{"id":1597,"date":"2009-07-25T13:22:02","date_gmt":"2009-07-25T13:22:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2009\/07\/25\/sn-gulun-cin-ziyareti-ve-soru-isaretleri\/"},"modified":"2009-07-25T13:22:02","modified_gmt":"2009-07-25T13:22:02","slug":"sn-gulun-cin-ziyareti-ve-soru-isaretleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2009\/agustos-2009\/sn-gulun-cin-ziyareti-ve-soru-isaretleri\/","title":{"rendered":"SN. G\u00dcL\u2019\u00dcN \u00c7\u0130N Z\u0130YARET\u0130 VE SORU \u0130\u015eARETLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu\u2019nun Almanya&#8217;daki T\u00fcrkevi toplant\u0131s\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada: \u201cRusya ile \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc (\u015e\u0130\u00d6) konusunda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerini\u201d, kendi deyimiyle \u201cfiks \u00fcyeli\u011fin m\u00fcmk\u00fcn olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak g\u00f6zlemci olunabilece\u011fini\u201d s\u00f6ylemesi ve yap\u0131lan ele\u015ftiriler \u00fczerine: \u201cAsya&#8217;n\u0131n y\u00fckseli\u015fini kendisinin de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, hatta bu nedenle &#8216;fazla Asyac\u0131 olmakla&#8217; ele\u015ftirildi\u011fini belirtmesi ve ard\u0131ndan Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl\u2019\u00fcn \u00c7in ziyareti, olumlu bir ad\u0131m olarak alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Ancak Sn. G\u00fcl\u2019\u00fcn K\u0131rg\u0131zistan\u2019a, &#8220;ABD\u2019ye \u00fcs sa\u011flamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde telkinlerde bulundu\u011fu&#8221; \u015feklindeki haberler kafalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">K\u0131rg\u0131z y\u00f6netiminin daha \u00f6nce kapat\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde karar ald\u0131\u011f\u0131 Manas askeri \u00fcss\u00fc, Abdullah G\u00fcl&#8217;\u00fcn devreye girmesiyle mi yeniden ABD&#8217;nin hizmetine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Rus kaynaklar\u0131ndan al\u0131nan bilgiye g\u00f6re, K\u0131rg\u0131zistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Kurbanbek Bakiyev&#8217;in Manas&#8217;la ilgili karar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesinde, Abdullah G\u00fcl&#8217;\u00fcn 27 May\u0131s&#8217;ta Bi\u015fkek&#8217;e ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ziyaret \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131. Rus bas\u0131n\u0131, ABD yetkilileriyle K\u0131rg\u0131z y\u00f6netimi aras\u0131nda \u00fcss\u00fcn transit noktas\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 konusunda yeni bir anla\u015fma imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131, anla\u015fma \u00e7er\u00e7evesinde ABD&#8217;nin K\u0131rg\u0131zistan&#8217;a 1 milyar dolar yard\u0131m yapaca\u011f\u0131n\u0131 ve bunun da muhtemelen T\u00fcrkiye&#8217;den bu \u00fclkeye do\u011frudan yat\u0131r\u0131m \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.\u00a0\u00a0 K\u0131rg\u0131zistan ile ABD aras\u0131nda Manas \u00fcss\u00fcn\u00fcn kapat\u0131lmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde var\u0131lan anla\u015fma, K\u0131rg\u0131z Parlamentosu taraf\u0131ndan da onaylanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Maalesef\u00a0 T\u00fcrkiye, &#8220;belge diye bir k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131 ile enerjisini t\u00fcketirken\u201d acaba, Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl, K\u0131rg\u0131zistan ziyaretinde\u00a0Devlet Ba\u015fkan\u0131 Kurmanbek Bak\u0131yev&#8217;i, ABD askerlerini \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmak karar\u0131ndan vazge\u00e7irmeye mi u\u011fra\u015fm\u0131\u015ft\u0131?