{"id":1445,"date":"2008-11-24T23:05:29","date_gmt":"2008-11-24T23:05:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/11\/24\/kapalm-lasi-abdn-rpini\/"},"modified":"2008-11-24T23:05:29","modified_gmt":"2008-11-24T23:05:29","slug":"kapitalizmin-iflasi-abdnin-cirpinisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2008\/aralik-2008\/kapitalizmin-iflasi-abdnin-cirpinisi\/","title":{"rendered":"KAP\u0130TAL\u0130ZM\u0130N \u0130FLASI ABD’N\u0130N \u00c7IRPINI\u015eI"},"content":{"rendered":"

\u015eimdi, Amerika'n\u0131n g\u00fcc\u00fc sorgulan\u0131yor; S\u00fcper G\u00fc\u00e7, s\u0131f\u0131r\u0131 t\u00fcketiyor!<\/strong><\/p>\n

\u0130ngiltere'nin \u00f6nde gelen d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan Chatham House'un direkt\u00f6r\u00fc Dr. Robin Niblett; Berlin'de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir konferansta yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada: "ABD'nin k\u00fcresel egemenli\u011finin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc" s\u00f6yleyen bir Amerikal\u0131n\u0131n art\u0131k \u015f\u00fcpheyle kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131. ABD'nin eskiye k\u0131yasla geriliyor g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen Niblett, Bush y\u00f6netiminin son g\u00fcnlerinde bunun h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, "Yeni g\u00fc\u00e7lerin do\u011fu\u015fu, baz\u0131 \u00fclkelerin petrol zenginli\u011finin artmas\u0131 ve ekonomik g\u00fcc\u00fcn k\u00fcresel olarak da\u011f\u0131lmas\u0131 buna ivme kazand\u0131r\u0131yor" a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Amerikan askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn olmas\u0131 gerekenden daha fazla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Niblett, Bush'un baz\u0131 problemleri kendisinin do\u011furdu\u011funu ve krizin Beyaz Saray kap\u0131lar\u0131na uzanabilece\u011fini s\u00f6yleyerek, vergi kesintilerinin harcama kesintilerini kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131;\u00a0 Irak'taki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ve Afganistan'da ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Rusya'n\u0131n G\u00fcrcistan'a m\u00fcdahalesinin de art\u0131k bir d\u00f6nemin sonunun yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ABD saltanat\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015fa haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131..<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Tarihin de\u011fil, Amerika'n\u0131n sonu geliyor<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fgal ve ya\u011fmalar, kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve istismar imparatorlu\u011fu Amerika, i\u00e7ine girdi\u011fi ekonomik ve sosyal krizden \u00e7\u0131kam\u0131yor. 21'inci y\u00fczy\u0131l\u0131n Amerikan y\u00fczy\u0131l\u0131 de\u011fil, Amerikan r\u00fcyas\u0131n\u0131n iflas etti\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 olaca\u011f\u0131 kesinlik kazan\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

H\u00e2lihaz\u0131rda Afganistan ve Irak ba\u015fta olmak \u00fczere \u00f6zelde \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda genelde ise t\u00fcm d\u00fcnyada i\u015fgal ve ya\u011fmalamalara devam eden ABD, kendi i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileri nedeniyle derin bir mali krize girdi. Kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131 \u00fczerine bir imparatorluk kurmaya \u00e7al\u0131\u015fan ABD'nin i\u00e7ine girdi\u011fi sosyal ve ekonomik kriz, zul\u00fcm ile abad olunamayaca\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6sterdi. Amerikan egemenli\u011fiyle beraber tarihin sonunu ilan eden Amerika, kendi sonuyla y\u00fczle\u015fmek zorunda kal\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

