{"id":1550,"date":"2009-04-27T21:08:22","date_gmt":"2009-04-27T21:08:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2009\/04\/27\/irana-saldirma-oncesi-turkiyenin-sirtini-sivazlama\/"},"modified":"2009-04-27T21:08:22","modified_gmt":"2009-04-27T21:08:22","slug":"irana-saldirma-oncesi-turkiyenin-sirtini-sivazlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2009\/mayis-2009\/irana-saldirma-oncesi-turkiyenin-sirtini-sivazlama\/","title":{"rendered":"\u0130RAN’A SALDIRMA \u00d6NCES\u0130 T\u00dcRK\u0130YE’N\u0130N SIRTINI SIVAZLAMA!"},"content":{"rendered":"

ABD Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n T\u00fcrkiye’ye yapaca\u011f\u0131 ziyaretin nedenleri \u015f\u00f6yle tahmin ediliyordu ve hepsi ger\u00e7ekle\u015fiyordu:<\/strong><\/p>\n

1) T\u00fcrkiye’nin Rusya ile yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek istiyor. <\/p>\n

2) ABD’nin \u00e7ekilmesi sonras\u0131nda T\u00fcrkiye’ye Irak’ta yeni bir rol vermek i\u00e7in geliyor. <\/p>\n

3) T\u00fcrkiye’nin Ermenistan i\u00e7in sansasyonel bir a\u00e7\u0131l\u0131m yapmas\u0131n\u0131 teklif i\u00e7in geliyor. Aksi halde Obama ABD kamuoyuna s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 olarak taahh\u00fct etti\u011fi Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 kabul etmek zorunda kalaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyecek. Ankara e\u011fer Ermenistan’a radikal bir a\u00e7\u0131l\u0131m yaparsa Obama bunu ABD kamuoyuna anlatabilecek. ABD Ba\u015fkan\u0131 Ankara’ya bunu s\u00f6yleyecek. <\/p>\n

4)ABD’nin Trabzon’a yeni bir \u00fcs kurma talebi i\u00e7in geliyor. <\/p>\n

5) \u0130ran konusunda ortak hareket etme anla\u015fmas\u0131 i\u00e7in geliyor. <\/p>\n

6) \u0130slam \u00fclkelerine T\u00fcrkiye \u00fczerinden mesaj vermek i\u00e7in geliyor. <\/p>\n

7)Afganistan’a ilave asker ve T\u00fcrkiye’nin daha fazla sorumluluk almas\u0131 i\u00e7in geliyor. <\/p>\n

8) G\u00fcneydo\u011fu’ya \u00f6zerklik ve “K\u00fcrt az\u0131nl\u0131klara siyasi g\u00fcvenlik” i\u00e7in geliyor diye tahmin edilmi\u015fti, hemen hepsi de ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n

Amerikan y\u00f6netim yetkilileri ise Obama’n\u0131n T\u00fcrkiye ziyaretinin anlam\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yordu:<\/strong><\/p>\n

“Bir Avrupa gezisini, son durak olarak T\u00fcrkiye ile tamamlayarak, Obama T\u00fcrkiye’nin geli\u015fen bir pazar, askeri m\u00fcttefik ve Hazar havzas\u0131ndan gelecekte akacak petrol ve do\u011fal gaz\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayacak bir ba\u015foyuncu olarak \u00f6nemini vurgulamak istiyor.”<\/p>\n

Abdullah G\u00fcl’\u00fcn Obama geli\u015fi \u00f6ncesi \u0130ran ziyareti daha isabetli bir tarihe denk d\u00fc\u015femezdi. Ger\u00e7i, ziyaret Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n zirvesi nedeniyle ama bu ziyareti uluslararas\u0131 politika bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli k\u0131lan Cumhurba\u015fkan\u0131 G\u00fcl’\u00fcn zirve vesilesiyle Tahran’da \u0130ranl\u0131 liderlerle yapaca\u011f\u0131 ikili g\u00f6r\u00fc\u015fmelerdi.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n Hillary Clinton’\u0131n T\u00fcrkiye’ye yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretin ve “Ba\u015fkan Obama’n\u0131n bir ay i\u00e7inde T\u00fcrkiye’ye gelece\u011fini” il\u00e2n etmesinin neredeyse 48 saat sonras\u0131na denk d\u00fc\u015fmesi ilgin\u00e7ti.<\/p>\n