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">G\u00fcl ve Bak\u0131yev, ziyaret s\u0131ras\u0131nda Afganistan&#8217;daki uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara destek verilmesini i\u00e7eren bir anla\u015fmaya da imza atm\u0131\u015ft\u0131. K\u0131rg\u0131z uzmanlar, T\u00fcrkiye&#8217;nin &#8220;Rusya&#8217;ya fazla g\u00fcvenmenin ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 dezavantajlar&#8221; konusunda K\u0131rg\u0131z h\u00fck\u00fcmetini uyard\u0131\u011f\u0131n\u0131 da vurgulam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Bu arada, Sn. G\u00fcl\u2019\u00fcn \u00c7in ve Sincan ziyaretinden k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, Uygur T\u00fcrkleri ile \u00c7in askerleri ve polisleri aras\u0131nda sald\u0131r\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flamas\u0131 ve y\u00fczlerce masum insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7mas\u0131, olduk\u00e7a \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc sorular\u0131 ve senaryolar\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Ve \u0130stanbul\u2019daki protesto mitingine kat\u0131lan Uygur as\u0131ll\u0131 bir kad\u0131n\u0131n: \u201cT\u00fcrkiye\u2019den, \u00c7in katliamlar\u0131n\u0131 yerinde g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek ve d\u00fcnyaya g\u00f6stermek \u00fczere, neden bir tek bile bas\u0131n mensubu oraya gitmiyor da, burada oturup Bat\u0131l\u0131 ve kas\u0131tl\u0131 kaynaklar\u0131n \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f haber ve yorumlar\u0131n\u0131 aktarmakla yetiniyor?\u201d sorusu, hem marazl\u0131 medyan\u0131n, hem de AKP iktidar\u0131n\u0131n ve \u00f6zellikle de \u201cT\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck\u201d istismar\u0131 yapanlar\u0131n y\u00fczlerine vurulan bir \u015famard\u0131. Cumhurba\u015fkan\u0131 ve Ba\u015fbakan\u0131n, acilen \u00c7in nezdinde giri\u015fimlerde bulunmas\u0131 ve i\u015flenen korkun\u00e7 cinayet ve i\u015fkencelerin durdurulmas\u0131 laz\u0131md\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Ama maalesef tepkilerde yetersiz ve etkisiz kal\u0131nmaktayd\u0131. \u00c7ifte standartl\u0131 Bat\u0131 ise, \u00c7in\u2019i incitmekten ka\u00e7\u0131nmaktayd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Bu arada \u00c7in hammaddeyi kesti diye ABD ve AB \u015fa\u015fk\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in al\u00fcminyum, boksit, \u00e7inko, magnezyum, kok k\u00f6m\u00fcr\u00fc ve silikon gibi baz\u0131 hammaddelerin ihracat\u0131na k\u0131s\u0131tlama getirince harekete ge\u00e7en ABD ve Avrupa Birli\u011fi (AB) D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;ne (DT\u00d6) ortak bir \u015fik\u00e2yet ba\u015fvurusu yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in s\u0131n\u0131rlama getirdi\u011fi hammaddelerin bir\u00e7o\u011funun ana tedarik\u00e7isi konumundayd\u0131. \u00d6rne\u011fin d\u00fcnya genelinde magnezyum \u00fcretiminin y\u00fczde 70-80&#8217;i \u00c7in taraf\u0131ndan yap\u0131lmaktayd\u0131. \u00c7in ihracat k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131 resmi olarak &#8220;\u00c7evrenin ve do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131&#8221;\u00a0\u00a0 olarak a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">K\u0131saca, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00c7in ve Rusya ile iyi ili\u015fkiler kurmas\u0131, tarihi bir f\u0131rsatt\u0131. Bu hem \u00fclkemizin Avrupa ve Amerika\u2019ya kar\u015f\u0131 elini g\u00fc\u00e7lendirip kozlar\u0131n\u0131 art\u0131racakt\u0131, hem de Asya, zaten T\u00fcrkiye\u2019nin tabii ve tarihi mecras\u0131yd\u0131. Ancak bu t\u00fcr ziyaret ve ili\u015fkilerde ba\u015far\u0131n\u0131n \u015fart\u0131, samimi davranmak, ciddi ve cesaretli bir tav\u0131r tak\u0131nmakt\u0131. Yani ABD ve AB\u2019nin ve tabii \u0130srail\u2019in, gizli el\u00e7isi havas\u0131n\u0131 yans\u0131tacak tutum ve davran\u0131\u015flardan mutlaka sak\u0131nmak laz\u0131md\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi kendisine g\u00fcvenmeyenlere ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenece\u011fini sanmak yanl\u0131\u015ft\u0131. Ve tabi \u00c7in\u2019in Uygur T\u00fcrklerine daha adil davranmas\u0131 ve temel insan haklar\u0131na sayg\u0131 duymas\u0131 i\u00e7in de giri\u015fimler art\u0131r\u0131lmal\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Cumhurba\u015fkan\u0131 ve Ba\u015fbakan\u0131n:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Ciddi tedbir ve te\u015febb\u00fcslere d\u00f6n\u00fc\u015fmeyen ve a\u011f\u0131zlar\u0131ndan sanki c\u0131mb\u0131zla s\u00f6k\u00fclen c\u0131l\u0131z tepkileri de maalesef derde derman olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ve hele, AKP Sanayi ve Ticaret Bakan\u0131 Nihat Erg\u00fcn; \u00f6nce gaza gelip Yozgat\u2019ta: \u201c\u00c7in mallar\u0131na boykot uygulanmas\u0131 yolunda\u201d \u00e7a\u011fr\u0131 yapmas\u0131, ama