{"id":1696,"date":"2009-11-23T07:02:47","date_gmt":"2009-11-23T07:02:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2009\/11\/23\/ermenistan-acilimi-ve-kafkasyada-dengeler\/"},"modified":"2009-11-23T07:02:47","modified_gmt":"2009-11-23T07:02:47","slug":"ermenistan-acilimi-ve-kafkasyada-dengeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2009\/aralik-2009\/ermenistan-acilimi-ve-kafkasyada-dengeler\/","title":{"rendered":"ERMEN\u0130STAN A\u00c7ILIMI VE KAFKASYA\u2019DA DENGELER"},"content":{"rendered":"

\u0130svi\u00e7re\u2019de T\u00fcrkiye ve Ermenistan D\u0131\u015f Bakanlar\u0131nca ve Obama\u2019n\u0131n telefon talimatlar\u0131yla imzalanan protokole g\u00f6re:<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

a) Bu anla\u015fmalar\u0131n her iki \u00fclke Meclislerinde kabul edilip cumhurba\u015fkanlar\u0131n\u0131n onay\u0131ndan ge\u00e7tikten sonra<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

b) \u0130ki ay ge\u00e7ince s\u0131n\u0131rlar a\u00e7\u0131lacak <\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

c) \u00dc\u00e7 ay\u0131n ard\u0131ndan sonra ise Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 inceleyecek tarih alt komisyonlar\u0131 olu\u015fturulacak\u2026<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

d) Ermenistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Sarkisyan’a g\u00f6re bu alt komisyon: \u201cTehcir edilen veya katledilen Ermenilerin T\u00fcrkiye\u2019deki toprak ve m\u00fclklerini de tespit edip, tazminat taleplerine hukuki gerek\u00e7e haz\u0131rlayacak\u2026\u201d<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Baz\u0131lar\u0131, \u201cEfendim bundan korkulmas\u0131n.. Biz Lozan sonras\u0131 Ermeni mal varl\u0131\u011f\u0131 listelerini, iki y\u0131l s\u00fcreyle ask\u0131ya \u00e7\u0131kard\u0131k.. Kimse sahiplenip ba\u015fvuru yapmad\u0131.. Ba\u015fvurular i\u00e7in ise ABD\u2019ye 1 milyar dolara yak\u0131n tazminat \u00f6dendi\u201d diye halk\u0131 avutmaya \u00e7al\u0131\u015fsa da, bu iddialar ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc AKP iktidar\u0131 bu taleplere hakl\u0131l\u0131k kazand\u0131racak vak\u0131flar Yasas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Kald\u0131 ki bu protokol\u00fcn Meclislerden ge\u00e7irilmesi sadece bir prosed\u00fcr gere\u011fidir. Hi\u00e7bir m\u00fcdahale ve de\u011fi\u015ftirme giri\u015fimi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Yani \u201cnas\u0131l olsa meclisten ge\u00e7ecek, tedirginli\u011fe gerek yok\u201d havas\u0131 toplumu aldatmaya y\u00f6neliktir.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Bu arada as\u0131l \u015funu sormak gerekir: T\u00fcrkiye\u2019nin 1993 y\u0131l\u0131nda, Ermenistan\u2019\u0131n Karaba\u011f\u2019\u0131 i\u015fgali ve binlerce Azeri\u2019yi katletmesi \u00fczerine, hakl\u0131 olarak ald\u0131\u011f\u0131 \u201cs\u0131n\u0131r\u0131 kapatma\u201d karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7eleri ortadan kalkm\u0131\u015f ve bu sorun giderilmi\u015f midir? Hi\u00e7 de\u011filse, Ermenistan b\u00f6yle bir garanti vermi\u015f midir?<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Bu anla\u015fman\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131 ve arabulucu olarak tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00fclkenin, \u201cErmeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi Meclisinden ge\u00e7iren ve \u201cErmeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 yoktur\u201d diyenleri su\u00e7lu g\u00f6r\u00fcp cezaevine g\u00f6nderen bir \u0130svi\u00e7re\u2019nin se\u00e7ilmesi neyin ifadesidir? Ermeni diasporas\u0131n\u0131n ve onlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131p kullanan Siyonist odaklar\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki bir \u0130svi\u00e7re\u2019nin arabuluculu\u011fu endi\u015fe vericidir.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Ermeni olaylar\u0131n\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtan; Osmanl\u0131y\u0131 y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fan Bat\u0131 ve Rus emperyalizmidir.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Mason \u0130ttihat\u00e7\u0131lar, 3 vilayette Ermenilere otonomi vermeye raz\u0131 olmu\u015f, ama Ermeniler kabullenmemi\u015ftir. Danan\u0131n kuyru\u011fu b\u00f6ylece kopuvermi\u015ftir ve 23 yerde Ermeniler isyan ve katliama giri\u015fmi\u015ftir.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u00dcstelik Osmanl\u0131 d\u00f6rt cephede sava\u015f halindeydi ve ard\u0131ndan Van Ermenilerce (Rus deste\u011fi ile) yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131 ve 80 bin M\u00fcsl\u00fcman katledildi. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00fczerine mecburi tehcir yasas\u0131 devreye girdi. \u00d6l\u00fcmlerin \u00e7o\u011fu, Dersim\u2019de, Halep\u2019te (Urban-Arap) e\u015fk\u0131yalarca ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Hastal\u0131k dolay\u0131s\u0131yla pek \u00e7ok zayiat verildi. Prof Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, 1,5 milyon Ermeni nereye gitti? sorusuna belgelerle; \u201cD\u00f6nmele\u015fti\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 vermekteydi.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

