{"id":13192,"date":"2023-10-30T22:52:03","date_gmt":"2023-10-30T19:52:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/?p=13192"},"modified":"2023-10-30T23:16:51","modified_gmt":"2023-10-30T20:16:51","slug":"sabir-ve-metanet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/sabir-ve-metanet\/","title":{"rendered":"SABIR VE METANET"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

SABIR VE METANET\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Hayat\u0131n\u0131; \u0130slam’\u0131n uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde d\u00fczenlemek ve bu ya\u015fam tarz\u0131na uygun olmayan davran\u0131\u015flardan kendini uzak tutmak, m\u00fc\u2019minin ya\u015fam\u0131 s\u00fcresince ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi bir ibadettir. Bu konuda kararl\u0131 olmak, taviz vermemek ve zaman\u0131n y\u0131prat\u0131c\u0131 etkisinden korunmak, sab\u0131r g\u00f6stermektir. Bu y\u00fczden sab\u0131r ve tahamm\u00fcl farkl\u0131 kavramlard\u0131r. Tahamm\u00fcl, bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ve ac\u0131ya kar\u015f\u0131 bu durumdan memnun olmadan direnmektir. Oysa m\u00fc\u2019minin sahip oldu\u011fu sab\u0131r farkl\u0131d\u0131r: Sabreden m\u00fc\u2019min, ba\u015f\u0131na gelen s\u0131k\u0131nt\u0131lardan dolay\u0131 bir ac\u0131 duymaz, aksine Allah’a olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 daha da artar ve dolay\u0131s\u0131yla ne\u015fesi, heyecan\u0131 ve \u015fevki daha da y\u00fckselir. Kur\u2019an\u2019\u0131n pek \u00e7ok ayetinde sab\u0131r emredilmektedir:<\/p>\n

\u201c(Ey Nebim!) Bu nedenle Sen sabret; \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n va’adi Hakk\u2019t\u0131r; kesin bilgiyle ve vicdani kanaatle (yakinen) inanmayanlar(\u0131n itiraz ve ink\u00e2rlar\u0131 ve ahireti de\u011fil d\u00fcnyay\u0131 \u00f6ne alanlar\u0131n sapk\u0131nl\u0131klar\u0131) sak\u0131n Seni (tela\u015fa kapt\u0131r\u0131p) hafifli\u011fe (veya gev\u015fekli\u011fe) s\u00fcr\u00fcklemesin (\u00e7\u00fcnk\u00fc intikam vakti yak\u0131nd\u0131r).\u201d <\/em><\/strong>(Rum: 60)<\/p>\n

\u201cEy iman edenler! (Din ve dava u\u011frundaki zorluklara, hayat\u0131n ve cihad\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na) Sabredin ve sab\u0131r \u00fczerinde yar\u0131\u015f\u0131n, (Allah\u2019la, peygamberlerle, cihad emirinizle, Hakk yoldaki cemaatinizle) irtibat\u0131n\u0131z\u0131 koparmay\u0131n, kararl\u0131 ve sebatl\u0131 davran\u0131n (ve n\u00f6bet ve hizmet yerlerinizi terk edip ayr\u0131lmay\u0131n. Bu emirlere kar\u015f\u0131 gelmek hususunda) Allah\u2019tan korkun. (Bu sayede) Umulur ki kurtulu\u015fa ve ba\u015far\u0131ya (felaha) ula\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z!..\u201d <\/em><\/strong>(\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 200)<\/p>\n

\u201c(Ey Nebim, Sen Hakk ve hay\u0131r \u00fczerinde) Sabret! Senin sabr\u0131n da yine ancak Allah(\u0131n deste\u011fi) iledir. (Senden y\u00fcz \u00e7eviren ve hakarete y\u00f6nelenler i\u00e7in) Sak\u0131n \u00fcz\u00fclme ve kurduklar\u0131 hileli tuzak ve planlardan dolay\u0131 tela\u015flan\u0131p s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fme (ki bu tevekk\u00fcl ve teslimiyete uygun de\u011fildir).\u201d <\/em><\/strong>(Nahl: 127)<\/p>\n

Allah, m\u00fc\u2019minlerin sab\u0131r yoluyla deneneceklerini de \u015f\u00f6yle bildirir:<\/strong><\/p>\n