hemen ard\u0131ndan Ba\u015fbakandan z\u0131lg\u0131t yiyince Kayseri\u2019de: \u201cH\u00fck\u00fcmetimizin b\u00f6yle bir karar\u0131 yoktur. Ben sadece sivil giri\u015fimlere terc\u00fcman olmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m\u201d \u015feklinde geri ad\u0131m atmas\u0131, bunlar\u0131n ciddiyet ve cesaret ayar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Sincan sanc\u0131s\u0131n\u0131n perde arkas\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki olaylar\u0131 yak\u0131ndan izleyenler \u015funlar\u0131 anlat\u0131yor:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Protestolar Uygur halk\u0131n\u0131n giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fen bask\u0131 rejimine hakl\u0131 \u00f6fkesini yans\u0131tmaktad\u0131r. 100 bin kadar Uygur siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve dinsel inan\u00e7lar\u0131 nedeniyle cezaevinde yatmaktad\u0131r. Halk\u0131n \u00f6fkeli olmas\u0131 i\u00e7in sebep \u00e7ok. Her alanda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k kurban\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Son protestolar ise Guangdong vilayetinde Uygur i\u015f\u00e7ilerinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi konusunda \u00c7in h\u00fck\u00fcmet yetkililerinin sessiz kalmas\u0131 ve su\u00e7lular\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 \u00fczerine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Kad\u0131n erkek y\u00fczlerce \u00f6l\u00fc ve binlerce yaral\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in polisi g\u00f6stericileri \u015fiddetle bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f; kalabal\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine ate\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sertlik \u00fczerine, Uygurlar\u0131n da baz\u0131lar\u0131 kendilerini tutamay\u0131p \u00c7inlilerin d\u00fckk\u00e2nlar\u0131na, ara\u00e7lar\u0131na sald\u0131r\u0131rlar, ya\u011fmalama olaylar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Uygurlar\u0131n dili ve dini b\u00fcy\u00fck bask\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Oysa \u00c7in Anayasas\u0131, Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;da Uygur dilinin \u00c7ince ile birlikte resm\u00ee dil olmas\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Ama \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti bu anayasal hakka bile riayet etmiyor. 2003&#8217;ten beri okullarda ve \u00fcniversitelerde Uygur dili tamamen yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in h\u00fck\u00fcmeti g\u00f6stermelik olarak camileri a\u00e7\u0131k tutuyor ama camiye giden herkes \u00c7in sivil polisinin takibine u\u011framaktad\u0131r. Dindar M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu i\u00e7in hapse girmi\u015f binlerce ki\u015fi vard\u0131r. Ayr\u0131ca \u00f6\u011frencilerin, \u00f6\u011fretmenlerin, memurlar\u0131n ve 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndakilerin camiye gitmesi kesinlikle yasakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stericileri derhal serbest b\u0131rakmas\u0131 ve Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;daki \u00f6l\u00fc ve yaral\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131 do\u011fru olarak a\u00e7\u0131klamas\u0131 i\u00e7in bask\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n tarihi ve talihsizli\u011fi<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">&#8220;Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;\u0131n tarih\u00e7esi&#8221; hakk\u0131nda bilgi sahibi olmam\u0131z laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bilgiler, &#8220;bug\u00fcnk\u00fc direni\u015f&#8221;in sebebini anlamam\u0131za da yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">M.\u00d6. 