BM raporlar\u0131na g\u00f6re:<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

1922, 1 milyon 300 bin Ermeni hayatta idi ve T\u00fcrkiye\u2019deydi. 160 bin Ermeni sava\u015f \u015fartlar\u0131nda d\u0131\u015far\u0131 g\u00f6\u00e7 etmi\u015fti. 50 bin kadar Ermeni hastal\u0131ktan \u00f6l\u00fcvermi\u015fti. 60 bin kadar\u0131 ise Rus, Frans\u0131z ve \u0130ngiliz birliklerinde sava\u015f\u0131rken can vermi\u015flerdi. T\u00fcrkiye\u2019de kalan 1 milyon 300 bin Ermeni ise din de\u011fi\u015ftirip M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa ge\u00e7mi\u015flerdi<\/span>.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u201cK\u00fcrt, Ermeni, K\u0131br\u0131s\u201d gibi bilumum a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nc\u00fc habercisi Uluslararas\u0131 Kriz Grubu\u2019nun 14 Nisan 2009 tarihli, \u201cT\u00fcrkiye ve Ermenistan: Zihinlerin A\u00e7\u0131lmas\u0131, S\u0131n\u0131rlar\u0131n A\u00e7\u0131lmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda yer alan bir c\u00fcmle Hrant Dink cinayetinin perde arkas\u0131n\u0131 aral\u0131yor ve T\u00fcrkiye\u2019de \u201cErmeni\u201d a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u201cmilad\u0131\u201d \u015f\u00f6yle ifade ediliyordu:\u00a0\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

\u201cGer\u00e7ek d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131, \u00e7ok sevilen \u0130stanbul\u2019un entellekt\u00fcel elitine mensup Ermeni T\u00fcrk Gazeteci Hrant Dink\u2019in Ocak 2007\u2019de, bir milliyet\u00e7i ekip i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan silahl\u0131 bir adam taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi oldu\u2026\u201d\u00a0\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

\u201cK\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201dn\u0131n \u201cd\u00f6n\u00fcm noktas\u0131\u201d ise; ABD-Barzani destekli, video kay\u0131tl\u0131 Da\u011fl\u0131ca, Akt\u00fct\u00fcn bask\u0131nlar\u0131 olmu\u015ftu. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Davuto\u011flu da, \u201cDa\u011fl\u0131ca\u2019dan sonra T\u00fcrkiye ile K\u00fcrtler aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma olaca\u011f\u0131 bekleniyordu, ama en kapsaml\u0131 ili\u015fkiler sa\u011fland\u0131. Biz b\u00f6lgeyle ilgili politikalar\u0131m\u0131zda krizleri b\u00fcy\u00fcterek de\u011fil, i\u015fbirli\u011fini art\u0131rarak sonu\u00e7 almay\u0131 tercih ediyoruz\u2026\u201d s\u00f6zleriyle, o ac\u0131 ger\u00e7e\u011fi itiraf ediyordu. Ama g\u00f6r\u00fcyoruz ki, d\u00f6rt koldan bask\u0131, tehdit, \u015fantaja ra\u011fmen bu \u201ca\u00e7\u0131l\u0131m\u201d milli duyarl\u0131 halk\u0131m\u0131zca hazmedilemiyor, \u00e7ok ciddi direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordu. \u0130\u015fte o hallerde \u201cErmeni a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201d ile ilgili bu sat\u0131rlar beynimizi hep kurcal\u0131yor: \u201cK\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131nda da ger\u00e7ek d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131\u201d say\u0131lacak kurbanlar se\u00e7ilmi\u015fse? diye insan\u0131 kara kara d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyordu.<\/span><\/span><\/p>\n