Obama, \u00f6nce G-20 Zirvesi i\u00e7in Londra’ya, ard\u0131ndan NATO Zirvesi i\u00e7in Strasbourg’a, sonra AB D\u00f6nem Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Prag’a gitmi\u015f ve en sonunda T\u00fcrkiye’ye gelmi\u015fti. Marc Grossman, “T\u00fcrkiye ziyareti, Obama gezisinin \u00f6nceki \u00fc\u00e7 dura\u011f\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flama etkisi ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Bu, bizim T\u00fcrkiye ile derin ittifak\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektir, yani T\u00fcrkiye’yi Avrupa’n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nemli bir sesi olarak g\u00f6rmekteyiz” demi\u015fti.<\/p>\n

Obama’n\u0131n geli\u015fi hangi mesajlar\u0131 i\u00e7eriyordu?<\/strong><\/p>\n

\u0130ran’a giden Abdullah G\u00fcl, Obama’n\u0131n ba\u015fkan se\u00e7ilmesiyle ‘ger\u00e7ek bir yeni d\u00fcnya d\u00fczeni’ kurman\u0131n art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. G\u00fcl, Obama’n\u0131n T\u00fcrkiye’ye gelmesinin \u00f6nemine ve \u00fclkemizin Ortado\u011fu’daki rollerine dikkat \u00e7ekmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl, “\u015eu bir ger\u00e7ek ki bu ziyaret tabii ki \u00e7ok \u00f6nemlidir. Hem ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan. D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok meseleleriyle ABD nas\u0131l ilgileniyorsa, bunlarla T\u00fcrkiye de ayn\u0131 \u015fekilde ilgilenmektedir, \u00f6zellikle b\u00f6lgemizdeki konularla… O bak\u0131mdan b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 konu\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan, g\u00f6zden ge\u00e7irme a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ziyaret olacak. Ayr\u0131ca ikili ili\u015fkilerimiz, sizin de bildi\u011finiz gibi ABD ile ili\u015fkiler T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli s\u00fctunlar\u0131ndan birisidir” diyerek, taklit\u00e7i ve teslimiyet\u00e7i s\u00f6zler etmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

“K\u00fcrt sorunuyla ilgili \u00e7ok iyi \u015feyler” acaba neler oluyordu?<\/strong><\/p>\n

NTV’den Ru\u015fen \u00c7ak\u0131r’\u0131n haberine g\u00f6re Cumhurba\u015fkan\u0131, Tahran’a giderken u\u00e7akta K\u00fcrt sorunu ve d\u0131\u015f politikayla ilgili \u00f6nemli mesajlar vermi\u015fti. K\u00fcrt sorunuyla ilgili \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde \u00e7ok iyi \u015feyler olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen G\u00fcl, ‘Bu meseleyi sadece s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131na y\u00fcklemek yanl\u0131\u015f olur’ demi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye ve \u0130ran da dahil olmak \u00fczere t\u00fcm Ortado\u011fu \u00fclkeleri g\u00f6revlerini yerine getirmeli. Ger\u00e7ek anlamda yeni bir d\u00fcnya d\u00fczeni kurma imk\u00e2n\u0131 var. Yeni bir \u00e7a\u011f a\u00e7\u0131labilir’\u00a0 s\u00f6zleriyle BOP projesine terc\u00fcmanl\u0131k eder gibiydi. <\/strong><\/p>\n

“Ortado\u011fu’da kal\u0131c\u0131 anlamda bir g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in \u0130srail’in g\u00fcvenli\u011fi konusunun halledilmesinin \u015fart oldu\u011funu” s\u00f6yleyen Abdullah G\u00fcl,\u00a0 \u0130ran’a y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131n\u0131n su\u00e7unun \u0130ran’a y\u00fcklenece\u011finin sinyallerini vermi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

Obama’n\u0131n diplomasi dedi\u011fi \u0130ran’\u0131 tecrit politikas\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu<\/strong><\/p>\n

Obama g\u00f6reve geldi\u011finden bu zamana \u0130ran ile ili\u015fkiler konusunda “diplomasi” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dilinden d\u00fc\u015f\u00fcrmemi\u015fti. \u0130ran’a zeytin dal\u0131 uzat\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen ABD y\u00f6netimi, bu \u00fclkeyi k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak ve yaln\u0131zla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc yola ba\u015fvurdu\u011fu belliydi.<\/p>\n

