{"id":1536,"date":"2009-04-27T20:48:10","date_gmt":"2009-04-27T20:48:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2009\/04\/27\/adil-duzende-dini-ahlaki-yapilanma\/"},"modified":"2009-04-27T20:48:10","modified_gmt":"2009-04-27T20:48:10","slug":"adil-duzende-dini-ahlaki-yapilanma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2009\/mayis-2009\/adil-duzende-dini-ahlaki-yapilanma\/","title":{"rendered":"AD\u0130L D\u00dcZENDE D\u0130N\u0130-AHLAK\u0130 YAPILANMA"},"content":{"rendered":"

Adil D\u00fczende “D\u0130N\u0130 ve AHLAK\u0130 N\u0130ZAM”<\/strong> a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde kurulacak ve uygulanacakt\u0131r:<\/p>\n

Dinsiz ve ahlaks\u0131z bir toplum ger\u00e7ek huzur ve mutlulu\u011fu yakalayamaz, o toplum asla ayakta kalamaz. Bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde ve \u00fclkemizdeki pek \u00e7ok bunal\u0131m ve belalar\u0131n as\u0131l sebeplerinden birisi de dini ve ahlaki kurum ve kurallara \u00f6nem verilmemesidir.<\/p>\n

\u015eimdi ya\u015fanan manevi ve ahlaki problemlere bir g\u00f6z atal\u0131m:<\/strong><\/p>\n

1 – Bug\u00fcnk\u00fc bat\u0131l ve zalim d\u00fczenler “bar\u0131\u015fma ve uzla\u015fma” yerine “\u00e7at\u0131\u015fma ve bo\u011fu\u015fma” temeli \u00fczerine bina edilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

2 – Bu nedenle Devletin genel karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde ahlaki, siyasi, ilmi ve iktisadi sistemlerin yetki ve sorumluluk s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirtilmemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

Genellikle dini kurumlar siyasi ve ekonomik sultalar\u0131n emrinde ve g\u00fcd\u00fcm\u00fcndedir.<\/strong><\/p>\n

3 – Mevcut d\u00fczenler “iyi ve verimli insan” yerine kendisine k\u00f6le olacak tipler yeti\u015ftirmektedir.<\/strong><\/p>\n

4 – Hem d\u00fczeni y\u00fcr\u00fctenler yeterli ahlaki ve dini terbiyeyi g\u00f6rmemi\u015ftir, hem de kas\u0131tl\u0131 olarak nefsine esir ve manevi de\u011ferlerden yoksun insanlar \u00fcretilmektedir.<\/strong><\/p>\n

5 – Ateizm (dinsizlik) ve pozitivizm (Bilimi ve teknolojiyi tanr\u0131la\u015ft\u0131rmak) d\u00fc\u015f\u00fcncesi yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

6-Bat\u0131 medeniyeti ve bilim, kiliseden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc haks\u0131zl\u0131k ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 bahane ederek b\u00fct\u00fcn dinlere ve dini de\u011ferlere \u00f6nyarg\u0131l\u0131 bakar hale gelmi\u015ftir<\/strong><\/p>\n

7-M\u00fcsl\u00fcmanlar da dahil bir tak\u0131m din adamlar\u0131 ise maalesef ilmi geli\u015fmelere yabanc\u0131, hatta d\u00fc\u015fman pozisyonuna itilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

8-Pek \u00e7ok \u00fclkede din tamamen toplum hayat\u0131ndan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f, yasaklanm\u0131\u015f ve bir nevi izole edilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

9-\u0130badethaneler bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f terk edilmi\u015f \u00e7\u0131lg\u0131nca e\u011flence yerleri ve fuhu\u015f merkezleri “materyalizmin mescitleri” haline getirilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

10-Materyalist rejimler maalesef manevi kalk\u0131nma planlar\u0131 haz\u0131rlamam\u0131\u015f, hatta kendisi yapmad\u0131\u011f\u0131 gibi halk\u0131n \u00f6zel gayretleriyle olu\u015fturduklar\u0131 kurs ve yurt hizmetlerini engellemeye kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f ve bu konuda korkun\u00e7 zul\u00fcm \u00f6rnekleri sergilemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

11-Devlet manevi ve ahlaki kalk\u0131nmay\u0131 sa\u011flayacak ve dini ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131layacak hizmet sahas\u0131n\u0131 bo\u015f b\u0131rak\u0131nca, bu sefer bir s\u00fcr\u00fc din istismarc\u0131s\u0131 t\u00fcremi\u015f ve her biri kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda yeni dinler icat etmi\u015f ve toplum tam bir kaosa s\u00fcr\u00fcklenmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

