\n| \n \t\t\tErbakan'\u0131n Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde, \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Rafsancani'nin resmi ziyareti s\u0131ras\u0131nda, \u0130ran Gaz projesi b\u00fcy\u00fck \u00fcmitlerle imzalanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ran, T\u00fcrkiye'nin Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu b\u00f6lgesinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak, Ankara'ya kadarki b\u00f6lgeyi besleyecekti. \t\t\t<\/p>\n \t\t\t\u0130ran'\u0131n dev do\u011fal gaz rezervleri vard\u0131 ve bundan bizim yararlanmam\u0131z da son derece do\u011fald\u0131. Ekonomik a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ak\u0131lc\u0131 bir projeydi. Kimin nereye kadar boru hatt\u0131 d\u00f6\u015feyece\u011fi dahi belirlendi ve bir anla\u015fma imzaland\u0131. Boru hatlar\u0131n\u0131n ne zamana yeti\u015ftirilece\u011finden tutun, al\u0131nacak gaza kadar her \u015fey saptand\u0131. Ard\u0131ndan sorunlar ba\u015flad\u0131. \t\t\t<\/p>\n \t\t\tBizler, Erbakan'\u0131n tamamen \u0130ran rejimine sempatik g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in bu anla\u015fmay\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcp, konuyu \u00e7arp\u0131tt\u0131k. Sanki do\u011falgaz de\u011fil, \u0130ran rejimini ithal edecektik. Zaten Amerikal\u0131lar bizim \u0130ran ile b\u00f6yle bir anla\u015fma yapmam\u0131za ters bakm\u0131\u015flar, izin bin bir zorluklarla al\u0131nabilmi\u015fti. Washington da memnuniyetsizli\u011fini hep belirtti. Zaten bir s\u00fcre sonra 28 \u015eubat patlad\u0131 ve iktidar de\u011fi\u015fti. \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n \u00a0 <\/p>\n Ecevit- Y\u0131lmaz- Cindoruk iktidar\u0131 bu projeye so\u011fuk bakt\u0131. Ayr\u0131ca, yeterli fon bulunamad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, T\u00fcrkiye i\u00e7indeki boru hatlar\u0131 gecikti ve anla\u015fmaya g\u00f6re gaz\u0131n akmas\u0131 gereken tarihe yeti\u015ftirilemedi. Oysa anla\u015fmada bir de tazminat maddesi vard\u0131. <\/p>\n Durum b\u00f6yle olunca, Tahran'\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131k. S\u00fcrelerle oynand\u0131, tazminat azalt\u0131ld\u0131 ve proje k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcld\u00fc. \u0130ranl\u0131lar bu konuda -enerji bakanl\u0131\u011f\u0131 eski yetkililerine g\u00f6re- T\u00fcrkiye'ye anlay\u0131\u015fl\u0131 davrand\u0131lar. Anla\u015fman\u0131n bozulmas\u0131na g\u00f6z yumdular. <\/p>\n \u0130\u015fte bug\u00fcnlere b\u00f6yle geldik. K\u0131sacas\u0131, neyi ne kadar isteyece\u011fini tam hesaplayamayan, planlamas\u0131 tutmayan ve do\u011fru d\u00fcr\u00fcst anla\u015fma yapamayan taraf \u0130ran de\u011fil, bizleriz. <\/p>\n Birilerini su\u00e7larken madalyonun \u00f6b\u00fcr y\u00fcz\u00fcn\u00fc de bilmekte yarar var. <\/p>\n Bu konuda Milli Gazete'de, \u0130slam Arslan'la yap\u0131lan R\u00f6portaj oldukca \u00f6nemlidir: <\/p>\n Rusya Do\u011falgaz\u0131 Nas\u0131l Kullan\u0131yorsa Biz De Bor'u \u00d6yle Kullanal\u0131m…<\/strong> <\/p>\n – Bor T\u00fcrkiye i\u00e7in neden \u00f6nemli?<\/strong> <\/p>\n Bor madenleri d\u00fcnyada birka\u00e7 \u00fclkede bulunmaktad\u0131r. Bor madenleri ticari olarak \u00fc\u00e7e ayr\u0131lmaktad\u0131r. Kolemanit (kalsiyum boratlar) madeninin neredeyse tamam\u0131 sadece \u00fclkemizde bulunmaktad\u0131r. \u00c7ok az bir kolemanit ABD'de var, lakin yeralt\u0131 i\u015fletmecili\u011fi ile \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bizim kolemanitlerle rekabet etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Tinkal, (sodyum boratlar) b\u00fcy\u00fck oranda iki \u00fclkede bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye ve Amerika'da. ABD tinkali (bu maden de asl\u0131nda kernit adl\u0131 ba\u015fka bir bor t\u00fcr\u00fcnden elde edilerek ticari hale getiriliyor) 125 y\u0131ld\u0131r i\u015fletiliyor ve madenden \u00fcr\u00fcn eldesi art\u0131k \u00e7ok pahal\u0131 olmaya ba\u015flad\u0131. Ba\u015fka anlat\u0131mla 1 ton bor elde edebilmek i\u00e7in 28 – 30 ton toprak \u00f6rt\u00fcs\u00fc kald\u0131rmak gerekiyor. Bizde ise bu 1\/3 – 1\/6 aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor. 125 y\u0131ld\u0131r i\u015fletilen ABD tinkalinde rezervlerde olduk\u00e7a azalm\u0131\u015f durumda. Bu madende de T\u00fcrkiye \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre sonra (10-15 y\u0131l) rakipsiz kalacak. Son y\u0131llarda \u00c7in'in kalk\u0131nma h\u0131z\u0131n\u0131n artmas\u0131 bor madenlerine olan d\u0131\u015f talebini de art\u0131rd\u0131 ve bildi\u011fim kadar\u0131yla son y\u0131llarda \u00c7in'e T\u00fcrkiye'den her t\u00fcrl\u00fc bor \u00fcr\u00fcnleri ihra\u00e7 edilmeye ba\u015fland\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnyada tart\u0131\u015fmas\u0131z \u015fekilde net bir rezerv \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ikinci bir madenimiz yoktur. Di\u011fer yandan bor madenleri "Sanayinin Tuzu" olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. 4.000'e yak\u0131n \u00fcr\u00fcnde hammadde olarak kullan\u0131lmakta ve bunlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131nda da ikamesiz \u00f6zelli\u011fe sahip bulunmaktad\u0131r. Son y\u0131llarda alternatif enerji aray\u0131\u015flar\u0131nda hidrojen enerjisinin kullan\u0131m s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 bu madeni daha da \u00f6nemli hale getirmi\u015ftir. <\/p>\n Bor pazar\u0131nda dev firmalar var<\/strong> <\/p>\n – Borla kim ilgileniyor?<\/strong> <\/p>\n Bor madenleri ile rakip Rio Tinto\/US Boraks ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok b\u00fcy\u00fck firma ilgilenmektedir. US Boraks'\u0131n bor madenlerine do\u011frudan talip olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. D\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde b\u00fcy\u00fck bir tekel olu\u015fturulmas\u0131na rekabet yasalar\u0131 ve konjonkt\u00fcr m\u00fcsaade etmemektedir. Bu nedenle, Rio Tinto eski \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na \u0130ngiltere'de kurdurdu\u011fu bir \u015firket kanal\u0131yla Kazakistan'daki \u0130nderbor bor madenlerini ele ge\u00e7irmi\u015ftir. \u015eu g\u00fcnlerde Kosova'daki k\u00fc\u00e7\u00fck bir bor rezervini benzer bir metod ile kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmaktad\u0131r. T\u00fcrk borlar\u0131 i\u00e7in ise US Boraks\/Rio Tinto'nun bilgisi d\u00e2hilinde b\u00fcy\u00fck firmalar\u0131n bor madenleri ile ilgilenmesi beklenilmektedir. Nitekim D\u0131\u015f Ticaretten Sorumlu Devlet Bakan\u0131 K\u00fcr\u015fat T\u00fczmen, BHP Billiton isimli firman\u0131n bor madenleri ile ilgilendi\u011fini kendilerinin de buna s\u0131cak bakt\u0131klar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klamalar\u0131 oldu\u011fu bilinmektedir. BHP Billiton ilgin\u00e7 bir firma. Rio Tinto gibi Avustralya-\u0130ngiltere merkezlidir. \u015eu anda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck madencilik firmas\u0131 durumundad\u0131r. Y\u0131ll\u0131k cirosu yakla\u015f\u0131k 25 milyar dolard\u0131r. 2004 k\u00e2r\u0131 da yakla\u015f\u0131k 6 milyar dolard\u0131r. Ayn\u0131 zamanda hakk\u0131nda pek \u00e7ok \u015fik\u00e2yetler ve yolsuzluklara kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131 eksik olmayan bir firma. D\u00fcnya'n\u0131n pek \u00e7ok yerinde madencilik yapmaktad\u0131r. Rio Tinto ile