<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n yedinci b\u00fcy\u00fck ordusuna sahip olan ve savunma sanayinde iddial\u0131 konuma gelen Pakistan, \u00f6nemli bir f\u00fcze program\u0131na sahip ve geli\u015ftirdi\u011fi projelerle yerli \u00fcretime b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyor.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n G\u00fcney Asya’daki co\u011frafi konumu itibariyle, savunmas\u0131nda d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak, savunma harcamalar\u0131n\u0131n maliyetini d\u00fc\u015f\u00fcrmek amac\u0131yla yerli sanayiye dayal\u0131 projeleri harekete ge\u00e7iren Pakistan, T\u00fcrkiye’nin de \u2018’milli gemi” projesi kapsam\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi korvet s\u0131n\u0131f\u0131 sava\u015f gemisinin tedarikiyle ilgileniyor. Yakla\u015f\u0131k 921 bin askerle d\u00fcnyan\u0131n yedinci b\u00fcy\u00fck ordusuna sahip Pakistan, 2006 rakamlar\u0131na g\u00f6re gayrisafi yurt i\u00e7i has\u0131las\u0131n\u0131n y\u00fczde 4,5’ini (4,26 milyar dolar) savunmas\u0131na ay\u0131rd\u0131. Ke\u015fmir sorunu y\u00fcz\u00fcnden Hindistan ile ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 1947 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00fc\u00e7 kez sava\u015fan Pakistan, \u00f6zellikle uzun menzilli f\u00fczeler geli\u015ftirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k veriyor. Yerli imk\u00e2nlarla kendi tank\u0131n\u0131, z\u0131rhl\u0131 personel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 ve \u00c7in ile ortak sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 \u00fcreten Pakistan, ayr\u0131ca T\u00fcrkiye ile de savunma sanayi alan\u0131nda ortak projeler \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n F\u00fcze program\u0131, yerli sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 ve tank yap\u0131m\u0131 emperyalistleri \u00fcrk\u00fct\u00fcyordu<\/strong><\/p>\n Balistik f\u00fcze \u00fcreten birka\u00e7 \u00fclkeden biri olan Pakistan’\u0131n, karadan karaya balistik f\u00fcze program\u0131 1980 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda \u2018’Hatf-1” ve \u2018’Hatf-2” f\u00fczelerinin geli\u015ftirilmesiyle ba\u015flad\u0131. Nisan 1989’da 80 kilometre menzilli \u2018’Hatf-1” ve 300 kilometre menzilli \u2018’Hatf-2” f\u00fczeleri denendi. Pakistan, bu f\u00fczelerin tamamen yerli \u00fcretim oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. Bat\u0131l\u0131 kaynaklara g\u00f6re ise Pakistan \u00c7in’den bu konuda teknik destek ald\u0131. Pakistan, 12 A\u011fustos 2005’de, yerli \u00fcretim \u2018’Babur” cruise f\u00fczesini ba\u015far\u0131yla denedi. B\u00f6ylece, 500 kilometre menzilli ve konvensiyonel ve n\u00fckleer ba\u015fl\u0131k ta\u015f\u0131yabilen \u2018’Babur” ile Pakistan cruise f\u00fcze teknolojisine sahip 12 \u00fclke aras\u0131na kat\u0131ld\u0131. Pakistan ayr\u0131ca Anza karadan havaya f\u00fczelerini (SAM) \u00fcretiyor. <\/strong><\/p>\n Pakistan, ayr\u0131ca kendi tank \u00fcretimi projelerini y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Pakistan Silahl\u0131 Kuvvetleri i\u00e7in Pakistan M\u00fchendislik End\u00fcstrisi’nin belkemi\u011fi Heavy Industries Taxila (HIT) firmas\u0131, \u00fclkenin ana muharebe tank\u0131 Al-Khalid’i \u00fcretiyor. HIT firmas\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Al-Zarrar tank projesinde de Pakistan’\u0131n T-59 tanklar\u0131 son te\u00e7hizat, silah, ate\u015f kontrol ve z\u0131rh sistemleriyle yenileniyor. HIT firmas\u0131 ayr\u0131ca Pakistan ordusunun ihtiyac\u0131 olan z\u0131rhl\u0131 personel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 Al-Talha’y\u0131 \u00fcretiyor. Tasar\u0131m\u0131 ABD’nin M113-A2 z\u0131rhl\u0131 personel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131na benzeyen Al-Talha’dan Pakistan ordusuna 2010 y\u0131l\u0131na kadar 2.000 adet verilmesi planlan\u0131yor.<\/strong><\/p>\n \u0130ngilizler, Hindistan ile Pakistan aras\u0131ndaki gerginli\u011fi yumu\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor, tersine ate\u015fe k\u00f6r\u00fckle gidiyordu. <\/strong><\/p>\n \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Gordon Brown, Hindistan’\u0131n Bombay \u015fehrindeki sald\u0131r\u0131lar\u0131n Pakistan’daki Le\u015fker-i Tayyibe te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini s\u00f6yledi. Hindistan’a program d\u0131\u015f\u0131 bir ziyaret ger\u00e7ekle\u015ftiren Brown, Ba\u015fbakan Manmohan Singh’le g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131, Hindistan’\u0131n endi\u015felerini Pakistanl\u0131 liderlere iletece\u011fini ifade etti. Brown, “Pakistan’da baz\u0131 tutuklamalar oldu\u011funu biliyoruz. Yine sald\u0131r\u0131lardan Le\u015fker-i Tayyibe’nin sorumlu oldu\u011funu da biliyoruz” dedi.\u00a0 Hindistan da Bombay’da 173 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc sald\u0131r\u0131lardan Le\u015fker-i Tayyibe’yi su\u00e7luyordu. Hindistan, Mumbai kentinde d\u00fczenlenen ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar nedeniyle Pakistan’da faaliyet g\u00f6steren Le\u015fker-i Tayyibe adl\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc su\u00e7luyor ve Pakistan h\u00fck\u00fcmetinden bu gruba kar\u015f\u0131 operasyonlar d\u00fczenlemesini istiyor.