{"id":14990,"date":"2023-12-08T21:48:48","date_gmt":"2023-12-08T18:48:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/?p=14990"},"modified":"2024-02-23T13:04:39","modified_gmt":"2024-02-23T10:04:39","slug":"yalan-ve-yagcilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/yalan-ve-yagcilik\/","title":{"rendered":"YALAN VE YA\u011eCILIK"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

YALAN VE YA\u011eCILIK<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Yalan, ger\u00e7ek olmayan uydurma s\u00f6zlerdir. Olmayan\u0131 olmu\u015f, olan\u0131 da olmam\u0131\u015f gibi g\u00f6stermektir. Yalan; g\u00fcnahlar\u0131n en adisi, ay\u0131plar\u0131n en \u00e7irkinidir. Peygamber Efendimiz (SAV): \u201cM\u00fcsl\u00fcmanda, be\u015feriyet icab\u0131 her hata bulunabilir. Ancak yalan ve h\u0131yanet hari\u00e7 (zira bunlar imana ve insanl\u0131\u011fa muhaliftir).\u201d<\/em><\/strong>[1]<\/sup><\/a> buyurmu\u015ftur.<\/span><\/p>

Yalan konu\u015fan kimseler, halk aras\u0131nda itimat ve itibar\u0131n\u0131 kaybeder. Asla h\u00fcrmet ve ra\u011fbet g\u00f6rmezler. Baya\u011f\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131 kimseler olarak bilinirler. Yalan\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir toplumda, her t\u00fcrl\u00fc haks\u0131zl\u0131k ve ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k boy g\u00f6sterir ve bu toplum \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr ve \u00e7\u00f6ker.<\/span><\/p>

Yalan, hilek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n, sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n ve m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n bir al\u00e2metidir. Bir hadis-i \u015ferifte \u015f\u00f6yle buyrulmaktad\u0131r: \u201c\u015eu d\u00f6rt huy kimde bulunursa, o halis m\u00fcnaf\u0131kt\u0131r. Her kimde de bunlardan bir k\u0131sm\u0131 bulunursa, bunu terk edinceye kadar onda m\u00fcnaf\u0131kl\u0131ktan bir haslet bulunmu\u015f olur. Bu d\u00f6rt \u015fey ise;<\/em><\/strong><\/span><\/p>

1- (Ki\u015fi) Emin bilindi\u011fi ve kendisine emniyet edildi\u011fi zaman emanete h\u0131yanet etmek.<\/em><\/strong><\/span><\/p>

2- (Herhangi bir konuda) Konu\u015ftu\u011fu zaman, yalan s\u00f6ylemek.<\/em><\/strong><\/span><\/p>

3- S\u00f6z verdi\u011fi zaman, yerine getirmemek.<\/em><\/strong><\/span><\/p>

4- Birine (k\u0131z\u0131p) husumet etti\u011fi zaman, ona haks\u0131zl\u0131k ve hakarete y\u00f6nelmek.\u201d<\/em><\/strong>[2]<\/sup><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/p>

Yine, Kur\u2019an m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 kastederek \u201c\u2026(S\u00fcrekli) Yalan s\u00f6ylemekte (hile ve h\u0131yanet d\u00fc\u015f\u00fcnmekte) olduklar\u0131ndan dolay\u0131, onlar i\u00e7in ac\u0131 bir azap (gelecektir).\u201d <\/em><\/strong>(Bakara: 10) buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/p>

Yalan, bir \u015fahsiyet erozyonu olup ki\u015fiyi yalama yapar. Halbuki insana, \u00f6zellikle M\u00fcsl\u00fcmana yak\u0131\u015fan, \u00f6z\u00fcnde ve s\u00f6z\u00fcnde do\u011fruluktur. Do\u011fruluk, iman\u0131n hem temeli hem de en g\u00fczel meyvesidir. Yalan ise k\u00fcfr\u00fcn \u00e7ekirde\u011fi ve kalpteki nifak\u0131n eseridir.<\/span><\/p>

Aleyhissalat\u00fc Vesselam Efendimiz \u015f\u00f6yle buyurmu\u015flard\u0131r:<\/span><\/p>

\u201c(\u00d6z\u00fcnde, s\u00f6z\u00fcnde ve i\u015finde) Do\u011fruluk, muhakkak insan\u0131 hayra y\u00f6neltir. Hay\u0131r da insan\u0131 cennete g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ki\u015fi do\u011fruluk ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck \u00fczere gittik\u00e7e, sonunda s\u0131dd\u0131kl\u0131k r\u00fctbesine kavu\u015fur.<\/em><\/strong><\/span><\/p>