Medvedev’e mektup<\/strong><\/p>\n

Rusya’y\u0131 \u0130ran’dan uzakla\u015ft\u0131rmak ve Rusya-\u0130ran i\u015fbirli\u011fini bozmak Obama’n\u0131n temel hedeflerinden birisiydi. Obama Polonya ve \u00c7ek Cumhuriyeti’ne yerle\u015ftirilmesi planlanan f\u00fcze kalkan\u0131 projesini Rusya’y\u0131 \u0130ran’dan uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in koz olarak kullanmak niyetindeydi. New York Times’\u0131n 2 Mart’ta yay\u0131mlanan haberine g\u00f6re ABD Ba\u015fkan\u0131 Obama, Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Medvedev’e bir mektup yazarak Polonya Do\u011fu Avrupa f\u00fcze kalkan\u0131 projesinden vazge\u00e7ebilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Ancak Obama’n\u0131n bir \u015fart\u0131 vard\u0131. “\u0130ran’\u0131n uzun menzilli silah geli\u015ftirmesini engellemeye Rusya’n\u0131n yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131” istemi\u015fti.<\/p>\n

Tabi Obama’n\u0131n bu plan\u0131 \u015fimdilik tutmam\u0131\u015f gibiydi. Medvedev resmi ziyaret i\u00e7in bulundu\u011fu \u0130spanya’dan Obama’n\u0131n teklifine yan\u0131t vermi\u015fti. “\u0130ran ile ili\u015fkilerimizi ABD ile takas konusu yapmay\u0131z” diyen Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131, \u00fclkesinin sava\u015f nedeni olarak sayd\u0131\u011f\u0131 f\u00fcze kalkan\u0131 projesi hakk\u0131nda ise yap\u0131c\u0131 \u00f6nerileri ele almaya haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti.<\/p>\n

Ortado\u011fu’nun “Yeni Lideri”nden \u0130ran kar\u015f\u0131t\u0131 a\u00e7\u0131klama<\/strong><\/p>\n

Obama bir yandan \u0130ran’\u0131 Rusya’dan koparmaya bakarken bir yandan da Arap d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7inde \u0130ran kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0131rmand\u0131rman\u0131n pe\u015findeydi. Ulusal Amerikan \u0130stihbarat Konseyi “ABD’nin Orta Do\u011fu’daki Ama\u00e7lar\u0131n\u0131 Destek” ad\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n raporunda \u00f6nce Suudi Arabistan’\u0131 Ortado\u011fu’nun yeni lideri olarak ilan etmi\u015fti. Raporun a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden \u00e7ok ge\u00e7meden Suudi Arabistan, \u0130ran’\u0131 Arap d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in tehdit olarak nitelemi\u015fti. Suudi Arabistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Prens Suud El Faysal, M\u0131s\u0131r’\u0131n ba\u015fkenti Kahire’de Arap D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada “Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u0130ran’a kar\u015f\u0131 birlik olmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131” bilinmekteydi.<\/p>\n

\u0130ran’\u0131n b\u00f6lgedeki etkinli\u011fini azaltman\u0131n ve \u0130ran’\u0131 yaln\u0131zla\u015ft\u0131rman\u0131n en \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan biri de ku\u015fkusuz Filistin direni\u015finden uzak tutmak gerekirdi. ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hillary Clinton’\u0131n Ortado\u011fu gezisi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, \u0130ran’\u0131n dini lideri Hamaney’in “Filistin’in kurtulu\u015fu, BM, zorba g\u00fc\u00e7ler ve siyonist rejim kap\u0131s\u0131nda dilenmekle m\u00fcmk\u00fcn olmayacak. Direni\u015f, Filistin’i kurtarmak i\u00e7in tek yoldur” s\u00f6zleri \u00fczerine \u0130ran’\u0131 Filistin’in i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmakla su\u00e7lamas\u0131 bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7 de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildi.<\/p>\n

ABD’den \u00c7in’e “\u0130ran’a silah satma” \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n

Obama y\u00f6netimi, \u0130ran’\u0131n \u00c7in’den silah almas\u0131ndan da huzursuz g\u00f6r\u00fcnmekteydi. ABD Savunma Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 David Sedney Kongre’de bir paneldeki konu\u015fmas\u0131nda Obama y\u00f6netiminin, \u0130ran’a silah sat\u0131\u015f\u0131na son vermesi konusunda \u00c7in’i uyard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek “\u00c7in’in, ter\u00f6rizmi destekleyen ve n\u00fckleer silah geli\u015ftirmeyi ama\u00e7layan bir \u00fclkeye silah sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yak\u0131ndan izliyoruz” demi\u015fti.<\/p>\n

