{"id":1307,"date":"2008-06-04T10:04:37","date_gmt":"2008-06-04T10:04:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/06\/04\/nato-patron-mu-deor\/"},"modified":"2008-06-04T10:04:37","modified_gmt":"2008-06-04T10:04:37","slug":"nato-patron-mu-degistiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/haziran-2008\/nato-patron-mu-degistiriyor\/","title":{"rendered":"NATO PATRON MU DE\u011e\u0130\u015eT\u0130R\u0130YOR?"},"content":{"rendered":"<p><strong>NATO&#39;nun varl\u0131k nedenini nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Siyasetin kurtlar\u0131ndan Harold Macmillan: &quot;ba\u015far\u0131l\u0131 bir zirve d\u00fczenlemenin tek yolunun, sonu\u00e7 bildirisinin siz daha oraya varmadan yaz\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu&quot; s\u00f6yl\u00fcyordu. Demek ki B\u00fckre\u015f&#39;teki NATO zirvesi ziyadesiyle ac\u0131nas\u0131 bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7eriyordu. <\/strong><\/p>\n<p> <strong>Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar Do\u011fu&#39;ya do\u011fru geni\u015fleme konusunda, Almanya&#39;n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etti\u011fi ku\u015fkular\u0131na ve Rusya&#39;n\u0131n sert kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ra\u011fmen G\u00fcrcistan&#39;la Ukrayna&#39;n\u0131n \u00fcyeli\u011fini savunan ve bu konuda yeni \u00fcyelerin deste\u011fini arkas\u0131na alan ABD&#39;yle anla\u015fm\u0131yordu. Merkezdeki \u00fcyeler, Afganistan&#39;daki sava\u015fa kimin ne kadar katk\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 konusunda da tak\u0131\u015f\u0131yordu. <\/strong><\/p>\n<p> <strong>Nispeten \u00f6nemsiz say\u0131lmas\u0131 gereken Makedonya&#39;n\u0131n \u00fcyeli\u011fi meselesi bile Yunanistan&#39;\u0131n veto tehdidine \u00e7arp\u0131yordu. Atina, bu yeni \u00fcyenin ismi de\u011fi\u015fmedik\u00e7e veto tehdidinde \u0131srar edece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. <\/strong><\/p>\n<p> <strong>NATO Yedi Kocal\u0131 H\u00fcrm\u00fcz&#39;\u00fc and\u0131r\u0131yordu!<\/strong><\/p>\n<p> <strong>NATO, ABD&#39;yi askeri bak\u0131mdan Avrupa&#39;ya kenetlemek ve Sovyetleri dizginlemek bak\u0131m\u0131ndan ola\u011fan\u00fcst\u00fc derecede etkin bir \u00f6rg\u00fct rol\u00fc oynuyordu. Ama as\u0131l hedefinin &quot;\u0130slami dirili\u015fi bo\u011fmak&quot; oldu\u011fu \u00f6zellikle gizleniyordu. Bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan b\u00fct\u00fcn bu gerilimlerin arkas\u0131nda NATO&#39;nun neye yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tarifinin yap\u0131lamamas\u0131 yat\u0131yordu: <\/strong><\/p>\n<p> <strong>&#39;Ter\u00f6rle Sava\u015f&#39; yanl\u0131lar\u0131 (Ba\u015fkan Bush ve onun ete\u011finden hi\u00e7 ayr\u0131lmayan Britanya Ba\u015fbakan\u0131 Brown) bu etkili yap\u0131y\u0131, &quot;M\u00fcsl\u00fcman a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve n\u00fckleer silahlanman\u0131n oldu\u011fu bir d\u00fcnyadaki yeni d\u00fc\u015fmanlarla m\u00fccadele i\u00e7in haz\u0131r bulunan bir ara\u00e7&quot; gibi g\u00f6r\u00fcyordu. So\u011fuk Sava\u015f&#39;taki operasyonlar\u0131n sahnesi Avrupa&#39;yd\u0131; 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131 NATO&#39;nun rol\u00fcyle ilgili belirlenen yeni doktrine g\u00f6reyse &#39;sahnenin d\u0131\u015f\u0131na&#39; \u00e7\u0131k\u0131p Afganistan, Ortado\u011fu, Afrika veya tehdit nerededen geliyorsa oraya m\u00fcdahale etmek gerekiyordu. <\/strong><\/p>\n<p> <strong>D\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda &#39;demokrasi&#39; vizyonunun pe\u015fine d\u00fc\u015fen ve sarpa saran ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeni bir me\u015fruiyet zemini arayan Bush, NATO \u00fcyeli\u011fini Turuncu ve Pembe devrimlerin yeni demokrasilerini garantiye almak i\u00e7in kullanmak da istiyor ayn\u0131 zamanda&#8230;<\/strong><\/p>\n<p> <strong>B\u00fckre\u015f&#39;teki korku verici ihtimal \u015fuydu: Gelece\u011fine dair zor sorularla y\u00fczle\u015fmeden NATO&#39;nun yeni y\u00f6nlere \u00e7ekilmesine g\u00f6z yumarak, b\u00fct\u00fcn bir ittifak\u0131n \u00fczerine kuruldu\u011fu temeli y\u0131kma s\u00fcrecine giriliyordu!?