Yalanc\u0131l\u0131k ise mutlaka insan\u0131 f\u0131sk\u0131 f\u00fccura s\u00fcr\u00fckler. F\u0131sk\u0131 f\u00fccur ise insan\u0131 cehenneme g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. O kimse ki i\u015fi g\u00fcc\u00fc yalan doland\u0131r. Nihayet o kimse Allah kat\u0131nda yalanc\u0131 ve sahtek\u00e2r yaz\u0131l\u0131r.\u201d<\/em><\/strong>[3]<\/sup><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/p>

Yalan\u0131n \u00e7e\u015fitlerine ve sebeplerine gelince:<\/strong><\/span><\/p>

1- Yalan\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc ve en tehlikelisi, Allah (CC) ve Peygamber (SAV) ad\u0131na s\u00f6ylenen yaland\u0131r. Din ad\u0131na rastgele ahk\u00e2m kesmek, nefsan\u00ee heves ve hesaplarla fetva vermek, haramlar\u0131 helal saymak, \u0130slami emir ve ibadetleri yozla\u015ft\u0131rmak ve yasaklamak, apa\u00e7\u0131k bir yalan ve en b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnaht\u0131r. Cenab-\u0131 Hak:<\/span><\/p>

\u201cAllah hakk\u0131nda yalan uydurup iftira edenlerden (ayet ve hadisleri keyfine g\u00f6re e\u011fip b\u00fckenlerden) veya kendisine Hakk geldi\u011fi zaman onu yalan say\u0131p (Kur\u2019ani h\u00fck\u00fcmlerden y\u00fcz \u00e7evirenden) daha zalim kim (vard\u0131r?)…\u201d <\/em><\/strong>(Ankebut: 68)<\/span><\/p>

\u201cDillerinizin yalan yere nitelendirmesi dolay\u0131s\u0131yla (kendi kafan\u0131zdan) \u015funa hel\u00e2l, buna haram demeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’a kar\u015f\u0131 yalan uydurmu\u015f olursunuz. \u015e\u00fcphesiz Allah’a kar\u015f\u0131 yalan uyduranlar kurtulu\u015fa ula\u015famayacaklard\u0131r.\u201d <\/em><\/strong>(Nahl: 116) ayetlerinde bu t\u00fcr yalanlar \u015fiddetle yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>

Peygamber Aleyhisselam ise: \u201cKim kasten Benim \u00fczerime yalan s\u00f6ylerse (s\u00f6ylemedi\u011fimi s\u00f6ylemi\u015f, s\u00f6yledi\u011fimi de s\u00f6ylememi\u015f g\u00f6sterirse) cehennemdeki yerine haz\u0131rlans\u0131n.\u201d<\/em><\/strong>[4]<\/sup><\/em><\/strong><\/a> buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/p>

2- Bazen de al\u0131\u015fveri\u015fte daha fazla kazanmak amac\u0131yla m\u00fc\u015fteriyi aldatmak i\u00e7in yalan s\u00f6ylenir. Burada iki g\u00fcnah birden i\u015flenmektedir. Hem yalan s\u00f6ylemekte hem de kulluk hakk\u0131na tecav\u00fcz edilmektedir. Bu t\u00fcr kazanc\u0131n hayr\u0131 da bereketi de yoktur. \u201cYalan r\u0131zk\u0131 azalt\u0131r.\u201d<\/em><\/strong>[5]<\/sup><\/em><\/strong><\/a> hadisi bunu anlatmaktad\u0131r.<\/span><\/p>

\u201cYalan s\u00f6ylemezsek i\u015fimiz rast gitmiyor\u201d <\/em><\/strong>s\u00f6z\u00fc halk aras\u0131nda yayg\u0131n, b\u00e2t\u0131l ve as\u0131ls\u0131z bir s\u00f6zd\u00fcr.<\/span><\/p>

Halbuki Cenab-\u0131 Hak:<\/span><\/p>

\u201cEy iman edenler, Allah\u2019tan korkun (kendinize \u00e7ekid\u00fczen verin) ve (her konuda mutlaka) do\u011fru ve uygun s\u00f6z s\u00f6yleyin. Ki (Allah) amellerinizi (kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 muamelelerinizi) \u0131slah etsin (iyile\u015ftirip d\u00fczeltsin) ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p (k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinizi gidersin. \u00c7\u00fcnk\u00fc yalanc\u0131l\u0131k, mahrumiyet ve mahcubiyettir; do\u011fruluk ise hay\u0131r ve berekettir.)\u2026\u201d <\/em><\/strong>(Ahz\u00e2b: 70-71) buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/p>

3- Bir k\u0131s\u0131m kimseler de ba\u015fkalar\u0131n\u0131 g\u00fcld\u00fcrmek ve e\u011flendirmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yalanlar uydururlar. Peygamber Efendimiz (SAV): \u201cYaz\u0131klar olsun o kimseye ki, \u00e7e\u015fitli yalanlar uydurarak \u00e7evresini g\u00fcld\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Veyl olsun o kimseye!\u201d<\/em><\/strong>[6]<\/sup><\/em><\/strong><\/a> buyurmaktad\u0131r. Zira yalan\u0131n \u015fakas\u0131 dahi yalan ve haramd\u0131r.<\/span><\/p>