<\/p>\n Brown ayr\u0131ca, Pakistan’\u0131 ge\u00e7en ay Hindistan’\u0131n Bombay \u015fehrinde yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar\u0131n arkas\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctlere kar\u015f\u0131 “kuvvetli ad\u0131mlar” atmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Pakistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 As\u0131f Ali Zerdari’yle ortak bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenleyen Brown, “Ter\u00f6ristlerin Pakistan’da bar\u0131nmamalar\u0131 i\u00e7in gereken her \u015feyin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Laf de\u011fil icraata ge\u00e7mek zaman\u0131 gelmi\u015ftir” dedi. \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131, Zerdari’nin, Bombay sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndakilere kar\u015f\u0131 kararl\u0131 ad\u0131mlar at\u0131laca\u011f\u0131na dair kendisini ikna etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Pakistan hava sahas\u0131 s\u00fcrekli ihlal ediliyordu.<\/strong><\/p>\n Hindistan Hava Kuvvetleri’ne ait sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131n Pakistan hava sahas\u0131na girdi\u011fi rapor edildi. Pakistan Hava Kuvvetleri’nden yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, Hindistan Hava Kuvvetleri’ne ait sava\u015f u\u00e7aklar\u0131, Ka\u015fmir ve Lahore s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi noktadan Pakistan hava sahas\u0131na girdi. Durum \u00fczerine savunmaya ge\u00e7en Pakistan Hava Kuvvetleri’ne ait sava\u015f u\u00e7aklar\u0131, Hintli pilotlar\u0131 b\u00f6lgeden \u00e7\u0131kard\u0131. Bu arada Hint jetlerinin silahl\u0131 oldu\u011fu bildirildi. \u00d6te yandan ge\u00e7ti\u011fimiz ay Bombay’da ya\u015fanan ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan zaten gergin durumda olan Pakistan ve Hindistan ili\u015fkilerinde tansiyon daha da artt\u0131. 170 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi sald\u0131r\u0131dan sonra Hindistan, olayda Pakistan’\u0131n da sorumlulu\u011fu bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu arada her iki \u00fclkenin de n\u00fckleer g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131, b\u00f6lge i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehdit olu\u015fturuyor.<\/p>\n ABD: “Meksika ve Pakistan her an par\u00e7alanabilir” diyor.<\/strong><\/p>\n Joint Forces Command (JFC) ad\u0131yla an\u0131lan, Amerikan M\u00fc\u015fterek Kuvvet Komutanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n 2008 y\u0131l\u0131 de\u011ferlendirme raporuna g\u00f6re; Meksika ve Pakistan 1990’l\u0131 y\u0131llar\u0131n Yugoslavya’s\u0131 misali, “h\u0131zla \u00e7\u00f6kme tehlikesi olan” iki \u00fclkeden biri olarak g\u00f6steriliyor.<\/strong><\/p>\n Rapora g\u00f6re, Pakistan’\u0131n ve \u2018kom\u015fusu k\u0131r\u0131lgan’ Afganistan’\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 zaten uzun s\u00fcredir g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuluyordu. Rapor, ABD ile 3141 km uzunlu\u011funda s\u0131n\u0131r\u0131 bulunan Meksika da, \u2018organize su\u00e7’tan dolay\u0131 par\u00e7alanmaya do\u011fru gitti\u011fi tespitini yap\u0131yor. Yani Amerika Pakistan’\u0131 par\u00e7alamaya haz\u0131rlan\u0131yor.<\/strong><\/p>\n Pakistan’\u0131n ye\u015fil vadisi “SVAT” ve geli\u015fmeler<\/strong><\/p>\n Svat Vadisi Pakistan’\u0131n Kuzey Do\u011fusu’nda yer alan, \u00c7in ile Afganistan’a do\u011fru uzayan bir b\u00f6lgenin tam ortas\u0131ndad\u0131r. Be\u015f bin \u00fc\u00e7 y\u00fcz otuz yedi km2 olan ve do\u011fal g\u00fczellik ve zenginli\u011fi sebebi ile “Pakistan’\u0131n \u0130svi\u00e7resi” olarak tan\u0131mlanan bu vadinin insanlar\u0131 da di\u011fer b\u00f6lgelerden farkl\u0131, g\u00fczel, daha a\u00e7\u0131k renk tene sahip, uzun boylu ki\u015filerden olu\u015fmaktad\u0131r. Bir milyon d\u00f6rt y\u00fcz bin ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu b\u00f6lge farkl\u0131 etnik bir yap\u0131ya sahip. \u0130dari ve sosyal yap\u0131s\u0131 tamamen a\u015firet yap\u0131s\u0131 olan Svat Vadisi, Pakistan’\u0131n eyaletlerinden birisidir.<\/p>\n Afganistan sava\u015f\u0131ndan fazlas\u0131 ile etkilenmi\u015f olan bu b\u00f6lge ve civar\u0131nda bulunan di\u011fer y\u00f6reler ( ki bunlar\u0131n i\u00e7ine Bajur, Hayber, Kuram ve Veziristan da girmektedir) son y\u0131llarda b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ve bask\u0131 alt\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Afganistan sava\u015f\u0131ndan ka\u00e7\u0131p gelen muhacirler ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bu b\u00f6lgelerde isk\u00e2n edilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bunca kar\u0131\u015f\u0131k ve karma\u015f\u0131k gruplar aras\u0131nda tam bir disiplin, s\u00fck\u00fbnet ve asayi\u015fin oldu\u011fu pek de iddia edilemez.