12-Neticede materyalist (maddeci ve menfaat\u00e7i) bele\u015f\u00e7i, bencil insanlar \u00e7o\u011falm\u0131\u015f, insanlar biri birlerinden uzakla\u015fm\u0131\u015f, aile ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131 ve kom\u015fuluk ili\u015fkileri bozulmu\u015f hatta bitmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

13-Bu mutsuz, umutsuz, huysuz ve huzursuz insanlar, manevi bo\u015fluklar\u0131n\u0131 doldurmak \u00fczere bu sefer i\u00e7ki, kumar, uyu\u015fturucu ve fuhu\u015f yollar\u0131na sapm\u0131\u015f, bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckler giderek yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f ve me\u015frula\u015fm\u0131\u015f ve hatta bol ve bedava gelir getiren korkun\u00e7 sekt\u00f6rler haline getirilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

14- B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sonucu, intiharlar, ahlaki bunal\u0131mlar, bat\u0131l inan\u00e7lar ve A\u0130DS gibi \u00e7irkin ve korkun\u00e7 hastal\u0131klar \u00e7o\u011falm\u0131\u015f ve hayat\u0131 insanl\u0131\u011fa zehir etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yeg\u00e2ne \u00e7aresi ve ilmi re\u00e7etesi ise Adil bir Dini -Ahlaki D\u00fczenin yerle\u015ftirilmesi ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesidir.<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

A – Bu D\u0130N\u0130 – AHLAK\u0130 D\u00dcZEN\u0130N genel prensiplerini ise, \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/strong><\/p>\n

1 – Dini – ahlaki d\u00fczen di\u011fer (\u0130lmi, \u0130ktisadi ve Siyasi) d\u00fczenlerle uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015facak ama onlar\u0131n emrinde ve g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde de\u011fil ba\u011f\u0131ms\u0131z olacak, hem de etkisi ve yetkisi kadar sorumlulu\u011fu da bulunacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

2-As\u0131l ama\u00e7, iyiyi, do\u011fruyu ve g\u00fczeli g\u00f6stermek olacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

3 – Zorlama yerine sevdirme ve inand\u0131rma y\u00f6ntemini esas alacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

4 – \u00d6nemli bir fonksiyonu da de\u011fi\u015fik din, mezhep ve cemaatleri bir arada ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fatmak ve toplumda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 – sevgi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

5 – Din ve vicdan h\u00fcrriyetinin korunmas\u0131na ve bu konuda sald\u0131r\u0131ya u\u011frayanlar\u0131n savunulmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

6 – Genel D\u00fczenin aktif bir unsuru olarak murakabe (m\u00fcfetti\u015flik), tezkiye (mensuplar\u0131na iyi hal belgesi vermek), bilirki\u015filik, tahkikat (tarafs\u0131z ve adil soru\u015fturma), sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131, sosyal g\u00fcvenlik ve dayan\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve genel ahlak\u0131n korunmas\u0131 konular\u0131nda hem yetkili ve hem de sorumlu olarak g\u00f6rev yapacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

7 – Dini e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve halk\u0131n bu konudaki ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

B – Dini ve ahlaki kurumlar\u0131n \u015fu hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirmesi planlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/strong><\/p>\n

1 – Her konuda Hakk\u0131 \u00fcst\u00fcn tutma, hakka ba\u011fl\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 olma d\u00fc\u015f\u00fcncesi ta\u015f\u0131yan<\/strong><\/p>\n

2 – Her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcm ve ahlaks\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 me\u015fru metotlarla m\u00fccadele ruhu ve cihad gayreti i\u00e7inde olan.<\/strong><\/p>\n

3 – Menfaat\u00e7i ve materyalist de\u011fil maneviyat\u00e7\u0131 ve ahlaki de\u011ferlere sahip ve seviyeli bulunan<\/strong><\/p>\n

4 – \u0130\u00e7ki, uyu\u015fturucu, kumar ve fuhu\u015f gibi k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131k ve ahlaks\u0131zl\u0131klardan uzak duran. <\/strong><\/p>\n

5 – Dini bilgi ve becerileri yeterli ve tutarl\u0131 olan.<\/strong><\/p>\n

6 – G\u00f6n\u00fcl huzurunu ve ger\u00e7ek mutlulu\u011fu yakalayan insanlar yeti\u015ftirmek.<\/strong><\/p>\n