4- Yerine getiremeyece\u011fini bile bile va\u2019adlerde bulunmak da yalan ve g\u00fcnaht\u0131r… Cenab-\u0131 Hak:<\/span><\/p>

\u201cEy iman edenler! \u2018Akit\u2019lerinizi (Rabbinize ve birbirinize verdi\u011finiz s\u00f6zlerinizi ve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z anla\u015fma metinlerinizi) yerine getirin\u2026\u201d <\/em><\/strong>(Maide: 1) buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/p>

Peygamber Efendimiz (SAV): \u201cVa\u2019ad etmek (s\u00f6z vermek) bor\u00e7 gibidir. Hatta ondan da \u00f6nemlidir.\u201d<\/em><\/strong>[7]<\/sup><\/em><\/strong><\/a> buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/p>

\u00d6z\u00fcrs\u00fcz va\u2019adinden d\u00f6nmek m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k al\u00e2meti say\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>

5- Ba\u015fkalar\u0131na iftira etmek, i\u015flemedi\u011fi bir su\u00e7u ve g\u00fcnah\u0131 birisine isnat etmek de \u00e7ok \u00e7irkin bir yaland\u0131r. Masum insanlar\u0131 hi\u00e7 al\u00e2kalar\u0131 bulunmayan \u015feylerden dolay\u0131 su\u00e7lamak, namus ve haysiyetlerini karalamak i\u00e7in, yalan ve iftiraya tenezz\u00fcl edenler, kin ve haset duygular\u0131n\u0131n esiri olmu\u015f al\u00e7ak yarat\u0131l\u0131\u015fl\u0131 kimselerdir.<\/span><\/p>

Aleyhissalat\u00fc Vesselam Efendimiz: \u201cYalan, imana muhaliftir (ikisi beraber bir yerde bulunamaz). Yalan\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc ise b\u00fchtan ve iftirad\u0131r.\u201d<\/em><\/strong>[8]<\/sup><\/em><\/strong><\/a> buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/p>

6- Yalan\u0131n di\u011fer \u00e7e\u015fidi ise mal ve mevki sahibi kimselerden menfaat beklemek veya me\u015fhur zevat\u0131n g\u00f6z\u00fcne girmek hevesi ile onlarda bulunmayan faziletlerle onlar\u0131 \u00f6vmektir.<\/span><\/p>

\u00d6zellikle: \u201cFas\u0131k bir kimse \u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman, Allah-u Te\u00e2l\u00e2 gadaba gelir.\u201d<\/em><\/strong>[9]<\/sup><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/p>

Dalkavukluk ve ya\u011fc\u0131l\u0131k yapmak i\u00e7in yalan uyduranlarda hen\u00fcz insanl\u0131k \u015fahsiyeti olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>

Bir kimseyi, onda bulunmayan \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve \u00f6zelliklerle \u00f6vmek, y\u00fcceltmek de bir \u00e7e\u015fit yaland\u0131r.<\/span><\/p>

Ya\u011fc\u0131l\u0131k ve yaltak\u00e7\u0131l\u0131k \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131 ve baya\u011f\u0131 bir davran\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>

7- Yalanc\u0131 \u015fahitlik yapmak da \u00e7ok a\u011f\u0131r ve al\u00e7ak\u00e7a bir g\u00fcnaht\u0131r.<\/span><\/p>

\u00a0 \u00a0 \u00a0a- G\u00f6rmedi\u011fi bir olaya \u201cg\u00f6rd\u00fcm\u201d<\/strong> demek,<\/span><\/p>

\u00a0 \u00a0 \u00a0b- G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve bildi\u011fi bir ger\u00e7e\u011fi, gizlemek ve ink\u00e2r etmek,<\/span><\/p>

\u00a0 \u00a0 \u00a0c- G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve bildi\u011fi ger\u00e7ekleri eksik anlatmak,<\/span><\/p>

\u00a0 \u00a0 \u00a0d- G\u00f6rd\u00fcklerine uydurma ilaveler katmak,<\/span><\/p>

\u00a0 \u00a0 \u00a0e- G\u00f6rd\u00fcklerini yorumlayarak ve hedef sapt\u0131rarak anlatmak,<\/span><\/p>

\u0130\u015fte bunlar\u0131n hepsi, adaleti yanl\u0131\u015f etkileyece\u011finden dolay\u0131, yalanc\u0131 \u015fahitliktir.<\/span><\/p>

8- Baz\u0131 kimseler de sadece \u00f6v\u00fcnmek i\u00e7in yalan uydururlar. Yapmad\u0131klar\u0131 hizmet, ibadet ve faziletleri yapm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler. Kur\u2019an:<\/span><\/p>