8. asra kadar uzanan ve \u0130skitler&#8217;e, Hunlar&#8217;a, G\u00f6kt\u00fcrk&#8217;lere, Karluk ve Karahanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;na &#8220;be\u015fiklik&#8221; yapm\u0131\u015f bu topraklar, her zaman i\u015ftah kabartm\u0131\u015ft\u0131r!.. \u00c7\u00fcnk\u00fc o topraklarda &#8220;maden&#8221; vard\u0131r, &#8220;petrol&#8221; vard\u0131r, &#8220;do\u011falgaz&#8221; vard\u0131r!.. 1 milyon 824 bin 418 kilometrekarelik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne sahip bu \u00fclkeye, K\u0131z\u0131l \u00c7in y\u00f6netimi,\u00a0 &#8220;Xinjiang&#8221;\u00a0ismini koymu\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar i\u00e7in, &#8220;yeni toprak&#8221;t\u0131r Do\u011fu T\u00fcrkistan!.. Bu topraklara 1877&#8217;de \u00c7in-Man\u00e7u istil\u00e2s\u0131 ile el konulup, 1884&#8217;te bu ad tak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">1949&#8217;daki &#8220;Kom\u00fcnist \u00c7in i\u015fgali&#8221;nden sonra da, bu topraklara 1 Ekim 1955&#8217;ten bu yana &#8220;Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi&#8221; yaftas\u0131 as\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00a0Bu &#8220;esir \u00fclke&#8221;de, 1863 y\u0131l\u0131nda Yakup Han taraf\u0131ndan &#8220;\u015eark\u00ee T\u00fcrkistan \u0130sl\u00e2m Devleti&#8221; kurulmu\u015f ve hemen &#8220;Osmanl\u0131&#8217;ya biat&#8221; edilmi\u015f, \u00fclkede Sultan Abd\u00fclaziz Han ad\u0131na &#8220;hutbe&#8221;ler okunmu\u015f, &#8220;para&#8221;lar da yine Abd\u00fclaziz Han ad\u0131na bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Yakup Han&#8217;\u0131n 1877&#8217;deki ani ve \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00fclke yine kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">O g\u00fcne kadar \u00fclke semalar\u0131nda dalgalanan &#8220;Osmanl\u0131 sancaklar\u0131&#8221;n\u0131n yerini, yine &#8220;\u00c7in bayraklar\u0131&#8221; alm\u0131\u015ft\u0131r!..<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u0130\u015fte, o y\u0131l &#8220;Xinjiang&#8221; demi\u015ftir \u00c7inliler buraya &#8220;yeni toprak, yeni eyalet&#8221; anlam\u0131ndad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">1930&#8217;lara kadar s\u00fcrer bu istila&#8230;<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">12 Kas\u0131m 1933&#8217;te, yeniden &#8220;Do\u011fu T\u00fcrkistan \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti&#8221; il\u00e2n edilmi\u015f ve Mustafa Kemal bunlara sahip \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Yeni &#8220;T\u00fcrk\/\u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti&#8221;nin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hac\u0131 Kas\u0131m Can, Hindistan&#8217;\u0131n Bombay \u015fehrinden telgraf \u00e7eker Ankara&#8217;ya:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">&#8220;G\u00f6kbayrak&#8217;tan Albayra\u011fa sel\u00e2m!&#8221;<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Ne ac\u0131 ki;<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Bu &#8220;m\u00fcjde&#8221;nin \u00fczerinden sadece 4 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra, yani 1937&#8217;de, bu T\u00fcrk-\u0130slam Cumhuriyeti Rus-\u00c7in i\u015fbirli\u011fi ile yine da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">11 Kas\u0131m 1944&#8217;te, bu defa &#8220;3 Vil\u00e2yet \u0130nk\u0131lab\u0131&#8221; olarak bilinen ayaklanmalar sonucu, Gulca \u015fehrinde &#8220;Do\u011fu T\u00fcrkistan Cumhuriyeti&#8221; il\u00e2n edilmi\u015f ve bir defa daha; Ay-Y\u0131ld\u0131zl\u0131 &#8220;G\u00f6kbayrak&#8221; dalgalanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Maalesef, o da 5 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015f, 1949&#8217;da, Stalin&#8217;in onay\u0131yla; \u00c7in, bir defa daha Do\u011fu T\u00fcrkistan&#8217;\u0131 i\u015fgal alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">O g\u00fcnden bu yana da;<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">N\u00fcfusu 30-35 milyonu bulan Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131 &#8220;var olma&#8221; m\u00fccadelesi vermekte, K\u0131z\u0131l \u00c7in y\u00f6netimi ise &#8220;yok etme&#8221; stratejisi uygulamaktad\u0131r!..<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Bakmay\u0131n, ad\u0131n\u0131n &#8220;Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi&#8221; oldu\u011funa!.. 1982 \u00c7in Anayasas\u0131&#8217;nda da yer alan bu &#8220;\u00f6zerklik&#8221; kavram\u0131, sadece &#8220;k\u00e2\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcnde&#8221; ve laftad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00d6zerk y\u00f6netim, tamamen &#8220;\u00c7in Kom\u00fcnist Partisi&#8217;nin tahakk\u00fcm\u00fc ve idaresi&#8221; alt\u0131ndad\u0131r!.. Do\u011fu T\u00fcrkistan halk\u0131, kendi &#8220;\u00f6z&#8221; yurdunda &#8220;az\u0131nl\u0131k&#8221; muamelesi g\u00f6rmekte ve her t\u00fcrl\u00fc haklar\u0131 