\u201cAndolsun, Biz i\u00e7inizden (ger\u00e7ek) m\u00fccahit olanlarla (davas\u0131nda) sabredip (dik duranlar\u0131) bilip, (onlar\u0131 kaypaklardan) ay\u0131r\u0131ncaya (ve sad\u0131klar\u0131 belli edip ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ncaya) kadar, sizi imtihana t\u00e2bi tutaca\u011f\u0131z ve (\u0130slam davas\u0131 ve Allah r\u0131zas\u0131 konusunda iddia edip) haber verdiklerinizin (do\u011fruluk derecesini) s\u0131nay\u0131p (herkesin ayar\u0131n\u0131 ve amac\u0131n\u0131 ortaya koyaca\u011f\u0131z).\u201d <\/em><\/strong>(Muhammed: 31)<\/p>\n

\u201cAndolsun, mallar\u0131n\u0131zla ve canlar\u0131n\u0131zla imtihan edileceksiniz ve sizden \u00f6nce kendilerine kitap verilenlerden ve m\u00fc\u015friklerden elbette \u00e7ok eziyet verici (s\u00f6zler) i\u015fiteceksiniz. E\u011fer sabreder ve takva g\u00f6sterirseniz, muhakkak bu \u201cazmi’l-umur”dan (de\u011ferli ve \u015ferefli i\u015flerden)dir. (Zalimlerin ve hainlerin as\u0131ls\u0131z ithamlar\u0131na ve kas\u0131tl\u0131 ezalar\u0131na; Allah i\u00e7in sabretmek ve Hakk yolda cihad\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek, kararl\u0131l\u0131k ve kahramanl\u0131k gerektirir.)\u201d <\/em><\/strong>(\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 186)<\/p>\n

Sab\u0131r, ink\u00e2rc\u0131lara kar\u015f\u0131 kazan\u0131lacak olan ba\u015far\u0131n\u0131n da anahtar\u0131d\u0131r. Sabredildi\u011finde, Allah m\u00fc\u2019minlerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r:<\/strong><\/p>\n

\u201c…Sizden y\u00fcz sab\u0131rl\u0131 (ki\u015fi) bulunursa, (onlar\u0131n) iki y\u00fcz\u00fcn\u00fc bozguna u\u011fratabilir; e\u011fer sizden bin (ki\u015fi) olursa, Allah’\u0131n izniyle (onlar\u0131n) iki binini yener. Allah, sabredenlerle beraberdir.\u201d <\/em><\/strong>(Enf\u00e2l: 66)<\/p>\n

\u201c(Ey m\u00fc\u2019minler! Hem) Allah’a, (hem) O\u2019nun Peygamberine itaat ediniz; birbirinizle u\u011fra\u015f\u0131p \u00e7eki\u015fmeyiniz; sonra korkakla\u015f\u0131p kuvvetten d\u00fc\u015fersiniz; (\u015fevketiniz ve devletiniz elinizden gider, havan\u0131z s\u00f6ner; k\u00e2firlerin ve zalimlerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcne girersiniz.) Bir de (\u00e7e\u015fitli zahmet ve musibete) mutlaka sabrediniz, (her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015fman ve tehlike kar\u015f\u0131s\u0131nda metanetli hareket ediniz ve gev\u015feklik g\u00f6stermeyiniz) iyi biliniz ki Allah sabredenlerle beraberdir (onlara manevi destek sa\u011flayacakt\u0131r).\u201d <\/em><\/strong>(Enf\u00e2l: 46)<\/p>\n

Sab\u0131r, Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 ve cennetini kazanabilmek i\u00e7in g\u00f6sterilecek en \u00f6nemli vas\u0131flardan biridir. Kur\u2019an\u2019da m\u00fc\u2019minlerin tarifi yap\u0131l\u0131rken, “Onlar; sabredenler ve Rablerine tevekk\u00fcl edenlerdir<\/em><\/strong>“<\/em> (Nahl: 42) denmektedir. Konunun \u00f6nemi ba\u015fka ayetlerde de \u015f\u00f6yle vurgulan\u0131r:<\/p>\n

\u201c\u2026Sabreden (sad\u0131klar\u0131n) m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 Biz, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n en g\u00fczeliyle, muhakkak verece\u011fiz.\u201d <\/em><\/strong>(Nahl: 96)<\/p>\n

Sonra iman edenlerden, sabr\u0131 birbirlerine tavsiye edenlerden, merhameti birbirlerine tavsiye edenlerden olmak. (Bak. Beled: 17)<\/p>\n

M\u00fc\u2019minler dualar\u0131nda da Allah’tan sab\u0131r talep ederler:<\/strong><\/p>\n