C – Bu Ahlaki Kurumlar\u0131n Toplumsal G\u00f6revi ve i\u015flevi ise \u015funlar olacakt\u0131r:<\/strong><\/p>\n

1 – Fert – cemiyet ve devlet aras\u0131ndaki irtibat ve intizam\u0131 sa\u011flamak ve sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak.<\/strong><\/p>\n

2 – Vatanda\u015flar\u0131n dini sorunlar\u0131n\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flamak ve sorular\u0131n\u0131 cevapland\u0131rmak.<\/strong><\/p>\n

3 – Denetleme (murakabe – m\u00fcfetti\u015flik) g\u00f6revini yapmak.<\/strong><\/p>\n

Adil D\u00fczen’de m\u00fcfetti\u015flik-murakabe g\u00f6revi dini – ahlaki kurumlara verilecek ve ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edecektir.<\/strong><\/p>\n

\u015eimdiki sistemde m\u00fcfetti\u015fler bakanlar\u0131n veya genel m\u00fcd\u00fcrlerin emrindedir ve tabiat\u0131yla onlar\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcndedir. Yani saf vicdani kanaatleri ile hareket edecek kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Ve bu durum haliyle adaleti g\u00f6lgelemektedir.<\/strong><\/p>\n

4 – Tezkiye: Kurulacak Adil D\u00fczen’de manevi merkezler ve me\u015frepler gibi ahlaki kurulu\u015flar\u0131n ve farkl\u0131 dini cemaatlerin bir manevi \u015firket ortakl\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde d\u00fczenlenmesine-ki Bedi\u00fczzaman Said Nursi Hazretleri b\u00f6ylesi cemaatlere “\u015eirket-i maneviye” tabir etmektedir ve kendi mensuplar\u0131na ticari, siyasi ve sosyal m\u00fcnasebetlerinde hem “bu mensubumuz emindir, itimat edilebilir, kendisine kefiliz” \u015feklinde tezkiye ve teminat berat\u0131 veren, hem de onlar\u0131n yolsuzluk ve zararlar\u0131n\u0131 tazmin ve telafi eden yetkili ve sorumlu kurumlar olmas\u0131na dikkat edilecektir.<\/strong><\/p>\n

Bu durumun temel eserlerimizde bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var m\u0131d\u0131r? <\/strong><\/p>\n

\u00d6nce “Efendim, bu t\u00fcr bir d\u00fczenlemenin temel kaynaklar\u0131m\u0131zda veya tarihi uygulamalarda aynen \u00f6rne\u011fi var m\u0131d\u0131r?” \u015feklindeki itirazlar yersizdir. Zira bizim kaynaklar\u0131m\u0131z, bir\u00e7ok mesele ve kurumun “genel ve temel esaslar\u0131n\u0131” belirtir. Onlar\u0131n uygulanma \u015feklini ise de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen \u015fartlara ve hayat standartlar\u0131na uygun i\u00e7tihatlara b\u0131rak\u0131r. Bilindi\u011fi gibi tarikat ve mezhepler bile sonradan d\u00fczenlenmi\u015f ve disiplinize edilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

\u015eartlar\u0131n ve ihtiya\u00e7lar\u0131n zorlanmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan, ilmi ara\u015ft\u0131rmalar ve ictihadi kararlarla olu\u015fan bu t\u00fcr yeni teklif ve tasar\u0131lara “Bunun ayn\u0131s\u0131 kaynaklar\u0131m\u0131zda var m\u0131d\u0131r?” diye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmaz… Bu uygulamaya izin veren ve i\u015faret eden deliller sorulur… Veya bu t\u00fcr uygulamay\u0131 yasaklayan ve haram k\u0131lan deliller ortaya konulur.<\/strong><\/p>\n