da gasp edilmi\u015f durumdad\u0131r. B\u0131rak\u0131n &#8220;hak&#8221;lar\u0131n\u0131, &#8220;namus&#8221;lar\u0131 bile gasp edilip tecav\u00fcze u\u011framaktad\u0131r. Zaten son olaylar da, &#8220;namussuz&#8221;lara kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan bir &#8220;namus m\u00fccadelesi&#8221; olarak okunmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Ve tabi bu arada; \u00c7in\u2019i kar\u0131\u015ft\u0131rmak ve \u00c7in-T\u00fcrkiye ili\u015fkilerini bozmak isteyen Siyonist ve emperyalist odaklar\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131 da hesaba kat\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Sn. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n tarihi ziyareti sonras\u0131, \u00c7in-T\u00fcrkiye ortak askeri tatbikatlar\u0131n planland\u0131\u011f\u0131, her iki \u00fclkenin \u00e7ok \u00f6nemli ticari ve kredi anla\u015fmalara haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7te Han \u00c7inlilerinin Uygur T\u00fcrklerine sald\u0131rt\u0131lmas\u0131 anlaml\u0131d\u0131r ve \u00fczerinde dikkatle durulmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Soros\u2019un A\u00e7\u0131k Radyo\u2019su (Radio Free Europe)n\u0131n\u00a0 K\u0131z\u0131l \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 Uygur T\u00fcrklerini niye destekleyip k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131n\u0131?<\/span><\/strong><\/li>\n<li><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Rabiya Kadir\u2019in, kendi itiraf\u0131yla \u201cK\u00fclt\u00fcr Devrimi\u2019nden sonra Uygur T\u00fcrkleri\u2019ne tan\u0131nan f\u0131rsatlarla\u201d \u00e7ama\u015f\u0131rc\u0131l\u0131ktan \u00c7in\u2019in en zengin yedinci ki\u015fisi durumuna\u201d nas\u0131l ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131? (AlterNet rop\u00f6rtaj\u0131, Richard Gale ve Gary Null, 24 Haziran 2009)<\/span><\/strong><\/li>\n<li><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in Kom\u00fcnist Partisi Ulusal Kongresi\u2019ne y\u00fcksek r\u00fctbeli bir \u00fcye olarak atan\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve Uygur T\u00fcrkleri Ulusal Kongresinde g\u00f6rev al\u0131\u015f\u0131n\u0131!<\/span><\/strong><\/li>\n<li><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Amerikan yetkililerine gizli belgeler vermek, devlet s\u0131rlar\u0131n\u0131 if\u015fa etmek su\u00e7undan 8 y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131p, 6 y\u0131l sonra ABD\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131!<\/span><\/strong><\/li>\n<li><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Uygur-Amerikan Derne\u011fi ile D\u00fcnya Uygur Kongresi\u2019nin en \u00f6nemli mali destek\u00e7isi Siyonist neo-con \u201cNational Endowment for Democracy.\u201d (NED) ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l i\u00e7inde bu iki kuruma ni\u00e7in 550.000$ yard\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131? (Washington Post, David Montgomery, 9.7.2009)<\/span><\/strong><\/li>\n<li><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Rabiya Kadir\u2019in e\u015fi S\u0131d\u0131k Ruzi\u2019nin, Soros\u2019un Radio Free Europe\u2019unda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131. (Washington Post, David Montgomery, 9.7.2009)<\/span><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Velhas\u0131l Uygur T\u00fcrklerinin hakl\u0131 davalar\u0131n\u0131n ve sorunlar\u0131n\u0131n baz\u0131 \u015feytani \u00e7evrelerce istismar edilip kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmadan olaylar\u0131 yorumlamal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">&#8220;D\u00fcnyan\u0131n &#8216;kapitalist&#8217; kanad\u0131, So\u011fuk Sava\u015f&#8217;\u0131n bitmesi ve internetin s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fan ticaret g\u00fcc\u00fcyle &#8216;k\u00fcreselle\u015firken&#8217;, hi\u00e7 beklemedi\u011fi bir m\u00fcttefikle bulu\u015ftu: \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi kapitalizmin yeni uydusuydu.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">&#8216;\u00c7in mucizesi&#8217;, kom\u00fcnist oldu\u011funu savunan bir partinin y\u00f6netti\u011fi bu dev \u00fclkeye Bat\u0131l\u0131 sermayenin akmas\u0131, a\u00e7\u0131lan fabrikalarda bo\u011faz toklu\u011funa \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan i\u015f\u00e7iler ve \u00fclkenin d\u0131\u015f ticaret fazlas\u0131ndan elde edilen trilyonlarca dolar\u0131n tekrar Amerikan devlet tahvillerine yat\u0131r\u0131lmas\u0131na dayan\u0131yordu.