Obama y\u00f6netiminin \u0130ran’a zeytin dal\u0131 uzatmak bir yana, bu \u00fclkeyi hedef tahtas\u0131na oturtmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ekti. T\u00fcm bu geli\u015fmelerin yan\u0131na ABD Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Mike Mullen’in, “\u0130ran’\u0131n n\u00fckleer silah \u00fcretmek i\u00e7in yeterli malzemeye sahip oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131n\u0131” a\u00e7\u0131klamas\u0131 da eklenince ABD’nin Ortado\u011fu’daki planlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki \u00f6nemli ayak ba\u011flar\u0131ndan biri olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u0130ran’\u0131 tecrit ederek, b\u00f6lgedeki etkisini bertaraf etme iste\u011fi kendini g\u00f6stermekteydi.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Obama niye T\u00fcrkiye’yi se\u00e7iyordu?<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrk-Amerikan ortak yap\u0131m\u0131 yeni bir Ortado\u011fu hedefleniyordu<\/strong><\/p>\n

Zaman Yazar\u0131 M\u00fcmtazer T\u00fcrk\u00f6ne: “Bu bir film de\u011fil, yeni bir uluslararas\u0131 mimar\u00ee proje. ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan sadece Ortado\u011fu’yu de\u011fil, bu b\u00f6lgeden b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 d\u00fczenleme te\u015febb\u00fcs\u00fc.<\/p>\n

ABD’nin hem Ortado\u011fu, hem de b\u00fct\u00fcn \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in tutaca\u011f\u0131 halka T\u00fcrkiye. ABD di\u011fer zincirlere bu ana halkadan ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015facak. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015feyden \u00f6nce T\u00fcrkiye b\u00f6lgedeki g\u00fc\u00e7l\u00fc konumunu zaman zaman ABD’ye ra\u011fmen kazand\u0131. 1 Mart Tezkeresi’nden ba\u015flayarak, Suriye ile ili\u015fkileri, L\u00fcbnan Sava\u015f\u0131’n\u0131 ve son olarak Gazze katliam\u0131n\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m. \u0130kinci olarak ABD’nin T\u00fcrkiye’ye g\u00f6sterdi\u011fi \u00f6zen, mesaj vermek istedi\u011fi \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelik olacak. Bu y\u00fczden ABD, Obama ile ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 bar\u0131\u015f ve g\u00fcven politikas\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye ile bir ortak yap\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek zorundayd\u0131. T\u00fcrkiye’nin bu onurlu ve sayg\u0131n konumunu, Ba\u015fbakan’\u0131n Davos’taki tavr\u0131yla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz l\u00e2z\u0131m. Bu tav\u0131r y\u00fcz\u00fcnden, Ba\u015fbakan’\u0131 ele\u015ftirenlerin reelpolitik \u00fczerine, bilgilerini de g\u00f6zden ge\u00e7irerek yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri l\u00e2z\u0131m. Ortado\u011fu’nun yeni mimar\u00ee planlar\u0131na niha\u00ee \u015feklinin verilece\u011fi ve bu planlara uygun in\u015faat faaliyetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi merkez T\u00fcrkiye. T\u00fcrkiye bu merkezi rol\u00fcn\u00fc, son birka\u00e7 y\u0131l\u0131n eseri olan b\u00f6lgedeki ahlak\u00ee \u00f6nderli\u011fine bor\u00e7lu. S\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in de bu ahl\u00e2k\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumas\u0131; g\u00fcven veren adil bir otorite h\u00fcviyetinde kalmas\u0131 \u015fart. B\u00f6lgedeki b\u00fct\u00fcn akt\u00f6rlerin ve tabii ABD’nin \u00e7\u0131kar\u0131, T\u00fcrkiye’nin bu \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmesine ba\u011fl\u0131. \u015eu husus \u00e7ok \u00f6nemli: ABD’yi bug\u00fcn geldi\u011fi yere getiren T\u00fcrkiye oldu.<\/p>\n