“\u2026Rabbimiz, (cihaddan ka\u00e7mamak, ordudan ve itaatten ayr\u0131lmamak i\u00e7in) \u00fczerimize sab\u0131r ve metanet ya\u011fd\u0131r; ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 (hizmet ve istikamet \u00fczerinde sabit ve) sa\u011flam tut ve (Senin Hakk Dinini ve adalet d\u00fczenini) ink\u00e2r eden topluluklara kar\u015f\u0131 bize yard\u0131m et\u2026” <\/em><\/strong>(Bakara: 250)<\/p>\n

Salih Amel<\/strong><\/p>\n

Salih amel, Kur\u2019an\u2019da \u00e7ok s\u0131k ge\u00e7en terimlerden bir tanesidir. Salih kelimesi; g\u00fczel, do\u011fru, hay\u0131rl\u0131 anlamlar\u0131na gelir. “Islah etmek”<\/strong> fiili de ayn\u0131 k\u00f6kten t\u00fcremi\u015ftir ve “salih hale getirmek”<\/strong> demektir. Amel kelimesinin T\u00fcrk\u00e7edeki en yak\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise “i\u015f”<\/strong>tir. Dolay\u0131s\u0131yla salih amel, iyi ve hay\u0131rl\u0131 i\u015f anlam\u0131na gelir ki, bu da Kur\u2019an\u2019da Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na ve indirdi\u011fi dine uygun her t\u00fcrl\u00fc fiil ve hareketi ifade eder. Bir insan\u0131n ahiretini kurtaran \u015fey ise, yaln\u0131zca iman etmesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda o imana uygun salih ameller i\u015flemesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc salih amel, samimi iman\u0131n da bir g\u00f6stergesidir. Buna kar\u015f\u0131n, yaln\u0131zca “iman ettim”<\/strong> deyip, bu iman\u0131n gereklerini yerine getirmemek, insan\u0131 kurtarmaz. Allah, bu konuda \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n

\u201c(Yoksa) \u0130nsanlar; sadece \u201ciman ettik\u201d demekle, (\u00f6yle) imtihana t\u00e2bi tutulmadan (ve sonunda yeterli ve ge\u00e7erli puan almadan) b\u0131rak\u0131lacaklar\u0131n\u0131 (ve kurtulacaklar\u0131n\u0131) m\u0131 (zann ve) hesap etmektedirler? Yemin olsun (Biz) onlardan \u00f6nceki (kavim)leri de (\u00e7e\u015fitli) imtihan (kas\u0131tl\u0131, fitne ve belalar)dan ge\u00e7irdik. (B\u00f6ylece) Allah, kesinlikle (dininde ve davas\u0131nda) sad\u0131klar\u0131 da bilecektir (bilmektedir) ve ger\u00e7ekten yalanc\u0131 sahtek\u00e2rlar\u0131 da bilip (belirleyecektir.)\u201d <\/em><\/strong>(Ankebut: 2-3)<\/p>\n

Allah’\u0131n “iman ettik” <\/strong>diyenleri s\u0131namas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, salih amellerle olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ameller, onlar\u0131 yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sab\u0131rlar\u0131n\u0131, kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, sadakatlerini, k\u0131sacas\u0131 imanlar\u0131ndaki dirayetlerini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Kur\u2019an\u2019da, salih amellerin farkl\u0131 \u015fekilleri bildirilir. Dinin di\u011fer insanlara tebli\u011f edilmesi, Kur\u2019an ahl\u00e2k\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, dine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan fiili ve s\u00f6zl\u00fc sald\u0131r\u0131lar\u0131n bertaraf edilmesi, Kur\u2019an\u2019\u0131n daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gayret g\u00f6sterilmesi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ki\u015fisel ve sosyal probleminin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gibi konular\u0131n hepsi son derece \u00f6nemli salih amellerdir. Namaz, oru\u00e7, infak (zek\u00e2t), hac gibi temel \u0130slami ibadetler de salih amellerdendir.<\/p>\n

Bir ayette, salih amellerin bu geni\u015f \u00e7er\u00e7evesi \u015f\u00f6yle \u00e7izilir:<\/strong><\/p>\n