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00dclkenin, S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcman Uygur T\u00fcrkler&#8217;inin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Sincan eyaletinin ba\u015fkenti Urum\u00e7i&#8217;de ya\u015fan\u0131lan &#8216;etnik temizlik&#8217; zaten bu fa\u015fizmin do\u011fal sonucuydu. Neden Uygurlar, ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklardan \u00e7ok uzaklardaki bir kentte, Guangdong&#8217;daki bir fabrikada iki Uygur&#8217;un \u00f6l\u00fcm\u00fc ve 81&#8217;inin yaralanmas\u0131yla sonu\u00e7lanan olaylar\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in soka\u011fa d\u00f6k\u00fcl\u00fcyordu?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in&#8217;de, 2006 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren bir kanun, devlet yetkililerine, Uygur T\u00fcrkler&#8217;ini zorla, \u00fclkenin bir ba\u015fka kentine g\u00f6t\u00fcr\u00fcp, istedikleri fabrikalarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma hakk\u0131 tan\u0131yordu!<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Bug\u00fcne kadar \u00f6zellikle binlerce Uygur kad\u0131n, ailelerinden zorla kopar\u0131l\u0131p, \u00fclkenin \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan Han \u00c7inlileri&#8217;nin bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerdeki fabrikalarda birer k\u00f6le-i\u015f\u00e7i olarak istihdam ediliyordu.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Bu kad\u0131nlar\u0131n \u00c7inliler ile zorla evlendirildikleri, \u00e7ocuk sahibi olduklar\u0131, bu yolla, Uygur T\u00fcrkleri&#8217;ne kar\u015f\u0131 sinsi bir etnik temizlik ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 biliniyordu.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n normal bir \u00fclkede ya\u015fanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor, ancak fa\u015fizmde rastlanabiliyordu.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Urum\u00e7i n\u00fcfusunun y\u00fczde 75.3&#8217;\u00fc Han \u00c7inlisi, y\u00fczde 12.8&#8217;i Uygur T\u00fcrk&#8217;\u00fcnden olu\u015fuyordu. N\u00fcfus yap\u0131s\u0131 zorla de\u011fi\u015ftirilerek bu hale getiriliyordu. B\u00f6yle bir n\u00fcfus oran\u0131nda &#8216;az\u0131nl\u0131k millet&#8217; eline b\u0131\u00e7ak ve sopa al\u0131p nas\u0131l \u00e7o\u011funlu\u011fa sald\u0131rabiliyordu? Ya delirmi\u015f olmas\u0131, ya da art\u0131k bu d\u00fcnyada kaybedecek hi\u00e7bir \u015feyi kalmad\u0131\u011f\u0131na inanmas\u0131 gerekiyordu!<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">ABD \u0130statistik B\u00fcrosu raporu: \u00c7in\u2019in y\u00fckseli\u015fi \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">AB&#8217;nin resmi istatistik organ\u0131 Eurosat&#8217;\u0131n Mart 2009 tarihli &#8220;Statistics in Focus&#8221; yay\u0131n\u0131nda d\u00fcnyada y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnleri pazar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Thomas Meri imzal\u0131 bir rapor yay\u0131ml\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 &#8220;\u00c7in mallar\u0131 ucuz ve kalitesizdir&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc art\u0131k terk etmek zorunda kal\u0131yor, \u00c7in&#8217;in ekonomik ba\u015far\u0131lar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcmsemenin yerini hayranl\u0131\u011fa b\u0131rak\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Eurosat&#8217;\u0131n raporu, d\u00fcnya y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u0131n\u0131n \u00c7in sayesinde b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sapt\u0131yordu. 2001-2006 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bu mallar\u0131n ihracat art\u0131\u015f oran\u0131 y\u00fczde 5 olmu\u015ftu. Bu b\u00fcy\u00fcme, d\u00fcnya ticaretinde \u00c7in&#8217;in ihracat pay\u0131n\u0131n artmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in&#8217;in y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnleri pazar\u0131ndaki pay\u0131 s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcyordu. 