\u00d6rne\u011fin; Kaynaklar\u0131m\u0131zda banka yoktur ama faizi yasaklayan ve bor\u00e7 (kredi) al\u0131p vermeyi ayarlayan h\u00fck\u00fcmler vard\u0131r. Belki fabrika yoktur, ama i\u015f\u00e7i – i\u015fveren m\u00fcnasebetlerini, \u00fcretim ve t\u00fcketim dengesini d\u00fczenleyen esaslar vard\u0131r. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bunun gibi a\u011f\u0131r sanayi, Harp sanayi yoktur ama bunlara i\u015faret ve te\u015fvik eden emirler vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\u0130slam’da inan\u00e7 ve ibadet esaslar\u0131 ve \u015fekilleri kesin ve kamil olarak g\u00f6sterildi\u011finden daha \u00e7ok ticaret, siyaset, sanat, iktisat ve sosyal hayat\u0131 i\u00e7ine alan “muamelat” konular\u0131 de\u011fi\u015fmeye ve geli\u015fmeye m\u00fcsait oldu\u011fu i\u00e7in; haliyle bu konularda yeni i\u00e7tihatlara, yeni kurum ve kurallara ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Bu durum bizlere, her as\u0131rda ge\u00e7erli ve yeterli, yeni d\u00fczenlemeler yapma imkan\u0131 da kazand\u0131rmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu nedenle tarikat, me\u015frep, mektep ve mezhep, vak\u0131f, dernek ve parti gibi ilmi, ahlaki, siyasi ve sosyal m\u00fcesseseler de isim ve \u015fekil olarak kaynaklar\u0131m\u0131zda yer almaz. Ancak bunlarla ilgili temel esaslar ve h\u00fck\u00fcmler mutlaka mevcuttur.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte Adil D\u00fczen’de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen vek\u00e2let ve kefalet kurumu da ilmi bir yap\u0131lanma olup kimlere, ni\u00e7in ve nas\u0131l vekil ve kefil olunaca\u011f\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131 kaynaklar\u0131m\u0131zda zaten vard\u0131r. Bunun gibi iptidai bir pasaport sistemi sayabilece\u011fimiz “eman verme” veya “eman\u0131na alma” uygulamas\u0131 cahiliye d\u00f6neminden sonra Ashab-\u0131 Kiram taraf\u0131ndan da uygulanm\u0131\u015f, bizzat Efendimizin fiili ve kavli s\u00fcnnetleriyle harpte ve sulhta kimlere ve nas\u0131l eman verilebilece\u011fi \u00f6\u011fretilmi\u015ftir… \u015e\u00f6yle ki:<\/strong><\/p>\n

D\u0131\u015far\u0131dan gelen bir yabanc\u0131, o b\u00f6lgede rahat\u00e7a ve serbest\u00e7e ticaret ve seyahat yapabilmek i\u00e7in, kendisini yakinen tan\u0131yan bir kabile reisinin eman\u0131na girerdi. Bu durum “filan ki\u015finin hak ve h\u00fcrriyetlerini koruyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve cinayet gibi zararlar\u0131na da kefil olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ilan ediyoruz” demekti… B\u00f6ylece \u00e7evresinde itimat sa\u011flayamayan, eman\u0131na girecek tan\u0131d\u0131k kimseler bulamayanlar ortada kal\u0131rd\u0131.<\/strong><\/p>\n

Hatta \u0130slam f\u0131kh\u0131nda, cinayet i\u015fleyen kimselerin \u00f6demesi gereken diyeti (tazminat\u0131) verecek g\u00fcc\u00fc yoksa bu miktar\u0131n mensup oldu\u011fu kabilesi ve a\u015fireti aras\u0131ndan toplanmas\u0131 esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ta ki her kabile kendi mensuplar\u0131n\u0131 imanl\u0131, ahlakl\u0131 ve vicdanl\u0131 ki\u015filer olarak yeti\u015ftirmeye, k\u00f6t\u00fcleri ve katilleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmamaya dikkat ve gayret etsin.<\/strong><\/p>\n

Bug\u00fcn kabileler ve a\u015firetler yerine, tarikatlar ve me\u015frepler veya farkl\u0131 dinden cemaatler bulunmaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte a\u015firetlerin yapt\u0131\u011f\u0131 teminat verme ve tazminat \u00f6deme i\u015flevini \u015fimdi Adil D\u00fczende ahlaki ve dini olu\u015fumlara y\u00fcklemenin hukuka uygun olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Efendimizin (sav) “\u0130sti\u015fare edilen emin olmal\u0131d\u0131r” hadisi de, ki\u015filer hakk\u0131nda soruldu\u011fu zaman “Bu kimse ehil ve emindir” diyen \u015fah\u0131s veya kurulu\u015flar\u0131n “g\u00fcvence verebilecek ve sorumluluk y\u00fcklenecek \u015fartlara ve s\u0131fatlara haiz bir resmiyet ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r” manas\u0131na da i\u015faret edilmektedir.<\/p>\n

