Toplumdaki ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131 ve bunal\u0131mlarla beraber, ahl\u00e2ki ve ailevi yozla\u015fmalar ve yayg\u0131nla\u015fan umutsuzluklar; sosyal bir felakete d\u00f6n\u00fc\u015fme yolundad\u0131r. En basit bahanelerle kavgalar, yaralamalar ve katliamlar ya\u015fanmaktad\u0131r. \u00c7ok acil de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere ve toplumun her kesimine umut a\u015f\u0131layan geli\u015fmelere ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Aksi halde bu bunal\u0131mlar\u0131n patlamalara ve sosyal tufanlara d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r. G\u00f6r\u00fcyorsunuz; <\/strong>\u201cYan bakt\u0131n, korna \u00e7ald\u0131n, s\u0131ram\u0131 ald\u0131n, niye ba\u011f\u0131rd\u0131n, hastama ilgili davranmad\u0131n!..\u201d<\/em><\/strong> diyerek sopal\u0131 ve silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lar artm\u0131\u015ft\u0131r; bunlar \u00e7ok ciddi ve derin ekonomik ve sosyal bunal\u0131mlar\u0131n d\u0131\u015favurumlar\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> H\u0131zla artan ve insan\u0131 bunaltan hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ge\u00e7im darl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle, ailesine ve yak\u0131n \u00e7evresine kar\u015f\u0131 sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirememe duygusuna ve gelecek ku\u015fkusuna kap\u0131lan insanlar, giderek huysuz ve huzursuz bir psikolojiye kap\u0131lmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu olumsuzluklar, kar\u0131\u015f\u0131k korku ve kurgular\u0131n zirve yapmas\u0131na ve panik ataklara yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Oysa bu t\u00fcr k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve h\u0131r\u00e7\u0131nl\u0131klar, hi\u00e7bir sorunu \u00e7\u00f6zmedi\u011fi gibi, ekonomik ve sosyal bak\u0131mdan daha a\u011f\u0131r s\u0131k\u0131nt\u0131lara sebep olmaktad\u0131r. \u00d6fke patlamalar\u0131 ve sald\u0131rganl\u0131k tav\u0131rlar\u0131, kar\u015f\u0131m\u0131zdakiler kadar, belki daha fazla kendimize b\u00fcy\u00fck zararlar a\u00e7maktad\u0131r. Bir anl\u0131k sab\u0131r ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc yakla\u015f\u0131m\u0131yla atlat\u0131lacak durumlar\u0131; hastanelerde ve hapishanelerde bitecek, \u00fcstelik b\u00fcy\u00fck ekonomik kay\u0131plara sebebiyet verecek olaylara ta\u015f\u0131mak, hem insanl\u0131\u011fa hem \u0130slam’a, hem akla-mant\u0131\u011fa, hem de ahl\u00e2ka ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Bu s\u00fcre\u00e7lerde \u00fclke y\u00f6neticilerinin en samimiyetsiz tavr\u0131 ve sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 ise; \u201cK\u00fcresel manip\u00fclasyonlar\u0131n ve d\u0131\u015f kaynakl\u0131 olumsuz ko\u015fullar\u0131n, ekonomik durgunluk ve daralmaya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131\u201d<\/em> iddialar\u0131d\u0131r. Bunun k\u0131smen do\u011fal bir yan\u0131 ve do\u011fruluk taraf\u0131 da vard\u0131r. Ancak, <\/strong>kendilerini iktidara ta\u015f\u0131yan ve talimatlar\u0131n\u0131 uygulatan da ayn\u0131 k\u00fcresel odaklard\u0131r<\/strong>! Demokratik tercihler ve siyasi se\u00e7imler sadece <\/strong>\u201ck\u00fcresel oyunlar\u0131 halka onaylatma\u201d<\/em><\/strong> ara\u00e7lar\u0131d\u0131r. Kald\u0131 ki, ekonomik ve sosyal t\u0131kan\u0131\u015flar\u0131n as\u0131l m\u00fcsebbibi, tar\u0131mda ve sanayide \u00fcreterek kalk\u0131nma yerine faizli bor\u00e7 parayla g\u00fcn\u00fc kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fan ucuz kahramanlard\u0131r!..<\/strong><\/span><\/p> Panik ataklar\u0131n; genellikle ma\u011fduru, hi\u00e7 beklenmedik zamanda, \u201cdamdan d\u00fc\u015fer gibi\u201d yakalad\u0131\u011f\u0131 san\u0131l\u0131r. Ancak durum yak\u0131ndan incelendi\u011finde o kadar da beklenmedik olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu panik ataklar \u00f6ncesi zorlay\u0131c\u0131 durumlar ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131 ve sars\u0131nt\u0131lar da bu t\u00fcr psikolojik bunal\u0131mlara zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. Bizim d\u00fc\u015f\u00fcncemize g\u00f6re bir panik atak, \u00e7ok belirgin bir tetikleyicinin hemen arkas\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ama bu hep b\u00f6yle olmamaktad\u0131r. Bedenimiz ile ruhumuzun izledi\u011fi yol ve zaman duygusu farkl\u0131d\u0131r. Bir panik atak s\u0131kl\u0131kla gecikmeli ya\u015fan\u0131r. Bazen o kadar \u00e7ok s\u00fcre ge\u00e7er ki; ma\u011fdur, ac\u0131 veren olayla ilgili bir ba\u011flant\u0131y\u0131 bile kuramadan h\u0131r\u00e7\u0131nla\u015f\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Di\u011fer sorun ise, b\u00fct\u00fcn bu k\u00f6t\u00fc ekonomik ve sosyal etkenlerin \u00fczerine bizim de korkun\u00e7 olarak de\u011ferlendirdi\u011fimiz \u015feylerin gelmesidir. Daha \u00f6nce k\u0131saca de\u011finildi\u011fi gibi, korku sadece ger\u00e7ek tehlikeye kar\u015f\u0131 bir tepki de\u011fil, aksine