Canavar kendini imha ediyor<\/strong><\/p>\n

ABD'de ya\u015fanan finansal kriz, Amerika'n\u0131n tek kutuplu d\u00fcnyadaki s\u00fcper g\u00fc\u00e7 stat\u00fcs\u00fcn\u00fc sarsmaya ba\u015flad\u0131. London Schools of Economics'den emekli olan \u00fcnl\u00fc siyasi analist Prof. John Gray, \u0130ngiliz Observer gazetesine yazd\u0131\u011f\u0131 makalede, \u015fu an ya\u015fananlar\u0131 tarihi bir jeo-politik de\u011fi\u015fim \u015feklinde niteleyerek, "D\u00fcnyadaki g\u00fc\u00e7 dengeleri geri d\u00f6n\u00fclemez \u015fekilde de\u011fi\u015fiyor" ifadelerini kullan\u0131yor. Gray'a g\u00f6re, "Amerika'n\u0131n k\u00fcresel liderlik d\u00f6nemi sona eriyor ve Amerika'n\u0131n serbest piyasa \u00f6\u011fretisi kendi kendi imha ediyor."<\/p>\n

Kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131 \u00fczerine bir imparatorluk kurmaya \u00e7al\u0131\u015fan ABD'nin i\u00e7ine girdi\u011fi sosyal ve ekonomik kriz, zul\u00fcm ile abad olunamayaca\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6steriyordu. Amerikan egemenli\u011fiyle beraber tarihin sonunu ilan eden Amerika, kendi sonuyla y\u00fczle\u015fmek zorunda kal\u0131yordu. ABD'de ya\u015fanan finansal kriz, Amerika'n\u0131n tek kutuplu d\u00fcnyadaki s\u00fcper g\u00fc\u00e7 stat\u00fcs\u00fcn\u00fc sarsmaya ba\u015flad\u0131. Askeri a\u00e7\u0131dan Afganistan ve Irak'ta s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6nem ge\u00e7iren ABD'ye bir darbe de finansal olarak bir\u00e7ok \u00fclkeyi de etkileyen krizle geliyordu. \u0130deolojik olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise, kendi piyasalar\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 takdirde ABD'nin serbest piyasa politikas\u0131n\u0131 savunmas\u0131n\u0131n daha da zorla\u015faca\u011f\u0131 bekleniyordu. <\/p>\n

G\u00fc\u00e7 dengeleri de\u011fi\u015fiyor<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda London Schools of Economics'den emekli olan \u00fcnl\u00fc siyasi analist Prof. John Gray, \u0130ngiliz Observer gazetesine yazd\u0131\u011f\u0131 makalede, \u015fu an ya\u015fananlar\u0131 tarihi bir jeo-politik de\u011fi\u015fim \u015feklinde niteleyerek, "D\u00fcnyadaki g\u00fc\u00e7 dengeleri geri d\u00f6n\u00fclemez \u015fekilde de\u011fi\u015fiyor" ifadelerini kullan\u0131yor. Gray'a g\u00f6re, "Amerika'n\u0131n k\u00fcresel liderlik d\u00f6nemi sona eriyor ve Amerika'n\u0131n serbest piyasa \u00f6\u011fretisi kendi kendini imha ediyor." Bir y\u00f6netim ve ekonomi modelinin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc Sovyetler Birli\u011fi'nin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc \u00f6ncesinde \u00f6nemli belirtiler g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Gray, ABD Hazine Bakan\u0131'n\u0131n \u00e7aresizlikten dizleri \u00fczerine \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc bir s\u0131rada \u00c7inli taykonotlar\u0131n uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yapmas\u0131n\u0131n da sembolik olmaktan daha \u00e7ok manalar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yor.\u00a0 Kom\u00fcnizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra d\u00fcnyaya h\u00fckmeden tek s\u00fcper g\u00fc\u00e7 konseptinin bundan sonra ge\u00e7erlili\u011fini korumas\u0131 \u00e7ok zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.\u00a0 <\/p>\n