<\/p>\n T\u00fcm\u00fc ile b\u00f6lge muhafazak\u00e2r bir b\u00f6lge olup, gelen muhacirler ve di\u011fer gruplar, \u00e7ok daha muhafazak\u00e2r yerlerden gelerek, durumu daha da kat\u0131 bir hale getirmi\u015flerdir. Bir taraftan birbirlerini peki\u015ftirirken, di\u011fer taraftan da birbirlerine duyduklar\u0131 \u015f\u00fcphe ve tabii yabanc\u0131l\u0131k dolay\u0131s\u0131 ile kendi i\u00e7lerine daha da kapanarak \u00e7ok daha fazla korumac\u0131 ve muhafazak\u00e2r hale gelmi\u015flerdir. \u00d6zellikle Swat vadisinde din adam\u0131 Molla Mevlana Fazlullah, b\u00f6lgede \u015feriat idaresini savunmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 21 Ocak 2009 tarihli The News adl\u0131 Pakistan gazetesinin haberine g\u00f6re Taliban idaresi Swat vadisinde k\u0131zlar\u0131n e\u011fitilmesini tamamen yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece 400 \u00f6zel okul kapanm\u0131\u015f ve yakla\u015f\u0131k 40,000 k\u0131z \u00f6\u011frenci e\u011fitimine son verilmi\u015ftir. Mingora adl\u0131 kasabada e\u011fitimi tekrar k\u0131zlara a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fan 10 okul yak\u0131lm\u0131\u015f ve bombalanarak mahvedilmi\u015ftir. Hemen burada bu davran\u0131\u015f\u0131n hangi kanun ve esasa g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sorgulanmal\u0131d\u0131r. Zira \u0130slam’\u0131n ilk kelimesi “Oku”dur. Ayette sadece erkekler okusun denmemektedir. Kad\u0131n, erkek ay\u0131r\u0131m\u0131 yapmadan “oku” denilmektedir.<\/p>\n Bu arada, ABD askerlerinin ve NATO g\u00fc\u00e7lerine g\u00f6nderilecek m\u00fchimmat ve silahlar\u0131n Pakistan \u00fczerinden Afganistan’a ge\u00e7i\u015fi de ayn\u0131 b\u00f6lge \u00fczerinden olmaktad\u0131r.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu y\u00f6renin G\u00fcney Do\u011fusu’na d\u00fc\u015fen b\u00f6lgede, alt k\u0131ta b\u00f6lgesinin en problemli alan\u0131 Ke\u015fmir bulunmaktad\u0131r. Ke\u015fmir’deki \u00e7at\u0131\u015fmalar, s\u00fcrekli gergin durum ve hem Pakistan hem de Hindistan ordular\u0131n\u0131n tenakuzda olmalar\u0131 da y\u00f6reyi ve oradaki istikrar\u0131 sarsmaktad\u0131r.<\/p>\n Dahas\u0131, Afganistan’dan \u00c7in’e uzanan dar bir koridor \u015feklindeki kara ge\u00e7idi de Swat Vadisi yak\u0131nlar\u0131ndan ge\u00e7mektedir. Bu koridorun \u00c7in’e ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede ise \u00c7in T\u00fcrkleri ya\u015famaktad\u0131r. Hatta baz\u0131 uzmanlar o b\u00f6lgeyi “Ta\u015f O\u011fuz Y\u00f6resi” olarak adland\u0131rmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile \u00c7in kendisine bu kadar yak\u0131n ve konum olarak da bu kadar kaygan bir b\u00f6lge civar\u0131nda sava\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fma istemedi\u011fini defalarca belirtmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Emperyalist etkiler:<\/strong><\/p>\n ABD’nin Afganistan sava\u015f\u0131 t\u00fcm b\u00f6lgeyi ve etraf\u0131ndaki devletleri etkilemi\u015f bulunmaktad\u0131r. Yukar\u0131da bahsedilen hususlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu bu sava\u015f sebebi ile ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan konumlard\u0131r.<\/p>\n Afganistan’da El-Kaide h\u00e2kimiyeti pek \u00e7ok y\u00f6rede hissedilmekte ve NATO g\u00fc\u00e7leri buna kar\u015f\u0131 fazla bir ba\u015far\u0131 kaydedememektedirler. Taliban ise tam olarak nerede oldu\u011fu, merkezlerinin nerede bulundu\u011fu bilinmeyen son derece gev\u015fek ve kaygan bir te\u015fkilatlanmaya sahiptir. Taliban hem Pakistan’\u0131n bu a\u015firet b\u00f6lgelerinde hem de Afganistan i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n S\u00f6z konusu gruplar ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 Pakistan ve \u00f6zellikle bu b\u00f6lgeler \u00fczerinden Afganistan’daki Amerikan ve NATO g\u00fc\u00e7lerine yard\u0131mlar\u0131n gitmesini istememekte ve buna mani olmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 kamyonlar yerli Pakistan kamyonlar\u0131 olmakla birlikte, hem bu kamyonlar, hem onlara refakat eden NATO arabalar\u0131 ve i\u00e7lerinde ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 malzemelerle birlikte pusulara d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek, i\u00e7leri bo\u015falt\u0131lmakta, daha sonra kamyonlar yak\u0131lmakta ve bo\u015f bir araziye b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Bu o b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n “yeter art\u0131k, bu kadar sava\u015f ve \u00f6l\u00fcm yeter” mesaj\u0131 olarak alg\u0131lanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Afganistan’\u0131n bizzat i\u00e7indeki siyasi ve askeri durum da pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmay\u0131p, sava\u015f bir \u00e7\u0131kmaza girmi\u015f durumdad\u0131r. ABD, Afganistan’dan “bir ba\u015far\u0131” ile “zafer” ile \u00e7\u0131kmak istemektedir. B\u00f6lge uzmanlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re, bu istek ve hedeflere ra\u011fmen \u015fu anda ABD askeri g\u00fc\u00e7leri, y\u0131llar \u00f6nce Sovyet askeri g\u00fc\u00e7lerinin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu hatalar\u0131 tekrarlamaktad\u0131rlar.<\/p>\n Pakistan H\u00fck\u00fcmetinin \u00e7\u0131kmaz\u0131:<\/strong><\/p>\n Y\u0131llard\u0131r ABD’nin m\u00fcteffiki olarak ABD’nin Afganistan operasyonunda ister istemez destek verir durumda kalan Pakistan, bir taraftan da kendi insanlar\u0131n\u0131n tepkisini de \u00fcst\u00fcne \u00e7ekmi\u015ftir. Ge\u00e7en sene K\u0131rm\u0131z\u0131 Mescit olay\u0131 ve Pakistan askerlerinin mescit bask\u0131n\u0131, muhafazak\u00e2r ve dindar kesimleri fazlas\u0131 ile rahats\u0131z etmi\u015ftir.