\u201c(Ey M\u00fcsl\u00fcmanlar!) Y\u00fczlerinizi (namazda \u015fuursuz ve huzursuz bi\u00e7imde) Do\u011fu’ya veya Bat\u0131’ya \u00e7evirmeniz (ve ibadette \u015fekilcilikle yetinmeniz) iyilik de\u011fildir. As\u0131l iyilik; Allah’a, (ve O\u2019na inanc\u0131n gere\u011fi olarak) Ahirete, Meleklere, Kitaba ve Peygamberlere (ve onlar\u0131n getirdikleri dine ve d\u00fczene samimiyet ve teslimiyetle) iman etmeniz… Sevdi\u011finiz mal\u0131n\u0131z\u0131 yak\u0131nlara, yetimlere (korumas\u0131z ve bak\u0131ms\u0131z olanlara), yoksullara, yolda kalm\u0131\u015flara, isteyen muhta\u00e7lara ve bor\u00e7 alt\u0131nda esir olanlara vermeniz… Namaz\u0131n\u0131z\u0131 k\u0131lman\u0131z, zek\u00e2t (vergisini) \u00f6demeniz… Anla\u015fma ve s\u00f6zle\u015fmelerinizi yerine getirmeniz, (maddi ve manevi) darl\u0131k, hastal\u0131k ve cihad\u0131n k\u0131z\u0131\u015fmas\u0131 zaman\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lara sabretmenizdir… \u0130\u015fte (iman davas\u0131nda) sad\u0131k (ve samimi) olanlar ancak bunlard\u0131r… Ve ger\u00e7ek m\u00fcttakiler de onlard\u0131r.\u201d <\/em><\/strong>(Bakara: 177)<\/p>\n

Ancak dikkat edilmesi gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir nokta vard\u0131r; bir ameli salih k\u0131lan \u015fey, yaln\u0131zca onun sonucu de\u011fildir, onun arkas\u0131ndaki “niyet”<\/strong>tir. Bu nedenle de, bir amelin salih olmas\u0131, yaln\u0131zca ve yaln\u0131zca Allah r\u0131zas\u0131 g\u00f6zetilerek yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu ger\u00e7ek, “salih amel”<\/strong> kavram\u0131n\u0131, cahiliye toplumundaki “hay\u0131rseverlik”<\/strong> kavram\u0131ndan ay\u0131r\u0131r. Salih amel Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yap\u0131l\u0131r; hay\u0131rseverli\u011fin arkas\u0131nda ise sosyal bir dayan\u0131\u015fma hissi ve \u00f6zellikle de “hay\u0131rsever”<\/strong> olarak tan\u0131nma iste\u011fi vard\u0131r.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki ayetler, m\u00fc\u2019minlerin \u00fcstteki tarifteki “hay\u0131rseverlik”<\/strong> kavram\u0131ndan neden uzak olduklar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r:<\/p>\n

\u201c(\u0130\u015fte bu nimet ve faziletlere eri\u015fecek m\u00fc\u2019minler) Adaklar\u0131n\u0131 (ve her t\u00fcrl\u00fc anla\u015fmalar\u0131n\u0131) yerine getirenler ve \u015ferri yayg\u0131n olan bir g\u00fcnden korkup (k\u00f6t\u00fcl\u00fckten \u00e7ekinenlerdir). <\/em><\/strong><\/p>\n

Kendileri, ona duyduklar\u0131 sevgiye (ihtiya\u00e7 ve ilgiye) ra\u011fmen yiyeceklerini yoksula, yetime ve esire yedirenler (onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderenlerdir).<\/em><\/strong><\/p>\n

 (Samimi ve seviyeli m\u00fc\u2019minler, iyilik ettikleri kimselere:) \u2018Biz sizin (midenizi, beyninizi ve kalbinizi) sadece ve yaln\u0131z Allah\u2019\u0131n vechi (Cem\u00e2line ve r\u0131zas\u0131na eri\u015fmek) i\u00e7in doyuruyoruz. Sizden (bu iyilik ve ilgimiz sebebiyle) bir kar\u015f\u0131l\u0131k da, (hatta) bir te\u015fekk\u00fcr bile istemiyoruz. (Gayemiz Rabbimiz ve ahirettir\u2019 diyenlerdir). <\/em><\/strong><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc Biz, (herkesin kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakaca\u011f\u0131 ve korkudan deh\u015fete kap\u0131laca\u011f\u0131) o as\u0131k suratl\u0131 zorlu bir g\u00fcn (ahiret ve hesap) nedeniyle Rabbimizden korkan (kimseleriz).\u201d <\/em><\/strong>(\u0130nsan: 7-10)<\/p>\n

E\u011fer “salih amel” <\/strong>tan\u0131m\u0131na uygun olan i\u015fler, \u00fcstteki ayetlerde tarif edilen ama\u00e7tan, yani kat\u0131ks\u0131z Allah r\u0131zas\u0131ndan uzakla\u015f\u0131rsa, o zaman salih amel olma \u00f6zelliklerini yitirirler. Bu durum, aksine, insan\u0131n ba\u015fka insanlar\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 aramas\u0131 anlam\u0131na gelir ki, bunun Kur\u2019an\u2019daki tan\u0131m\u0131 “\u015firk”<\/strong>tir ve \u015firk b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnaht\u0131r.<\/p>\n