Hillary Clinton, kendisine “\u0131l\u0131ml\u0131 \u0130sl\u00e2m”\u0131 soranlara \u0131srarla tekrarlad\u0131\u011f\u0131 cevapta “Demokrasi, laiklik ve din\u00ee \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri” birlikte vurgulad\u0131. Bu ABD d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131na ait bir fikir de\u011fil, T\u00fcrkiye’den beklenen \u00f6l\u00e7\u00fc. Demokrasi ile y\u00f6netilen, \u00f6zg\u00fcr, kamu erkinin hukuka (elbette laikli\u011fe de) riayet etti\u011fi ve kendisini di\u011fer \u0130sl\u00e2m \u00fclkeleri ile yak\u0131nla\u015ft\u0131ran k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlere sayg\u0131l\u0131 bir \u00fclke. T\u00fcrkiye’nin i\u00e7 zaaflar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak form\u00fcl bu kadar basit.<\/p>\n

Tarih tesad\u00fcflerle ilerlemez. Sonu\u00e7 ortada oldu\u011funa g\u00f6re diplomasimiz ba\u015far\u0131l\u0131. H\u00e2l\u00e2 k\u00fc\u00e7\u00fck bir azgeli\u015fmi\u015f \u00fclke gibi d\u00fcnyaya bakanlar\u0131n, bug\u00fcnk\u00fc durumu h\u0131zla hazmetmesi l\u00e2z\u0131m. \u00d6n\u00fcm\u00fczde bir alt\u0131n \u00e7a\u011f uzan\u0131yor” s\u00f6zleriyle Amerikan mandac\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve Siyonizm payandal\u0131\u011f\u0131na “demokrasi ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7” k\u0131l\u0131flar\u0131 ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bu arada Fetullah G\u00fclen’in y\u0131llard\u0131r, a\u011flayarak m\u00fcjdeledi\u011fi “Alt\u0131n \u00c7a\u011f”\u0131n, Bat\u0131 u\u015fakl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl, Obama’n\u0131n mesaj\u0131n\u0131 Hamaney’e de iletiyordu<\/strong><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl, T\u00fcrkiye ile ABD aras\u0131nda diplomatik trafi\u011fin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6nemli uluslararas\u0131 zirvelerin \u00f6ncesinde kritik bir \u0130ran ziyareti ger\u00e7ekle\u015ftiriyordu.<\/strong><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131, \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Mahmud Ahmedinejad ve \u0130ran din\u00ee lideri Ayetullah Ali Hamaney ile bir araya geliyordu. ABD’nin yeni D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hillary Clinton, \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc’nde kendisini kabul eden Abdullah G\u00fcl’e, “\u0130ran ziyaretinizi \u00f6nemsiyoruz ve yak\u0131ndan takip ediyoruz.” s\u00f6zleriyle yeni y\u00f6netimin Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n Tahran ziyaretine bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6zetlemi\u015fti. Clinton, CNN T\u00fcrk’e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada da \u0130ran’\u0131, T\u00fcrkiye’den yard\u0131m isteyebilecekleri konular\u0131n ba\u015f\u0131nda g\u00f6stermi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

Kulislerde, Abdullah G\u00fcl’\u00fcn \u0130ranl\u0131 muhataplar\u0131 ile temaslar\u0131nda ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Clinton ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin g\u00fcndeme getirece\u011fi s\u00f6ylenmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

Ba\u015f\u0131ndan beri \u0130ran’\u0131n n\u00fckleer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan kaynaklanan sorunun diplomatik yollarla \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnden yana olan ve Amerika’n\u0131n g\u00f6z\u00fcyle konu\u015fan Ankara’n\u0131n mesajlar\u0131 ve “ABD’deki yeni d\u00f6nem”e ili\u015fkin beklentilerin en net bi\u00e7imde Tahran y\u00f6netimine aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bu \u00fclkeye gidilmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

\u0130ran’dan kimler ve niye rahats\u0131zl\u0131k duyuyordu?<\/strong><\/p>\n

Arap d\u00fcnyas\u0131nda art\u0131k \u0130ran, \u0130srail’den daha b\u00fcy\u00fck bir tehdit olarak alg\u0131lan\u0131yor. Bu resmen a\u00e7\u0131klanmasa da bas\u0131nda \u00e7\u0131kan haberler ve diplomatik \u00e7\u0131k\u0131\u015flar bunu g\u00f6stermekteydi.<\/p>\n

Suudi Arabistan ise t\u00fcm bu geli\u015fmelerin merkezindeydi. Hafta sonunda Fas, s\u00fcrpriz bir karar alarak \u0130ran’la diplomatik ili\u015fkilerini kesince, \u0130ran, Fas’tan \u00e7ok Riyad’\u0131 ele\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n