\u00c7ok kutuplu d\u00fcnya geliyor<\/strong><\/p>\n

Beyaz Saray'daki \u015fahinlere ra\u011fmen \u00f6nde gelen bir\u00e7ok muhafazakar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr de, ABD'nin d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen g\u00fcc\u00fc olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek olmas\u0131na ra\u011fmen, art\u0131k \u00e7ok kutuplu bir d\u00fcnyan\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yor. ABD'de Neo-con'lar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 "Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 Projesi"nin kurucusu olan Robert Kagan da Foreign Affairs dergisinin g\u00fcz say\u0131s\u0131ndaki makalesinde, "Bug\u00fcn Birle\u015fik Devletler'in gerileme i\u00e7inde oldu\u011funu ilan edenler, d\u00fcnyan\u0131n G\u00f6rkemli Amerika'n\u0131n melodisiyle dans etti\u011fi ge\u00e7mi\u015fi hayal ediyor" ifadelerini kullan\u0131yor. Kagan makalede ayr\u0131ca \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015flere yer veriyor: "D\u00fcnya bug\u00fcn 20'nci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda oldu\u011fundan \u00e7ok 19'ncu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na benziyor. 19'ncu y\u00fczy\u0131l d\u00fczeni, So\u011fuk Sava\u015f\u0131'nki gibi sona ermedi. B\u00f6yle bir kaderden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in ABD ve di\u011fer demokratik \u00fclkeler, \u00e7\u0131karlar\u0131na, So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminde oldu\u011fundan daha \u00e7ok dikkat etmek zorunda kalacaklar." ABD'nin, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc demokrasisi olarak kutupla\u015fan d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamas\u0131, bunu memnuniyetle kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekti\u011fini belirten Kagan, "Ayn\u0131 zamanda Asya ve Avrupa demokrasilerinin de, daha m\u00fckemmel bir liberal d\u00fczene y\u00f6nelik geli\u015fimin sadece kanunlara ve talebe de\u011fil ayn\u0131 zamanda bu d\u00fczeni destekleyip savunabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc uluslara da ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesi gerekiyor" diyordu.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f h\u0131zlan\u0131yor!<\/strong><\/p>\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki haftalar-aylar i\u00e7inde ABD'de bankalar\u0131n kap\u0131lar\u0131na kilit vurabilece\u011fini, hesaplara giri\u015fi \u00f6nleyebilece\u011fini, hesaplar\u0131n bo\u015falt\u0131lmas\u0131n\u0131n bu \u015fekilde \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fini s\u00f6yleyenler hakl\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011fa benziyor. <\/p>\n

Milli \u00c7\u00f6z\u00fcm aylar \u00f6ncesinden Ekim-2008'e dikkat \u00e7ekmi\u015fti. Ay sonuna kadar ABD ve Avrupa'da, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen s\u00fcrprizlerin ya\u015fanabilece\u011fi, krizin k\u0131talar aras\u0131 dalgalar halinde yay\u0131labilece\u011fi konusunda ABD'nin en b\u00fcy\u00fck bankas\u0131 ile \u015fubeleri aras\u0131nda bilgiler dola\u015f\u0131yormu\u015f. <\/p>\n

"O an geldi\u011finde, yani kontrol kaybedildi\u011finde kap\u0131ya kilit vurun! Hesaplara giri\u015fi durdurun! Para \u00e7ekilmesine engel olun!" deniyormu\u015f!..<\/p>\n

Marmara \u00dcniversitesi \u0130ktisat Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Osman Altu\u011f: \u00dcretim ekonomisi kapitalizmden intikam al\u0131yor!<\/strong><\/p>\n