M\u00e2\u2019\u00fbn Suresi’ndeki ayetlerde, Allah’\u0131n de\u011fil, insanlar\u0131n r\u0131zas\u0131 i\u00e7in namaz k\u0131lan ve bu nedenle ibadetlerinin salih amel olma niteli\u011fini kaybetti\u011fi ki\u015filer \u015f\u00f6yle haber verilir:<\/p>\n

\u201c\u0130\u015fte yaz\u0131klar olsun (bu duyars\u0131zl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen) \u015fu namaz k\u0131lanlara (\u015fuursuz, huzursuz ve sorumsuz \u015fekilde dua ve ibadet yapanlara) ki!<\/em><\/strong><\/p>\n

Onlar k\u0131ld\u0131klar\u0131 namazlar\u0131n\u0131n ve dualar\u0131n\u0131n (manas\u0131ndan ve maksad\u0131ndan) gafil ve habersiz (bulunmaktad\u0131rlar). <\/em><\/strong><\/p>\n

Onlar (ibadetlerinde ve dini hizmetlerinde riyak\u00e2rd\u0131rlar), sadece g\u00f6steri\u015f yapmaktad\u0131rlar.\u201d <\/em><\/strong>(M\u00e2\u2019\u00fbn: 4-6)<\/p>\n

Ayn\u0131 namaz gibi salih bir amel olan infak -mal\u0131n Allah yolunda harcanmas\u0131- da, e\u011fer Allah’\u0131n de\u011fil de insanlar\u0131n r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yap\u0131l\u0131rsa t\u00fcm de\u011ferini yitirir. Kur\u2019an\u2019da, ger\u00e7ek infakla g\u00f6steri\u015f i\u00e7in yap\u0131lan infak aras\u0131ndaki fark \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klan\u0131r:<\/p>\n

\u201cEy iman edenler! -\u0130nsanlara g\u00f6steri\u015f i\u00e7in mal\u0131n\u0131 harcayan, Allah\u2019a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmayan kimse gibi- ba\u015fa kakmak ve incitip eziyette bulunmak suretiyle sadaka ve hay\u0131rlar\u0131n\u0131z\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmay\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun bu g\u00f6steri\u015finin misali, \u00fczerinde az bir toprak bulunan bir kayan\u0131n haline benzer ki, ona \u015fiddetli bir ya\u011fmur (d\u00fc\u015f\u00fcnce veya hafif bir r\u00fczg\u00e2r) isabet edince, \u00fczerindeki topra\u011f\u0131 silip s\u00fcp\u00fcr\u00fcp kendisini kat\u0131 bir ta\u015f halinde b\u0131rak\u0131r. Onlar (g\u00f6steri\u015f i\u00e7in hay\u0131r ve hizmet yapanlar, i\u015fte b\u00f6yle riyak\u00e2rl\u0131kla) emek harcay\u0131p kazand\u0131klar\u0131 hi\u00e7bir \u015feyi elde tutmaya k\u00e2dir olamazlar. Allah k\u00e2firler toplulu\u011funu hidayete ula\u015ft\u0131rmayacakt\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n

Sadece Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 istemek ve kendilerinde olan\u0131 <\/em><\/strong>(iman\u0131) k\u00f6kle\u015ftirip-g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in mallar\u0131n\u0131 infak edenlerin misali ise; verimli bir tepede bulunan, bolca d\u00fc\u015fen ya\u011fmur ald\u0131\u011f\u0131nda \u00fcr\u00fcnlerini iki kat sunan bir bah\u00e7enin \u00f6rne\u011fine benzer ki; ona sa\u011fanak ya\u011fmur isabet etmese de bir \u00e7isentisi (bile yeterli say\u0131l\u0131r, sahiplerini ferahlat\u0131r ve meyveleri toplan\u0131r). Allah, yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 G\u00f6rendir.\u201d <\/em><\/strong>(Bakara: 264-265)<\/p>\n