\u201cEy iman edenler! (Kendiniz yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve) Yapamayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyleri ni\u00e7in (bo\u015funa hava atmak kast\u0131yla ba\u015fkas\u0131na) s\u00f6ylersiniz (ve s\u00f6z verirsiniz)? (B\u00f6yle) Yapmayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyleri s\u00f6ylemeniz, Allah kat\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir bu\u011fuz ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011fa (sebebiyet verecek ve aleyhinize bir su\u00e7 te\u015fkil edecektir). <\/em><\/strong>[Not: Baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar; \u201cE\u011fer Allah kat\u0131ndaki en makbul ameli bilseydik, o yolda can\u0131m\u0131z\u0131 ve mal\u0131m\u0131z\u0131 feda ederdik\u201d<\/em> demelerine ra\u011fmen, bu amelin C\u0130HAD oldu\u011funu bildiren ayetler gelince, bu s\u00f6zlerinden yan \u00e7izmeleri \u00fczerine bu \u0130lahi tehditler indirilmi\u015ftir.]\u201d (Saff: 2-3)<\/span><\/p>

9- Bir k\u0131s\u0131m insanlar da, \u00f6nemli ki\u015filerden ikram ve iltifat g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6yleyerek, kendilerine bununla \u00f6v\u00fcnme pay\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Halbuki as\u0131ls\u0131z bir yalan uydurmaktad\u0131rlar. Peygamberimiz (SAV) \u201cKendisine verilmeyen \u015feylerle \u00f6v\u00fcnen ve sevinen kimse, yalan ve riyak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n iki (sahte elbisesine) b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f kimse gibidir.\u201d<\/em><\/strong>[10]<\/sup><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/p>

10- Bazen de insanlar r\u00fcyalar\u0131n\u0131 anlat\u0131rken yalan s\u00f6ylerler. Ya hi\u00e7 g\u00f6rmedikleri bir r\u00fcyay\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f gibi anlat\u0131rlar veya r\u00fcyalar\u0131na ekleme ve eksiltme yap\u0131p de\u011fi\u015ftirerek anlat\u0131rlar. Peygamber Aleyhisselam: \u201c<\/em><\/strong>R\u00fcya hususunda yalan s\u00f6yleyen bir kimse, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde iki arpay\u0131 birbirine ba\u011flay\u0131p d\u00fc\u011f\u00fcmlemekle emrolunur. Asla bunu ba\u015faramayaca\u011f\u0131 i\u00e7in de devaml\u0131 azap olunurlar.\u201d<\/em><\/strong>[11]<\/sup><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/p>

G\u00f6rmedikleri bir olay\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f gibi anlatmak veya g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir olay\u0131 de\u011fi\u015ftirerek nakletmek de bunun gibi bir yaland\u0131r. Bu nedenle yalanc\u0131 \u015fahitlik b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnaht\u0131r.<\/span><\/p>

11- \u00c7evresinde \u00e2lim ve bilgin tan\u0131nan baz\u0131 kimselerin, \u201cBu konuyu bilmiyorum.\u201d<\/strong> demek nefislerine a\u011f\u0131r geldi\u011fi i\u00e7in sorulan her soruya cevap uydurmalar\u0131, iyice ara\u015ft\u0131r\u0131p emin olmadan fetva vermeleri ve her konuda bilgi\u00e7lik taslamalar\u0131 da bir nevi yalanc\u0131l\u0131kt\u0131r. Halbuki;<\/span><\/p>

\u201c(Dini yozla\u015ft\u0131rmak ve el\u00e7ileri zora sokmak \u00fczere) Yalan\u0131 (ve as\u0131ls\u0131z ithamlar\u0131), ancak Allah\u2019\u0131n ayetlerine (ve hesap g\u00fcn\u00fcne) inanmayanlar uydurup iftira atmaktad\u0131rlar. \u0130\u015fte as\u0131l yalanc\u0131 (bozguncu ve fesat\u00e7\u0131) olanlar bunlard\u0131r.\u201d <\/em><\/strong>(Nahl: 105)<\/span><\/p>

12- Baz\u0131 kimseler de yalan ve iftiralar\u0131n\u0131; \u201c\u00f6yle zannediyorum, \u015f\u00f6yle tahmin ediyorum\u201d <\/strong>gibi k\u0131l\u0131flarla ortaya atarlar. Cenab-\u0131 Hakk\u0131n: \u201cEy iman edenler! (Birbiriniz hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fc) Zandan (ve tahmini kurgulardan) \u00e7ok ka\u00e7\u0131n\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc zann\u0131n (haks\u0131z ve al\u00e2kas\u0131z olan) bir k\u0131sm\u0131 g\u00fcnaht\u0131r (ve yaland\u0131r. Ve sak\u0131n) tecess\u00fcs de yapmay\u0131n (birbirinizin gizli ve ay\u0131p y\u00f6nlerini ara\u015ft\u0131rmay\u0131n)…\u201d <\/em><\/strong>(Hucur\u00e2t: 12)<\/span><\/p>