ki\u015fisel olarak da \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc olarak duyumsad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015feydir. Ve bunun say\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hi\u00e7 de az de\u011fildir. Bir\u00e7ok insan, ge\u00e7im darl\u0131\u011f\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 itibar kayb\u0131 korkusu i\u00e7inde bunal\u0131ma girmektedir. S\u00fcrekli rekabet, i\u015fsizlik ve d\u0131\u015flanma endi\u015fesindedir. \u0130nsanlar \u00f6nceki tehditlerden kurtulmu\u015f olsa da, onlar\u0131n yerine bol miktarda yenilerini buluvermi\u015flerdir. L\u00fcks ya\u015fam tarz\u0131 ve rekabet sava\u015f\u0131 da psikolojik \u00e7\u0131kmazlar\u0131n \u00f6nemli nedenleridir.<\/strong><\/span><\/p> B\u00f6yle s\u00fcre\u00e7lerde en b\u00fcy\u00fck tehdit \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezliktir. Emeklilik g\u00fcvenilir midir? Bir sonraki i\u015ften \u00e7\u0131karma dalgas\u0131 beni etkiler mi? Evin borcunu 10 y\u0131l sonra da h\u00e2l\u00e2 \u00f6deyebilecek miyiz? Bunlar\u0131n hepsi korku ve stres sebebidir.<\/strong><\/span><\/p> Bir insan, \u00fczerine gelen \u015feyleri kendi kontrol edemedi\u011finde ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyemedi\u011finde korkular ve ku\u015fkular onu ku\u015fat\u0131verir. Bir \u015feyin ger\u00e7ekten tehlikeli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya bizim onu d\u00fcped\u00fcz tehlikeli olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda v\u00fccudumuz i\u00e7in \u00f6nemsiz zannedilir. Ruhumuz i\u015fini yapar ve uygun \u015fekilde tepki g\u00f6sterir. Belki g\u00fcvenli oturma odalar\u0131nda rahat mobilyalar \u00fczerinde otururuz, ama asl\u0131nda bir cephe askerinin stres seviyesinde ve beden gerginli\u011finde bulundu\u011fumuz zamanlar ge\u00e7iririz.<\/strong><\/span><\/p> Demokrasi ve Kapitalizm: \u00c7at\u0131\u015fma m\u0131, Uzla\u015fma m\u0131?<\/strong><\/span><\/p> Modern demokrasinin \u015fekillenmesinde kapitalist geli\u015fimin \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r. Daha \u00f6nce de\u011finildi\u011fi gibi, modern demokrasi, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki iktidar ili\u015fkilerinin bile\u015fenlerinden biri olarak, Bat\u0131 co\u011frafyas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve ilerleyen y\u00fczy\u0131llarda d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131na da yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda demokrasiyle kapitalizm aras\u0131nda ink\u00e2r edilemez bir ili\u015fki bulunmaktad\u0131r. Burada as\u0131l sorun, s\u00f6z konusu ili\u015fkinin i\u00e7eri\u011fi ve kapsam\u0131 ekseninde olu\u015fmaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Kapitalizm ile demokrasi aras\u0131ndaki ili\u015fki, farkl\u0131 ideolojilerin birbirine z\u0131t yorumlar\u0131na konu olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin liberal kuram; d\u00fcnyada demokratikle\u015fmenin kapitalizmin yay\u0131l\u0131m\u0131na ko\u015fut olarak ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini<\/em> savunmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda kapitalizm, demokratikle\u015fmeyi tetikleyen ve besleyen bir geli\u015fme olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu duruma kan\u0131t olarak demokrasi ile en az sorunu olan \u00fclkelerin, kapitalist geli\u015fimini tamamlayanlar oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin ABD, \u0130ngiltere, Almanya ve Fransa gibi geli\u015fmi\u015f Bat\u0131l\u0131 devletler, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya \u00fczerinde kapitalizmin en fazla geli\u015fti\u011fi \u00fclkelerken, ba\u015fta baz\u0131 Afrika ve Asya \u00fclkeleri olmak \u00fczere, pek \u00e7ok \u00fclke hem ekonomik geli\u015fmenin hem de demokratikle\u015fmenin uza\u011f\u0131ndad\u0131rlar. Ancak bu yakla\u015f\u0131m\u0131n ayn\u0131 zamanda liberallerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe bak\u0131\u015f\u0131 ile do\u011frudan ili\u015fkili oldu\u011funu da unutmamal\u0131d\u0131r. Liberaller, ekonomik ve siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler aras\u0131nda yak\u0131n bir ba\u011f bulundu\u011fu iddias\u0131ndad\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin Milton Friedman’a g\u00f6re; \u201cEkonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015f\u0131lmas\u0131nda zorunlu bir ara\u00e7t\u0131r.