Ayn\u0131 konu, bir ba\u015fka surede \u015f\u00f6yle vurgulan\u0131r:<\/p>\n

\u201cOnlar \u00f6yle kimselerdir ki, (hay\u0131rdan ho\u015flanmazlar ama) mallar\u0131n\u0131, insanlara g\u00f6steri\u015f olsun diye harcarlar, Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne (de ger\u00e7ekten) inanmazlar, (inanm\u0131\u015f rol\u00fc yaparlar. B\u00f6ylece) \u015feytan, kime yak\u0131n-yolda\u015f olursa, art\u0131k o ne k\u00f6t\u00fc bir arkada\u015f (edinmi\u015ftir). \u015eayet bunlar, Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanarak, Allah’\u0131n kendilerine verdi\u011fi r\u0131z\u0131ktan infak etselerdi, aleyhlerine mi olurdu? Allah, onlar\u0131 (niyetleri ve mahiyetleriyle \u00e7ok) iyi Bilendir.\u201d <\/em><\/strong>(Nisa: 38-39)<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131, bir ameli salih k\u0131lan, onun ard\u0131ndaki niyettir. E\u011fer o amelle istenen maddi sonu\u00e7 elde edilememi\u015f dahi olsa, e\u011fer niyet salihse, amel de salih olur. \u00d6rne\u011fin; bir insan Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in bir i\u015fe el at\u0131p uzun s\u00fcre \u00e7abalayabilir. Fakat sonu\u00e7 istedi\u011fi gibi olamayabilir. Ancak fark etmez; o yine de kazanaca\u011f\u0131 sevab\u0131 kazanm\u0131\u015f olur. Hem M\u00fcsl\u00fcman bilmelidir ki; Allah’\u0131n, kendisini ba\u015fta hedefledi\u011fi sonuca ula\u015ft\u0131rmamas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir s\u0131rr\u0131 ve hikmeti vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayetteki, “…Asl\u0131nda ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015fey, belki de sizin i\u00e7in hay\u0131rl\u0131d\u0131r; sevdi\u011finiz ve arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015fey de, olur ki sizin i\u00e7in \u015ferli ve zararl\u0131d\u0131r. (Her \u015feyin do\u011frusunu ve hay\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131) Allah bilir, siz bilmezsiniz.”<\/em><\/strong> (Bakara: 216) h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re, ula\u015f\u0131lmak istenen sonucun ger\u00e7ekten hay\u0131rl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen ancak Allah’t\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman, her i\u015fe Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in giri\u015fmeli, ancak sonucunu da Allah’a b\u0131rakmal\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n

Salih amelin \u00fcstte de\u011findi\u011fimiz bu temel \u00f6zelli\u011fi, yani her \u015feyden \u00f6nce niyete ba\u011fl\u0131 olu\u015fu, Allah’\u0131n m\u00fcsta\u011fniyetinin ve insan\u0131n Rabbimize kar\u015f\u0131 olan aczinin bir sonucudur. Allah m\u00fcsta\u011fnidir; yani her t\u00fcrl\u00fc kusur ve eksiklikten uzakt\u0131r, hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 olmayand\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, Allah’\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yapacaklar\u0131 salih amellere de ihtiyac\u0131 yoktur. Kur\u2019an\u2019da \u015f\u00f6yle h\u00fckmedilir:<\/p>\n

\u201cEy insanlar, siz Allah’a (kar\u015f\u0131 fakir olan) muhta\u00e7lars\u0131n\u0131z; Allah ise \u011eaniy (hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 olmayan)d\u0131r, Ham\u00eed (\u00f6v\u00fclmeye lay\u0131k)t\u0131r. (\u0130nsanlar\u0131n, Allah\u2019\u0131n halifesi ve temsilcisi olacak adil bir devlet himayesine ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r, aksi halde ezilmekten ve esaretten kurtulamayacaklard\u0131r.)<\/em><\/strong><\/p>\n

(Allah) Dileyecek olsa, sizi giderir (devirir) ve yepyeni bir halk getirip (konu\u015fland\u0131r\u0131r ve onlar\u0131 iktidara ta\u015f\u0131r).<\/em><\/strong><\/p>\n

Bu da, Allah’a g\u00f6re hi\u00e7 de g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. (O diledi\u011fini \u201cK\u00fcn\u201d emriyle yapand\u0131r.)\u201d <\/em><\/strong>(F\u00e2t\u0131r: 15-17)<\/p>\n

Rabbimiz; diledi\u011fi anda, diledi\u011fi \u015feyi yapabilir. Allah’\u0131n, hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 Kur\u2019an\u2019da \u015f\u00f6yle haber verilmektedir:<\/p>\n