“\u00dclke \u00e7ap\u0131nda yayg\u0131n bir manevi hizmet veya me\u015frep, b\u00fct\u00fcn ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131 veya mensuplar\u0131n\u0131 nas\u0131l tan\u0131yabilir ki, onun hakk\u0131nda teminat verebilsin?” diye soranlara ise cevab\u0131m\u0131z \u015fudur; Her hangi bir ki\u015fiye, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ildeki veya beldedeki ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu manevi merkez veya\u00a0 me\u015frep temsilcisi tezkiye ve teminat berat\u0131 verebilecektir. Bu, hem ayn\u0131 beldede ve yak\u0131n \u00e7evrede oturan ve ayn\u0131 manevi meslek ve me\u015frep halkas\u0131nda samimiyet kuran insanlar\u0131n birbirini yakinen tan\u0131mas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kolayd\u0131r, hem de, dini me\u015frep ve mesleklerde zaman zaman ortaya \u00e7\u0131kan ve \u00e7e\u015fitli istismar ve suistimallere yol a\u00e7an, \u015feyhli\u011fin \u015fahl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi \u015feklindeki tekelle\u015fmeyi veya giderek derebeyli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fen “a\u011fabeyli\u011fi” \u00f6nleyecek bir yap\u0131lanmad\u0131r. Zira bir ki\u015finin sap\u0131tmas\u0131 veya sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 ile koca bir cemaatin istismar\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece her ahlaki kurulu\u015f ancak takip ve terbiye edebilece\u011fi, zahiri ve manevi tasarruf alt\u0131nda tutabilece\u011fi ve sorumlulu\u011funu \u00fcstlenebilece\u011fi kadar ba\u011fl\u0131s\u0131na hizmet vermek zorunda kalacakt\u0131r. Yani kalabal\u0131k de\u011fil kalite ve kalifiye \u00f6nem kazanacakt\u0131r.<\/p>\n

Asr\u0131m\u0131zda, g\u00f6rev ve yetkileri k\u00f6t\u00fcye kullanmalar\u0131, suistimal ve istismarlar\u0131 sadece vicdani telkinat ve nasihatlarla de\u011fil, ancak o sahada geli\u015ftirilmi\u015f oto kontrol sistemlerle \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Siyasi sosyal ve ekonomik b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131n zamanla y\u0131prand\u0131\u011f\u0131 ve yozla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Bu t\u00fcr kurumlar giderek \u00f6zelli\u011fini ve g\u00fczelli\u011fini kaybedebilir. \u0130\u015fte b\u00f6yle olu\u015fumlar\u0131 yeni bir d\u00fczene ve disipline kavu\u015fturmak ve onlara yeni ve yeterli fonksiyonlar kazand\u0131rmak gerekmektedir.<\/p>\n

Nas\u0131l ki tamirhaneler zamanla at\u00f6lyelere, at\u00f6lyeler fabrikalara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, bu evreler ve devreler tabii olarak yeni ve yeterli kurum, kural ve kavramlar\u0131 da beraberinde getirmi\u015f ve geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

Aynen \u00f6yle de sosyal ve ahlaki kurulu\u015flar olan manevi meslek ve me\u015freplerin de geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen ve ihtiya\u00e7lara paralel olarak kabuk de\u011fi\u015ftirmesi ve yeniden \u015fekillenmesi tabii ve gereklidir.<\/p>\n

B\u00f6ylelikle manevi ve uhrevi hizmet verecek olan ahlaki\/dini kurulu\u015flara resmiyet ve ciddiyet kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, toplum hayat\u0131nda etkili ve yetkili bir konuma \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Tabiat\u0131yla nimet – k\u00fclfet dengesi esas\u0131na uyularak yetkileri oran\u0131nda da sorumluluklar\u0131 bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

Art\u0131k b\u00fct\u00fcn manevi hizmet ve me\u015frepler ahlakl\u0131 ve emin insanlar yeti\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015facak, o \u00fclkede hay\u0131r ve hizmet yar\u0131\u015f\u0131 ba\u015flayacakt\u0131r. Sahtek\u00e2rl\u0131k ve riyak\u00e2rl\u0131k para etmeyecek, ahlak kurumlar\u0131ndan iyi rapor alamayan huysuzlar ve h\u0131rs\u0131zlar ra\u011fbet g\u00f6rmeyecektir.<\/p>\n