<\/p>\n ABD ordusu \u00f6zellikle son aylarda bilhassa a\u015firet b\u00f6lgeleri olarak bilinen bu b\u00f6lgelerde “drones” yani “insans\u0131z u\u00e7ak” kullanarak sald\u0131r\u0131 ve taramalar yaparak hemen hemen her g\u00fcn bir\u00e7ok sivilin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olmaktad\u0131r. Bu durum a\u015firet ve Kuzey s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinin halk\u0131n\u0131 fazlas\u0131 ile tedirgin edip, k\u0131zd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Son g\u00fcnlerde bu “drone” sald\u0131r\u0131lar\u0131 artm\u0131\u015f olup, halk adeta bir isyan halet-i ruhiyesine girmi\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00dcstelik Amerikan Kongresi’nden, “Silahl\u0131 Kuvvetler Komitesi” ba\u015fkan\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, bu insans\u0131z u\u00e7aklar\u0131n korunmas\u0131 ve yanl\u0131\u015fl\u0131kla Pakistan hava kuvvetleri taraf\u0131ndan vurulmamas\u0131 i\u00e7in yetkili Pakistan hava trafik uzmanlar\u0131n\u0131n, bizzat \u0130slamabad’daki ABD el\u00e7ili\u011fi i\u00e7inden olaya m\u00fcdahil olduklar\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile bu ABD a\u00e7\u0131klamas\u0131, Pakistan h\u00fck\u00fcmetini \u00e7ok zor bir durumda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu bask\u0131lar aras\u0131nda, en az o kritik b\u00f6lgede durumu sakinle\u015ftirmek ve tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek amac\u0131 ile Pakistan h\u00fck\u00fcmeti Taliban ile masaya oturmu\u015f ve 16 \u015eubat 2009 tarihinde bir anla\u015fmaya varm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar ayaklanmalar\u0131 durdurup sakin ve disiplinli bir duruma ge\u00e7ecekler, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Pakistan, ordu g\u00fc\u00e7lerini o b\u00f6lgeden \u00e7ekecek ve durum aynen \u00fclkenin ba\u015fka eyaletlerinde oldu\u011fu gibi olacak. \u00d6te yandan Svat Vadisi b\u00f6lgesinde Taliban grubu “\u015feriat mahkemelerinin” kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015f bulunmaktad\u0131r.\u00a0 Tehreek-e Nafaz-e Shariat-e Mohammai’nin ba\u015f\u0131 olaran Sufi Muhammed, hali haz\u0131rda kullan\u0131lan mahkeme sisteminin \u00e7ok fazla yava\u015f i\u015fledi\u011fi, \u00e7ok masrafl\u0131 oldu\u011fu ve adaleti da\u011f\u0131tmakta gecikti\u011fi i\u00e7in \u015feriat sistemine ge\u00e7ilmesini talep etmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmet bu talebi kabul etmi\u015f ve taraflar aras\u0131nda bir antla\u015fma imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Tabii, Taliban’n\u0131n neden k\u0131zlar\u0131 e\u011fitimsiz b\u0131rakmak istedi\u011fi bir t\u00fcrl\u00fc anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n ABD d\u00e2hil Bat\u0131 bu konuda \u00e7ok olumsuz yorumlar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ama olay\u0131n gerisini, mevcut s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 inceleyen pek \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. Son iki g\u00fcnden beri ordu birlikleri Swat vadisinden \u00e7ekilmekte olup, a\u015firetlerin t\u00fcm\u00fc bar\u0131\u015f ilan ettiklerini duyurmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n \u0130ran’la olan dala\u015fmas\u0131 sebebi ile oraya kom\u015fu olan Pakistan’\u0131n Belucistan b\u00f6lgesinde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara zemin haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fan ABD’nin genel stratejisi, eski \u0130ngiliz veya emperyalist metodu olan, “b\u00f6l ve yut” veya “b\u00f6l ve y\u00f6net” uygulamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Irak’tan askerlerini \u00e7ekmeye haz\u0131rlanan ABD, bunlardan en az 30,000 kadar\u0131n\u0131 Afganistan’a aktarmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Bu da o b\u00f6lgedeki durumun daha da kritik hale gelmesi demektir. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6lge devletlerinin de kendileri ve gelecekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan en iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri stratejilere y\u00f6nelmeleri anla\u015f\u0131labilir davran\u0131\u015flard\u0131r. Olaylar\u0131 mutlaka arkalar\u0131nda gizli olan fakt\u00f6rler ve geli\u015fmelerle analiz etmek gerekmektedir. Bu anla\u015fma acaba Pakistan’a istedi\u011fi bar\u0131\u015f ve s\u00fck\u00fbneti getirecek mi? Yoksa daha da b\u00fcy\u00fck kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara m\u0131 yol a\u00e7acak, bunu da zaman g\u00f6sterecek.<\/p>\n Pakistan son derece zor bir kav\u015fakta bulunmaktad\u0131r.