Ekonominin iki y\u00f6n\u00fc vard\u0131r. Bir \u00fcretim yan\u0131… Di\u011feri parasal yan\u0131. \u00dcretim yan\u0131 somuttur, miktard\u0131r, kilodur, adettir, i\u015f\u00e7i saatidir, makine saatidir, al\u0131nteridir, g\u00f6z nurudur, i\u015f\u00e7idir, \u00e7ift\u00e7idir, helalinden kazanan sanayicidir. Ekonominin parasal y\u00f6n\u00fc ise soyuttur… \u015e\u00f6yle \u00f6rnekleyelim. Bir \u00fclkede 100 tane yumurta \u00fcretiliyor, buna kar\u015f\u0131l\u0131k 100 lira basm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Bir yumurtan\u0131n fiyat\u0131 ne kadar 1 lira. Yumurta \u00fcretimini art\u0131rman\u0131z i\u00e7in ne yapman\u0131z laz\u0131m, tavuklara iyi bakmak laz\u0131m, horozlar\u0131n yani yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n moralini iyi tutman\u0131z laz\u0131m. Yumurta \u00fcretimi 200'e \u00e7\u0131karsa, bir yumurtan\u0131n fiyat\u0131 50 kuru\u015f olur. Yumurta \u00fcretimi yar\u0131ya d\u00fc\u015ferse, fiyat\u0131 ise ikiye katlan\u0131r. Demek ki, paran\u0131n de\u011ferini belirleyen as\u0131l unsur \u00fcretimin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Elinizdeki kalemle yumurta resmi yapabilirsiniz, ama, yumurta yapamazs\u0131n\u0131z. Elinizdeki kalemle para yapabilirsiniz, matbaada basabilirsiniz, ama, yumurta yapamazs\u0131n\u0131z. Birisi son derece oynak, \u00f6b\u00fcr\u00fc ise emek gerektirir, \u00e7aba gerektirir.<\/em><\/strong><\/p>\n

Balon s\u00f6n\u00fcyor!<\/em><\/strong><\/p>\n

Paran\u0131n de\u011ferini belirleyen \u00fcretim g\u00fcc\u00fc, epeyden beri arka planda kalm\u0131\u015ft\u0131. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fc\u00e7 ka\u011f\u0131t ekonomisi \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131. \u015ei\u015firdik\u00e7e, \u015fi\u015firdiler… Y\u00fcz tane liray\u0131 yapt\u0131lar 100 bin lira. Ama yumurtan\u0131n say\u0131s\u0131 hala ayn\u0131yd\u0131. Yani \u00fcretim yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. \u00dcretim ekonomisi b\u00fcz\u00fcld\u00fc, parasal ekonomi \u015fi\u015fti. \u015ei\u015fen \u015fey ise patlar. Balon… Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fcretimde de\u011fil. \u00dcretimdeki sermayeyi \u00fc\u00e7 ka\u011f\u0131t ekonomisine kayd\u0131rd\u0131lar. \u015eimdi de \u00fcretim ekonomisi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada intikam al\u0131yor. Kimden? \u00dc\u00e7 ka\u011f\u0131t\u00e7\u0131lardan. Al\u0131n teri faizden ve rant ekonomisinden intikam al\u0131yor!<\/em><\/strong><\/p>\n

Bu intikam\u0131n neticesi tam manas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011fildir. D\u00fcnyadaki b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin bilan\u00e7olar\u0131, Mart ay\u0131nda a\u00e7\u0131klanmaya ba\u015flay\u0131nca as\u0131l g\u00fcmb\u00fcrt\u00fc o zaman kopacakt\u0131r. \u00dcretmeyen toplumun t\u00fcketmeye hakk\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131, \u00fcretmeden t\u00fcketilince ortaya \u00e7\u0131kan maliyetin herkesi yakaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n

Biz, \u00f6ncelikle rekabet g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc sorgulamal\u0131y\u0131z. Tar\u0131mda kendi kendimize yetebiliyorduk, \u015fimdi kuru fasulyeyi Arjantin'den al\u0131yoruz. T\u00fcrkiye, nereden nereye geldi? Diyorlar ki, "Biz kamu olarak borcu art\u0131rmad\u0131k"… Peki, belediyelerin borcu? Bunlar kamu borcu de\u011fil mi? Borcu art\u0131rmad\u0131n\u0131z ama, boyuna yer satt\u0131n\u0131z. Bununla borcun \u00f6denmesi gerekmiyor muydu? Bor\u00e7 ayn\u0131 kald\u0131ysa, satt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu yerlerin paras\u0131 nereye gitti? Efendim, "Onlar\u0131 faiz \u00f6dedik"… Mallar\u0131 satt\u0131ysan, Cumhuriyetin g\u00f6z nuru K\u0130T'lerini satt\u0131ysan, ne yapt\u0131n bu parayla? Birilerinin kalk\u0131p buna dur demesi laz\u0131m… \u015eunu sormak laz\u0131m bir de: Siyasetin finansman\u0131n\u0131 kim yap\u0131yor? Siyasetin finansman\u0131n\u0131 halk yapmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, para yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bizim sistemimizin ad\u0131 parakresidir. Paras\u0131 olanlar\u0131n ekonomisidir.<\/em><\/strong><\/p>\n