Mensuplar\u0131n\u0131n verece\u011fi maddi ve manevi zarar\u0131, o cemaatin b\u00fct\u00fcn \u00fcyeleri birlikte tazmin etmek (ceza olarak ortak b\u00fct\u00e7edeki paylar\u0131ndan \u00f6demek) durumunda kalacaklar\u0131ndan, herkes birbirini devaml\u0131 uyaracak ve koruyacakt\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece Peygamberimizin, “M\u00fcsl\u00fcmanlar (Hakka ve hukuka teslim olmu\u015f insanlar) bir v\u00fccudun par\u00e7alar\u0131 gibidir.” Hadisinin hedefi de ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n

Siyasi y\u00f6nden partilerin, ilmi y\u00f6nden okul ve ekollerin, iktisadi y\u00f6nden sendika ve derneklerin resmi temsilcileriyle birlikte, bucak, il ve devlet \u015furalar\u0131n\u0131n tabii \u00fcyeleri say\u0131lacak olan ahlaki kurulu\u015f yetkililerine, bu uygulama ile ayr\u0131ca bir sayg\u0131nl\u0131k ve a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

Adil d\u00fczende \u00f6yle dengeli bir sistem kurulacakt\u0131r hi\u00e7 kimse ne maddi ne de manevi, hak etmedi\u011fi bir makam ve menfaati asla kullanamayacak, hak etti\u011finden de mahrum kalmayacakt\u0131r… G\u00f6rev ve yetkiler hatta \u015feref ve r\u00fctbeler ki\u015fi ve kurulu\u015flar\u0131n insaf\u0131na ve insiyatifine b\u0131rak\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Ve tabii asla unutulmamal\u0131d\u0131r ki burada \u00fczerinde durulan: ahlaki kurumlar\u0131n, resmiyet ve hizmet a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeniden yap\u0131lanmas\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f stat\u00fc ve standartlara kavu\u015fturulmas\u0131, yetki ve sorumluluklar\u0131 art\u0131r\u0131larak etkinlik kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Adil D\u00fczen’in \u00f6nemli bir unsuru olarak toplum ve devlet hayat\u0131ndaki yerine oturtulmas\u0131 ve b\u00f6ylece manevi karakollar olarak toplum d\u00fczenine ve disiplinine katk\u0131da bulunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Yoksa kalbi tasarruf ve terbiye konusunda olsun, ruhi kemalat ve marifet hususunda olsun… Bunlar\u0131n \u00f6zel e\u011fitim ir\u015fat ve hizmet usullerine m\u00fcdahaleye kalk\u0131\u015fmak yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu konular devletin ve resmiyetin yetki sahas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n

5 – Tahkikat (soru\u015fturma), Ekspertiz (mallar\u0131n kalite kontrol\u00fc ve ihtilaflar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc), sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131, sosyal g\u00fcvenlik ve dayan\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 hizmetlerine resmen ve fiilen kat\u0131lmak ve ilgili makamlara ge\u00e7erli ve g\u00fcvenilir raporlar haz\u0131rlamak ta ahlaki kurumlar\u0131n g\u00f6revleri aras\u0131nda olacakt\u0131r.<\/p>\n

D –\u00a0 Adil Ahlaki D\u00fczenin Ba\u015fl\u0131ca Te\u015fkilatlar\u0131 Nelerdir? <\/p>\n

1 – Dini hizmet kurulu\u015flar\u0131<\/p>\n

2 – Dini e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurulu\u015flar\u0131 <\/p>\n

3 – Ekspertiz (Mallar\u0131n kalite kontrol\u00fc) kurulu\u015flar\u0131\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

4 – Tahkikat (soru\u015fturma) kurulu\u015flar\u0131<\/p>\n

5 – Sa\u011fl\u0131k hizmetleri kurulu\u015flar\u0131<\/p>\n

6 – Sosyal dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma kurulu\u015flar\u0131<\/p>\n

7 – Ahlaki dayan\u0131\u015fma, tebli\u011f, terbiye ve davet kurulu\u015flar\u0131<\/p>\n

8 – Emri bil maruf nehyi anil m\u00fcnker, (Hakk\u0131 ve ahlak\u0131 koruma ve \u00fcst\u00fcn tutma, iyilikleri y\u00fcr\u00fctme, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fma) te\u015fkilatlar\u0131<\/p>\n

9 – Hakka davet ve hayra hizmet kurulu\u015flar\u0131 ve hay\u0131r vak\u0131flar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

E- Dini – Ahlaki Sistemin Te\u015fkil\u00e2t \u00d6zelliklerine gelince:\u00a0\u00a0 <\/p>\n