[1]<\/a><\/p>\n “Ortado\u011fu’da bar\u0131\u015f T\u00fcrkiye merkezli” <\/strong><\/p>\n Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. An\u0131l \u00c7e\u00e7en, d\u00fcnyan\u0131n k\u00fcresel bir sava\u015f\u0131 da \u00f6ng\u00f6ren \u00f6nemli geli\u015fmelerin e\u015fi\u011finde oldu\u011funu, T\u00fcrkiye’nin bu s\u00fcre\u00e7te sava\u015f\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeli olu\u015fturdu\u011funu ve b\u00f6lgede kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanabilmesi i\u00e7in, ABD ve AB’nin m\u00fcdahale etmeyece\u011fi T\u00fcrkiye merkezli yeni bir yap\u0131lanman\u0131n zorunlu oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu. \u00c7e\u00e7en, d\u00fcnyan\u0131n art\u0131k Bat\u0131 merkezli olmaktan \u00e7\u0131karak 6 kutuplu yeni bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme y\u00f6neldi\u011fini, bu geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131rken devam eden hegemonya m\u00fccadelesinin olas\u0131 bir sava\u015f\u0131 da g\u00fcndemde tuttu\u011funu hat\u0131rlatarak, Ortado\u011fu olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lgenin, asl\u0131nda \u2018’d\u00fcnyan\u0131n merkezi” oldu\u011funu belirten \u00c7e\u00e7en, bu merkezle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan geli\u015fmelerin, d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir \u00fclkesinin gelece\u011fini g\u00fcvenli k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yordu.<\/p>\n Hindistan’\u0131n Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Raminder Singh Jassal:<\/strong><\/p>\n “\u015eiddete kar\u015f\u0131 i\u015fbirli\u011fi yapmal\u0131y\u0131z” diyordu.<\/strong><\/p>\n Hindistan’\u0131n yeni Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Raminder Singh Jassal, Ankara ve Yeni Delhi’nin benzer s\u0131k\u0131nt\u0131lara sahip oldu\u011funu, ter\u00f6r\u00fc bitirebilmek i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. \u00dc\u00e7 y\u0131ll\u0131k Washington B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi misyonunun ard\u0131ndan, ge\u00e7ti\u011fimiz ay Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl’e g\u00fcven mektubunu sunarak T\u00fcrkiye’deki g\u00f6revine ba\u015flayan B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Raminder Singh Jassal, \u00e7e\u015fitli temaslarda bulunmak \u00fczere geldi\u011fi \u0130stanbul’da Cihan’a \u00f6zel a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Raminder Singh Jassal, Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n Kas\u0131m’da yapt\u0131\u011f\u0131 Hindistan ziyareti s\u0131ras\u0131nda, Hintli Ba\u015fbakan Manmohan Singh ile ter\u00f6rizmi bitirebilmek i\u00e7in neye ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 konusuna odakland\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti. \u0130ki \u00fclkenin de \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n etkin oldu\u011fu b\u00f6lgelerde oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Hintli B\u00fcy\u00fckel\u00e7i, T\u00fcrkiye ve Hindistan’\u0131n demokratik, laik, dinamik ekonomilere sahip olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, benzer s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, ter\u00f6rizmin de bunlardan biri oldu\u011funu kaydetti. Afganistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Hamid Karzai ile Pakistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 As\u0131f Ali Zerdari’nin T\u00fcrkiye’nin arabuluculu\u011funda \u0130stanbul’da bulu\u015fmalar\u0131na de\u011finen Raminder Singh Jassal, Kabil ve \u0130slamabad h\u00fck\u00fcmetlerinin ter\u00f6rizm konusuna \u00e7ok boyutlu olarak yakla\u015fmalar\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n Hintli B\u00fcy\u00fckel\u00e7i, \u00fclkelerin birbirleriyle i\u015fbirli\u011fi yaparak ter\u00f6r tehdidini savu\u015fturmay\u0131 denemeleri gerekti\u011fini vurgulayarak, “Kom\u015fular\u0131m\u0131zdan ter\u00f6rist organizasyonlara kar\u015f\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ad\u0131mlar atmalar\u0131n\u0131, bunun yan\u0131nda alt yap\u0131s\u0131n\u0131 tasfiye etmelerini bekliyoruz. Mumbai’de olanlar, yerli ve yabanc\u0131 masum insanlara kar\u015f\u0131 korkun\u00e7 bir sald\u0131r\u0131yd\u0131. B\u00fct\u00fcn olanlar kom\u015fu bir \u00fclkede iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, planlanm\u0131\u015f ve koordine edilmi\u015f” diye konu\u015ftu.<\/p>\n Demeci s\u0131ras\u0131nda d\u00fcnyada M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusa sahip ikinci \u00fclke olduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Jassal, Mumbai’deki sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00fclkedeki b\u00fct\u00fcn din ve toplumlara mensup ki\u015filere hakaret oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n Pakistan ter\u00f6rizme kurban ediliyordu.<\/strong><\/p>\n Hindistan’\u0131n Bombay sald\u0131r\u0131s\u0131ndan sonra i\u00e7 siyaset konusundaki kayg\u0131lar\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Ancak Pakistan’\u0131n ter\u00f6ristlerle i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcren su\u00e7lamalar zaten karma\u015f\u0131k olan durumu daha da karanl\u0131k hale getirmekten ba\u015fka bir \u015feye yaramayacakt\u0131r. Hindistan, Pakistan ve ABD i\u00e7in Bombay sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 verilecek en iyi cevap ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 birlikte m\u00fccadele etmektir. T\u00fcm d\u00fcnya Pakistan’\u0131n ekonomisini ve demokrasisini g\u00fc\u00e7lendirmeye katk\u0131 sa\u011flamal\u0131, sivil toplumu g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in yard\u0131m etmeli ve ter\u00f6rizme ka\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131zda daha etkin olabilmemiz i\u00e7in bize lojistik destek sa\u011flamal\u0131. Benazir Butto, demokrasiyi, diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn su\u00e7lar\u0131n\u0131n intikam\u0131n\u0131 alman\u0131n en m\u00fckemmel yolu olarak g\u00f6r\u00fcyordu. Bug\u00fcn de uzla\u015fma ve yak\u0131nla\u015fma Hindistan ile Pakistan aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma, bir medeniyetler \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 tahrik etmeye \u00e7al\u0131\u015fan karanl\u0131k g\u00fc\u00e7lerden intikam alman\u0131n en m\u00fckemmel yoludur.