\u00a0Dink\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile ba\u015flayan \u201dErmeni a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201d, Bursa ma\u00e7\u0131yla zirveye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ne tesad\u00fcf, Dink\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinden \u201csorumlu\u201d oldu\u011fu iddia edildi\u011fi halde makam\u0131nda tutulan, hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131na dahi izin \u00e7\u0131kmayan Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u0130stihbarat Daire Ba\u015fkan\u0131 Fetullah\u00e7\u0131 Ramazan Aky\u00fcrek g\u00f6revden yeni al\u0131n\u0131yordu. Neden al\u0131nd\u0131 ve neden \u015fimdi? Bu bir cins \u201ckurbanl\u0131k\u201d m\u0131d\u0131r? sorusu kafalara tak\u0131l\u0131yordu.<\/span><\/span><\/p>\n

\u201cMaksat has\u0131l oldu\u201d\u011fundan m\u0131, Dink Ailesi\u2019nin \u201chesaplar\u0131\u201d bozmamas\u0131 i\u00e7in \u201csus pay\u0131\u201d m\u0131, herkesin kendi \u201cizleme-dinleme mekanizmas\u0131n\u0131\u201d kurmas\u0131ndan sonra art\u0131k Emniyet \u0130stihbarat\u2019a ihtiya\u00e7 kalmamas\u0131ndan m\u0131, Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cbask\u0131n erken se\u00e7im\u201d hesaplar\u0131 m\u0131? Yoksa hepsi birden mi b\u00f6yle davran\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiriyordu?!\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Elbet ger\u00e7ekler er-ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131. Ama Hrant Dink\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131n\u0131n t\u00fcm boyutlar\u0131yla ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu cinayet sayesinde T\u00fcrkiye\u2019ye, G\u00fcl\u2019\u00fcn itiraf\u0131yla \u201ctarih yapt\u0131r\u0131l\u0131yor\u201d, daha do\u011frusu, T\u00fcrkiye, tarihinden ve tabii b\u00f6lgesinden kopart\u0131l\u0131yordu. Ma\u00e7 bahanesiyle Azerbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 ne anlama geliyordu?<\/span><\/span><\/p>\n