\u00d6zellikle suizan haramd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc suizan, \u00e7o\u011fu zaman \u015feytan taraf\u0131ndan vesvese \u015feklinde kalbe sokulan as\u0131ls\u0131z bir tahmindir.<\/span><\/p>

\u201cBu su\u00e7u filan\u0131n i\u015fledi\u011fini tahmin ediyorum\u201d, \u201cFilan M\u00fcsl\u00fcman\u0131n riyak\u00e2r ve sahtek\u00e2r oldu\u011funu zannediyorum\u201d<\/em><\/strong> gibi s\u00f6zlerin hem apa\u00e7\u0131k bir g\u0131ybet, hem de \u00e7o\u011fu kez yalan ve iftira oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar.<\/span><\/p>

Akl\u0131m\u0131za gelmesine mani olamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu gibi vesvese ve suizanlar\u0131n vebalinden kurtulmak i\u00e7in, bunlar\u0131 dilimize almamam\u0131z ve konu\u015fmamam\u0131z gerekti\u011fini Peygamberimiz emir buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/p>

Baz\u0131 zaruretler ve mecburiyetler kar\u015f\u0131s\u0131nda ise yalan s\u00f6ylemeye ruhsat verilmi\u015ftir. Bir hadis-i \u015ferifte Efendimiz \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>

\u201cHayret, ni\u00e7in Ben sizleri kelebe\u011fin ate\u015fe at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi yalanlara at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum? Unutmay\u0131n, yalan\u0131n hepsi ve her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc insano\u011flunun aleyhine g\u00fcnah olarak yaz\u0131l\u0131r. Ancak ki\u015fi harp halinde iken (M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n menfaatini korumak i\u00e7in) yalan s\u00f6yleyip (d\u00fc\u015fman\u0131 aldatabilir). \u00c7\u00fcnk\u00fc harp hile demektir. Veya aralar\u0131 bozulan insanlar\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in yalan s\u00f6ylenebilir. Veya (aile d\u00fczeni ve huzuru bozulmas\u0131n diye) gerekti\u011finde han\u0131m\u0131n\u0131 memnun edecek baz\u0131 s\u00f6zler yalan say\u0131lmaz.\u201d<\/em><\/strong>[12]<\/sup><\/em><\/strong><\/a><\/span><\/p>

Ayr\u0131ca insani ve \u0130slami hizmet ve faaliyetlerinden dolay\u0131, ta\u011futi rejimlerce mahkeme edilen kimselerin, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmesi yalan ve g\u00fcnah say\u0131lmaz. Ve yine bir k\u0131s\u0131m zorba ve zalimlerin; can\u0131na, mal\u0131na, namusuna zarar verecek davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in mecbur kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yalan s\u00f6ylenebilir.<\/span><\/p>

\u00c7\u00fcnk\u00fc ameller niyetlere g\u00f6re de\u011ferlendirilir.<\/span><\/p>

Tekke ve tarikatlar\u0131n terbiyesinden, ibadet ve istikamet disiplininden, zikrullah ve fikrullah lezzetinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan, \u015fehvet ve servetin, d\u00fcnyal\u0131k makam ve menfaatlerin k\u00f6lesi yap\u0131lan insanlar\u0131m\u0131z\u0131n, yeniden do\u011fru ve d\u00fcr\u00fcst bir ki\u015fili\u011fe kavu\u015fmalar\u0131 i\u00e7in \u0130slam\u2019\u0131n ahl\u00e2k d\u00fczenine ve adil devlet sistemine acilen ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/span><\/p>

Do\u011fru Konu\u015fman\u0131n \u00d6nemi<\/strong><\/span><\/p>

M\u00fc\u2019minler hangi \u015fartlar alt\u0131nda olurlarsa olsunlar, do\u011fru s\u00f6z s\u00f6ylerler. Kur\u2019an’da s\u0131rf insanlardan \u00e7ekindi\u011fi i\u00e7in ki\u015finin do\u011fruyu s\u00f6ylemekten ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f bir tav\u0131r oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Bu nedenle m\u00fc\u2019minler her zaman vicdanlar\u0131n\u0131n sesini dinleyerek konu\u015furlar. Her zaman en g\u00fczel, en g\u00f6n\u00fcl al\u0131c\u0131 s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylerler ama yine de bir insan\u0131 k\u0131rmamak, k\u0131zd\u0131rmamak ya da g\u00f6nl\u00fcn\u00fc almak ad\u0131na do\u011fru konu\u015fmaktan taviz vermezler.<\/span><\/p>