[2]<\/a><\/p>\n Pakistan’a \u00f6rt\u00fcl\u00fc sava\u015f a\u00e7\u0131l\u0131yordu. <\/strong><\/p>\n Se\u00e7im kampanyas\u0131nda Pakistan’a yeni cephe a\u00e7maktan s\u00f6z eden ABD’nin yeni lideri Barack Obama koltu\u011fa bile oturmadan d\u00fc\u011fmeye bas\u0131ld\u0131. Aralar\u0131nda “\u015eabat Evi” olarak adland\u0131r\u0131lan Yahudilere ait bir sinagogun da hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir dizi ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 Pakistan’\u0131n \u00fczerine y\u0131k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 K\u00fcresel medyan\u0131n eliyle hem Hindistan y\u00f6netimi hem de ABD, Pakistan’a psikolojik harek\u00e2ta ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Hindistan, sald\u0131r\u0131lardan Pakistan’\u0131 sorumlu tutarken ajanslara d\u00fc\u015fen Amerika men\u015feli rapor, ABD’nin a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k oyununu t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. ABD’de s\u00f6zde tarafs\u0131z bir komisyon taraf\u0131ndan yap\u0131lan yine s\u00f6zde ara\u015ft\u0131rmada; Amerika’ya 2013’e kadar n\u00fckleer bir ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 ya da daha kuvvetli ihtimalle bir biyolojik silah sald\u0131r\u0131s\u0131 beklendi\u011fi iddias\u0131 ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Raporla ilgili olarak, ABD’de ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 se\u00e7ilen Joe Biden’e bilgi verildi\u011fi belirtilerek, “G\u00fcvenlik marj\u0131m\u0131z k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor” deniliyor ve ekleniyordu: “Bug\u00fcn ter\u00f6rizm ve kitle imha silahlar\u0131n\u0131n bir haritas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lacaksa t\u00fcm yollar Pakistan’da kesi\u015fir…”<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015fkanl\u0131k eden eski senat\u00f6r Bob Graham, \u015farbonun, halen en muhtemel biyolojik silah oldu\u011funu, n\u00fckleer ya da biyolojik sald\u0131r\u0131 ihtimalinin bu konularda yeterli \u00f6nlem al\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131ndan de\u011fil, husumetin giderek yay\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyordu. Raporda ABD’ye n\u00fckleer bir sald\u0131r\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek isteyen \u00f6rg\u00fct\u00fcn de El Kaide oldu\u011fu iddia edilerek hen\u00fcz n\u00fckleer bir silah elde edecek kapasitede olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak \u00f6rg\u00fct saflar\u0131na n\u00fckleer silah uzman\u0131 bir ki\u015finin dahil olmas\u0131 ile durumun de\u011fi\u015fece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Komisyon, ter\u00f6rizm, n\u00fckleer ya da biyolojik silahlar\u0131n kayna\u011f\u0131 konusunda en muhtemel \u00fclkenin Pakistan oldu\u011funu iddia ediyordu.<\/p>\n Peki ABD, ter\u00f6rle m\u00fccadele ad\u0131 alt\u0131ndaki sava\u015fta en b\u00fcy\u00fck m\u00fcttefi\u011fi olan Pakistan’\u0131 ni\u00e7in hedef se\u00e7iyordu?<\/p>\n Hat\u0131rlayacak olursak; ABD’nin bask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen Pakistan eski Devlet Ba\u015fkan\u0131 Pervez M\u00fc\u015ferref, \u0130ran do\u011falgaz\u0131n\u0131n Pakistan ve Hindistan \u00fczerinden ta\u015f\u0131nma projesini s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. M\u00fc\u015ferref’in bu tutumuyla Hindistan ve Pakistan yak\u0131nla\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, iki \u00fclke tarihi ad\u0131mlar atm\u0131\u015ft\u0131. Pakistan ve Hindistan’\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar sa\u011flayan ABD, sadece \u0130ran gaz\u0131n\u0131n \u00c7in’e ta\u015f\u0131nacak olmas\u0131ndan de\u011fil, iki \u00fclkenin birbirine yak\u0131nla\u015fmas\u0131ndan da m\u00fcthi\u015f rahats\u0131z olmu\u015f ve projeye \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n K\u0131sacas\u0131 gelinen noktada anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki; art\u0131k Pakistan’\u0131 b\u00f6lme ve n\u00fckleer g\u00fcc\u00fcn\u00fc elinden almak \u00fczere d\u00fc\u011fmeye bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130slam d\u00fcnyas\u0131, bu k\u00f6t\u00fc d\u00f6nemde Pakistan i\u00e7in vakit kaybetmeden harekete ge\u00e7meli ve ortak destek plan\u0131 haz\u0131rlamal\u0131 ve Erbakan Hoca’n\u0131n D-8 Projesi mutlaka canland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Hindistan, Pakistan’dan g\u00fc\u00e7l\u00fc tepki bekliyormu\u015f <\/strong><\/p>\n Hindistan, Pakistan’\u0131n; 195 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi Bombay sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n sorumlular\u0131na kar\u015f\u0131 “\u00e7ok sert bir \u015fekilde harekete ge\u00e7mesi” \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.