ortakl\u0131klar\u0131 oldu\u011fu gibi bir\u00e7ok organizasyonda da birliktelikleri mevcuttur. Bildi\u011fim kadar\u0131yla bor konusuyla bu g\u00fcne kadar ilgili de\u011fillerdi. Bor konusunda herhangi bir teknolojileri ve bilgileri olmad\u0131\u011f\u0131 da bilinmektedir. Burada as\u0131l ilgin\u00e7 olan, BHP Billiton-Shell ba\u011flant\u0131s\u0131. BHP ve Billiton birle\u015fmeden \u00f6nce Billiton, Shell'in madencilik grubu ile birle\u015fmi\u015ftir. Hidrojen enerjisinin giderek bor bazl\u0131 bataryalara y\u00f6nelmesi ve BHP Billiton firmas\u0131n\u0131n bor ile ilgilenmeye ba\u015flamas\u0131 ayn\u0131 zaman dilimine denk gelmektedir. <\/p>\n \u00d6zelle\u015ftirmenin alt yap\u0131s\u0131 haz\u0131rlan\u0131yor<\/strong> <\/p>\n – T\u00fcrkiye'deki nept\u00fcnyum, toryum ve bor madenleri konusunda ortaya \u00e7ok ciddi oranlar ve rakamlar \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu rakamlar ne derece do\u011fru? Bu madenlerin elimizdeki rezervleriyle mevcut toplam borcumuzun binlerce kez \u00f6denebilece\u011fi belirtiliyor? Bu do\u011fru mu? <\/strong> <\/p>\n Bor'un \u00f6nem ve de\u011feri a\u00e7\u0131k\u00e7a ortada, fakat di\u011fer ikisi i\u00e7in ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00dclkemizde \u00f6nemli bir varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu bilinmektedir. Toryum ruhsatlar\u0131 bor madenini i\u015fletmekle g\u00f6revli Eti Maden'indir. Toryum'da ikinci ku\u015fak, temiz (radyasyonsuz) n\u00fckleer enerjinin hammaddesi olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Fakat \u015fu anda ticari olarak i\u015fletilmemektedir. Bilimsel ara\u015ft\u0131rma seviyesindedir ve gelecekte \u00f6nemli bir enerji kayna\u011f\u0131 olmas\u0131 kuvvetle muhtemeldir. Nept\u00fcnyum konusunun spek\u00fclatif bir konu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Maden sahalar\u0131n\u0131 ya da madenleri ham cevher olarak satarak, bor\u00e7 \u00f6dense ve kalk\u0131n\u0131labilseydi, d\u00fcnyan\u0131n en zengin \u00fclkeleri Afrika ve G\u00fcney Amerika ve \u00fclkeleri olurdu. Bor madenleri d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczy\u0131llarca ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak miktardad\u0131r. Fakat rezerv miktar\u0131 \u00e7arp\u0131 fiyat = de\u011fer form\u00fcl\u00fc madenlerde ge\u00e7erli de\u011fildir. Hi\u00e7bir firma trilyon dolarlar\u0131 madenlere ba\u011flayamaz. Bu \u015fekilde madenlerimizi satal\u0131m bor\u00e7lar\u0131m\u0131zdan kurtulal\u0131m mant\u0131\u011f\u0131 ile bir tak\u0131m yalan yanl\u0131\u015f bilgilerle \u00f6zelle\u015ftirmenin alt yap\u0131s\u0131 haz\u0131rlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Abart\u0131l\u0131 de\u011ferlendirmelerle do\u011fru bilgilerden yanl\u0131\u015f sonu\u00e7lar elde edilmek istenmektedir. \u00d6nemli olan sat-kurtul mant\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, bu madenlere dayal\u0131 sanayilerin geli\u015ftirilmesi ve \u00e7al\u0131\u015fmak, \u00e7al\u0131\u015fmak, \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Allah vergisi madenleri mirasyedi gibi sat\u0131p, harcayarak kalk\u0131nmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. <\/p>\n Pazar a\u011f\u0131 olu\u015fturulmazsa Eti Maden yutulacak<\/strong> <\/p>\n – Etibank'\u0131n d\u00fcnyadaki rakipleri ayn\u0131 zamanda m\u00fc\u015fterisi konumunda… \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde Eti Maden'in maden konusundaki faaliyetleri ile ilgili ne gibi d\u00fczenlemeler yap\u0131labilir, neler olabilir?