\u201d<\/em> Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, hem genel olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, hem de siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015f\u0131lmas\u0131nda bir vas\u0131tad\u0131r. Ger\u00e7ekten de kendilerini nitelemek i\u00e7in \u201cdemokratik\u201d s\u0131fat\u0131n\u0131 kullanabilece\u011fimiz Bat\u0131 \u00fclkelerinin tamam\u0131, kapitalist geli\u015fmelerin de merkezi durumundad\u0131r. Bu ba\u011flamda liberal teorisyenler, siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yaln\u0131zca kapitalizmin i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> 1- Liberal Demokrasi:<\/strong><\/span><\/p> 1929 D\u00fcnya Ekonomik Bunal\u0131m\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in geli\u015fmi\u015f Bat\u0131 \u00fclkelerinde, devletin arz mekanizmalar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irerek ekonomi \u00fczerinde belirleyici rol \u00fcstlenmesini savunan <\/em><\/strong>Keynes<\/em><\/strong>\u2019in tezlerine<\/em><\/strong> Avustralyal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr <\/strong>Hayek<\/strong>, daha o y\u0131llarda devletin ekonomik alana m\u00fcdahalesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak toplumsal ve siyasal hayat\u0131 da denetim alt\u0131na almas\u0131 anlam\u0131na gelece\u011fi<\/em> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra Keynes’in teorisini geli\u015ftirdi\u011fi \u201crefah devleti\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 h\u00e2kim olmu\u015f; bu durum, d\u00fcnyada yeni bir ekonomik krizin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 1970’lere dek s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 70’lerde ise ya\u015fanan yeni bir b\u00fcy\u00fck ekonomik krizin etkisiyle, temelleri Hayek\u2019in tezlerinde bulunan, devletin ekonomi \u00fczerindeki rol\u00fcn\u00fc terk etmesini<\/em> savunan ak\u0131mlar g\u00fc\u00e7 kazanm\u0131\u015f ve devletin ekonomi alan\u0131ndan \u00e7ekilmesi yayg\u0131n bir e\u011filim olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunun alt\u0131nda devletin i\u015flevinin yaln\u0131zca \u201cg\u00fcvenlik\u201dle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunan \u201cminimal\u201d ya da ba\u015fka bir ifadeyle \u201cgece bek\u00e7isi devlet\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 yatmaktad\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan demokrasiyi ya\u015fatacak as\u0131l unsur \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, liberal demokratlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201cnegatif\u201d bir karakter ta\u015f\u0131r. Bu ba\u011flamda bireylerin \u00f6zg\u00fcr olabilmeleri, devlet ya da bir ba\u015fka otorite taraf\u0131ndan kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerine kar\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131 halinde m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle; insan, do\u011fu\u015fundan itibaren zaten \u00f6zg\u00fcr bir varl\u0131kt\u0131r ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, her ne \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015firse ger\u00e7ekle\u015fsin bir m\u00fcdahale arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla demokrasi, siyasal ve ekonomik boyutlar\u0131 ile bir b\u00fct\u00fcn olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tesis edilmesiyle kurulacakt\u0131r, bunu sa\u011flayan da kapitalizm olacakt\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, pek \u00e7ok Marksist, Kapitalist dinamiklerin d\u00fcnya \u00fczerinde ger\u00e7ek anlamda demokratik bir d\u00fczen tesis edilmesinin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engel<\/em> oldu\u011fu kan\u0131s\u0131ndad\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re demokrasi, her \u015feyden \u00f6nce insanlar aras\u0131ndaki t\u00fcm e\u015fitsizliklerin giderilmesini gerektirir ki, ekonomik e\u015fitlik de buna dahildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomik e\u015fitli\u011fin sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, siyasal haklar\u0131n elde edilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla anlam\u0131 yoktur; zira sonu\u00e7ta bu durum, eme\u011fi ile ge\u00e7inen kitlelerin var olan iktidardan uzak tutulmas\u0131 ve y\u00f6netim i\u015flevinin belirli bir s\u0131n\u0131f (burjuvazi) taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda kapitalist ekonomik d\u00fczen, ger\u00e7ek anlamda e\u015fitlik\u00e7i bir yap\u0131ya sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan, yaln\u0131zca \u201cbi\u00e7imsel demokrasi\u201dyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacakt\u0131r. Marksistlere g\u00f6re asl\u0131nda belirli bir s\u0131n\u0131f\u0131n toplumsal ve siyasal hayat \u00fczerindeki hegemonyas\u0131n\u0131n, baz\u0131 g\u00f6stermelik uygulamalarla saklanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ortam bulunmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde Marksist teori, liberallerin demokrasiyle ekonomik geli\u015fmi\u015flik aras\u0131nda kurdu\u011fu ba\u011flant\u0131lar\u0131 da ge\u00e7ersiz saymaktad\u0131r. Bunun sebebi, liberalizmin uluslararas\u0131 ili\u015fkileri analiz ederken \u201chegemonya\u201d ve \u201cemperyalizm\u201d olgular\u0131n\u0131 \u00e7o\u011funlukla dikkate almamas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u00fclkenin di\u011ferine g\u00f6re geri kalm\u0131\u015f olmas\u0131, sadece kendi i\u00e7 yap\u0131s\u0131ndan ve sorunlar\u0131ndan, \u00f6rne\u011fin tam anlam\u0131yla kapitalist piyasa mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mamas\u0131ndan veya devlet eliyle kumanda ekonomisi uygulamas\u0131ndan kaynaklanmaz. Bu durum, geli\u015fmi\u015f Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerinin izledi\u011fi emperyalist politikalar sonucu, d\u00fcnya genelinde servet transferinin e\u015fitsiz ve gayr\u0131 adil bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmesiyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde zay\u0131f bir devletin tam anlam\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z karar alabilme iradesine sahip oldu\u011funu<\/em> s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015ft\u0131r, zira \u00fczerinde, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin, en basit \u015fekilde karar alma s\u00fcre\u00e7lerini etkileme anlam\u0131nda, kurdu\u011fu hegemonyan\u0131n g\u00f6lgesi vard\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere liberalizm ile Marksizm\u2019in kapitalizm ve demokrasi aras\u0131nda kurduklar\u0131 ili\u015fkilerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. Ancak bu farkl\u0131l\u0131k, genel olarak demokrasiye bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekten de liberaller i\u00e7in \u00f6ne \u00e7\u0131kan kavram \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u201dt\u00fcr; bu bak\u0131mdan demokrasinin ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 bulabilmesi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn en geni\u015f \u015fekilde sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir ortamda m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r ve bu a\u00e7\u0131dan siyasal ve ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere bir b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131l\u0131r ve bunlar aras\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131lmamaktad\u0131r. Marksist kuramda ise, e\u015fitli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 birincil sorun olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, kapitalist iktidar ili\u015fkileri \u00e7er\u00e7evesinde \u015fekillenen \u201cbi\u00e7imsel demokrasi\u201dye olumlu tarzda yakla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Tarihsel a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise kapitalist iktidar ili\u015fkileri \u00e7er\u00e7evesinde \u015fekillenen demokrasi kuram\u0131nda, en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan biri \u201csosyal demokrasi\u201dnin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> 2- Sosyal Demokrasi:<\/strong><\/span><\/p> Sosyalistlerle liberalistlerin, demokrasinin hayata ge\u00e7irilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hareket noktalar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda, liberaller demokrasiyi temelde bir \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u201d sorunu olarak g\u00f6r\u00fcrlerken, sosyalistlerin \u201ce\u015fitli\u011fe\u201d y\u00f6nelik vurgular\u0131 daha a\u011f\u0131rd\u0131r. Bat\u0131 \u00fclkelerinde demokrasi, ilk d\u00f6neminde genellikle liberal teorinin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde burjuvazinin m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 hedefiyle<\/em> ko\u015fut yap\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir bak\u0131ma Bat\u0131l\u0131 liberal demokrasilerin tarihsel a\u00e7\u0131dan \u00f6nce liberal, sonra demokratik<\/em> oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten de, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda, bug\u00fcn alg\u0131lanan manada demokratik y\u00f6ntemler yerle\u015fmeden \u00f6nce sermaye, rekabet ve piyasaya dayal\u0131 bir anlay\u0131\u015f h\u00e2kim olmu\u015ftur. B\u00f6ylece modern demokrasinin y\u00f6netsel a\u00e7\u0131dan \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden yararlanma bak\u0131m\u0131ndan m\u00fclk ve servet sahipli\u011fi en \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fctlerden birisi say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin; \u00f6zg\u00fcrl\u00fck konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri herkes taraf\u0131ndan bilinen John Stuart Mill bile, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 iktidardan uzak tutacak bir se\u00e7im sistemi <\/em>\u00f6nermekten sak\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda t\u00fcm insanlar aras\u0131nda e\u015fitlik idealinden yola \u00e7\u0131kan Frans\u0131z Devrimi\u2019nin ilk y\u0131llar\u0131nda en hararetli tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan birini <\/strong>\u201caktif yurtta\u015f \/ pasif yurtta\u015f\u201d<\/em><\/strong> ayr\u0131m\u0131n\u0131n te\u015fkil etti\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re belirli bir m\u00fclkiyete sahip olan bireyler, <\/strong>\u201caktif yurtta\u015f\u201d<\/em><\/strong> kabul edilerek, siyasal haklara sahip olacaklar, onlarla ayn\u0131 ekonomik stat\u00fcde bulunmayan di\u011ferleri ise <\/strong>\u201cpasif yurtta\u015f\u201d<\/em><\/strong> s\u0131fat\u0131yla