“…\u0130man edenler h\u00e2l\u00e2 anlamad\u0131lar m\u0131 ki, e\u011fer Allah dilemi\u015f olsayd\u0131, insanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc hidayete erdirmi\u015f olurdu…” <\/em><\/strong>(Ra\u2019d: 31)<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla, bir insan salih amel i\u015flemekle, ger\u00e7ekte ancak kendisine yarar sa\u011flamakta, kendi ahiretini kurtarmaktad\u0131r. Kur\u2019an\u2019da ifade edildi\u011fi \u00fczere, “(Hakk h\u00e2kim olsun, \u00fclkemizde ve yery\u00fcz\u00fcnde Adalet Nizam\u0131 kurulsun diye) Kim cihad ederse, o ancak kendi nefsinin faydas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermi\u015ftir. (Cihad\u0131n, adil devlet, izzet ve emniyet gibi d\u00fcnyevi menfaatleri de; ebedi saadet ve cennet gibi uhrevi m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 da ki\u015finin kendi \u00e7\u0131kar\u0131 gere\u011fidir.) Allah \u00e2lemlerden M\u00fcsta\u011fnidir (hi\u00e7 kimseye ve hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 de\u011fildir).” <\/em><\/strong>(Ankebut: 6)<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde, namaz k\u0131lan ki\u015fi kendisi i\u00e7in k\u0131lm\u0131\u015f olur, oru\u00e7 tutan, Allah yolunda harcama yapan ya da \u0130slam’\u0131 savunan da t\u00fcm bunlar\u0131 kendisi i\u00e7in yapm\u0131\u015f olur. Bunlar\u0131 yapmaya ihtiyac\u0131 olan kendisidir. Allah Kur\u2019an\u2019da; fiillerin kendisinin ya da sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n de\u011fil, bu ameller yap\u0131l\u0131rken ki\u015finin niyetinin \u00f6nemli oldu\u011funu bize haber verir. Hacc Suresi’nde, bu ger\u00e7ek \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klan\u0131r:<\/p>\n

\u201c(Elbette) Onlar\u0131n (kesti\u011finiz kurbanlar\u0131n) etleri ve kanlar\u0131 kesinlikle Allah’a ula\u015facak de\u011fildir; l\u00e2kin O’na sizden takva(n\u0131z, halis dualar\u0131n\u0131z ve salih davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z) ula\u015fabilir. \u0130\u015fte b\u00f6yle, (Allah) onlar\u0131 (kocaman hayvanlar\u0131) size boyun e\u011fdirmi\u015ftir; O’nun size hidayet vermesine kar\u015f\u0131l\u0131k Allah’\u0131 tekbir etmeniz i\u00e7in (Rabbiniz bunlar\u0131 hizmetinize ve istifadenize vermi\u015ftir). Art\u0131k ihsan sahiplerine (g\u00f6revini iyilik ve g\u00fczellikle yerine getirenlere) m\u00fcjde ver…\u201d <\/em><\/strong>(Hacc: 37)<\/p>\n

Bu nedenle, salih amel yap\u0131l\u0131rken, niyetin s\u00fcrekli sa\u011flam tutulmas\u0131, yani yap\u0131lan i\u015fin sadece Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ak\u0131lda tutulmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir. Bu ama\u00e7la da, Allah’la manevi bir ba\u011flant\u0131 i\u00e7inde olmak, bir i\u015f yaparken O’nu tesbih etmek ve i\u015fin kabul\u00fc i\u00e7in Allah’a dua etmek gereklidir.<\/p>\n

Hz. \u0130brahim ve Hz. \u0130smail’in K\u00e2be\u2019yi in\u015fa ederken ettikleri dua, t\u00fcm m\u00fc\u2019minler i\u00e7in \u00f6rnektir:<\/p>\n

\u201cVakt\u00e2ki \u0130brahim, \u0130smail’le birlikte Evin (K\u00e2be\u2019nin) s\u00fctunlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltti\u011finde (ikisi \u015f\u00f6yle dua etmi\u015fti): \u2018Rabbimiz bizden (bu hay\u0131rl\u0131 giri\u015fim ve gayretimizi) kabul et. \u015e\u00fcphesiz, Sen her \u015feyi \u0130\u015fiten ve hakk\u0131yla Bilensin. Rabbimiz, ikimizi Sana teslim olmu\u015f (M\u00fcsl\u00fcmanlar) k\u0131l ve soyumuzdan Sana teslim olmu\u015f (M\u00fcsl\u00fcman) bir \u00fcmmet (ver). Bize ibadet y\u00f6ntemlerini (yerlerini, \u015fekillerini ve ilkelerini \u00f6\u011fretip) g\u00f6ster ve tevbemizi kabul et. \u015e\u00fcphesiz, Sen tevbeleri kabul eden ve Esirgeyensin.\u2019\u201d <\/em><\/strong>(Bakara: 127-128)<\/p>\n