\u00a0 Hindistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Vishnu Praka\u015f, Pakistan’\u0131n Hindistan’daki en y\u00fcksek temsilcisinin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’na \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. S\u00f6zc\u00fc Praka\u015f, Pakistan temsilcisine “Hindistan’\u0131n, Pakistan’dan; olayla ba\u011flant\u0131l\u0131 ki\u015fi ve gruplara kar\u015f\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde harekete ge\u00e7mesinin istendi\u011fini” bildirdi. Bu arada bug\u00fcn silahl\u0131 sald\u0131rganlar hakk\u0131nda yeni detaylar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Hindistanl\u0131 yetkililer, ter\u00f6ristlerin komandolara kar\u015f\u0131 koyabilmek i\u00e7in hayatta kalma e\u011fitimi ald\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.\u00a0 Hayatta kald\u0131\u011f\u0131 bilinen tek canl\u0131 ter\u00f6rist Cumartesi g\u00fcn\u00fc yakalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan polise verdi\u011fi ifadede, sald\u0131r\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren grubun, Pakistan’daki Le\u015fkeri Taiba grubunun kamplar\u0131nda aylarca e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi \u00f6\u011frenildi. Ter\u00f6rist, yak\u0131n m\u00fccadele teknikleri, esir alma, patlay\u0131c\u0131 maddeler, uydu navigasyonu ve a\u00e7\u0131k denizde hayatta kalma teknikleri \u00f6\u011frendiklerini belirtti.<\/p>\n Pakistan h\u00fck\u00fcmeti, Bombay sald\u0131r\u0131lar\u0131 konusunda Hindistan’a ortak soru\u015fturma teklifinde bulundu. Pakistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u015eah Mahmud Kurey\u015fi, TV’den yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, “H\u00fck\u00fcmetimiz ortak soru\u015fturma mekanizmas\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 teklif etti. Soru\u015fturmaya yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in ekip kurmaya haz\u0131r\u0131z” dedi. Hindistan, Mumbai’de ge\u00e7en hafta 170’den fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcyle sonu\u00e7lanan ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan Pakistanl\u0131 gruplar\u0131 sorumlu tutuyor.<\/p>\n Hindistan-Pakistan gerginli\u011fi t\u0131rmand\u0131r\u0131l\u0131yordu:<\/strong><\/p>\n ABD’nin Pakistan’a askeri m\u00fcdahale plan\u0131 devreye sokuluyordu.<\/strong><\/p>\n Hindistan’\u0131n Bombay kentindeki ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar\u0131n bilan\u00e7osu a\u011f\u0131r olurken, Hindistan-Pakistan gerginli\u011fi bilin\u00e7li olarak t\u0131rmand\u0131r\u0131lmaya devam ediyor. Sald\u0131r\u0131lar\u0131 d\u00fczenleyenlerin tamam\u0131n\u0131n Pakistan k\u00f6kenli oldu\u011fu iddias\u0131na kar\u015f\u0131 Pakistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 As\u0131f Ali Zerdari “ter\u00f6ristlerin b\u00f6lgeyi sava\u015fa s\u00fcr\u00fckleyebilecek g\u00fcce sahip oldu\u011fu” uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n “M\u00fc\u015ferref, \u00fclkesinden gelen ter\u00f6rle m\u00fccadele i\u00e7in daha fazla \u00e7aba g\u00f6stermezse Pakistan’\u0131 vururuz” Bu s\u00f6zleri Obama, se\u00e7im kampanyas\u0131nda s\u00f6ylemi\u015fti. \u00d6te yandan \u0130srail ise Pakistan’\u0131 n\u00fckleer silah edinmesinden dolay\u0131 hedef g\u00f6stermi\u015fti. \u0130ngiliz The Financial Times gazetesinin 4 Aral\u0131k’ta yapt\u0131\u011f\u0131 habere g\u00f6re, Amerikan Kongresi taraf\u0131ndan ter\u00f6r tehdidi \u00fczerine haz\u0131rlanan bir raporda, uluslararas\u0131 toplumun harekete ge\u00e7memesi halinde ter\u00f6rist gruplar\u0131n n\u00fckleer silah ile eylem yapma g\u00fcc\u00fcne ula\u015fabilece\u011fi ve n\u00fckleer bir g\u00fc\u00e7 olan Pakistan’\u0131n “en zay\u0131f ve ter\u00f6rist gruplar\u0131n yollar\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi yer” oldu\u011fu yaz\u0131ld\u0131. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Rice 4 Aral\u0131k’ta Amerika’n\u0131n uyar\u0131lar\u0131n\u0131 yapmak \u00fczere Pakistan’a gitti. Geli\u015fmeler alt alta konuldu\u011funda, Hindistan’da olaylar\u0131 tetikleyen ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n Pakistan’a m\u00fcdahale plan\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n “Zay\u0131f devlet” kavram\u0131 m\u00fcdahale zeminini olu\u015fturuyordu.<\/strong><\/p>\n Amerikan Kongresi taraf\u0131ndan ge\u00e7en hafta i\u00e7inde haz\u0131rlanan raporda en zay\u0131f \u00fclke olarak Pakistan hedef g\u00f6steriliyor. Raporda, 2013 y\u0131l\u0131na kadar d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 kullan\u0131larak eylem yap\u0131labilece\u011fi vurguland\u0131. Raporda \u015fu ifadelere yer veriliyor: “Pakistan Amerika’n\u0131n g\u00fcvenli\u011fine orta vadede ciddi tehlike te\u015fkil ediyor.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn ter\u00f6rist gruplar\u0131n yolu Pakistan’da birle\u015fiyor. Pakistan m\u00fcttefik bir \u00fclke ancak bu \u00fclkede b\u00fcy\u00fck bir tehlike var. Pakistan istemeyerek de olsa Amerika’ya sald\u0131racak ter\u00f6rist bir grubun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00fclke olabilir. Zay\u0131f Devletler (Weak States) veya Ba\u015far\u0131s\u0131z Devletler (Failing States) kavram\u0131 ABD’nin k\u00fcresel stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in gerekti\u011finde m\u00fcdahale gerek\u00e7esi olarak geli\u015ftirilen bir kavram. Bu t\u00fcr devletler, “Fiziki g\u00fcvenlik ve devlet fonksiyonlar\u0131n\u0131n yetersizlikleri nedeniyle bar\u0131\u015f ve istikrara risk ve tehdit kabul edilmektedir.” 