\u0131l\u0131n sonundan itibaren i\u015fyerleri pat\u0131r pat\u0131r d\u00f6k\u00fclecektir.<\/p>\n<p> Daha devam\u0131 var. Ancak unutmayal\u0131m ki bunlar\u0131n hepsi yanl\u0131\u015f ekonomi politik tercihler sebebiyle oluyor. T\u00fcrkiye&#39;mizin bir an \u00f6nce kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z vizyonunu ortaya koyup ona g\u00f6re gerekli ad\u0131mlar\u0131 cesaretle atmas\u0131 gerekmektedir. Aksi takdirde s\u00fcrekli vakit, nakit ve itibar kaybediyoruz.63<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p> <strong>Kriz d\u00f6rtnala geliyor <\/strong><\/p>\n<p> Baz\u0131 ekonomistler, ekonomide son g\u00fcnlerde ya\u015fanan kayg\u0131l\u0131 geli\u015fmelerin h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan \u00e7ok iyi okunmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekerek, gerekli tedbirlerin acilen al\u0131nmas\u0131n\u0131 istiyor ve kriz d\u00f6rtnala geliyor&quot; uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. Krize kar\u015f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak ta, \u00fcretim ve yat\u0131r\u0131m\u0131 geli\u015ftirecek politikalar\u0131n saniye bile geciktirilmeden hayata ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor. Bu tedbirlerin al\u0131nmamas\u0131 durumunda ise ya\u015fanmas\u0131 muhtemel tehlikeler de \u015f\u00f6yle \u00f6zetleniyor: &quot;Sanayi ve \u00fcretim \u00e7\u00f6kecek. Milyonlarca insan i\u015fini kaybedecek. Toplum iktisadi ve sosyal karga\u015faya s\u00fcr\u00fcklenecek&quot; <\/p>\n<p> <strong>Y\u00fczde 70&#39;i yabanc\u0131n\u0131n elinde olan Borsa, ABD dalgas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p> <strong>S\u0131cak para korkusu <\/strong><\/p>\n<p> <strong>ABD, Asya ve Avrupa piyasalar\u0131ndaki kan kayb\u0131, T\u00fcrkiye&#39;de de borsay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc, Dolar&#39;\u0131 art\u0131\u015fa ge\u00e7irdi. Be\u015f bu\u00e7uk y\u0131ld\u0131r ekonomideki cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131, yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelen s\u0131cak para ve yabanc\u0131 sermaye ile kar\u015f\u0131layan H\u00fck\u00fcmet, acil \u00f6nlemler almad\u0131\u011f\u0131 takdirde, ekonomi b\u00fcy\u00fck bir krize do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenebilir. Uzmanlar, hareketlili\u011fin \u00f6zellikle kurlar \u00fczerinde art\u0131r\u0131c\u0131 etkisinin olabilece\u011fini ancak, panikle d\u00f6viz al\u0131nmas\u0131n\u0131n ak\u0131lc\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Ortado\u011fu petrollerini ve enerjiyi kontrol edebilmek i\u00e7in Afganistan ve Irak&#39;\u0131 i\u015fgal eden ABD, ekonomisindeki durgunlu\u011fu bir t\u00fcrl\u00fc a\u015famad\u0131\u011f\u0131 gibi d\u00fcnyay\u0131 da b\u00fcy\u00fck bir krizin i\u00e7ine do\u011fru s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Mortgage krizi ile sars\u0131lan ABD ekonomisinin daha da daralaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki kayg\u0131lar, Dolar\u0131n y\u00fckselmesine borsalar\u0131n ise d\u00fc\u015fmesine neden oluyor. <\/strong><\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiye ekonomisindeki cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n, son 5 y\u0131ld\u0131r yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelen s\u0131cak para ve yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ile kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken uzmanlar, ancak yurtd\u0131\u015f\u0131nda da ABD ekonomisindeki gibi ortaya \u00e7\u0131kacak \u00e7alkant\u0131lar\u0131n, T\u00fcrkiye&#39;ye gelecek sermayeyi etkileyece\u011fi i\u00e7in, cari i\u015flemler a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamada problem ya\u015fanaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor. Bu durumun do\u011fal sonucunun ise YTL&#39;nin a\u015f\u0131r\u0131 de\u011ferlenmesi olaca\u011f\u0131 kaydediliyor<\/strong>.