S\u0131cak para T\u00fcrkiye'yi terk ediyor<\/strong><\/p>\n

"S\u0131cak para" olarak da adland\u0131r\u0131lan k\u0131sa vadeli yabanc\u0131 finansal sermayenin T\u00fcrkiye'deki portf\u00f6y\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, k\u00fcresel mali krizin kas\u0131rgaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc son haftalarda rekor h\u0131zla eridi. <\/p>\n

2007 sonunda 107 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde bulunan s\u0131cak para 10 Ekim itibariyle 59.5 milyar dolara kadar indi. S\u0131cak parada y\u0131lba\u015f\u0131na g\u00f6re erime 47.6 milyar dolara ula\u015ft\u0131. <\/p>\n

Bu kapsamdaki b\u00fcy\u00fckl\u00fcklere ili\u015fkin veri yay\u0131n periyodunun \u00e7ak\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 10 Ekim itibariyle 60 milyar dolar\u0131n alt\u0131na inen s\u0131cak paran\u0131n en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan \u0130MKB'deki yabanc\u0131 portf\u00f6y\u00fcn\u00fcn 23 Ekim itibariyle de 23 milyar dolara kadar geriledi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ise toplam hacmin bu tarihte 50 milyar dolar\u0131n da alt\u0131na indi\u011fi tahmin ediliyor. <\/p>\n

Merkez Bankas\u0131, \u0130MKB, Merkezi Kay\u0131t Kurulu\u015fu, BDDK verilerinden yap\u0131lan belirlemelere g\u00f6re yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye'de Borsa, devlet i\u00e7 bor\u00e7lanma senetleri (D\u0130BS) ve mevduatta tuttuklar\u0131; "s\u0131cak para" olarak adland\u0131r\u0131lan portf\u00f6ylerinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, 10 Ekim itibariyle 59 milyar 466 milyon dolar d\u00fczeyine geriledi. 2007 sonunda 107 milyar 39 milyon dolar olan s\u0131cak parada 10 Ekim'e kadar olan d\u00f6nemdeki k\u00fc\u00e7\u00fclme 47 milyar 573 milyon dolarak ula\u015ft\u0131.<\/p>\n

10 sene sonra T\u00fcrkiye bat\u0131yor!\u00a0 <\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye 1950'lerde bor\u00e7lanmaya ba\u015flad\u0131. 10 (on) sene i\u00e7inde (1950-1960)\u00a0 30 milyar dolar bor\u00e7land\u0131. <\/p>\n

O d\u00f6nemde b\u00fcy\u00fck i\u015fsizlik oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok verimli sonu\u00e7 al\u0131nd\u0131 ve T\u00fcrkiye tar\u0131m d\u00f6neminden k\u0131smen sanayi d\u00f6nemine ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131. <\/p>\n

1997'ye gelindi\u011finde T\u00fcrkiye'nin borcu 80 milyar dolard\u0131. <\/p>\n

Refah-Yol H\u00fck\u00fcmeti, bor\u00e7lanmad\u0131\u011f\u0131 halde b\u00fcy\u00fck hamle yapt\u0131 ve \u00fclkemiz kalk\u0131nd\u0131. <\/p>\n

Ama \u00f6zellikle ondan sonra T\u00fcrkiye neden bor\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r? <\/p>\n