1 – Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 esas\u0131na sad\u0131k kal\u0131nacak, bug\u00fcnk\u00fc yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 yan\u0131nda 4. G\u00fc\u00e7 olarak “Denetleme” g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctecek olan Dini-ahlaki kurumlar ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. <\/p>\n

Dini-ahlaki d\u00fczen, siyasi, ekonomik ve ilmi d\u00fczenlere m\u00fcdahale etmeyecek, onlar da dini d\u00fczene kar\u0131\u015fmayacaklard\u0131r.<\/p>\n

2 – Dini grup ve kurumlar, cemaatleri say\u0131s\u0131nda ve di\u011fer hizmetleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda genel b\u00fct\u00e7eden pay alacaklar, ayr\u0131ca ortak \u00fcye aidatlar\u0131ndan olu\u015fan \u00f6zel b\u00fct\u00e7eleri bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

3 – Her t\u00fcrl\u00fc me\u015frep, tarikat veya cemaatin; Bucaklarda orta, illerde y\u00fcksek, devlette ise \u00fcst seviyeli temsilcileri bulunacak ve oradaki \u015furalar\u0131n tabii \u00fcyesi say\u0131lacaklard\u0131r.<\/p>\n

\u2022AD\u0130L D\u00dcZENDE D\u0130N\u0130 \u00c7ALI\u015eMA ESASLARI<\/p>\n

1- \u0130LM\u0130 Ahlak:<\/p>\n

a – Herkesi sab\u0131r ve sayg\u0131yla dinleme<\/p>\n

b – \u0130lmi ve insani tart\u0131\u015fma kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme<\/p>\n

c – \u015eahsi karar verebilme yetene\u011fini geli\u015ftirme<\/p>\n

d – Hakk\u0131 ve hakl\u0131y\u0131 savunma gayreti g\u00f6sterme\u00a0 <\/p>\n

2 – MESLEK\u0130 Ahlak:<\/p>\n

a – S\u00f6z\u00fcnde durma ve kimseyi aldatmama<\/p>\n

b – Hile ve haks\u0131zl\u0131k yapmama<\/p>\n

c – \u00c7al\u0131\u015fkan ve \u00fcretken olma<\/p>\n

d – \u0130mkan, eleman ve zaman israf\u0131ndan ka\u00e7\u0131nma<\/p>\n

3 – S\u0130YAS\u0130 Ahlak:<\/p>\n

a – Kurallara ve kanunlara uyma<\/p>\n

b – Amirlere ve yetkilere itaatli olma<\/p>\n

c – Hakem ( Mahkeme) kararlar\u0131na r\u0131za<\/p>\n

4 – SOSYAL VE TOPLUMSAL Ahlak i\u00e7in de:<\/p>\n

a – Savunma gayreti, Hak ve adaleti koruma ahlak\u0131: (\u0130slamiyet’teki C\u0130HAT gibi) <\/p>\n

b – Toplanma ve cemaat olma ahlak\u0131: (NAMAZ gibi)<\/p>\n

c – Dayan\u0131\u015fma ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ya\u015fama ahlak\u0131: (\u0130NFAK gibi)<\/p>\n

d – Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ya\u015fama ahlak\u0131: (ORU\u00c7 gibi)<\/p>\n

e – Seyahat ve turizm ahlak\u0131 (HAC gibi)<\/p>\n

Kazand\u0131r\u0131lmak amac\u0131na y\u00f6nelik programlar haz\u0131rlanacakt\u0131r.<\/p>\n

G – D\u0130N\u0130 – AHLAK\u0130 D\u00dcZEN\u0130N \u00e7al\u0131\u015fma prensipleri \u015funlar olacakt\u0131r<\/p>\n

1 – M\u00fcspet ilme ve akl\u0131selime uygun, yani tabii olmas\u0131<\/p>\n

2 – Uygulanabilir kolayl\u0131k ve pratiklikte bulunmas\u0131 (Y\u00dcSR)<\/p>\n

3 – Tabii ve tarihi geli\u015fme ve de\u011fi\u015fmelere a\u00e7\u0131k bulunmas\u0131 (\u0130CMA-\u0130\u00c7T\u0130HAT)<\/p>\n

4 – Dengeli ve adil olmas\u0131<\/p>\n

5 – \u0130yi – k\u00f6t\u00fc, do\u011fru – yanl\u0131\u015f, g\u00fczel – \u00e7irkin gibi kriterleri ortaya koymas\u0131<\/p>\n