1995 y\u0131l\u0131nda, \u00c7in&#8217;in pay\u0131 y\u00fczde 2,1 iken 2006 y\u0131l\u0131nda ABD ve AB&#8217;yi ge\u00e7erek birinci olmu\u015ftu. <strong>Ancak \u00c7in\u2019in yeni ve adil bir medeniyette k\u00f6\u015fe ta\u015f\u0131 olmas\u0131 ve sayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131 i\u00e7in, temel insan haklar\u0131n\u0131 t\u00fcm halk\u0131na sa\u011flamas\u0131 ve \u00f6zellikle M\u00fcsl\u00fcman Uygurlara y\u00f6nelik bask\u0131 ve barbarl\u0131klar\u0131 b\u0131rakmas\u0131 gerekiyordu.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Hong Kong, \u00c7in&#8217;in ihracat \u00fcss\u00fc yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Eurosat&#8217;\u0131n raporunda \u00c7in&#8217;in y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u0131nda pay\u0131n\u0131n y\u00fczde 16,9&#8217;u oldu\u011fu belirtiliyor. ABD&#8217;ninki ise y\u00fczde 16,8\u2019de kal\u0131yordu. Hong Kong&#8217;u da kat\u0131nca \u00c7in&#8217;in d\u00fcnyadaki pay\u0131 y\u00fczde 23,7\u2019ye ula\u015f\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">2006 y\u0131l\u0131nda Hong Kong&#8217;un 87,6 milyar Avro y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc ihra\u00e7 etti\u011fi bilgisi veriliyordu. Bu miktardaki \u00fcr\u00fcn ku\u015fkusuz Hong Kong&#8217;da \u00fcretilmiyor, K\u0131ta \u00c7in&#8217;i Hong Kong&#8217;u ihracat \u00fcss\u00fc olarak de\u011ferlendiriyordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">K\u0131sacas\u0131, d\u00fcnyada sat\u0131lan y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinin d\u00f6rtte biri \u00c7in&#8217;den geliyordu!<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">ABD, AB ve Japonya havlu atm\u0131\u015ft\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">2003 y\u0131l\u0131na kadar y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc ihracat\u0131nda d\u00fcnya birincisi ABD&#8217;ydi. \u015eimdi y\u00fczde 17 dolay\u0131ndaki pay\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">AB \u00fclkelerinin ise tek ba\u015flar\u0131na \u00c7in&#8217;le ba\u015f etmeleri m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fcyordu. Almanya&#8217;n\u0131n d\u00fcnya pay\u0131 y\u00fczde 7,68, \u0130ngiltere&#8217;ninki y\u00fczde 5,88, Fransa&#8217;n\u0131n oran\u0131 \u00c7in&#8217;in alt\u0131da birinden d\u00fc\u015f\u00fck: y\u00fczde 4,37 oluyordu. AB, 27 \u00fcye \u00fclkenin toplam\u0131yla d\u00fcnyada ancak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl\u00fc\u011fe ula\u015fabiliyordu. Oysa 2006 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 15\u2019i buluyordu. Bir d\u00f6nem d\u00fcnya ikincili\u011fini b\u0131rakmayan Japonya&#8217;n\u0131n 2006 y\u0131l\u0131ndaki oran\u0131 \u00c7in&#8217;in \u00fc\u00e7te biri kadar yani y\u00fczde 8\u2019de kal\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in&#8217;in 2000 y\u0131l\u0131ndan itibaren h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda, ABD ve AB tutunam\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">2001-2006 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00c7in&#8217;in y\u00fcksek teknoloji pazar\u0131ndaki pay\u0131n\u0131n ortalama art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 y\u00fczde 31,5, y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinin \u00c7in&#8217;in toplam ihracat\u0131ndaki pay\u0131 da y\u00fczde 28,2\u2019yi buluyordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">2007 y\u0131l\u0131nda bu sekt\u00f6rlerin toplam katma de\u011feri 748 milyar dolarla \u00c7in&#8217;in gayri safi milli has\u0131las\u0131n\u0131n y\u00fczde 4,6&#8217;s\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu. \u0130hra\u00e7 edilen miktar, 347 milyar dolar\u0131 a\u015f\u0131yordu. <strong>Ama ne var ki, \u00c7in\u2019de milli gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda korkun\u00e7 haks\u0131zl\u0131klar ya\u015fan\u0131yor, Sincan\u2019daki M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrklerin m\u00fclkleri ya\u011fmalan\u0131yor, emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilmiyordu.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in, bilgisayar ve cep telefonunda a\u00e7\u0131k ara \u00f6ne f\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131!