2002 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde Ecevit H\u00fck\u00fcmetleri be\u015f y\u0131lda 70 milyar dolar bor\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131 ama \u00fclkeye bir \u00e7ivi bile \u00e7ak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n

Asl\u0131nda b\u00f6yle bir bor\u00e7lanmaya da hi\u00e7 gerek yoktu. <\/p>\n

\u015eimdi 2002'de 150 milyar dolar bor\u00e7la y\u00f6netimi devralan ‘bir parti' vard\u0131r ve be\u015f y\u0131l sonra yani 2008'in ba\u015f\u0131nda a\u011f\u0131r d\u0131\u015f bor\u00e7 y\u00fck\u00fc ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

150 milyar dolar devrald\u0131klar\u0131 bor\u00e7, bug\u00fcn be\u015f y\u0131ll\u0131k faizi ile 300 milyar dolard\u0131r. <\/p>\n

Buna K\u0130T'lerin 50 milyar dolar\u0131n\u0131 da eklersek; T\u00fcrkiye 350 milyar dolar d\u0131\u015f borca batm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

Bu arada yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere ve yap\u0131labileceklere g\u00f6re bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu partinin de \u00fclke yarar\u0131na bir \u00e7ivi \u00e7akmad\u0131\u011f\u0131, mevcutlar\u0131 satt\u0131\u011f\u0131 ve ya\u011fmalatt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n

Ama biz bu partinin de en az 50 milyar dolar daha bor\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul edersek bu durumda T\u00fcrkiye'nin 400 milyar dolar d\u0131\u015f borcu vard\u0131r.<\/p>\n

Bu bor\u00e7 5 (be\u015f) sene sonra ne olacakt\u0131r? <\/p>\n

Hesap edelim bakal\u0131m: <\/p>\n

5 sene sonra bu bor\u00e7 ayn\u0131 form\u00fclle 800 milyar dolara \u00e7\u0131kacakt\u0131r. <\/p>\n

10 sene sonra bu bor\u00e7 ayn\u0131 form\u00fclle 1600 milyar dolara f\u0131rlayacakt\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye'de 16 milyon aile oldu\u011funu kabul edersek: <\/p>\n

Aile ba\u015f\u0131na bor\u00e7 y\u00fck\u00fc 100 bin dolar olacakt\u0131r! <\/p>\n

Her aile y\u0131lda 12 bin dolar faiz y\u00fck\u00fc s\u0131rtlanacakt\u0131r. <\/p>\n

Yani, <\/p>\n

Her aile ayda 1000 (bin) dolar faiz \u00f6deyecektir!\u00a0 <\/p>\n

Bu arada her ailenin ya\u015fayabilmesi i\u00e7in de ayda en az 2000 dolar kazanmas\u0131 gerekir. <\/p>\n

Elbette on sene sonras\u0131nda ge\u00e7inme \u015fartlar\u0131 da b\u00f6yle kalmayacakt\u0131r. <\/p>\n

Tesbit etti\u011fimiz bu durum, bundan sonra yani \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131lda T\u00fcrkiye'nin yeni bor\u00e7 almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 farz edersek, b\u00f6yle olacakt\u0131r. Aksi halde daha da artacakt\u0131r. <\/p>\n

Sonu\u00e7: <\/p>\n

Demek ki 10 sene sonra T\u00fcrkiye iflas edecek; 10 sene sonra T\u00fcrkiye batacakt\u0131r.<\/p>\n

Kanser olan hastaya bi\u00e7ilen \u00f6m\u00fcr gibi \u00f6m\u00fcr hesapl\u0131yoruz. <\/p>\n

Hesapta bir yanl\u0131\u015f\u0131m\u0131z varsa, biri \u00e7\u0131ks\u0131n da bize izah etsin. <\/p>\n

Ama kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmak bir yana, a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 bile a\u00e7amazlar.[1]<\/a> <\/p>\n