se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lacaklard\u0131r!? Dolay\u0131s\u0131yla modern demokrasinin ilk \u00e7a\u011flar\u0131nda m\u00fclkiyet, siyasal haklara sahip olma a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli ko\u015fullardan birisi konumundad\u0131r. Ancak \u00f6zellikle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi ile beraber Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda siyasal kat\u0131l\u0131m kanallar\u0131 geni\u015flemi\u015f ve toplum i\u00e7inde daha geni\u015f kesimler se\u00e7me ve se\u00e7ilme ba\u015fta olmak \u00fczere, siyasal haklardan yararlanma imk\u00e2n\u0131na kavu\u015fmu\u015flard\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Demokrasinin Ya\u015famas\u0131 veya \u201c\u0130stismar Arac\u0131 Olmaktan\u201d<\/em> Kurtar\u0131lmas\u0131!<\/strong><\/span><\/p> \u0130nsano\u011flu, hayat\u0131 ile ilgili pek \u00e7ok karar\u0131 kendi tercihi do\u011frultusunda al\u0131r. Bireylerin hayat\u0131 ve d\u00fcnyay\u0131 alg\u0131lama tarzlar\u0131, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, i\u00e7inde yeti\u015ftikleri ortam, e\u011fitim d\u00fczeyleri ve gelecekten beklentileri gibi pek \u00e7ok etmen, bu tercihlerini belirleyen unsurlar aras\u0131ndad\u0131r. Ku\u015fkusuz, birinin herhangi bir konudaki tercihinin bir ba\u015fkas\u0131nca anlams\u0131z, tutars\u0131z ya da yanl\u0131\u015f bulunmas\u0131 do\u011fald\u0131r. Ancak her bireyin zihni yap\u0131s\u0131n\u0131n ve tercihlerinin \u015fekilleni\u015fini sa\u011flayan ko\u015fullar\u0131n farkl\u0131 oldu\u011fu hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n tercihlerine ili\u015fkin pe\u015fin ve kesin yarg\u0131larda bulunman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131<\/em> anla\u015f\u0131l\u0131r. Nitekim bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir tercih, o tercihi yapan taraf\u0131ndan olduk\u00e7a do\u011fru, anlaml\u0131 ve yararl\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131mdan insanlar\u0131n eylemlerini belirleyici g\u00fcc\u00fcn kendi iradeleri olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131na zarar vermemek ko\u015fuluyla bu tercihe sayg\u0131 duyulmas\u0131, ger\u00e7ek anlamda bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn hayat bulmas\u0131 i\u00e7in zorunludur. \u0130nsan\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi ise ki\u015fisel iradesini kullanarak kendi eylemini belirlemesi ve d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 bu yolla etkilemesi ile m\u00fcmk\u00fcn olur. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck fikri, insan\u0131n kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyaya \u00f6zg\u00fcr iradesini kullanarak kat\u0131lmas\u0131yla hayata ge\u00e7me imk\u00e2n\u0131 bulacakt\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> \u201cSiyaset, en geni\u015f \u015fekilde, kolektif tercihlerin ortaya konulmas\u0131 ve icras\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Demokratik siyasetin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi ise, bireylerin y\u00f6neticilerini \u00f6zg\u00fcr tercihlerini kullanarak se\u00e7meleri ve diledikleri takdirde se\u00e7imler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bunlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmeleridir ki bu durumu, demokrasinin en \u00f6nemli faydas\u0131 olarak g\u00f6rmek hi\u00e7 de yanl\u0131\u015f de\u011fildir. Bu a\u00e7\u0131dan demokrasi, bireyin \u00f6zg\u00fcr iradesini kullanarak yapt\u0131\u011f\u0131 tercihin siyasal alandaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleridir. Bir insan, \u00f6zel hayat\u0131na ili\u015fkin herhangi bir karar al\u0131rken nas\u0131l pek \u00e7ok etmenin etkisiyle hareket ediyorsa, demokratik tercihleri de farkl\u0131 etmenlerin bile\u015fkesi olarak kendini g\u00f6sterir. Ekonomik, toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel ve psikolojik unsurlar ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da de\u011fi\u015fik etmen, bireyin oy verme tercihlerini etkiler ve bireyi y\u00f6nlendirir. Dolay\u0131s\u0131yla bir insan\u0131n ya da bir toplumun siyasal tercihleri \u00fczerinde yergici veya y\u00f6n verici yarg\u0131larda bulunmak pek de demokratik bir tav\u0131r olmasa da, iktidar\u0131 ama\u00e7layan partiler i\u00e7in propaganda bir mecburiyettir. Tam aksine, tercihlerdeki farkl\u0131l\u0131klara sayg\u0131 g\u00f6stermek, \u00e7o\u011fulcu bir toplum yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n ko\u015fulu ve demokrasi fikrinin i\u00e7selle\u015ftirildi\u011finin g\u00f6stergesidir.\u201d<\/em><\/strong><\/span><\/p> Ancak k\u00fcresel sistemleri ve ilkeleri, baz\u0131 h\u00e2kim g\u00fc\u00e7lerin belirledi\u011fi\u2026 Hatta hangi \u00fclkelerde hangi ki\u015filerin i\u015fba\u015f\u0131na gelece\u011fine, dolayl\u0131, hatta bask\u0131c\u0131 y\u00f6ntemlerle bu \u00e7evrelerin karar verdi\u011fi bir d\u00fcnyada; Kapitalizm, Demokrasi, Sosyalizm<\/em> gibi kavram ve kurumlar halklar\u0131 avutup oyalamaktan ba\u015fka sonu\u00e7 vermemektedir. Ve hele Siyonist s\u00f6m\u00fcr\u00fc sermayesi gibi, paran\u0131n ve pazar\u0131n gizli sahipleri 13 Aile ise\u2026 BM, NATO, AB gibi olu\u015fumlar\u0131 bunlar kurup kullan\u0131yor ise; Kapitalizm, Sosyalizm ve Demokrasi, sadece bunlara ve kiral\u0131k u\u015faklar\u0131na hizmet etmektedir!