<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">Y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinde, \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00c7in, &#8216;bilgisayar-ofis makinalar\u0131&#8217; ile &#8216;elektronik-telekom\u00fcnikasyon&#8217;da a\u00e7\u0131k ara \u00f6nde. 2006 y\u0131l\u0131nda, &#8216;Bilgisayar-ofis makinalar\u0131&#8217; grubunda \u00c7in&#8217;in pay\u0131 y\u00fczde 33,4. Bu \u00fcr\u00fcn grubunda ABD&#8217;nin pay\u0131 y\u00fczde 10,8, AB&#8217;ninki y\u00fczde 8, Japonya&#8217;n\u0131nki ise y\u00fczde 5,8.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in pay\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131 olan &#8216;havac\u0131l\u0131k-uzay&#8217;, &#8216;askeri donan\u0131m&#8217; ve &#8216;eczac\u0131l\u0131k&#8217;taki pay\u0131n\u0131 ise h\u0131zla art\u0131r\u0131yordu. 2009 y\u0131l\u0131nda \u00c7in kendi \u00fcretimi yolcu u\u00e7aklar\u0131n\u0131 hizmete sokmaya haz\u0131rlan\u0131yordu. Uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00c7in&#8217;in kat etti\u011fi yol, Bat\u0131&#8217;da b\u00fcy\u00fck \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla izleniyordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in, ge\u00e7en y\u0131l, &#8216;D\u0131\u015fa A\u00e7\u0131lma ve Reform&#8217; politikas\u0131na ge\u00e7i\u015fin 30. y\u0131l\u0131n\u0131 g\u00f6steri\u015fli t\u00f6renlerle kutlam\u0131\u015ft\u0131. Son 30 y\u0131lda b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131 ortalamas\u0131 y\u00fczde 9,8\u2019i ge\u00e7iyordu. Tarihte bu ba\u015far\u0131y\u0131 yakalam\u0131\u015f bir ba\u015fka \u00fclke yoktu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in\u2019de, \u00f6ncelik tar\u0131mda olmak \u00fczere \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fcretim temeli olu\u015fturuldu. 1978 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde \u00c7in toplumu, temel refah g\u00f6stergelerinde b\u00fcy\u00fck ilerleme kaydediyordu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">E\u011fitim s\u00fcresi sekiz y\u0131la, \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 340 milyona \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u00c7in devlet \u00fcniversiteleri, geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerinkiyle rekabet edebilecek d\u00fczeye y\u00fckseldi. 2002 y\u0131l\u0131nda \u00c7in, fen bilimleri ve teknoloji e\u011fitimi alm\u0131\u015f 590 bin \u00fcniversite mezununa sahipti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c7in, ara\u015ft\u0131rma geli\u015ftirmeye ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 miktar a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyada ikinci \u00fclkeydi. Son 10 y\u0131lda Ar-Ge harcamalar\u0131 y\u00fczde 17&#8217;lik art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015fti. Art\u0131\u015fta en b\u00fcy\u00fck pay \u00c7in devlet i\u015fletmelerine aitti. <strong>Ve i\u015fte \u00c7in\u2019in bu geli\u015fmeyi yakalamas\u0131nda, Do\u011fu T\u00fcrkistan-Sincan \u00fclkesinin ve \u00e7al\u0131\u015fkan Uygur T\u00fcrklerinin \u00f6nemli pay\u0131 asla ink\u00e2r edilemezdi ve \u00c7in y\u00f6netiminden bunun k\u0131ymetini bilmesi beklenirdi. Yani tutundu\u011fu dal\u0131 kesmemeliydi. Uygulanan soyk\u0131r\u0131m vah\u015fetine art\u0131k son verilmeliydi.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif;\">\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu\u2019nun Almanya&#8217;daki T\u00fcrkevi toplant\u0131s\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada: \u201cRusya ile \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc (\u015e\u0130\u00d6) konusunda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerini\u201d, kendi deyimiyle \u201cfiks \u00fcyeli\u011fin m\u00fcmk\u00fcn olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak g\u00f6zlemci olunabilece\u011fini\u201d s\u00f6ylemesi ve yap\u0131lan ele\u015ftiriler \u00fczerine: \u201cAsya&#8217;n\u0131n y\u00fckseli\u015fini kendisinin de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, hatta bu nedenle &#8216;fazla Asyac\u0131 olmakla&#8217; ele\u015ftirildi\u011fini belirtmesi ve ard\u0131ndan Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl\u2019\u00fcn \u00c7in ziyareti, olumlu bir ad\u0131m olarak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[99],"tags":[],"class_list":["post-1597","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agustos-2009"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1597\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}