<\/strong><\/p>\n<p> <strong>NATO zirvesinden T\u00fcrkiye yans\u0131malar\u0131 <\/strong><\/p>\n<p> NATO son d\u00f6nemin en kritik zirvelerinden birini yap\u0131yordu. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe bak\u0131lacak olursa &quot;NATO ya yeni bir a\u015famaya girecek yahut da\u011f\u0131lacak&quot; deniyordu. NATO&#39;nun da\u011f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenler, nedense, \u00fcye olmak i\u00e7in s\u0131rada bekleyen \u00fclkelerin neden kap\u0131da bekledi\u011fine dair bir a\u00e7\u0131klama yapam\u0131yordu.<\/p>\n<p> Amerika&#39;n\u0131n NATO&#39;yu da yede\u011fine alarak kendi k\u00fcresel rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrebilir k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile, rakiplerden birinin muhtemelen AB olmas\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekiyordu. Sorun \u015furadan kaynaklan\u0131yor: Amerika potansiyel rakipleri olan \u00c7in, Rusya ve Hindistan&#39;a kar\u015f\u0131 stratejik hamleler yapmaya haz\u0131rlan\u0131yor. Bu anlamda Afganistan&#39;\u0131n, Irak&#39;\u0131n i\u015fgali i\u00e7in uydurulan bahanelerin tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131, kimsenin inanmam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen sava\u015f a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n anlam\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu <\/p>\n<p> NATO zirvesinde n\u00fckleer silahlar\u0131n yeniden g\u00fcndeme gelmesi farkl\u0131 bir so\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminin a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretlerini veriyordu. <\/p>\n<p> So\u011fuk sava\u015f\u0131n bitiminde olu\u015fturulan NATO konseptinden en zararl\u0131 \u00e7\u0131kan \u00fcye T\u00fcrkiye oldu. \u0130ttifak\u0131n tek M\u00fcsl\u00fcman \u00fcyesi olarak nas\u0131l etkilendi\u011fimizin en somut g\u00f6stergesi olarak postmodern darbe s\u00fcre\u00e7lerini iyi okumak gerekiyordu.<\/p>\n<p> <strong>B\u00fckre\u015f Zirvesi <\/strong><\/p>\n<p> B\u00fckre\u015f randevusu, ittifak\u0131n kurulu\u015fundan (1949) bu yana en \u00f6nemli zirvesi diye niteleniyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcndemi hem \u00fcyelerin istikrar\u0131n\u0131, hem de Bat\u0131-Rusya ili\u015fkilerini havaya u\u00e7urabilecek bombadan farks\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. <\/p>\n<p> 26 \u00fcyenin devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131 bu zirvede \u00f6ncelikle ABD&#39;nin Taliban milisleriyle kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n meydana geldi\u011fi G\u00fcney Afganistan&#39;a takviye g\u00fc\u00e7 talebini karara ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. <\/p>\n<p> O b\u00f6lgede halen ABD, \u0130ngiltere, Kanada, Hollanda Danimarka ve Romanya askerleri g\u00f6rev yap\u0131yor ve son zamanlarda neredeyse her g\u00fcn s\u00f6z konusu \u00fclkelerden birine tabutlar g\u00f6nderiliyor. Bu da h\u00fck\u00fcmetleri m\u00fcthi\u015f bir kamuoyu bask\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131yor. \u00d6rne\u011fin \u015fimdiye kadar 80 askerini yitiren Kanada, takviye gelmezse 2009&#39;da Afganistan&#39;dan askerlerini \u00e7ekmeye karar verdi&#8230; <\/p>\n<p> Do\u011fu blokunun \u00e7\u00f6kmesinden sonra NATO sistemli olarak eski