\u0130brahim Karag\u00fcl'\u00fcn tespit ve temennileri ger\u00e7ekleri yans\u0131t\u0131yor:<\/strong><\/p>\n

"\u0130nsanlar pani\u011fe kap\u0131l\u0131p paralar\u0131n\u0131 \u00e7ekmek i\u00e7in bankalara h\u00fccum eder ve hesaplar\u0131n\u0131 bo\u015faltmaya ba\u015flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc kriz yolsuzlu\u011fa yol a\u00e7acakt\u0131r. Bankalar\u0131n krizi hazine krizine d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n

\u0130nsanlar bankalara h\u00fccum ederse bankalar hesaplar\u0131 dondurur. Bankac\u0131l\u0131kla ilgili asl\u0131nda kimsenin hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131 o ola\u011fan\u00fcst\u00fc yasalar devreye girebilir. <\/p>\n

Hesaplar\u0131 dondurulanlar deliye d\u00f6ner. Yer yer g\u00f6steriler ba\u015flar. Bir \u00e7e\u015fit ayaklanma ba\u015f g\u00f6sterir.<\/p>\n

S\u0131k\u0131y\u00f6netim yasalar\u0131 devreye girer. \u015eimdi kimse bu konudaki de\u011fi\u015fiklikleri, haz\u0131rl\u0131klar\u0131 da hat\u0131rlamayacakt\u0131r. Ama bir ka\u00e7 y\u0131ld\u0131r o haz\u0131rl\u0131klar neredeyse g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne bu k\u00f6\u015fede tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, sorgulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130zleyenler bilecektir. <\/p>\n

Ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fartlar ortaya \u00e7\u0131kar, s\u0131k\u0131y\u00f6netim yasalar\u0131 devreye girerse kimse hesab\u0131ndan belli miktar\u0131n \u00fcst\u00fcnde para \u00e7ekemeyecektir. <\/p>\n

Pazartesi g\u00fcn\u00fc ABD tarihinde ilk kez ordunun i\u00e7 g\u00fcvenlik i\u00e7in harekete ge\u00e7irildi\u011fini duyurmu\u015ftum. Bu g\u00f6revlendirme 1 Ekim'den itibaren ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

S\u0131k\u0131y\u00f6netim ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal durumu krizin art\u0131k ba\u015fka bir hal ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelecek, ekonomik kriz tamamen sistem krizine d\u00f6n\u00fc\u015fecektir."<\/p>\n

Amerika'y\u0131 art\u0131k Sosyalist devlet olarak tan\u0131mlayan ve bug\u00fcnlerde olduk\u00e7a pop\u00fcler olan ekonomi profes\u00f6r\u00fc Nouriel Roubini, olay\u0131n finans krizi de\u011fil tamamen sistem krizi oldu\u011funda \u0131srar ediyor. Ona g\u00f6re daha en k\u00f6t\u00fcy\u00fc g\u00f6rmedik. Bug\u00fcnler kabus ama sistemin temelden \u00e7\u00f6kme riski \u00e7ok y\u00fcksek. As\u0131l korkulmas\u0131 gereken de bu. <\/p>\n

Tam 12 a\u015famal\u0131 kriz analizi yap\u0131yor. Bu a\u015famalar b\u00fcy\u00fck oranda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f. \u015euan dokuzuncu ya da onuncu a\u015famaday\u0131z. Emlak balonunun patlamas\u0131n\u0131 birinci a\u015fama, kredi krizini ikinci a\u015fama, di\u011fer kredilerdeki krizlerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama olarak g\u00f6steren Roubini, dokuzuncu a\u015famay\u0131 bankac\u0131l\u0131k sisteminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc olarak g\u00f6steriyor. Ona g\u00f6re bu 12 a\u015faman\u0131n sonu "Finansal felaket" olacak. <\/p>\n

850 milyar dolarl\u0131k paketin bile i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla Avrupa'daki kurtarma paketlerinin de ak\u0131betlerinin ayn\u0131 oldu\u011funu, "ticari sistem"in \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn e\u015fi\u011finde oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Yani \u00f6n\u00fcm\u00fczde tam anlam\u0131yla bir ekonomik felaket beklentisi hakim. <\/p>\n