\u0130ran, Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi’nin verdi\u011fi tutuklama karar\u0131na kar\u015f\u0131 da Sudan lideri Be\u015fir’e destek vermi\u015fti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Londra merkezli Arap gazetesi \u015earkul Avsat’\u0131n Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni Tar\u0131k el Humayid, \u0130ran Meclis Ba\u015fkan\u0131 Ali Laricani’nin ‘Tutuklama karar\u0131 \u0130slam’a hakarettir.’ s\u00f6z\u00fcne sert tepki g\u00f6stererek, Be\u015fir’in \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Darfur’daki insanlar\u0131n da M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, Siyonistlere destek vermi\u015fti.<\/p>\n

Ba\u015fta S.Arabistan olmak \u00fczere M\u0131s\u0131r, \u00dcrd\u00fcn ve di\u011fer baz\u0131 \u00fclkeler, \u0130ran’\u0131n Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki sorunlar\u0131 kullanarak S\u00fcnni \u00e2leminde \u015eii mezhebini yaymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmekteydi. Fas’\u0131n \u0130ran’la diplomatik ili\u015fkisini kesmesinin perde arkas\u0131nda Bahreyn’i 14. eyaleti olarak adland\u0131rmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u015eii faaliyetlerinde bulunmas\u0131 da etkindi.<\/p>\n

Asl\u0131nda Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u0130ran’a kar\u015f\u0131 sald\u0131rgan k\u0131lan en \u00f6nemli sebep Filistin meselesiydi. \u0130ran’\u0131n Hamas’a s\u00fcrekli destek veren a\u00e7\u0131klamalar\u0131 Arap rejimlerini rahats\u0131z etmekteydi. Ayr\u0131ca, Gazze sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra Hamas lideri Halid Me\u015fal’in Tahran’a giderek \u0130ranl\u0131 yetkililere, “Sizin sayenizde kazand\u0131k” demesi, Arap ba\u015fkentlerinde affedilemeyecek bir hata olarak kabul edildi. Hem Hamas’\u0131n herhangi bir ba\u015far\u0131 kazanamad\u0131\u011f\u0131 halde bunu ba\u015far\u0131 olarak g\u00f6stermesi ve hem de \u0130ran’\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karmas\u0131 Arap bas\u0131n\u0131n\u0131 \u00e7ileden \u00e7\u0131karmaya yetmi\u015fti.<\/p>\n

El Arabiye Televizyonu’nun Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Abdurrahman el Ra\u015fid’e g\u00f6re Filistinli gruplar\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnmesinin ba\u015f akt\u00f6r\u00fc \u015f\u00fcphesiz \u0130ran’d\u0131. Ra\u015fid, Tahran’\u0131n Hamas’\u0131 destekler gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak as\u0131l amac\u0131n\u0131n Hamas’\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanmak oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n

\u0130ran’\u0131n elde etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 n\u00fckleer program ise Arap d\u00fcnyas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir endi\u015fe nedeniydi. Her ne kadar resmi a\u011f\u0131zlar, ‘\u0130srail atom bombas\u0131na sahipse \u0130ran da yapabilir’ dese de son y\u0131llarda K\u00f6rfez \u00fclkelerinin h\u0131zla silahlanmas\u0131, y\u00fckseldi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen \u0130ran tehdidine kar\u015f\u0131 bir \u00f6nlem olarak de\u011ferlendirilmekteydi.<\/p>\n

\u0130ran’\u0131n hem de ABD sayesinde Irak’ta elde etti\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fck, Afganistan’da ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 inisiyatif, L\u00fcbnan’daki Hizbullah \u00f6rg\u00fct\u00fc yoluyla kazand\u0131\u011f\u0131 stratejik derinlik, Arap d\u00fcnyas\u0131nda ciddi kayg\u0131lara sebebiyet vermi\u015fti. Bu arada ABD ve AB’nin \u0130ran’a kar\u015f\u0131 denge unsuru olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc T\u00fcrkiye ise maalesef milli ve haysiyetli bir politika izleyemeyen AKP elinde peri\u015fan edilmekteydi.<\/p>\n