<\/p>\n<p> <strong>Devlet 2007&#39;de g\u00fcnde ortalama 133,5 milyon YTL faiz \u00f6dedi<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Faize \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz! <\/strong><\/p>\n<p> Ge\u00e7en y\u0131l boyunca ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u00e7 ve d\u0131\u015f bor\u00e7 faiz \u00f6demeleri 48 milyar 731,6 milyon YTL&#39;ye ula\u015ft\u0131. Buna g\u00f6re ayda ortalama 4 milyar 61 milyon, g\u00fcnde ise 133,5 milyon YTL faiz \u00f6dendi.<\/p>\n<p> Devlet, 2007 y\u0131l\u0131nda g\u00fcnde ortalama 133,5 milyon YTL faiz \u00f6dedi. Y\u0131l\u0131n t\u00fcm\u00fcnde 48,7 milyar YTL&#39;ye ula\u015fan faiz \u00f6demeleri toplanan vergi gelirlerinin \u00fc\u00e7te birini al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Toplam b\u00fct\u00e7e gelirlerinin d\u00f6rtte birden fazlas\u0131 faize giderken, b\u00fct\u00e7e \u00f6deneklerinin d\u00f6rtte bire yak\u0131n k\u0131sm\u0131 faize harcand\u0131. Bir y\u0131lda faize \u00f6denen para, ayn\u0131 d\u00f6nemde yat\u0131r\u0131ma yap\u0131lan harcaman\u0131n ise d\u00f6rt kat\u0131na yakla\u015ft\u0131. <\/p>\n<p> ANKA&#39;n\u0131n Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerinden yapt\u0131\u011f\u0131 hesaplamaya g\u00f6re, 2007 y\u0131l\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcnde i\u00e7 ve d\u0131\u015f bor\u00e7 faiz \u00f6demelerinin toplam\u0131 \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re y\u00fczde 6 artarak 48 milyar 731,6 milyon YTL&#39;ye ula\u015ft\u0131. Buna g\u00f6re saatte ortalama 5,6 milyon, g\u00fcnde ortalama 133,5 milyon, ayl\u0131k ortalama bazda ise 4 milyar 61 milyon YTL faiz \u00f6demesi ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ge\u00e7en y\u0131lki faiz \u00f6demelerinin 41 milyar 518,6 milyon YTL&#39;si i\u00e7, 6 milyar 402,3 milyonu da d\u0131\u015f bor\u00e7lar i\u00e7in yap\u0131ld\u0131. \u0130skonto giderleri ve k\u0131sa vadeli nakit i\u015flemlere ait faiz giderleri de 810,7 milyon YTL oldu. \u00d6nceki y\u0131la g\u00f6re d\u0131\u015f bor\u00e7 faiz \u00f6demeleri y\u00fczde 3,9 azal\u0131rken, i\u00e7 bor\u00e7 faiz \u00f6demeleri y\u00fczde 7,4, iskonto giderleri ve k\u0131sa vadeli nakit i\u015flemlere ait faiz giderlerinin de y\u00fczde 26,3 artt\u0131\u011f\u0131 belirlendi. <\/p>\n<p> <strong>Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n d\u00f6rt kat\u0131 faize<\/strong><\/p>\n<p> B\u00fct\u00e7ede yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131n\u0131 g\u00f6steren &quot;sermaye giderleri&quot; kalemi ise y\u00fczde 6,8 artarak 12 milyar 915,2 milyon YTL olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Buna g\u00f6re faize \u00f6denen tutar, yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 377,3&#39;\u00fc d\u00fczeyinde ger\u00e7ekle\u015fti. Di\u011fer bir deyi\u015fle kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 i\u00e7in y\u0131ll\u0131k bazda faiz \u00f6demelerinin yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte biri kadar harcama yap\u0131labildi. 