Var\u015fova Pakt\u0131 \u00fcyelerini b\u00fcnyesine ald\u0131: 1990&#39;da Do\u011fu Almanya (\u0130ki Almanya&#39;n\u0131n birle\u015fmesiyle), 1999&#39;da Macaristan, Polonya, \u00c7ek Cumhuriyeti, 2004&#39;te Estonya, Letonya, Litvanya, Bulgaristan, Romanya, Slovakya. (Not: Bu son dalga geni\u015flemede Yugoslavya&#39;n\u0131n par\u00e7as\u0131 Slovenya da NATO&#39;ye girdi.) <\/p>\n<p> \u015eimdi s\u0131ra 15 y\u0131l \u00f6nce Sovyetler Birli\u011fi&#39;nin par\u00e7as\u0131 olan Ukrayna ile G\u00fcrcistan&#39;a geldi. (B\u00fckre\u015f&#39;te karara ba\u011flanacak Arnavutluk, H\u0131rvatistan ve Makedonya&#39;n\u0131n adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131yoruz.) <\/p>\n<p> Sorun \u015fu: Ukrayna ve G\u00fcrcistan&#39;\u0131n NATO \u00fcyeli\u011fini Rusya neredeyse &quot;Casus belli&quot; yani &quot;Sava\u015f nedeni&quot; say\u0131yor. Tabii s\u0131cak de\u011fil, so\u011fuk sava\u015f nedeni&#8230; <\/p>\n<p> Ya T\u00fcrkiye? Cevap: \u0130ngiltere ile birlikte \u015fimdilik ortada! Yani ne ABD&#39;yi g\u00fccendirmek istiyor, ne AB&#39;yi, ne de Rusya&#39;y\u0131! <\/p>\n<p> <strong>Emekli General Nejat Eslen soruyordu: Yeni NATO&#39;ya haz\u0131r m\u0131y\u0131z? <\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> Yeni NATO&#39;nun stratejik vizyonu ile T\u00fcrkiye&#39;nin g\u00fcvenlik vizyonunun, Bat\u0131&#39;n\u0131n de\u011fi\u015fen stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131 ile T\u00fcrkiye&#39;nin stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemindeki gibi \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131 gerekiyordu.<\/p>\n<p> K\u00fcresel jeopoliti\u011fin a\u011f\u0131rl\u0131k merkezinin Atlantik&#39;ten Pasifik&#39;e kayd\u0131\u011f\u0131; \u00c7in, Hindistan ve Rusya&#39;n\u0131n Avrasya g\u00fc\u00e7leri ve \u0130ran&#39;\u0131n Ortado\u011fu&#39;da b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7 olarak y\u00fckseldi\u011fi; d\u00fcnyan\u0131n tek kutuplu d\u00fczenden \u00e7ok kutuplu d\u00fczene ge\u00e7i\u015fi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131; jeopolitik dengelerin h\u0131zla de\u011fi\u015fti\u011fi; medeniyetler \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n giderek \u015fiddetlendi\u011fi ve ABD&#39;nin 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda k\u00fcresel \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek amac\u0131 ile Afganistan&#39;da ve Irak&#39;ta ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 jeostratejik giri\u015fimlerinde ama\u00e7lar\u0131na h\u00e2l\u00e2 ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7te NATO zirvesi \u00f6nem kazan\u0131yordu. <\/p>\n<p> Be\u015f eski NATO \u00fcyesi \u00fclkenin eski genelkurmay ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &#39;Belirsiz Bir D\u00fcnya \u0130\u00e7in B\u00fcy\u00fck Stratejiye Do\u011fru&#39; ba\u015fl\u0131kl\u0131 rapor zirve \u00f6ncesi haz\u0131rlanan ve NATO&#39;yu y\u00f6nlendirmeyi ama\u00e7layan ilgin\u00e7 bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 olu\u015fturuyor. Raporda \u00f6nerilen strateji, NATO i\u00e7inde ilk defa &#39;b\u00fcy\u00fck strateji&#39; ve &#39;jeostratejik planlama&#39; anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 getiriyor, NATO&#39;nun jeopolitik etki alan\u0131n\u0131, D\u00fcnya Adas\u0131&#39;n\u0131 (Avrupa, Asya ve Afrika k\u0131talar\u0131) kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletiyordu. <\/p>\n<p> <strong>NATO, yay\u0131lmac\u0131 g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor <\/strong><\/p>\n<p> Ama\u00e7, a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmese de ABD jeostratejik giri\u015fimlerine Avrupa&#39;n\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, \u00f6ncelikle