Yeni ABD \u00fcsleri mi?<\/strong><\/p>\n

Obama’n\u0131n, Cumhurba\u015fkan\u0131 G\u00fcl ile birlikte, gazetecilerin sorular\u0131n\u0131 cevapland\u0131r\u0131rken s\u00f6yledikleri var, TBMM’de s\u00f6yledikleri var, gen\u00e7lerle sohbet ederken s\u00f6yledikleri vard\u0131. Ama bir de, kapal\u0131 kap\u0131lar arkas\u0131nda s\u00f6yledikleri ve istedikleri vard\u0131. Bunlar\u0131n neler oldu\u011funu sadece kulislere s\u0131zd\u0131r\u0131lanlardan anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00d6yleyse soral\u0131m: ABD askerlerinin Irak’tan \u00e7ekilmesine T\u00fcrkiye’nin lojistik deste\u011fi istendi mi? \u0130stendi ise, bu lojistik deste\u011fin \u015fekli ve s\u00fcresi belirlendi mi?<\/p>\n

Obama, mesela “Irak’taki askerlerimizden 30 binini G\u00fcneydo\u011fu’da, 30 binini de Trabzon’da bir s\u00fcre dinlendirdikten sonra Afganistan’a g\u00f6nderelim” dedi mi? Bir s\u00fcre dinlendirildikten sonra Afganistan’a g\u00f6nderilen ABD askerlerinin yerine yenileri gelecek mi, gelmeyecek mi? Yani, lojistik destek ad\u0131 alt\u0131nda G\u00fcneydo\u011fu ve Trabzon’da yeni ve ge\u00e7ici ABD \u00fcsleri meydana getirilecek mi? Ge\u00e7ici derken, kal\u0131c\u0131 \u00fcsler olu\u015fturma ihtimali de y\u00fcksek mi?<\/strong><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc ABD, \u00c7eki\u00e7 G\u00fc\u00e7’\u00fc alt\u0131 ay i\u00e7in Kuzey Irak’a yerle\u015ftirmi\u015fti. Ama tam on be\u015f y\u0131l orada kald\u0131. PKK’ya yard\u0131m etmekle kalmad\u0131, Kuzey Irak’ta “K\u00fcrt y\u00f6netimi”nin kurulmas\u0131n\u0131 da sa\u011flad\u0131. Yoksa yeni bir “\u00c7eki\u00e7 G\u00fc\u00e7 olay\u0131” ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya m\u0131 kal\u0131nacakt\u0131? Ger\u00e7ekten de ba\u015fkanlar de\u011fi\u015fiyordu, ama ABD politikas\u0131 ayn\u0131yd\u0131. Obama’n\u0131n K\u00fcrtleri “az\u0131nl\u0131k” diye tan\u0131mlamas\u0131, \u0130stanbul’dan Ba\u011fdat’a u\u00e7mas\u0131, bu gezisini s\u0131r gibi saklamas\u0131 ve Irak’ta K\u00fcrt liderlerle de bulu\u015fmas\u0131, hi\u00e7 mi soru i\u015faretlerine sebep olmam\u0131\u015ft\u0131? Acaba T\u00fcrk yetkililerden ne gibi s\u00f6zler alm\u0131\u015f ta, bunlar\u0131 Irak y\u00f6neticilerine ve K\u00fcrt liderlere aktarm\u0131\u015ft\u0131?<\/strong><\/p>\n

Ve \u00f6zellikle, PKK’n\u0131n ortak yeni yap\u0131lanmas\u0131n\u0131, fiilen DTP i\u00e7inde ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 resmen ispatland\u0131\u011f\u0131na ve pek \u00e7ok \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticileri bile tutukland\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bizim y\u0131llard\u0131r “DTP’nin PKK’n\u0131n siyasi uzant\u0131s\u0131 oldu\u011fu” yolundaki uyar\u0131lar\u0131m\u0131z ne zaman dikkate al\u0131nacakt\u0131?<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ABD Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n T\u00fcrkiye’ye yapaca\u011f\u0131 ziyaretin nedenleri \u015f\u00f6yle tahmin ediliyordu ve hepsi ger\u00e7ekle\u015fiyordu:<\/strong><\/p>\n

1) T\u00fcrkiye’nin Rusya ile yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek istiyor. <\/p>\n

2) ABD’nin \u00e7ekilmesi sonras\u0131nda T\u00fcrkiye’ye Irak’ta yeni bir rol vermek i\u00e7in geliyor. <\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[95],"tags":[],"class_list":["post-1550","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mayis-2009"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1550\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}