<\/strong><\/span><\/p> Dikkat edilirse, burada demokrasinin \u201cy\u00f6neticileri se\u00e7me\u201d anlam\u0131na geldi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere demokrasi, temelde \u201chalk\u0131n kendi kendisini y\u00f6netmesi\u201d<\/em> anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130\u015fte bu durum, \u00e7a\u011fda\u015f demokrasinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz \u015fekilde \u201ctemsili\u201d bir karakter kazanmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Temsili demokrasi, bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda demokrasi fikrinin ger\u00e7ek anlamda hayat bulmas\u0131 i\u00e7in asl\u0131nda hi\u00e7 de \u201cideal\u201d bir durumu yans\u0131tmamaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan temsili demokrasiyi savunmakta kullan\u0131lan en \u00f6nemli arg\u00fcman\u0131n \u201cpragmatizm\u201d oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Do\u011frudan demokrasinin uygulanmas\u0131, en k\u00fc\u00e7\u00fck devletlerde bile se\u00e7men olma niteli\u011fine haiz t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131n bir araya gelmesi olduk\u00e7a zor oldu\u011fundan ger\u00e7ek\u00e7i bulunmamaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k temsil mekanizmas\u0131 devreye girdi\u011finde bu sorun kendili\u011finden a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00fcndelik hayat \u00fczerindeki yerinin artmas\u0131, bu sav\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde bo\u015fa \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Nitekim, modern ileti\u015fim teknolojileri, \u00f6rne\u011fin internet, t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131n belirli bir sorun \u00fczerindeki fikrinin ayn\u0131 anda al\u0131nmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum, demokratik anlay\u0131\u015f\u0131n yak\u0131n gelecekte yeni bir boyut kazanaca\u011f\u0131n\u0131n i\u015fareti olarak okunmal\u0131d\u0131r. Ancak mevcut ili\u015fkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ge\u00e7erli anlay\u0131\u015f h\u00e2l\u00e2 temsili demokrasi oldu\u011funa g\u00f6re, bu \u00e7er\u00e7evede kal\u0131p, demokratik de\u011ferlerin ne \u015fekilde korunabilece\u011fi \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> \u201cBu noktada ilk olarak, \u015fu sorunun yan\u0131t\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir: Demokrasi, yurtta\u015flara kendi tercihleri do\u011frultusunda y\u00f6neticilerini belirleme hakk\u0131 vermi\u015f olsa dahi, i\u015f ba\u015f\u0131na gelen y\u00f6neticiler, kendilerini se\u00e7en halk\u0131n talep ve beklentilerinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 takdirde bunlara kar\u015f\u0131 neler yap\u0131labilir? Bu sorun yine demokratik y\u00f6ntemlere ba\u011fl\u0131 kal\u0131narak \u00e7\u00f6z\u00fclmelidir. E\u011fer halk, kendi yetkilendirdi\u011fi temsilcilerinden ho\u015fnut kalmazsa, bunlar\u0131 bir sonraki se\u00e7imlerde desteklemeyerek \u201ccezaland\u0131rabilecektir.\u201d Ancak bu, asl\u0131nda yetersiz ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00f6nlemdir. Y\u00f6neticiler \u00fczerinde yeg\u00e2ne denetim mekanizmas\u0131 olarak \u201cse\u00e7im\u201dle yetinilmemeli, bunlar\u0131n g\u00f6revi ba\u015f\u0131nda bulunduklar\u0131 s\u00fcre dahilinde de halk denetimine t\u00e2bi tutulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan etkin y\u00f6ntemler geli\u015ftirmelidir. Bu ama\u00e7la etkin ve \u00f6zg\u00fcr kamuoyu olu\u015fumuna f\u0131rsat verilmeli, sivil toplum i\u00e7inde ye\u015ferecek \u00f6rg\u00fctlenmeler g\u00fc\u00e7lendirilmelidir. Bu bak\u0131mdan demokrasilerde \u00f6rg\u00fctlenme ve d\u00fc\u015f\u00fcnce ile kanaatlerini a\u00e7\u0131klama \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin hayati bir rol\u00fc oldu\u011fu belirtilmelidir. Bu durum, halk\u0131n y\u00f6neticileri i\u015fba\u015f\u0131nda bulunduklar\u0131 s\u00fcre boyunca kendisini ilgilendiren kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 noktas\u0131nda etkileyebilmesinin, ya da bir ba\u015fka ifadeyle y\u00f6neticilerin halk\u0131n isteklerini yerine getirmelerinin en \u00f6nemli y\u00f6ntemidir.\u201d[1]<\/a> <\/strong><\/span><\/p> \u015eeklindeki saptama ve yakla\u015f\u0131mlar olduk\u00e7a \u00f6nemli ve gereklidir. Ancak bu t\u00fcr projelerin en b\u00fcy\u00fck eksi\u011fi, ortaya somut bir \u00f6neri getirmemeleridir. \u0130\u015fte bu eksi\u011fi giderecek ve halka, y\u00f6neticileri de\u011ferlendirme ve de\u011fi\u015ftirme imk\u00e2n\u0131 verecek olumlu ve orijinal bir siyasi projeyi Milli \u00c7\u00f6z\u00fcm haz\u0131rlay\u0131vermi\u015ftir.