<\/strong> <\/p>\n D\u00fcnya'da bor konusunda iki kurulu\u015f var Eti Maden ve US Boraks. Bildi\u011fim kadar\u0131yla US Boraks kendi \u00fcr\u00fcnlerini kendisi pazarl\u0131yor. 125 y\u0131ld\u0131r bu sekt\u00f6rde faaliyet g\u00f6steriyor. US Boraks'\u0131n pazarlama sistemi ana kurulu\u015fu Rio Tinto'nun da d\u0131\u015f\u0131nda. Bu da bor madenlerine verdikleri \u00f6nemi g\u00f6steriyor. Eti Maden ise k\u0131smen Avrupa'ya ve Balt\u0131k \u00fclkelerine kendi firmalar\u0131 ile pazarlama yap\u0131yor. Son y\u0131llarda ABD ve Rusya'ya sat\u0131\u015flara y\u00f6nelik firmalar kurdu\u011fu bilinmektedir. Uzakdo\u011fu pazarlama aya\u011f\u0131 ise halen bahsetti\u011finiz t\u00fcrden arac\u0131lar eliyle yap\u0131l\u0131yor. US Boraks'\u0131n pazarlama faaliyetleri olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131. Bunun sebebi de pazarlama sistemlerinin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bor rezervlerimiz d\u00fcnya ihtiyac\u0131n\u0131 y\u00fczy\u0131llarca kar\u015f\u0131layacak b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir. Teknolojik geli\u015fmeler daha \u00e7ok bor madeni t\u00fcketilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu ba\u011flamda Eti Maden'in t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f, etkin bir pazarlama a\u011f\u0131 olu\u015fturmas\u0131 gerekmektedir. Aksi takdirde, bu de\u011ferli madenler i\u00e7in yabanc\u0131 madencilik firmalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir i\u015ftahla sald\u0131rmas\u0131 ve Eti Madeni yutmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r. \u00dclkeler art\u0131k sadece askeri y\u00f6ntemlerle s\u00f6m\u00fcr\u00fclm\u00fcyor. Uluslar aras\u0131 firmalar denilen ve s\u00fcrekli olarak b\u00fcy\u00fcyen yap\u0131lar eliyle s\u00f6m\u00fcr\u00fclmektedirler. Madenlerin "insanl\u0131\u011f\u0131n ortak mal\u0131" olarak ilan ettirip pe\u015finden serbest ekonomik d\u00fczen, g\u00fcmr\u00fck birlikleri, te\u015fvikler vs. \u015feklinde s\u00f6ylemlerle, kendi \u00fclkenizde, firmas\u0131n\u0131n isminin ba\u015f\u0131na da genellikle T\u00dcRK (di\u011fer \u00fclkelerde o \u00fclkelerin hassas oldu\u011fu kelimeleri) kelimesini yerle\u015ftirerek s\u00f6m\u00fcrmektedirler. <\/p>\n Bor kimyasallar\u0131nda daha iyi bir yere gelmeliyiz<\/strong> <\/p>\n – Bor, Toryum ve Nept\u00fcnyum'u T\u00fcrkiye'de i\u015fleyebilecek teknoloji mi yok, yoksa bu teknolojiyi kullanabilecek beyinler mi yeti\u015fmedi? <\/strong> <\/p>\n Bor teknolojisinde \u00fclkemiz olduk\u00e7a iyi bir durumdad\u0131r. Bu teknolojiyi de kendisi yeniden \u00fcretmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki yabanc\u0131lara bedeli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kurdurulan tesisler ya \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015f ya da \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kapasitelerde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sekt\u00f6rde teknoloji alabilece\u011finiz ba\u015fka bir firma yoktur. T\u00fcrk m\u00fchendislerinin gayretleri ile pek \u00e7ok makine ekipman de\u011fi\u015ftirilerek veya yeniden dizayn edilerek verimli \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hale getirilmi\u015ftir. \u015eu anda tesisler bildi\u011fim kadar\u0131yla tam kapasite ile \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi, \u00f6nceki y\u0131llarda \u0131srarla vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rafine \u00fcr\u00fcnlere ge\u00e7i\u015fin % 90 oran\u0131nda sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n Katma de\u011feri daha y\u00fcksek olan rafine \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelinmesi, Eti Maden'i, ham cevher \u00fcretip satan bir madencilik kurulu\u015fu olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p kimya tesisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Rafine \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelinmesi ile 180-190 milyon dolar civar\u0131nda olan ihracat 300 milyon dolar mertebesine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu yeterli mi? Bence bu da yeterli de\u011fil. T\u00fcrkiye bor kimyasallar\u0131nda daha iyi bir yere gelmelidir. Toryum yukar\u0131da da bahsetti\u011fim gibi \u015fimdilik ciddi projeler kapsam\u0131ndad\u0131r ve n\u00fckleer enerji politikalar\u0131 ile ilgilidir. T\u00fcrkiye \u00f6ncelikle n\u00fckleer enerjiye sahip olmal\u0131d\u0131r ki toryum g\u00fcndeme gelebilsin. <\/p>\n Bor ve toryum stratejik madenlerdir<\/strong> <\/p>\n – Bu madenlere ‘stratejik madenler' deniyor. Bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nelerdir?<\/strong> <\/p>\n Bor ve toryum madenleri stratejik madenlerdir. Bu sadece rezervlerinin piyasay\u0131 tam kontrol edecek oranlarda \u00fclkemizde olmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131yor. Stratejik maden olmas\u0131n\u0131n ba\u015fka sebepleri de var. Bu maden sanayinin bir\u00e7ok alan\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor ve alternatifi yok. Bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn bu maden olmadan \u00fcretilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bug\u00fcn Avrupa bor madenlerine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak i\u00e7in ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, \u00f6nemli miktarda paralar harc\u0131yor. Bunun sebebi yak\u0131n bir gelecekte ‘Bora ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k = T\u00fcrkiye'ye ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k' olacak olmas\u0131d\u0131r. Rusya'n\u0131n halen ya\u015fanan Ukrayna \u00f6rne\u011finde de oldu\u011fu gibi do\u011falgaz politikalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlarsak. Avrupa'n\u0131n T\u00fcrkiye'ye bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan bor madenlerine kar\u015f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 tav\u0131r ilgin\u00e7 bir g\u00f6stergedir. Bor madenlerinin alternatif enerji kaynaklar\u0131nda \u00f6nemli bir \u00fcr\u00fcn olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131 stratejik olma \u00f6zelli\u011fini peki\u015ftirmektedir. Hidrojen enerjisinde kullan\u0131lan bilgi teknoloji ve bor d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer \u00fcr\u00fcnler pek \u00e7ok kaynaktan temin edilebilirken borun sadece T\u00fcrkiye'den temin edilebilecek olmas\u0131 bor madenlerini stratejik olmas\u0131n\u0131n da \u00f6tesine ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. <\/p>\n Binbir g\u00fc\u00e7l\u00fckle kurdu\u011fumuz tesisler kapat\u0131ld\u0131<\/strong> <\/p>\n – Bu madenler \u00f6zelle\u015ftirmenin kurban\u0131 olacak deniyor. Sizce \u00f6zelle\u015ftirmeden ba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcm yok mudur? Ne yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? <\/strong> <\/p>\n Bor madenleri 2001 y\u0131l\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirmeye haz\u0131rlanmak i\u00e7in \u00d6zelle\u015ftirme \u0130daresine devredilmi\u015fti. Bu konuda DENETDE olarak bizim de katk\u0131m\u0131zla kamuoyunun hakl\u0131 ve yo\u011fun bask\u0131lar\u0131 sonucunda bu yanl\u0131\u015ftan d\u00f6n\u00fcld\u00fc. Ancak bu d\u00f6n\u00fc\u015f samimi bir d\u00f6n\u00fc\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bor madenlerine y\u00f6nelik stratejik g\u00f6r\u00fc\u015f ve planlar olu\u015fturulmad\u0131. \u00d6rne\u011fin h\u00fck\u00fcmet program\u0131na, acil eylem plan\u0131na almas\u0131na ra\u011fmen Eti Maden'in \u00f6zerkle\u015ftirilmesi y\u00f6n\u00fcnde ad\u0131m atmad\u0131. Y\u00fczlerce y\u0131l