2007&#39;de faiz \u00f6demeleri y\u0131l boyunca toplanan 152 milyar 831,7 milyon YTL&#39;lik vergi gelirinin y\u00fczde 31,9&#39;una denk geldi. Ba\u015fka bir deyi\u015fle toplanan verginin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri faiz \u00f6demesine gitti. <\/p>\n<p> Faiz \u00f6demeleri ge\u00e7en y\u0131l 189 milyar 617,2 milyon YTL olan toplam b\u00fct\u00e7e gelirinin de y\u00fczde 25,7&#39;si d\u00fczeyinde ger\u00e7ekle\u015fti. Devletin faiz d\u0131\u015f\u0131 alanlarla birlikte ge\u00e7en y\u0131lki toplam b\u00fct\u00e7e harcamas\u0131 ise 203 milyar 500,7 milyon YTL&#39;ye ula\u015ft\u0131. Buna g\u00f6re 49 milyar YTL&#39;ye yakla\u015fan faiz \u00f6demelerinde, toplam b\u00fct\u00e7e \u00f6dene\u011finin y\u00fczde 23,9&#39;u kullan\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00e7enin yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte biri ile faiz \u00f6demelerini kar\u015f\u0131layan devlet, kalan 155 milyar YTL kadar\u0131 ise personel giderleri, yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131, cari transferler gibi her t\u00fcrl\u00fc harcamas\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p> <strong>Stratejist Erhan G\u00f6ksel Kriz ve T\u00fcrkiye&#39;ye etkisine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalarda bulundu<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Ba\u015fbakan krizi gizliyor <\/strong><\/p>\n<p> Erhan G\u00f6ksel, bir kriz dalgas\u0131 halinde bunun T\u00fcrkiye&#39;ye tsunami olarak yans\u0131yaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunarak, &quot;\u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclke \u00fcretmiyor. Y\u0131lba\u015f\u0131ndan bu yana \u0130MKB sat\u0131\u015flardan 13 milyar dolar de\u011fer kaybetti. Borsadaki hisse rakamlar\u0131ndan hesaplarsan\u0131z, \u015firketlerin de\u011feri 55 milyar dolar k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc. Bir laf vard\u0131r: ABD nezle olursa T\u00fcrkiye zat\u00fcrre olur diye. \u00c7ok ac\u0131d\u0131r. \u00d6yle bir s\u00fcrece gidiliyor&quot; diye konu\u015ftu. <\/p>\n<p> \u0130ki y\u0131l \u00f6nce 2007&#39;deki ekonomik krizi g\u00f6ren VERSO Ara\u015ft\u0131rma \u015eirketi Sahibi ve Stratejist Erhan G\u00f6ksel, yakla\u015fan kriz i\u00e7in bir kez daha uyard\u0131. 2009&#39;daki krizin daha erken &#8216;Temmuz-A\u011fustos 2008&#39;de&#39; gelebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6ren G\u00f6ksel, ABD&#39;den ba\u015flay\u0131p d\u00fcnyay\u0131 saran global ekonomik krizin nedenlerini, boyutunu ve T\u00fcrkiye&#39;ye muhtemel etkilerini anlatt\u0131. \u0130\u015fte G\u00f6ksel&#39;in sorular\u0131m\u0131za verdi\u011fi \u00e7arp\u0131c\u0131 cevaplar:<\/p>\n<p> <strong>D\u00fcnyada ABD&#39;den ba\u015flayan ve di\u011fer \u00fclkelere yay\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir ekonomik kriz dalgalanmas\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Ger\u00e7i T\u00fcrkiye&#39;de tam olarak hissedilmedi ama neler oluyor? <\/strong><\/p>\n<p> ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan kriz, 2001&#39;de Nasdaq&#39;\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle ba\u015flad\u0131. Bu trend, \u015fu anda 7. y\u0131l\u0131n\u0131 doldurdu. Bu s\u00fcrede, 2003 ve 2004&#39;te b\u00fcy\u00fck bir ekonomik patlama oldu. ABD ekonomisi, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomisi. D\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn mallar\u0131n y\u00fczde 29&#39;unu \u00fcretiyor, y\u00fczde 40&#39;\u0131n\u0131 t\u00fcketiyor. D\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 4,8&#39;i kadar 300 milyon n\u00fcfusu var. Ama her 10 mal\u0131n 4&#39;\u00fcn\u00fc t\u00fcketiyor. <\/p>\n<p> <strong>Yani s\u00fcre gelen bir k\u00f6t\u00fc gidi\u015f mi var? <\/strong><\/p>\n<p> Evet, 1998&#39;den sonra ABD ekonomisi ortalama y\u00fczde 1-2 aras\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Ama ger\u00e7ekte ABD sanayisi, 10 y\u0131ld\u0131r k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor. Dolar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc de belirleyen \u00fcretimdir. Yani elinizdeki mald\u0131r. ABD&#39;de \u00fcretim her y\u0131l y\u00fczde 1-2 