Allah’\u0131n Hz. Davud ve ashab\u0131na verdi\u011fi \u2018\u201c<\/em><\/strong>\u2026Ey Davud ailesi, art\u0131k \u015f\u00fckrederek \u00e7al\u0131\u015f\u0131n!\u2019 Zira kullar\u0131mdan \u015f\u00fckredenler (nimet ve f\u0131rsatlar\u0131m\u0131n gere\u011fini yerine getirenler) pek azd\u0131r.\u201d<\/em><\/strong> (Sebe\u2019: 13) emri de, salih amel i\u015flenirken Allah’la olan ba\u011flant\u0131n\u0131n kesilmemesi, dua ve \u015f\u00fck\u00fcr kanal\u0131yla ayakta tutulmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu t\u00fcr bir amel, salih bir ameldir ve insan\u0131n Allah’a olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ahiretteki derecesini art\u0131r\u0131r. \u0130nsan\u0131n “iman ettim”<\/strong> demekle s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z, bu amelle birlikte sa\u011flamla\u015f\u0131r. Allah F\u00e2t\u0131r Suresi’ndeki bir ayetinde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n

“…O (Rabbimize) ancak (tevazu ve teslimiyetle yap\u0131lan \u00f6vg\u00fcler ve \u015f\u00fck\u00fcrler gibi) g\u00fczel s\u00f6zler y\u00fckselir. (Bu g\u00fczel dua ve zikirleri de sadece) Salih ameller (ve halis niyetler) yukar\u0131 kald\u0131r\u0131p (Allah\u2019a eri\u015ftirir)…” <\/em><\/strong>(F\u00e2t\u0131r: 10)<\/p>\n

\u0130man edip hayat\u0131 boyunca salih ameller i\u015fleyen bir m\u00fc\u2019minin kavu\u015faca\u011f\u0131 kurtulu\u015f ise Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131 ve cennetidir. Kur\u2019an\u2019da \u015f\u00f6yle h\u00fckmedilmektedir:<\/p>\n

\u201c(Buna kar\u015f\u0131l\u0131k) \u0130man edenler ve (hay\u0131rl\u0131, yararl\u0131) salih amellerde bulunanlar -ki Biz hi\u00e7 kimseye g\u00fc\u00e7 yetirece\u011finden fazlas\u0131n\u0131 y\u00fcklemeyiz- onlar da cennetin ashab\u0131 (halk\u0131)d\u0131rlar. Orada sonsuz olarak kalacaklar (ve kusursuz mutlulu\u011fa ula\u015facaklar)d\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n

(Cennetteki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n) Biz onlar\u0131n g\u00f6\u011f\u00fcslerinde kinden ve hasetten ne varsa \u00e7ekip alm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. (Konaklar\u0131n\u0131n) Altlar\u0131ndan (ve etraf\u0131ndan s\u00fcrekli ve ferahl\u0131k verici) \u0131rmaklar akacakt\u0131r. (Sevin\u00e7le) Derler ki: “Bizi buna (cennet huzuruna) ula\u015ft\u0131ran Allah’a hamd olsun. E\u011fer Allah bize hidayet vermeseydi biz do\u011fruya ula\u015famazd\u0131k. Andolsun, Rabbimizin el\u00e7ileri Hakk ile geldiler (ve bizi hayra ve huzura ilettiler.)” Onlara: “\u0130\u015fte bu, yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k olarak miras\u00e7\u0131 k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131z cennettir” diye nida edilip duyurulacakt\u0131r.\u201d<\/em><\/strong> (A\u2019raf: 42-43)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SABIR VE METANET\u00a0 Hayat\u0131n\u0131; \u0130slam’\u0131n uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde d\u00fczenlemek ve bu ya\u015fam tarz\u0131na uygun olmayan davran\u0131\u015flardan kendini uzak tutmak, m\u00fc\u2019minin ya\u015fam\u0131 s\u00fcresince ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi bir ibadettir. Bu konuda kararl\u0131 olmak, taviz vermemek ve zaman\u0131n y\u0131prat\u0131c\u0131 etkisinden korunmak, sab\u0131r g\u00f6stermektir. Bu y\u00fczden sab\u0131r ve tahamm\u00fcl farkl\u0131 kavramlard\u0131r. Tahamm\u00fcl, bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ve ac\u0131ya kar\u015f\u0131 bu durumdan memnun olmadan […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":["post-13192","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13192"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13192\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}