enerji kaynaklar\u0131n\u0131 ve yollar\u0131n\u0131 kontrol etmek, y\u00fckselen g\u00fc\u00e7ler Rusya ve \u00c7in&#39;i \u00e7evrelemek. \u00d6nerilen bu jeostrateji, NATO&#39;yu yay\u0131lmac\u0131 bir k\u00fcresel g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Bir ba\u015fka ifade ile So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemindeki statik ve savunmay\u0131 esas alan NATO&#39;nun yerine yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 esas alacak bir NATO in\u015fa edilmesi isteniyordu. <\/p>\n<p> Yeni strateji ile ABD, NATO ve AB aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, NATO ile AB aras\u0131ndaki rekabetin elimine edilmesi, NATO&#39;nun yeni jeopolitik ama\u00e7lara g\u00f6re yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Strateji ile NATO&#39;nun y\u00f6netimi i\u00e7in ABD, AB ve NATO&#39;dan olu\u015fan bir direkt\u00f6rl\u00fck mekanizmas\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, karar vermede oybirli\u011fi yerine oy\u00e7oklu\u011fu sisteminin getirilmesi, devletlerin veto yetkilerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve BM yetkisi olmadan da askeri g\u00fcc\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. En \u00f6nemlisi, reaktif de\u011fil, proaktif olaca\u011f\u0131 ifade edilen yeni strateji ile n\u00fckleer \u00f6nleyici darbe (n\u00fckleer silahlar\u0131n ilk kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131) konsepti benimseniyordu <\/p>\n<p> B\u00fckre\u015f zirvesinde, Afganistan&#39;daki s\u00fcre\u00e7 ve yeni bir stratejik konsepte duyulan ihtiya\u00e7 \u00f6ne \u00e7\u0131kacak. \u015eartlar de\u011fi\u015fmezse, So\u011fuk Sava\u015f&#39;\u0131n galibi NATO, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131n\u0131n ilk kara sava\u015f\u0131n\u0131 Afganistan&#39;da kaybedebilecek. Bu nedenle de Afganistan, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 NATO i\u00e7in deneme alan\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Afganistan&#39;daki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k NATO&#39;nun gelece\u011finin k\u0131r\u0131lma noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturabilecek. E\u011fer, Afganistan&#39;da ba\u015far\u0131l\u0131 olursa NATO farkl\u0131 jeopolitik ama\u00e7lar i\u00e7in k\u00fcresel bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015febilecek. K\u00fcresel ama\u00e7lar i\u00e7in ise NATO&#39;nun yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve stratejik konseptinin ise yeni ama\u00e7lara g\u00f6re de\u011fi\u015ftirilmesi gerekiyordu. <\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiye&#39;nin alg\u0131s\u0131 <\/strong><\/p>\n<p> Yeni NATO&#39;nun stratejik vizyonu ile T\u00fcrkiye&#39;nin g\u00fcvenlik vizyonunun, Bat\u0131&#39;n\u0131n de\u011fi\u015fen stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131 ile T\u00fcrkiye&#39;nin stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemindeki gibi \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131 gerekiyor. Bat\u0131 taraf\u0131ndan NATO i\u00e7inde Avrupal\u0131, AB i\u00e7in ise Avrupa d\u0131\u015f\u0131 bir \u00fclke olarak tan\u0131mlanan T\u00fcrkiye&#39;nin yeni NATO&#39;yu nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, yeni NATO&#39;nun T\u00fcrkiye i\u00e7in ne anlam ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n da sorgulanmas\u0131 gerekiyordu.