k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor. Fakat hizmet sekt\u00f6r\u00fc, y\u00fczde 4-5 b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ikisinin ortalamas\u0131n\u0131 al\u0131nca y\u00fczde 2-3 b\u00fcy\u00fcyormu\u015f gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. <\/p>\n<p> <strong>K\u00f6t\u00fc gidi\u015fin hi\u00e7 somut belirtisi olmad\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p> Sanayinin s\u00fcrekli k\u00fc\u00e7\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk y\u0131l olan 1998&#39;den sonra \u00f6nce Asya&#39;da; Hong Kong ve Kore&#39;de kriz \u00e7\u0131kt\u0131. Ard\u0131ndan 1999&#39;da ABD paras\u0131na kar\u015f\u0131 pozisyon alan \u00e7ok uluslu sermayenin de katk\u0131s\u0131yla Rusya krize girdi.\u00a0 Hatta Rusya moratoryum ilan etti. <\/p>\n<p> <strong>Sermaye ba\u015fka hangi sekt\u00f6rlere gidiyor?<\/strong><\/p>\n<p> D\u00fcnyada, 2007&#39;de 1 trilyon 148 milyar dolarl\u0131k kay\u0131tl\u0131 silah sat\u0131ld\u0131. Bunun 700 milyar dolar civar\u0131 ABD&#39;ye ait. Bunun da yar\u0131s\u0131 tek firmaya ait. Locked Martin. Bu firman\u0131n muhtemel k\u00e2r\u0131n\u0131n 70-80 milyar dolar olmas\u0131 bekleniyor bu sene. <\/p>\n<p> Ayr\u0131ca, \u00c7in&#39;inkiler rakam d\u0131\u015f\u0131. 3. d\u00fcnya \u00fclkelerine silah yard\u0131m\u0131 yap\u0131yor. Muhtemelen ABD, m\u00fcttefiki \u0130srail&#39;e yap\u0131yor. Onlar da kay\u0131td\u0131\u015f\u0131. Ticari olarak sat\u0131lm\u0131\u015f olan bu. Demek ki birileri zarar ederken birileri kar ediyor. <\/p>\n<p> <strong>O zaman kriz nerden \u00e7\u0131k\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p> D\u00fcnya krizine yol a\u00e7an \u015fey, halktaki para s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu kadar para bollu\u011funda, halkta para yok. Likidite krizi deniyor. Asl\u0131nda d\u00fcnyada likidite bollu\u011fu var. Al\u0131\u015fveri\u015f yapmas\u0131 gereken, orta s\u0131n\u0131flar\u0131n, alt gelir gruplar\u0131n, emek\u00e7i kesimlerin cebinde para yok. Bunun \u00fczerine \u00f6zellikle Avrupa \u00fclkeleri mortgage i\u00e7in b\u00fcy\u00fck fonlamalar yap\u0131yorlar. \u015eimdi Bush ayn\u0131 \u015feyi yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ama yasal olarak nas\u0131l yapacak bu da me\u00e7hul. <\/p>\n<p> Bu krizi tetikleyecek olan as\u0131l ABD bankalar\u0131 de\u011fil. Belki kamuoyu bilmiyordur; finans kurulu\u015flar\u0131 ve sigorta \u015firketleridir. Mortgage i\u015finde de, as\u0131l bankalara ve fonlar\u0131na paray\u0131 veren Avrupa ve Asya bankalar\u0131d\u0131r. Onun i\u00e7in salland\u0131. \u0130ngiltere&#39;deki Northern Rock batt\u0131. Onlar da para bollu\u011fu vard\u0131. Ama \u015fimdi as\u0131l krizi onlar ya\u015fayacak. <\/p>\n<p> <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> 27 Ocak 2007 \/ Ayd\u0131nl\u0131k<\/p>\n<p> <a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> 26-27.01.2008 \/ Do\u00e7 Dr. Mete G\u00fcndo\u011fan \/ Milli Gazete<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><strong>Krizin ayak sesleri <\/strong><\/p>\n<p> <strong>ABD mortgage sekt\u00f6r\u00fcnde geri d\u00f6nmeyen krediler sorunu nedeniyle ya\u015fanacak olas\u0131 sars\u0131nt\u0131lar\u0131n; 2008 y\u0131l\u0131na yaprak d\u00f6k\u00fcm\u00fcyle giren T\u00fcrkiye&#39;de reel sekt\u00f6r kaynakl\u0131 bir krizi, daha da derinle\u015ftirebilece\u011fi i\u015faretini veriyor. <\/strong><\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[82],"tags":[],"class_list":["post-1280","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mayis-2008"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1280"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1280\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}