6 – Zorlama de\u011fil, inand\u0131rma ve sevindirme esas\u0131na dayanmas\u0131<\/p>\n

\u2022AD\u0130L D\u00dcZENDE D\u0130N\u0130 VE AHLAK\u0130 KURUMLARA “DENETLEME (MURAKABE) \u0130\u015eLEV\u0130”<\/p>\n

Evet, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yasama meclislerine yasa yapma (kanun koyma) yetkisi yan\u0131nda ayr\u0131ca “denetleme” yetkisi ve g\u00f6revi de verilmi\u015ftir. Hem karar alma ve kanun koyma, hem de al\u0131nan karar\u0131n do\u011fruluk ve kontrol\u00fcn\u00fc ayn\u0131 kuruma vermenin, i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc kurallar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da, “g\u00fcvenilirlik \u015fartlar\u0131” bak\u0131m\u0131ndan da sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir. Ayr\u0131ca bakanlar\u0131n ve genel m\u00fcd\u00fcrlerin emrinde ve memur stat\u00fcs\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fcfetti\u015f ve murak\u0131plar\u0131n; ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edemeyecekleri ve vicdani kanaatlerine ters d\u00fc\u015febilecekleri zaten bilinmektedir.<\/p>\n

Bu nedenle Adil D\u00fczende “yasama” yetkisi ile “denetleme” yetkisi birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece \u015fimdiki sistemdeki “Kurumlar\u0131n kendi kendisini denetleme” \u00e7eli\u015fkisi de giderilmi\u015ftir. Bat\u0131l\u0131 rejimlerdeki m\u00fcfetti\u015f, murak\u0131p, hesap uzman\u0131, kontrol\u00f6r, zab\u0131ta, eksper, tahkikat komisyonlar\u0131 ve devlet denetleme uzmanlar\u0131 gibi da\u011f\u0131n\u0131k ve ba\u011f\u0131ml\u0131 kurumlar, fonksiyonlar\u0131n\u0131 tam ve tarafs\u0131z olarak ve tesir alt\u0131nda kalmadan yapabilmeleri i\u00e7in, denetleme yetkisi ve g\u00f6revi; Adil D\u00fczende dini-ahlaki kurumlara devredilmi\u015ftir. <\/p>\n

Gerek tahkikat (soru\u015fturma) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na, gerek yarg\u0131 (mahkeme) kararlar\u0131na kolayl\u0131k sa\u011flamak \u00fczere gerek delil toplama ve tespitleri yapma i\u015finde olsun, gerek \u00fcretilen mallar\u0131n standartlara uygunlu\u011funu ve kalite kontrol\u00fcn\u00fc yapma i\u015finde olsun ve gerekse ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan ve sa\u011fl\u0131k hizmeti yapan kurumlar\u0131n denetimi i\u015finde olsun,<\/p>\n

a – Gerekli ve yeterli dini e\u011fitimden ve ilgili mesleki \u00f6\u011fretimden ge\u00e7mi\u015f,<\/p>\n

b – Ahlaki de\u011feri ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc denenmi\u015f ve belirlenmi\u015f,<\/p>\n

c – Ruhuna ahiret d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve hesap endi\u015fesi yerle\u015fmi\u015f,<\/p>\n

d – Makam ve menfaat a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir yere ba\u011f\u0131ml\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan vicdani kanaatiyle hareket edebilen kimselerin tefti\u015f ve denetleme hizmetini yapmalar\u0131, elbette daha isabetli ve verimli olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcn Bat\u0131da hastanelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun kiliselerin y\u00f6netimi ve denetimi alt\u0131nda bulunmas\u0131 da bu y\u00fczdendir.\u00a0\u00a0 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Adil D\u00fczende “D\u0130N\u0130 ve AHLAK\u0130 N\u0130ZAM”<\/strong> a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde kurulacak ve uygulanacakt\u0131r:<\/p>\n

Dinsiz ve ahlaks\u0131z bir toplum ger\u00e7ek huzur ve mutlulu\u011fu yakalayamaz, o toplum asla ayakta kalamaz. Bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde ve \u00fclkemizdeki pek \u00e7ok bunal\u0131m ve belalar\u0131n as\u0131l sebeplerinden birisi de dini ve ahlaki kurum ve kurallara \u00f6nem verilmemesidir.<\/p>\n","protected":false},"author":54,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[95],"tags":[],"class_list":["post-1536","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mayis-2009"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/54"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1536"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1536\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}