Evet, Fetullah\u00e7\u0131 Ramazan Aky\u00fcrek\u2019in g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131yla bu meselenin kapanmas\u0131na raz\u0131 olmamal\u0131yd\u0131. Mesela Dink cinayetinin azmettiricisi oldu\u011fu iddia edilen, 1 numaral\u0131 san\u0131k \u201cB\u00fcy\u00fck Abi\u201d Erhan Tuncel\u2019in ba\u011flant\u0131lar\u0131, \u201cdevlet s\u0131rr\u0131\u201d oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle imha edildi\u011fi s\u00f6ylenen telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin kay\u0131tlar\u0131 mutlaka bulunmal\u0131yd\u0131. Tabii Ba\u015fbakanl\u0131k Tefti\u015f Kurulu ve M\u0130T\u2019in tespitlerine ra\u011fmen Erhan Tuncel\u2019in k\u00f6kenine ili\u015fkin bilgilerin \u0131srarla neden g\u00f6rmezden gelindi\u011fi sorusu da mutlaka cevapland\u0131r\u0131lmal\u0131yd\u0131\u2026\u00a0\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Ermenistan s\u00fcrecinin tehlikeleri<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Ermenistan’\u0131n hedefindeki T\u00fcrkiye-Azerbaycan beraberli\u011fi ‘iki devlet tek millet’ \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 esas al\u0131r. Ermenistan’\u0131n birinci hedefi bu beraberli\u011fi bozmakt\u0131r. Esasen bu sadece Ermenistan’\u0131n hedefinde olmay\u0131p ayn\u0131 zamanda ABD’nin de hedefindedir. Bu anlamda, Zeyno Baran ile izdivac\u0131ndan dolay\u0131 ‘milli eni\u015fte’ olarak an\u0131lan Matta Bryza da bu beraberli\u011fe dair defalarca kin ve husumet kusmu\u015ftur. En hakkaniyetli Bat\u0131l\u0131lar bile maalesef T\u00fcrkiye-Ermenistan ili\u015fkilerine veya T\u00fcrkiye-Azerbaycan beraberli\u011fine bu zaviyeden bakmaktad\u0131r. Onlara g\u00f6re, Araplara d\u00fc\u015fman \u0130srail’e dost, Kafkaslarda ise Azerilere mesafeli Ermenilere dost olmam\u0131z laz\u0131md\u0131r. Siyonist eni\u015fte Matta Bryza\u2019n\u0131n ABD Azerbaycan b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi atanmas\u0131 ise kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. <\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye-Ermenistan aras\u0131nda normalle\u015fme s\u00fcrecinde baz\u0131 riskler ve suland\u0131rma ihtimali olan husus ve noktalar vard\u0131r. La\u00e7in Koridoru’nun bo\u015falt\u0131lmas\u0131 ve Azeri g\u00f6\u00e7menlerin evlerine d\u00f6nmeleri bu s\u00fcre\u00e7le birlikte olgunla\u015fmas\u0131 gereken hususlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Ard\u0131ndan, Kelbecer ve Karaba\u011f meselesine nihai \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmal\u0131d\u0131r. Bir di\u011fer husus da bu s\u00fcre\u00e7te Kars Anla\u015fmas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’ye tan\u0131m\u0131\u015f oldu\u011fu Nahc\u0131van \u00f6zerk b\u00f6lgesine y\u00f6nelik olarak garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn suland\u0131r\u0131lmas\u0131 ihtimalidir. Bir ba\u015fka husus da ortak tarih komisyonunun te\u015fkil edilmesi ve Ermeni iddialar\u0131n\u0131 ele almas\u0131 ve tarih \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda iddialara cevap bulunmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye’nin \u00f6ncelikleri bu olmas\u0131na ra\u011fmen Ermenistan’\u0131n \u00f6nceli\u011fi farkl\u0131d\u0131r. Onun \u00f6nceli\u011fi ili\u015fkilerin normalle\u015fmesi ve b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerin teati edilmesi ve ortak kara s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131d\u0131r. Erivan, T\u00fcrkiye ile ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreci Azerbaycan meselelerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z y\u00fcr\u00fctme amac\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Londra\u2019dan Z\u00fcrih\u2019e<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Esas\u0131nda H\u0131ristiyan olmalar\u0131na ra\u011fmen Ermeniler T\u00fcrkler a\u00e7\u0131s\u0131ndan tebe-i sad\u0131ka olarak an\u0131lan dost unsurlardan birisiydi. Lakin Osmanl\u0131’n\u0131n daralma ve \u00e7ekilme d\u00f6nemlerinde Bat\u0131 ve Rus yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fc birlikleri ve \u00f6n karakollar\u0131 haline gelmi\u015flerdi. Ruslar\u0131n Kafkaslara ve g\u00fcneye inme politikalar\u0131nda arac\u0131 bir millet konumuna itilmi\u015fti. Ermeniler Rus n\u00fcfuzunun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015fti. Bu s\u0131fat aynen H\u0131ristiyan G\u00fcrc\u00fcler i\u00e7in de ge\u00e7erliydi. Onlar da Ruslar\u0131n Kafkasya’da ilerleyi\u015flerinin \u00f6nc\u00fc birlikleri gibiydi. Lakin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelindi\u011finde \u015fartlar de\u011fi\u015fmi\u015fti. Bug\u00fcnk\u00fc G\u00fcrcistan art\u0131k Rusya’ya y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6nmek yerine daha yak\u0131n\u0131nda ve yan\u0131nda duran T\u00fcrkiye ile her seviyede ili\u015fkileri geli\u015ftirmek mecburiyetindeydi.