\u015eimdi;<\/p>\n

ABD'deki borsa verileri, T\u00fcrkiye'deki d\u00f6viz borsa hareketleri, Rusya'n\u0131n borsay\u0131 kapatmas\u0131, Asya'daki hareketlilik gibi g\u00fcncel veriler olay\u0131n vahametini anlatmakta yetersiz kal\u0131yor. Biz, \u0131srarla olay\u0131n ekonomik sistemi \u00e7\u00f6kertecek nitelikte oldu\u011funu, bunun siyasi sorunlara yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131, hatta toplumsal krizlere, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bir \u00e7ok b\u00f6lgesinde kaynak sava\u015flar\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 vurguluyoruz. <\/p>\n

Daha \u015fimdiden Avrupa Birli\u011fi, mali a\u00e7\u0131dan neredeyse da\u011f\u0131ld\u0131. Bug\u00fcne kadar siyasi bir c\u00fcce, askeri olarak bir hi\u00e7 olan, sadece ekonomik g\u00fc\u00e7 kullanabilen AB, krizde ilk olarak birlik d\u00fc\u015f\u00fcncesini feda etti, "herkes ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine baks\u0131n" demeyi tercih etti. <\/p>\n

Ola\u011fan\u00fcst\u00fc g\u00fcnler geliyor. Ard\u0131ndan ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nlemler gelecek. ABD Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131'n\u0131n bile yar\u0131n sabah\u0131 g\u00f6remedi\u011fi bir belirsizlikler d\u00f6nemi ya\u015f\u0131yoruz. Genel kanaate g\u00f6re b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe bir ad\u0131m kald\u0131. Hepimizi \u015fok eden k\u00f6t\u00fc s\u00fcrprizlere uyanabiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z daha \u00f6nc\u00fc depremler say\u0131l\u0131yor!"[2]<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

\n

[1]<\/a> Re\u015fat Nuri Erol \/ Milli Gazete<\/p>\n

[2]<\/a> 07 Ekim 2008<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015eimdi, Amerika'n\u0131n g\u00fcc\u00fc sorgulan\u0131yor; S\u00fcper G\u00fc\u00e7, s\u0131f\u0131r\u0131 t\u00fcketiyor!<\/strong><\/p>\n

\u0130ngiltere'nin \u00f6nde gelen d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan Chatham House'un direkt\u00f6r\u00fc Dr. Robin Niblett; Berlin'de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir konferansta yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada: "ABD'nin k\u00fcresel egemenli\u011finin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc" s\u00f6yleyen bir Amerikal\u0131n\u0131n art\u0131k \u015f\u00fcpheyle kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131. ABD'nin eskiye k\u0131yasla geriliyor g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen Niblett, Bush y\u00f6netiminin son g\u00fcnlerinde bunun h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, "Yeni g\u00fc\u00e7lerin do\u011fu\u015fu, baz\u0131 \u00fclkelerin petrol zenginli\u011finin artmas\u0131 ve ekonomik g\u00fcc\u00fcn k\u00fcresel olarak da\u011f\u0131lmas\u0131 buna ivme kazand\u0131r\u0131yor" a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Amerikan askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn olmas\u0131 gerekenden daha fazla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Niblett, Bush'un baz\u0131 problemleri kendisinin do\u011furdu\u011funu ve krizin Beyaz Saray kap\u0131lar\u0131na uzanabilece\u011fini s\u00f6yleyerek, vergi kesintilerinin harcama kesintilerini kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131;\u00a0 Irak'taki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ve Afganistan'da ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Rusya'n\u0131n G\u00fcrcistan'a m\u00fcdahalesinin de art\u0131k bir d\u00f6nemin sonunun yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ABD saltanat\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015fa haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131..<\/strong><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[90],"tags":[],"class_list":["post-1445","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aralik-2008"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1445"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1445\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}