Kendilerinin ya da dostlar\u0131n\u0131n aleyhine bir durum olu\u015fturur endi\u015fesiyle ger\u00e7ekleri gizlemezler. Kendileri veya yak\u0131nlar\u0131 ad\u0131na bir \u00e7\u0131kar elde etmek i\u00e7in yalan konu\u015fmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah: \u201cEy iman edenler, Allah\u2019tan korkun (kendinize \u00e7ekid\u00fczen verin) ve (her konuda mutlaka) do\u011fru ve uygun s\u00f6z s\u00f6yleyin.\u201d <\/em><\/strong>(Ahz\u00e2b: 70) ve \u201c\u2026Yalan s\u00f6z s\u00f6ylemekten de (kesinlikle) ka\u00e7\u0131n\u0131n (ki r\u0131zama ve huzura eri\u015fesiniz.)\u201d<\/em><\/strong> (Hacc: 30) ayetleriyle insanlara, do\u011fru konu\u015fmalar\u0131n\u0131 emretmektedir.<\/span><\/p>

Kur\u2019an ahl\u00e2k\u0131n\u0131n ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 toplumlarda ise yalan s\u00f6ylendi\u011fine s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131r. Kimi insanlar yalan s\u00f6ylemenin zarars\u0131z bir davran\u0131\u015f oldu\u011funa inan\u0131rlar. Kimileri baz\u0131 yalanlar\u0131n me\u015fru, baz\u0131lar\u0131n\u0131n da yanl\u0131\u015f oldu\u011funu savunur. \u0130nsanlar\u0131 maddi ya da manevi anlamda b\u00fcy\u00fck kay\u0131plara u\u011fratmayacak k\u00fc\u00e7\u00fck yalanlar\u0131n hayat\u0131n bir gereklili\u011fi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.<\/span><\/p>

“Yalan s\u00f6yl\u00fcyorum ama kimseye bir zarar\u0131m dokunmuyor”<\/em><\/strong> ya da “Yalan s\u00f6yleyerek insanlara iyilik yap\u0131yorum” <\/em><\/strong>gibi mant\u0131klar \u00f6ne s\u00fcrerek vicdanlar\u0131n\u0131 rahatlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu inan\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda g\u00fcn boyunca onlarca yalan s\u00f6yler ve bunlar\u0131n yalandan say\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ederler. \u00d6rne\u011fin telefonla i\u015fyerlerini arayan birine; “\u00c7ok me\u015fgul\u00fcm, \u015fu an seninle ilgilenemeyece\u011fim”<\/em><\/strong> derler ama asl\u0131nda o anda hi\u00e7 i\u015fleri yoktur. Ya da i\u015f yerindeki bir dosyay\u0131 kaybeder ama kendilerine soruldu\u011funda “bilmiyorum”<\/em><\/strong> derler ya da bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 vererek su\u00e7u o ki\u015fiye y\u00fcklerler.<\/span><\/p>

Patronlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda tam tersini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri halde “fikirleriniz \u00e7ok isabetli oluyor”<\/em><\/strong> ya da “\u015fu i\u015fi \u00e7ok iyi yapt\u0131n\u0131z”<\/em><\/strong> gibi s\u00f6zler s\u00f6ylerler ama asl\u0131nda ikiy\u00fczl\u00fc bir tav\u0131r i\u00e7erisindedirler. Bor\u00e7 isteyen arkada\u015flar\u0131na, “\u015fu an \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131day\u0131m, hi\u00e7 param yok”<\/em><\/strong> diye cevap verirler ama asl\u0131nda yeteri kadar paralar\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/p>

Bir yak\u0131nlar\u0131 kendilerinden yard\u0131m talep etti\u011finde bir bahane bulur ve “\u00e7ok hastay\u0131m gelemeyece\u011fim”<\/em><\/strong> derler ama asl\u0131nda hasta de\u011fillerdir. Bu \u00f6rnekleri sayfalarca \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ahl\u00e2k\u0131 ya\u015fayan insanlar yalan\u0131 bir hayat \u015fekli haline getirmi\u015flerdir.<\/span><\/p>

M\u00fc\u2019minler ise; Allah’\u0131n her an her yerde kendilerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, her s\u00f6yledikleri s\u00f6z\u00fc duydu\u011funu ve hesap g\u00fcn\u00fcnde s\u00f6yledikleri s\u00f6zlerden kendilerini hesaba \u00e7ekece\u011fini bilerek konu\u015furlar.<\/span><\/p>

Allah’tan korktuklar\u0131 i\u00e7in yalan konu\u015fmaktan, s\u00f6zlerini bir par\u00e7a bile olsa sapt\u0131rmaktan, bile bile do\u011fru bir bilgiyi gizlemekten, iftira etmekten, dedikodu yapmaktan ve her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fc s\u00f6zden sak\u0131n\u0131rlar. Allah’\u0131n raz\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri bir s\u00f6z s\u00f6ylemekten Allah’a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r, her zaman her yerde d\u00fcr\u00fcst bir \u00fcslupla konu\u015furlar.<\/span><\/p>