<\/strong><\/span><\/p> Adil D\u00fczen\u2019de H\u00fck\u00fcmet Kurulmas\u0131<\/strong> ve halk\u0131n kontrol\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131:<\/strong><\/span><\/p> Devlet Ba\u015fkan\u0131, se\u00e7imi kazanan partilerden Ba\u015fbakan\u0131 (veya 1. Ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131) se\u00e7ip atayacakt\u0131r. Partilerin se\u00e7im beyannamesi esas al\u0131narak ve vaatler takvime ba\u011flanarak bir h\u00fck\u00fcmet program\u0131 yap\u0131lacak, g\u00fcvenoyu alan h\u00fck\u00fcmet g\u00f6reve ba\u015flayacakt\u0131r. Program aksarsa veya h\u00fck\u00fcmet s\u00f6z verdiklerini halka vadettikleri zamanda ve oranda yapmazsa, bu durumu <\/strong>\u201cdenetim mekanizmalar\u0131\u201d<\/em><\/strong> tespit ederek, Ba\u015fkan g\u00fcvenoyu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunacakt\u0131r. Meclis sorumlulu\u011fu \u00fcstlenir de bir m\u00fcddet daha h\u00fck\u00fcmetin devam\u0131n\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcrse belirlenen tarihe kadar f\u0131rsat tan\u0131nacakt\u0131r. Ancak bu durum kamuoyuna deklare edilip halk ayd\u0131nlat\u0131lacak ve iktidar\u0131n icraatlar\u0131n\u0131 takibe alacakt\u0131r. Her se\u00e7im \u00f6ncesi iktidar partilerinin ba\u015far\u0131s\u0131 tespit edilip kamuoyuna sunulacakt\u0131r. B\u00f6ylece vaatlerini ger\u00e7ekle\u015ftiremeyen partilerin halk\u0131 aldatmas\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olacakt\u0131r. Meclis ba\u015far\u0131s\u0131z bir h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in g\u00fcvenoyu vermezse, Devlet Ba\u015fkan\u0131 yeni bir h\u00fck\u00fcmet kurduracak, ya da yeni se\u00e7im karar\u0131 alacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in d\u00f6rt meclisin (Yasama-Y\u00fcr\u00fctme-Yarg\u0131 ve Denetleme\u2019nin) de \u00fcst d\u00fczeyleri ile isti\u015fare yapacakt\u0131r. Hi\u00e7bir meclis kendi g\u00f6revleri d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamayacak ve di\u011ferlerine m\u00fcdahaleye kalk\u0131\u015famayacak, ancak koordineli \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc ihtilafta son karar mercii Devlet Ba\u015fkan\u0131’d\u0131r. Ba\u015fkan, \u00fclkeyi ve d\u00fczeni temsil makam\u0131ndad\u0131r. D\u00f6rt Meclisin Ba\u015fkanlar\u0131 da Devlet Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n do\u011fal yard\u0131mc\u0131lar\u0131 konumundad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Bu sistemde partilerin ve h\u00fck\u00fcmetlerin yalan vaatlerle halk\u0131 aldatmas\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olacak, halk; iktidara gelmi\u015f olsa bile, haz\u0131rl\u0131ks\u0131z ve ba\u015far\u0131s\u0131z bir h\u00fck\u00fcmete be\u015f y\u0131l katlanmak zorunda kalmayacakt\u0131r. <\/strong><\/span><\/p> \u0130nan\u00e7-Ahl\u00e2k Uyu\u015fmas\u0131, Ekonomi-Demokrasi Olgunla\u015fmas\u0131<\/strong><\/span><\/p> \u015euurlu ve sorumlu bir neslin yeti\u015fmesi i\u00e7in; \u00e7ocuklar\u0131n b\u00fcy\u00fcd\u00fcklerinde nas\u0131l bir ahl\u00e2ki karaktere sahip olup olmayacaklar\u0131 anne-babalar\u0131n \u00f6nemli kayg\u0131lar\u0131ndan biridir. Anne-babalar\u0131n \u00e7o\u011fu; gelecek endi\u015fesinden kurtulmak i\u00e7in, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n arzu edilir ve \u00f6vg\u00fcye de\u011fer ki\u015filik \u00f6zelliklerine sahip \u015fekilde yeti\u015fmelerini istemektedir. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011finin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ahl\u00e2ki pusula taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmesi onlar i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Hakl\u0131 olarak istiyorlar ki, \u00e7ocuklar\u0131 zor bir se\u00e7imle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131nda -aksi y\u00f6nde davranmalar\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011filime sahip olsalar bile- do\u011fru gerek\u00e7elere dayanarak do\u011fru karar\u0131 verebilsinler ve sonra da bu karar\u0131 hayata ge\u00e7irebilsinler. Do\u011frusu toplumsal kurumlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bu hedefi aynen kabul etmektedir. Ancak de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcleri, sistemleri ve y\u00f6ntemleri farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Mesela \u00f6rg\u00fcn e\u011fitimin temel ama\u00e7lar\u0131ndan biri, \u00e7ocuklar\u0131n ahl\u00e2ki geli\u015fimidir. \u00d6te yandan insanlar\u0131n toplumsal hayat\u0131n\u0131 belirleyen ahl\u00e2k ve vatanda\u015fl\u0131k normlar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za benimsetilmesinde, mahallenin ve topluluklar\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 fikri de g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e \u00f6nem arz etmektedir.