2008 y\u0131l\u0131 Zay\u0131f devletler s\u0131ralamas\u0131nda Somali ilk s\u0131rada koyulmu\u015fken Pakistan, Irak’tan sonra 9. s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n Raporu haz\u0131rlayan Amerikan Kongresi, g\u00f6revi devralacak Obama’ya Pakistan i\u00e7in yeni bir strateji belirleyerek, bu \u00fclkeyi ter\u00f6rist gruplar\u0131n etkisinden kurtarmak i\u00e7in t\u00fcm yollar\u0131n denenmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde \u00f6neride bulundu.<\/p>\n Raporla ilgili de\u011ferlendirmelerde bulunan Amerika \u0130\u00e7 G\u00fcvenlik sorumlusu Michael Chertoff’\u0131n “d\u00fcnyadaki ter\u00f6rist gruplar\u0131n h\u00e2l\u00e2 n\u00fckleer silaha sahip olacak kapasitede” oldu\u011funu s\u00f6ylemesi, ABD’nin askeri m\u00fcdahalesini me\u015frula\u015ft\u0131rma konusunda \u00fcretti\u011fi yeni bahane oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Zerdari: “militanlar b\u00f6lgeyi sava\u015fa s\u00fcr\u00fckleyebilecek g\u00fcce sahip” diyordu.<\/strong><\/p>\n Hindistan y\u00f6netiminin olaylar\u0131 Pakistan’a mal etme \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131, her f\u0131rsatta yalanlama yapan Pakistan yetkilileri, “daha \u00f6nceki vakalarda da onlar b\u00f6yle davrand\u0131, ancak sonra b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011fu ispatland\u0131” ortak bir d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yoruz. Bunun \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in bir araya gelmeliyiz” a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapt\u0131lar. Sonras\u0131nda Pakistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 As\u0131f Ali Zerdari, Hindistan’dan, Bombay’da ge\u00e7en hafta d\u00fczenlenen sald\u0131r\u0131lar y\u00fcz\u00fcnden \u00fclkesini cezaland\u0131rmamas\u0131n\u0131 istedi ve militanlar\u0131n b\u00f6lgeyi sava\u015fa s\u00fcr\u00fckleyebilecek g\u00fcce sahip oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bu a\u00e7\u0131klama Le\u015fker-i Tayibe ad\u0131ndaki ismi pek bilinmeyen ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fct\u00fcn d\u0131\u015far\u0131dan desteklendi\u011fi ve kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n Ter\u00f6re kar\u015f\u0131 b\u00f6lgesel savunma \u00f6nerisi geliyordu.<\/strong><\/p>\n Pakistan, uluslararas\u0131 kamuoyuna da gereken yan\u0131t\u0131 vermekte gecikmedi. Pakistan ordusu, Afganistan s\u0131n\u0131r\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda hava sald\u0131r\u0131s\u0131 d\u00fczenlendi ve 30 militan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Di\u011fer yandan \u00c7in’le Hindistan’\u0131n ter\u00f6re kar\u015f\u0131 ortak askeri tatbikat yapacak olmas\u0131 Atlantik \u00f6tesinden gelen tehditlerin engellenmesi y\u00f6n\u00fcnde bir ad\u0131m olarak de\u011ferlendirilebilir. \u00c7in Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Huang \u015e\u00fceping, “6-14 Aral\u0131k tatbikat\u0131 dost Pakistan’a mesaj vermeye y\u00f6nelik de\u011fildir” dedi. Bununla birlikte Medvedev, 3 g\u00fcnl\u00fck Hindistan ziyaretinden \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, 171 ki\u015finin \u00f6lmesine neden olan ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n, ziyaretini engellemeyece\u011fini belirtti. Korkman\u0131n ter\u00f6ristlerin ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve onlara verilecek tek yan\u0131t\u0131n, kesinlikle korkmad\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmesi oldu\u011funu vurgulad\u0131. Hindistan ile ter\u00f6rle m\u00fccadele konusunda kapsaml\u0131 i\u015fbirli\u011fi yapmaya haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Hindistan’\u0131n en etkin ve baz\u0131 eyaletlerde iktidarda olan Hindistan Kom\u00fcnist Partisi (Marksist) b\u00f6lge \u00fczerinde oynanan oyuna kar\u015f\u0131 \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapt\u0131. A\u00e7\u0131klamada “Bu t\u00fcr barbarl\u0131k su\u00e7lar\u0131, art\u0131k hem Hindistan hem de Pakistan halklar\u0131n\u0131n d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131 ve ahengi i\u00e7in ortak bir tutum geli\u015ftirmesinin, t\u00fcm derece ve renkleriyle k\u00f6ktencili\u011fe ve ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 sava\u015fma zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fini insanlar\u0131n anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r” denildi. B\u00f6lge, tehdit ve \u00e7e\u015fitli \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00fczerinden ABD’nin, Asya’n\u0131n i\u00e7lerine girme plan\u0131n\u0131 ya\u015farken ayn\u0131 zamanda bu s\u00fcrece direnecek \u00c7in, Rusya ve di\u011fer b\u00f6lgesel ittifak dinamiklerini olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Irak’tan sonra d\u00fcnyan\u0131n yeni cephesinin Pakistan-Hindistan s\u0131n\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n <\/p>\n
\n