Allah yine do\u011fru konu\u015fmayla ilgili olarak, \u201cEy iman edenler! (Kendiniz yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve) Yapamayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi ni\u00e7in (bo\u015funa hava atmak kastiyle ba\u015fkas\u0131na) s\u00f6ylersiniz?<\/em><\/strong> (B\u00f6yle) Yapmayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi s\u00f6ylemeniz, Allah kat\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir bu\u011fuz ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011fa (sebebiyet verecek ve aleyhinize bir su\u00e7 te\u015fkil edecektir). <\/em><\/strong>[Not: Baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar; \u201cE\u011fer Allah kat\u0131ndaki en makbul ameli bilseydik, o yolda can\u0131m\u0131z\u0131 ve mal\u0131m\u0131z\u0131 feda ederdik\u201d demelerine ra\u011fmen, bu amelin C\u0130HAD oldu\u011funu bildiren ayetler gelince, bu s\u00f6zlerinden yan \u00e7izmeleri \u00fczerine bu \u0130lahi tehditler indirilmi\u015ftir.]\u201d (Saff: 2-3) s\u00f6zleriyle insan\u0131n yapmayaca\u011f\u0131 ve yapamayaca\u011f\u0131 \u015feyi s\u00f6ylemesinin do\u011fru bir davran\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>

Bu nedenle m\u00fc\u2019minler yapmayacaklar\u0131 ve yapamayacaklar\u0131 \u015feyleri s\u00f6ylemekten ka\u00e7\u0131n\u0131rlar. Bunun Allah kat\u0131nda kendilerine b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk y\u00fckleyebilece\u011finin fark\u0131ndad\u0131rlar. Kur\u2019an ahl\u00e2k\u0131ndan uzak ya\u015fayan insanlar aras\u0131nda ise bu \u00e7ok yayg\u0131n bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Bu gibi insanlar kimi zaman haks\u0131z bir menfaat elde edebilmek, kimi zaman \u00e7evrelerindeki ki\u015fileri istedikleri gibi y\u00f6nlendirebilmek, kimi zaman da kendi a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6rtebilmek amac\u0131yla bu yola ba\u015fvurabilmektedirler.<\/span><\/p>

M\u00fc\u2019minler ise bir konuda bir s\u00f6z verdikleri zaman s\u00f6zlerini bozmazlar. S\u00f6zlerinde durmad\u0131klar\u0131 takdirde sadece kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki insanlara de\u011fil ayn\u0131 zamanda Allah’a kar\u015f\u0131 hata i\u015flemi\u015f olacaklar\u0131n\u0131 bilirler. Allah korkular\u0131 nedeniyle en zor \u015fartlar alt\u0131nda bile verdikleri s\u00f6zlere sad\u0131k kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/span><\/p>

Kur\u2019an’da inananlar\u0131n bu \u00f6zelliklerine; \u201cOnlar (temiz ak\u0131l ve vicdan sahipleri) Allah (ad\u0131na verdikleri) ahitlerine vefa g\u00f6sterenler ve misaklar\u0131n\u0131 (biat edip, Hakk davas\u0131na sad\u0131k kalacaklar\u0131 yolundaki s\u00f6zlerini) bozup de\u011fi\u015ftirmeyenlerdir. (Ahdini bozup b\u00e2t\u0131la kayanlar, Kur\u2019an\u2019\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011fundan \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fenlerdir.)\u201d <\/em><\/strong>(Ra\u2019d: 20) ayetiyle dikkat \u00e7ekilmektedir.<\/span><\/p>

M\u00fc\u2019minlerin do\u011fru s\u00f6zl\u00fcl\u00fcklerini g\u00f6steren bir ba\u015fka \u00f6zellikleri ise her zaman i\u00e7in ‘\u015fahitliklerinde d\u00fcr\u00fcst davranmalar\u0131’<\/strong>d\u0131r. Kur\u2019an’da m\u00fc\u2019minlerin bu \u00f6zelli\u011fi \u015f\u00f6yle ifade edilir:<\/span><\/p>

\u201c(Ve yine Rahman\u2019\u0131n makbul kullar\u0131) Onlar yalan yere \u015fahitlik etmezler, (bildiklerini gizlemezler, ifadelerini e\u011fip b\u00fckmezler.)\u2026\u201d <\/em><\/strong>(Furkan: 72)<\/span><\/p>

\u201c(Onlar) \u015eahitliklerinde dosdo\u011fru davrananlard\u0131r. (G\u00f6rd\u00fcklerini gizleyip eksiltmeyen, konuya \u00e7arp\u0131t\u0131c\u0131 ilaveler eklemeyen, kendi yorumunu ger\u00e7ek gibi s\u00f6ylemeyen sad\u0131k insanlard\u0131r.)\u201d <\/em><\/strong>(Me\u00e2ric: 33)<\/span><\/p>