d\u00fcnyan\u0131n temel bir ihtiyac\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 tek kayna\u011f\u0131 kontrol eden bir firman\u0131n bu \u015fekilde elinin kolunun ba\u011fl\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. H\u00fck\u00fcmet b\u00fcrokrasi ile m\u00fccadele etti\u011fini her f\u0131rsatta a\u00e7\u0131klamakta, pek \u00e7ok olumsuzlu\u011fu b\u00fcrokrasiye y\u00fcklemektedir. Eti Maden gibi yat\u0131r\u0131mc\u0131 kurulu\u015flar\u0131n geli\u015fmesini sa\u011flayacak tedbirleri almakta ise hi\u00e7 de istekli davranmamaktad\u0131r. <\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fck bir tesis yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n bile b\u00fcrokrasi sebebiyle en az 4 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse ve b\u00fcrokrasinin bu h\u00fck\u00fcmet d\u00f6neminde daha da art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlan\u0131rsa h\u00fck\u00fcmetin bor madenleri ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn daha \u00e7ok \u00f6zelle\u015ftirmeye y\u00f6nelik oldu\u011fu ifade edilebilir. \u00d6zelle\u015ftirme madencilikte hi\u00e7bir tesis i\u00e7in \u00e7are olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bak\u0131r, \u00c7inko-Kur\u015fun, Ferrokrom tesislerinde yap\u0131lan \u00f6zelle\u015ftirmeler sonucunda bu madenlerde ham cevher sat\u0131\u015f\u0131na geri d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015f, bin bir g\u00fc\u00e7l\u00fckle kurulan metal\u00fcrji tesisleri -hem de fiyatlar\u0131n olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011fu bir d\u00f6nemde- kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yak\u0131n zamanda \u00f6zelle\u015ftirilen al\u00fcminyumu da benzer bir ak\u0131bet beklemektedir. <\/p>\n Politika belirlenmezse\u00a0tehdide d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr<\/strong> <\/p>\n H\u00fck\u00fcmetin; acil eylem plan\u0131nda ve h\u00fck\u00fcmet program\u0131nda bahsetti\u011fi gibi, Eti Maden'i, h\u0131zl\u0131 karar \u00fcretecek, uluslar aras\u0131 pazarda daha etkin olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde \u00f6zerkle\u015ftirmesi gerekmektedir. \u00d6zerkle\u015ftirme yap\u0131l\u0131rken etkin bir denetim yap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 da gerekmektedir. Bu stratejik madene \u00f6zel bir yakla\u015f\u0131m ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Sonu\u00e7 olarak Topraklar\u0131m\u0131zda \u00e7\u0131kan bu stratejik madenler bizim i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat olacakken ulusal politikalar belirlenmez ve takip edilmez ise tehdide de d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n Kamu Y\u00f6netim Reformu, ‘Denetim'i kald\u0131racak<\/strong> <\/p>\n – Bu d\u00f6nemde \u00f6zelle\u015ftirme \u00e7ok ciddi bir \u015fekilde yap\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla pek \u00e7ok konuda oldu\u011fu gibi madenlerimiz konusunda da AKP H\u00fck\u00fcmeti teslimiyet\u00e7i tavr\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Size g\u00f6re \u00e7are nedir?<\/strong> <\/p>\n Elbette, Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131ndaki politikalar neyse bug\u00fcn de \u00f6yle olmal\u0131. Her \u015fey millile\u015fmeli. Milli ekonomi, milli sanayi (Burada millile\u015ftirmenin devletle\u015ftirme ile e\u015f anlaml\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek isterim)… Bak\u0131n burada dikkat edilmesi gereken bir \u015fey var. T\u00fcrkiye'de denetim sistemi milli karakterli, ulusal karakterli oldu\u011fu i\u00e7in hedef oluyor. Tefti\u015f kurullar\u0131n\u0131 kapatmak gibi \u00f6nerilerin sebebi bu. Tefti\u015f ve denetim kurullar\u0131 