&quot;<a name=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\" title=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Milliyet&#39;ten Semih \u0130diz&#39;in: &quot;&#8216;Dinci kesim&#39; Bat\u0131&#39;dan kopmam\u0131za \u00fcz\u00fclmez&quot; diyerek Nejet Eslen&#39;i ele\u015ftirmesini nas\u0131l okumal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p> &quot;Eslen yaz\u0131s\u0131nda \u015funu soruyor:<\/p>\n<p> &quot;Yeni NATO&#39;nun stratejik vizyonu ile T\u00fcrkiye&#39;nin g\u00fcvenlik vizyonunun, Bat\u0131&#39;n\u0131n de\u011fi\u015fen stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131 ile T\u00fcrkiye&#39;nin stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemindeki gibi \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131 gerekiyor.&quot;<\/p>\n<p> K\u0131sacas\u0131 bir &quot;T\u00fcrkiye-Bat\u0131&quot; ikilemine i\u015faret eden Say\u0131n Eslen, dolayl\u0131 s\u00f6zlerle bu \u00e7\u0131karlar\u0131n art\u0131k \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fini belirtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn T\u00fcrkiye&#39;de yayg\u0131n oldu\u011funu s\u00f6ylemek herhalde yanl\u0131\u015f olmaz. Nitekim &quot;Bat\u0131&quot; bug\u00fcn T\u00fcrkiye&#39;de bir\u00e7ok etkin kesim taraf\u0131ndan &quot;t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kayna\u011f\u0131&quot; olarak g\u00f6sterilebiliyor. <\/p>\n<p> Bu geli\u015fmeler, T\u00fcrkiye ile Bat\u0131 aras\u0131nda var olan farkl\u0131 bir &quot;medeniyet \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na&quot; i\u015faret ediyor. Bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u00f6z\u00fcnde ise sadece din de\u011fil, ba\u015fka fakt\u00f6rler de yat\u0131yor. Zaten Eslen de yaz\u0131s\u0131nda, &quot;Bat\u0131 taraf\u0131ndan NATO i\u00e7inde Avrupal\u0131, AB i\u00e7in ise Avrupa d\u0131\u015f\u0131 bir \u00fclke olarak tan\u0131mlanan T\u00fcrkiye&#39;nin yeni NATO&#39;yu nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131, yeni NATO&#39;nun T\u00fcrkiye i\u00e7in ne anlama geldi\u011fi de sorgulanmal\u0131&quot; diyor.<\/p>\n<p> Bat\u0131 ger\u00e7ekten de g\u00fcvenlik \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye&#39;yi kendi cenah\u0131nda tutmak istiyor. Ancak T\u00fcrkiye&#39;ye bak\u0131nca, kendi i\u00e7inde geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kolektif d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip bir \u00fclke g\u00f6remiyor. Aksine, 27 AB \u00fcyesinin payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fcktesebat\u0131 &quot;tehdit unsuru&quot; olarak alg\u0131layan bir \u00fclke g\u00f6r\u00fcyor. <\/p>\n<p> Nitekim, AKP&#39;nin kapat\u0131lmas\u0131 durumunda T\u00fcrkiye&#39;nin AB ile zaten sorunlu olan ili\u015fkilerinin durma noktas\u0131na gelece\u011fi \u015fimdiden g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu durumda T\u00fcrkiye&#39;nin &quot;kurucu \u00fcyesi&quot; olmakla \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc Avrupa Konseyi ile ili\u015fkilerinin etkilenmemesi de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.\u00a0 <\/p>\n<p> Peki, NATO, AB ve Avrupa Konseyi&#39;nden kopma rotas\u0131na giren bir T\u00fcrkiye&#39;nin yeni rotas\u0131 ne olmal\u0131?\u00a0 Bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in T\u00fcrkiye&#39;nin Bat\u0131&#39;dan kopmas\u0131 hay\u0131rl\u0131 bir geli\u015fme olabilir. Ancak biz, T\u00fcrkiye&#39;nin bu durumda demokratik laik d\u00fczenini g\u00fcvence alt\u0131na alarak modernle\u015fmesini s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fine inanm\u0131yoruz. <\/p>\n<p> <strong>Yan\u0131tlanmas\u0131 gereken soru<\/strong><\/p>\n<p> &quot;Dinci&quot; diye tan\u0131mlanan kesimin T\u00fcrkiye&#39;nin Bat\u0131&#39;dan kopmas\u0131na \u00e7ok \u00fcz\u00fclece\u011fini de sanm\u0131yoruz. T\u00fcrkiye&#39;nin rotas\u0131yla ilgili yukar\u0131daki sorumuzun bu kesim i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem veya anlam ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz.<a name=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\" title=\"_ftnref2\">[2]<\/a> <\/p>\n<p> <strong>&quot;11 Eyl\u00fcl&#39;le korkutan&quot; Bush ve NATO&#39;suna ne g\u00f6zle bakmal\u0131y\u0131z? <\/strong><\/p>\n<p> <strong>Dab\u0131lyu Bush, B\u00fckre\u015f&#39;teki NATO Zirvesi&#39;nde &quot;Afganistan&#39;a asker g\u00f6nderilmezse 11 Eyl\u00fcl benzeri sald\u0131r\u0131lar ya\u015fanabilir&quot; diyerek d\u00fcnyaya g\u00f6zda\u011f\u0131 veriyordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Washington&#39;\u0131n ba\u015f\u0131 her derde d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, Bush &quot;Kurgusal 11 Eyl\u00fcl&quot;\u00fc tepe tepe kullanmas\u0131n\u0131 iyi biliyordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Beyaz Saray, yedi y\u0131ld\u0131r &quot;Bir tarafta \u0130slamc\u0131 ter\u00f6ristler, di\u011fer yanda ABD: Ya bizdensiniz, ya onlardan!&quot; g\u00f6zba\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tehditleri. \u015eimdi de Afganistan&#39;a yeni asker transferi i\u00e7in g\u00fcncelliyordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Amerikan Ba\u015fkan\u0131, son bir y\u0131ld\u0131r hayatta oldu\u011funa dair hi\u00e7bir iz bulunmayan Ladin&#39;den s\u00f6z ediyordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u015eu \u00e7arp\u0131c\u0131 ger\u00e7e\u011fi bir kenara not ediniz: <\/strong><\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiye&#39;nin Kuzey Irak&#39;a d\u00fczenledi\u011fi kara harek\u00e2t\u0131n\u0131n zamanlamas\u0131 Beyaz Saray&#39;\u0131 \u00e7\u0131ld\u0131rt\u0131yordu!<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Harek\u00e2t\u0131n ba\u015flamas\u0131 da, bitmesi de ABD i\u00e7in s\u00fcrpriz oluyordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>B\u00fct\u00fcn bunlar, Washington&#39;un &quot;perde arkas\u0131nda&quot; Ankara&#39;y\u0131 kaybetmi\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fiyle birebir \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>B\u00fckre\u015f&#39;teki kritik NATO Zirvesi de ABD i\u00e7in ila\u00e7 olmuyordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>T\u00fcrkiye&#39;de ise NATO&#39;nun sorgulanmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131 bir d\u00f6neme giriliyordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>NATO&#39;nun varl\u0131\u011f\u0131 bize \u00e7ok ama \u00e7ok pahal\u0131ya mal olmu\u015ftu.<a name=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\" title=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a><\/strong><\/p>\n<p> <strong>Akl\u0131m\u0131za tak\u0131lan sorulara yan\u0131t bulmal\u0131y\u0131z!..<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> &quot;AB prosed\u00fcr hatas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Adalet Divan\u0131, AB&#39;nin PKK&#39;y\u0131 &quot;ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri&quot; listesinden \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 istedi. AB yetkilileri ise &quot;de\u011fi\u015fen bir \u015fey yok!&quot; yan\u0131t\u0131 veriyor.<\/p>\n<p> AB, \u00e7ok \u00f6nemli ve hassas bir konuda basit bir prosed\u00fcr hatas\u0131 yapacak kadar \u00e7aps\u0131z insanlar taraf\u0131ndan m\u0131 y\u00f6netiliyor, yoksa T\u00fcrkiye&#39;ye dolayl\u0131 yoldan &quot;PKK ile masaya otur&quot; mu deniyor?<\/p>\n<p> ABD&#39;den 5 Kas\u0131m&#39;da, T\u00fcrk yetkililerine g\u00f6re, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey vermeden PKK ile ilgili an\u0131nda istihbarat yard\u0131m\u0131 ald\u0131k. \u00d6nce hava, sonra da kara harek\u00e1t\u0131 yapt\u0131k. ABD kara harek\u00e1t\u0131na \u00e7ok k\u0131zd\u0131. Biz de ABD&#39;nin tepkilerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde kara harek\u00e1t\u0131na son verdi\u011fimizi d\u00fcnyaya, &quot;yesen de yemesen de!