M\u00fc\u2019minler, Peygamber Efendimizin bu konuda iman edenlere olan: “Halktan korkup hakk\u0131 s\u00f6ylemekten ka\u00e7\u0131nmay\u0131n, bildi\u011finiz ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz hakk\u0131 s\u00f6yleyin.”<\/em><\/strong>[13]<\/sup><\/em><\/strong><\/a> \u015feklindeki tavsiyesini bilerek hi\u00e7bir zaman su\u00e7lu ya da hatal\u0131 ki\u015fileri korumaz, her zaman d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fini yaparlar.<\/span><\/p>

Tasvip etmedikleri insanlar hakk\u0131nda bile her zaman tarafs\u0131zca s\u00f6z\u00fcn do\u011frusunu s\u00f6yler, bu ki\u015filer hakk\u0131nda da en adil \u015fekilde \u015fahitlik yaparlar.<\/span><\/p>

\u201cEy iman edenler! Allah i\u00e7in Hakk\u0131 (\u0130slam\u2019\u0131n adalet nizam\u0131n\u0131) sa\u011flay\u0131p uygulayan (m\u00fc\u2019minler) ve (hep hakl\u0131y\u0131) savunan (h\u00e2kimler ve yetkililer olun) ve mutlaka do\u011fruluk ve hakkaniyetle \u015fahitlikte bulunan (daima Hakk\u0131 \u00fcst\u00fcn tutan ve Adil D\u00fczeni kurup korumaya \u00e7al\u0131\u015fan) kimseler olun. (Tan\u0131k oldu\u011funuz bir olay\u0131 oldu\u011fu gibi anlat\u0131n, yorum yapmay\u0131n, taraf tutmay\u0131n, h\u00e2kimi yan\u0131ltmay\u0131n.) Herhangi bir kavme (partiye, me\u015frebe, tarikata veya ki\u015fiye) olan kininiz (k\u0131rg\u0131nl\u0131k ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131z) sak\u0131n sizi adaletsizli\u011fe s\u00fcr\u00fcklemesin!.. (Karar verirken his ve heyecanlar\u0131n\u0131zla de\u011fil, akl\u0131n\u0131z ve vicdan\u0131n\u0131zla davran\u0131n, \u0130slam’\u0131 esas al\u0131n ve mutlaka) Adil olun ki takvaya yak\u0131n olan (ve yak\u0131\u015fan) budur… Her halde Allah’tan korkun. \u00c7\u00fcnk\u00fc O b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan Haberdard\u0131r.\u201d <\/em><\/strong>(Maide: 8) ayetiyle bildirildi\u011fi gibi, Allah’tan korkup sak\u0131n\u0131rlar.<\/span><\/p>

[1]<\/a> \u0130mam Ahmed.<\/span><\/p>

[2]<\/a> Buhari. Kitab\u00fc\u2019l \u0130mam<\/span><\/p>

[3]<\/a> Buhari.<\/span><\/p>

[4]<\/a> Buhari-M\u00fcslim.<\/span><\/p>

[5]<\/a> \u0130hya.<\/span><\/p>

[6]<\/a> Ebu Davud-Tirmizi.<\/span><\/p>

[7]<\/a> \u0130bni Ebi Derya.<\/span><\/p>

[8]<\/a> Beyhaki.<\/span><\/p>

[9]<\/a> Beyhaki.<\/span><\/p>

[10]<\/a> Buhari \u0130hya Lisan\u0131n Afetleri.<\/span><\/p>

[11]<\/a> Beyhaki \u0130hya-i Ulum<\/span><\/p>

[12]<\/a> M\u00fcslim-Tabar\u00e2ni.<\/span><\/p>

[13]<\/a> K\u00fct\u00fcb-i Sitte, 1. cilt, Sf. 89<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

YALAN VE YA\u011eCILIK Yalan, ger\u00e7ek olmayan uydurma s\u00f6zlerdir. Olmayan\u0131 olmu\u015f, olan\u0131 da olmam\u0131\u015f gibi g\u00f6stermektir. Yalan; g\u00fcnahlar\u0131n en adisi, ay\u0131plar\u0131n en \u00e7irkinidir. Peygamber Efendimiz (SAV): \u201cM\u00fcsl\u00fcmanda, be\u015feriyet icab\u0131 her hata bulunabilir. Ancak yalan ve h\u0131yanet hari\u00e7 (zira bunlar imana ve insanl\u0131\u011fa muhaliftir).\u201d[1] buyurmu\u015ftur. Yalan konu\u015fan kimseler, halk aras\u0131nda itimat ve itibar\u0131n\u0131 kaybeder. Asla h\u00fcrmet ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[325,1641,6616,6617,6618,6619,6620],"class_list":["post-14990","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar","tag-munafik","tag-yalan","tag-yagcilik","tag-yalanci-sahitlik","tag-ruya","tag-fasik","tag-iftira"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14990"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14990\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}