milli haf\u0131za niteli\u011findedir. Bu haf\u0131zay\u0131 yok etmeden yeni bir \u015feyleri kurulamayaca\u011f\u0131, devletin ve milletin aleyhine i\u015fler y\u00fcr\u00fct\u00fclemeyece\u011fi i\u00e7in. Bu kurullar diren\u00e7 noktalar\u0131d\u0131r. Bir \u00fclkenin d\u0131\u015f tehdide kar\u015f\u0131 savunma birimi nas\u0131l silahl\u0131 kuvvetleri ise i\u00e7 tehditlere kar\u015f\u0131 emniyet g\u00fc\u00e7leri ise, b\u00fcrokrasideki, idaredeki savunma g\u00fcc\u00fc de tefti\u015f ve denetim kurullar\u0131d\u0131r. Denetimin kriterleri nedir? Anayasa, yasalar, t\u00fcz\u00fckler ve y\u00f6netmeliklerdir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkede anayasaya, yasalara ve devlet yap\u0131s\u0131na ayk\u0131r\u0131 uygulamalar ve getirilmek istenen bir tak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler bu mekanizma taraf\u0131ndan engellenece\u011fi i\u00e7in, tefti\u015f ve denetim kurullar\u0131 kald\u0131rt\u0131lmak ve kald\u0131r\u0131lmak istenmektedir. <\/p>\n K\u00fcresel sermaye, hakimiyetini peki\u015ftirmek milli yasalardan ba\u011f\u0131\u015f\u0131k olmak isteklerini yerine getirecek b\u00fcrokratlar\u0131n \u00e7ekincelerini ve hesap sorulmas\u0131n\u0131, yarg\u0131ya sa\u011flam delillerle intikalini \u00f6nleyerek takipsiz kalmalar\u0131n\u0131, bu b\u00fcrokratlar\u0131n kendi lehlerine daha rahat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 temin etmek ve tamamen devletin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda kalmak amac\u0131ndad\u0131r. Yani T\u00fcrkiye tarlas\u0131nda da hasad\u0131 sorunsuz yapmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Tefti\u015fi ve denetimi de bu tarlan\u0131n dikeni olarak g\u00f6r\u00fcyorlar. Onlara g\u00f6re de dikenlerin temizlenmesi temizlettirilmesi laz\u0131m. Kamu Y\u00f6netim Reformu kapsam\u0131ndaki yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lanlar k\u0131saca bu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir. <\/p>\n <\/p>\n
\n [1]<\/a> Suavi Kemal \/ Milli Gazete \/ 27.01.2006 <\/p>\n [2]<\/a> Fikret Ertan \/ Zaman \/ 02.02.2006 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00a0 <\/p>\n <\/p>\n Enerjisiz T\u00fcrkiye<\/strong> <\/p>\n T\u00fcrkiye, enerji tercihlerini yaparken d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 o derecede art\u0131rd\u0131 ki kendimizi muhta\u00e7 duruma d\u00fc\u015f\u00fcrme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131k. \u0130ran ve Rusya'dan gelen do\u011fal gaz\u0131n hi\u00e7 hesapta olmayan bir \u015fekilde azalmas\u0131 -ki bunun hesap edilmemi\u015f olmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir yanl\u0131\u015fl\u0131k- zaten petrol dolay\u0131s\u0131yla d\u0131\u015f kaynaklara burnundan ba\u011fl\u0131 bir \u00fclke portresi \u00e7izen T\u00fcrkiye'nin manzaras\u0131n\u0131 daha da i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 hale getiriyor. Bizzat Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakan\u0131 Hilmi G\u00fcler bile T\u00fcrkiye'nin enerjideki d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n hazin tablosunu ortaya koymaya yetecek kadar trajik. G\u00fcler, T\u00fcrkiye'nin 2004 y\u0131l\u0131nda 87.8 milyon ton petrol e\u015fde\u011feri olarak ger\u00e7ekle\u015fen birincil enerji talebinin ancak y\u00fczde 28'inin yerli kaynaklarla kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. G\u00fcler, bu oran\u0131n, 2010 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 29'a, 2020 y\u0131l\u0131nda ise y\u00fczde 32'ye ula\u015fmas\u0131n\u0131n beklendi\u011fini ifade etti. <\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haziran-2006"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} |