&quot; metoduyla ilan ettik. ABD an\u0131nda istihbarat vermeye devam ediyor mu, etmiyor mu?<\/p>\n<p> ABD \u015fimdi bizden Afganistan&#39;a muharip asker g\u00f6ndermemizi istiyor, biz de &quot;olmaz!&quot; diyoruz. ABD bu karar\u0131m\u0131z\u0131 egemen bir \u00fclkenin ba\u011f\u0131ms\u0131z karar\u0131 olarak m\u0131 kabul ediyor, yoksa &quot;istihbarat al\u0131rken iyiydi, ben de bunu bir kenara not ederim&quot; diyerek mi kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p> An\u0131nda istihbarat\u0131n ard\u0131ndan bir tek Talabani&#39;yi misafir ettik, Kuzey Irak&#39;la ilgili tek bir ad\u0131m atmad\u0131k.<\/p>\n<p> ABD bu durumu TSK&#39;ya m\u0131, yoksa h\u00fck\u00fcmete mi mal ediyor?..&quot; diye soran C\u00fcneyt \u00dclsever \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n<p> <strong>Kosova, NATO&#39;nun kararg\u00e2h\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p> H\u00fcrriyet&#39;in internet sitesindeki &#39;Uzaydan bak\u0131l\u0131nca iki yer g\u00f6z\u00fck\u00fcyor, biri \u00c7in Seddi, peki di\u011feri?&#39; ba\u015fl\u0131kl\u0131 metin, Kosova&#39;daki ABD \u00fcss\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor.<\/p>\n<p> Kamer \u00d6zbucakl\u0131 imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan metne g\u00f6re &#39;Bondsteel Camp&#39; isimli Amerikan \u00fcss\u00fc, &#39;Y\u00fczy\u0131l\u0131n silah deposu&#39; diye de an\u0131l\u0131yormu\u015f&#8230; ABD Yugoslavya&#39;ya girer girmez ilk i\u015f olarak \u00fcs i\u00e7in y\u00fczlerce d\u00f6n\u00fcml\u00fck araziye resmen el koyar. <\/p>\n<p> \u00c7evredeki 320 kilometrelik yollar ve irili ufakl\u0131 17 k\u00f6pr\u00fc de denetime al\u0131n\u0131r&#8230; &#39;M\u00fchendislik B\u00fclteni&#39; dergisinde yazan bir ABD&#39;li albaya g\u00f6re \u00fcss\u00fcn plan\u0131 da, ilk bomban\u0131n at\u0131lmas\u0131ndan aylar \u00f6nce haz\u0131rm\u0131\u015f&#8230; \u015eimdi bu habere bak\u0131p &#39;ABD \u00e7ok \u00f6nceden belirledi\u011fi \u00fcs alan\u0131 i\u00e7in plan\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131, b\u00f6lgenin kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131 veya iyice kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bekledi, sonra da g\u00fcya soyk\u0131r\u0131m\u0131 durdurmak i\u00e7in gelip yerle\u015fti&#39; desek ne olur? Maskeli i\u015fbirlik\u00e7i ba\u011f\u0131r\u0131r: &#39;Aman, gene mi komplo teorisi?&#39; Bir mand\u0131ra dolusu ine\u011fin meselindeki gibi&#8230; Hayvanc\u0131klar \u00e7ay\u0131rda otlan\u0131rken i\u00e7lerinden biri mutluca s\u00f6ylenir: <\/p>\n<p> &#39;Karde\u015fler, biz bu insano\u011flunun hakk\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6deriz? K\u0131\u015f\u0131n sen tut; kuru ot, yem, dam&#8230; Yaz\u0131n bu \u00e7ay\u0131rlar, bu bay\u0131rlar&#8230;&#39; Kula\u011f\u0131 delik bir inek lafa limon s\u0131kar: &#39;Onu k\u00fclah\u0131ma anlat! Besi ineklerinin sahibi de insano\u011flu&#8230; Her g\u00fcn ka\u00e7 tanesi par\u00e7alan\u0131p yeniyor, derileri giysi yap\u0131l\u0131yor biliyor musun?.. <\/p>\n<p> Esasen devlet, gizli veya a\u00e7\u0131k manevra demektir. Manevra becerebildi\u011finiz oranda ba\u011f\u0131ms\u0131z devletsiniz. Manevra yetene\u011finiz yoksa bu beceriye sahip g\u00fc\u00e7lerin oyunca\u011f\u0131s\u0131n\u0131z&#8230; \u00c7evremizde ve \u00fczerimizde ya\u015fanan pek \u00e7ok karanl\u0131k i\u015fin ard\u0131nda bu \u00e7eki\u015fme var. Son NATO zirvesinde bile ana eksen ABD-AB dala\u015fmas\u0131d\u0131r, ABDRusya \u00e7eki\u015fmesi de\u011fil! T\u00fcrkiye&#39;deki son gerilimin gizli haritas\u0131 da ABD-AB kavgas\u0131nda, daha \u00e7ok da \u0130ngiltere ile ABD aras\u0131ndaki rekabet masas\u0131nda \u00e7izilmi\u015ftir. \u0130steyen yine de masum inekce\u011fizi taklit etsin: &#39;B\u0131rak bu komplo teorilerini!