<\/strong><\/span><\/p> Peki ama ki\u015fili\u011fin ahl\u00e2ki boyutlar\u0131 nas\u0131l belirlenecektir? \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 belli karakter \u00f6zelliklerine sahip ki\u015filer olarak yeti\u015ftirmeyi istedi\u011fimizde, bu ne anlama gelmektedir? Tarihsel a\u00e7\u0131dan bir de\u011ferlendirme yapmam\u0131z gerekirse, geli\u015fim ve e\u011fitim uzmanlar\u0131n\u0131n iki tercih etraf\u0131nda k\u00fcmelendi\u011fini s\u00f6ylememiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu tercihlerden ilki <\/strong>Aristoteles\u00e7i<\/em><\/strong> kaynaklara dayanan ve ahl\u00e2k olu\u015fumunun bir karakter geli\u015fimi meselesi oldu\u011funu savunan tercihtir. Bunlara g\u00f6re; ahl\u00e2k olu\u015fumu, bir insan\u0131n hayat\u0131 iyi bir \u015fekilde ya\u015famas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan birtak\u0131m e\u011filimleri geli\u015ftirmekle ilgili bir meseledir; ba\u015fka bir ifadeyle biz insan olarak baz\u0131 erdemlere sahip olabilirsek, bu birey olarak bizim geli\u015fmi\u015f oldu\u011fumuzu g\u00f6sterir. \u0130kinci tercih ise <\/strong>Kant\u00e7\u0131<\/em><\/strong> teorilere dayanmakta ve ahl\u00e2k olu\u015fumunun bir bili\u015fsel geli\u015fim meselesi kabul edildi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla hayat\u0131m\u0131zda z\u0131tl\u0131k te\u015fkil eden boyutlar\u0131 ahl\u00e2ki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla iyi bir sonu\u00e7 do\u011furacak tarzda \u00e7\u00f6zme becerisi anlam\u0131na geldi\u011fini<\/em> savunmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re bizim davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z ancak ahl\u00e2k yasas\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi \u00f6devlere uygun olmas\u0131 veya a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r ahl\u00e2ki gerek\u00e7elere dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda tam anlam\u0131yla ahl\u00e2ki davran\u0131\u015f diye nitelenebilir.<\/strong><\/span><\/p> Asl\u0131nda karakter geli\u015fimi ve bili\u015fsel geli\u015fim tercihleri, \u00e7e\u015fitli e\u011fitim stratejileri ile \u00e7ok yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. \u0130nsan\u0131n ahl\u00e2ki niteliklerini, benlik ve kimlik literat\u00fcr\u00fc i\u00e7inde do\u011fru bir \u00e7er\u00e7eveye yerle\u015ftirme \u00e7abas\u0131 sergileyerek asl\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir tercihi ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015fanlar da g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130\u015fin asl\u0131; psikoloji literat\u00fcr\u00fcnde uzun bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olan benlik ve kimlik kavramlar\u0131 bug\u00fcne kadar farkl\u0131 paradigmalar taraf\u0131ndan de\u011fi\u015fik \u015fekillerde izah edilmi\u015ftir. Bu sebeple de s\u00f6z konusu kavramlar\u0131 dolays\u0131z \u015fekilde ahl\u00e2k alan\u0131na uygulama imk\u00e2n\u0131 hi\u00e7bir zaman bulunabilmi\u015f de\u011fildir. Ama yine de ahl\u00e2ki davran\u0131\u015f\u0131n f\u0131tri ve motivasyonel temellerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bu kavramlar her zaman umut vadedici olagelmi\u015ftir. \u00d6te yandan benlik ve kimli\u011fe y\u00f6nelmekle beraber, ahl\u00e2k geli\u015fimi ve e\u011fitime d\u00f6n\u00fck ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n psikolojisinin \u00f6teki alanlar\u0131n\u0131n teolojik, teorik ve metodolojik kaynaklar\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Bu da bizim ahl\u00e2k e\u011fitimine y\u00f6nelik hedefimizi \u00e7ok daha geni\u015f ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl \u00e7er\u00e7eveler i\u00e7inde geli\u015ftirme alanlar\u0131na kavu\u015fmam\u0131za imk\u00e2n verecektir.<\/strong><\/span><\/p> Evet; \u201cMutlak Do\u011fru\u201dlar\u0131 esas alarak ve yine \u201cMutlak Yanl\u0131\u015f\u201dlardan sak\u0131n\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015f Adil bir D\u00fczen\u2019e ihtiya\u00e7 vard\u0131r ki bu; a) \u0130lmi, b) \u0130nsani, c) \u0130slami, d) Orijinal bir yeni sistem olmaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p> Hi\u00e7 kimsenin itiraz edemeyece\u011fi \u015fu de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerinin:<\/strong><\/span><\/p> 1- Akl\u0131selimin, 2- M\u00fcspet bilimin, 3- Tarihi tecr\u00fcbe ve birikimin, 4- Vicdani kanaat ve tatminin, 5- Evrensel hukuk ve adalet prensiplerinin, 6- \u0130lahi Dinin ve Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in;<\/strong><\/span><\/p> Ortakla\u015fa, <\/strong>iyi, yararl\u0131 ve g\u00fczel<\/em><\/strong> bulduklar\u0131 DO\u011eRU, yine bu 6 temel \u00f6l\u00e7\u00fc biriminin ittifakla; <\/strong>k\u00f6t\u00fc, zararl\u0131 ve \u00e7irkin<\/em><\/strong> bulduklar\u0131 ise YANLI\u015e\u2019t\u0131r. \u0130\u015fte Adil D\u00fczen do\u011frulara dayanan ve yanl\u0131\u015flar\u0131 b\u0131rakan, yepyeni ve orijinal bir hukuki ve ahl\u00e2ki sistem modeli olmaktad\u0131r. Ve tarihte ba\u015fka bir \u00f6rne\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Ger\u00e7ek demokrasiye, \u00f6rnek laikli\u011fe ve y\u00fcksek bir ahl\u00e2k medeniyetine de ancak b\u00f6yle ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>