&#39; Tabii ki ineklere sayg\u0131m ve sevgim var! L\u00e2kin \u00fclkemize y\u00f6nelik gizli manevralardaki yaban pay\u0131n\u0131 gizlemeye memur maskeli i\u015fbirlik\u00e7ilerle sava\u015fa devam!<a name=\"_ftnref4\" href=\"#_ftn4\" title=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> <strong>SSCB&#39;nin son devlet ba\u015fkan\u0131 Mihail Gorba\u00e7ov&#39;a g\u00f6re: ABD tehlikeli bir oyun oynuyordu <\/strong><\/p>\n<p> <strong>Da\u011f\u0131lan SSCB&#39;nin son devlet ba\u015fkan\u0131 Mihail Gorba\u00e7ov, ABD&#39;yi tehlikeli bir jeopolitik oyun oynad\u0131\u011f\u0131 konusunda uyard\u0131. ABD&#39;nin Ukrayna&#39;n\u0131n Rusya&#39;dan uzakla\u015f\u0131p NATO&#39;ya girmesi y\u00f6n\u00fcndeki giri\u015fimlerini &#8216;&#39;tehlikeli bir jeopolitik oyun&#39;&#39; olarak niteleyen eski devlet ba\u015fkan\u0131, Polonya k\u00f6kenli Amerikal\u0131 siyaset bilimci Zbigniew Brzezinski&#39;nin &#8216;&#39;Ukrayna&#39;n\u0131n Rusya&#39;dan olabildi\u011fince kopar\u0131lmas\u0131&#39;&#39; \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n ABD&#39;deki siyaset\u00e7ilerin genel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc haline geldi\u011fini savundu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Amerikal\u0131 siyaset\u00e7ilerin bunu, &#8216;&#39;demokrasi yarar\u0131na&#39;&#39; g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de belirten Gorba\u00e7ov, &#8216;&#39;\u0130yi de Ukraynal\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu NATO&#39;ya girmeye kar\u015f\u0131yken, Ukrayna&#39;y\u0131 NATO&#39;ya sokman\u0131n neresi demokrasi&#39;&#39; ifadesini kulland\u0131.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Gorba\u00e7ov, &#8216;&#39;Bu t\u00fcrden jeopolitik oyunlar sorumlu bir siyasetin ya da k\u00fcreselle\u015fmekte olan bir d\u00fcnyadaki ger\u00e7ek s\u00fcre\u00e7lerin uza\u011f\u0131ndad\u0131r&#39;&#39; dedi. Rusya, NATO&#39;nun Ukrayna&#39;y\u0131 da katarak geni\u015flemesine \u015fiddetle kar\u015f\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc NATO&#39;yu kap\u0131lar\u0131na dayanan bir tehdit olarak alg\u0131l\u0131yordu.<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> <strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p> <\/p>\n<hr \/>\n<p> <a name=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\" title=\"_ftn1\">[1]<\/a> 31.03.2008 \/ Radikal<\/p>\n<p> <a name=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\" title=\"_ftn2\">[2]<\/a> 05.04.2008<\/p>\n<p> <a name=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\" title=\"_ftn3\">[3]<\/a> 04.04.2008 \/ Tamer Korkmaz \/ Yeni \u015eafak<\/p>\n<p> <a name=\"_ftn4\" href=\"#_ftnref4\" title=\"_ftn4\">[4]<\/a> \u00d6mer L\u00fctfi Mete \/ Bug\u00fcn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><strong>NATO&#39;nun varl\u0131k nedenini nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p> <strong>Siyasetin kurtlar\u0131ndan Harold Macmillan: &quot;ba\u015far\u0131l\u0131 bir zirve d\u00fczenlemenin tek yolunun, sonu\u00e7 bildirisinin siz daha oraya varmadan yaz\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu&quot; s\u00f6yl\u00fcyordu. Demek ki B\u00fckre\u015f&#39;teki NATO zirvesi ziyadesiyle ac\u0131nas\u0131 bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7eriyordu. <\/strong><\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[83],"tags":[],"class_list":["post-1307","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haziran-2008"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1307"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1307\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}