<\/span><\/span><\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla \u015eaaka\u015fvili mutaass\u0131p bir H\u0131ristiyan olmas\u0131na ra\u011fmen bug\u00fcn selefleri gibi Rus n\u00fcfuzuna de\u011fil Bat\u0131 n\u00fcfuzuna tabiydi ve T\u00fcrkiye’yi de bir hayat koridoru olarak g\u00f6rmekteydi. Dolay\u0131s\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman kom\u015fular\u0131na kar\u015f\u0131 hizmet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Rus rehinesi olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmekten yana de\u011fildi. \u015eartlar de\u011fi\u015fti\u011fi gibi ilkeler de de\u011fi\u015fmi\u015fti. Kafkasya bizim i\u00e7in hayati \u00f6neme haiz bir b\u00f6lgeydi. Zira Orta Asya ile kav\u015fak noktas\u0131d\u0131r ve bu kav\u015fak noktas\u0131nda Azerbaycan ve G\u00fcrcistan ile fiziki engel konumundaki Ermenistan bulunmaktad\u0131r. Daha do\u011frusu Orta Asya’ya a\u00e7\u0131lan iki kap\u0131 vard\u0131r. Bunlardan birisi \u0130ran di\u011feri de Ermenistan’d\u0131r. Bu itibarla, Orta Asya ile ili\u015fkilerimizin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki kap\u0131dan birisi daima a\u00e7\u0131k kalmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\u0130ran g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclkedir ve T\u00fcrkiye’ye rakip nazar\u0131yla bakma ihtimali her zaman hesaba kat\u0131lmal\u0131, ama emperyalizme kar\u015f\u0131 i\u015fbirli\u011fi \u015fartlar\u0131 da aranmal\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 bir alternatif olarak Ermenistan’la ili\u015fkileri ray\u0131na koymak ta T\u00fcrkiye’nin \u00f6ncelikleri aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Ancak, Ermenistan meselesi tamamlay\u0131c\u0131 bir halkad\u0131r. Bu halkan\u0131n di\u011fer ucunda Azerbaycan vard\u0131r. Azerbaycan ve Orta Asya ile fiziki temas Ermenistan \u00fczerinden sa\u011flan\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla burada tekil de\u011fil \u00e7apraz bir ili\u015fki t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Bundan dolay\u0131 T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131nda Z\u00fcrih’te imzalanan protokolden bir g\u00fcn evvel SerJ Sarkisyan ile \u0130lham Aliyev aras\u0131nda Moldova’n\u0131n ba\u015fkenti Chisnau’da bir bulu\u015fma ya\u015fanm\u0131\u015f ve burada Minsk Grubu’nun temel ilkeleri bir kez daha tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ermenistan’\u0131n i\u015fgal alt\u0131nda tuttu\u011fu Kelbecer ve La\u00e7in Koridoru’ndan \u00e7ekilmesi ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Azerbaycan ile Ermenistan aras\u0131nda ilerleme sa\u011flanmas\u0131, T\u00fcrk Ermeni ili\u015fkilerinin tamirinde bir gizli \u00f6n \u015fart\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Bu gizli \u00f6n \u015fartta ilerleme olmadan protokoller imzalansa bile bunlar havada kalacak ve iki \u00fclkenin parlamentolar\u0131na tak\u0131lacakt\u0131r. \u00d6n \u015fart\u0131n gizli olmas\u0131 onurun ve gururun tamiri i\u00e7in gerekli olsa bile yine de meselenin \u00f6z\u00fcn\u00fcn ba\u011fc\u0131y\u0131 d\u00f6vmek de\u011fil \u00fcz\u00fcm\u00fc yemek oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130ki taraf\u0131n bu ilkede bulu\u015fmas\u0131 asl\u0131nda yap\u0131c\u0131 ve pozitif bir yakla\u015f\u0131m say\u0131lsa da; AKP\u2019nin ABD ve AB\u2019nin talimatlar\u0131yla hareket etmesi bizleri ku\u015fkuland\u0131rmaktad\u0131r. Karaba\u011f sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden Azerbaycan kaybedilirse, bu giri\u015fim \u201celdeki pirinci kollarken, evdeki bulgurdan olma\u201d ya d\u00f6n\u00fc\u015fecek bir macerad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\u201cEfendim, Azerbaycan Ermenistan i\u00e7in T\u00fcrkiye’ye ula\u015fma k\u00f6pr\u00fcs\u00fcd\u00fcr. B\u00f6ylece sacaya\u011f\u0131 tamamlanm\u0131\u015f ve Kafkaslar’da istikrar sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r\u201d \u015feklindeki temenniler, AKP\u2019nin ABD ta\u015feronlu\u011funa gerek\u00e7e yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\u0130ki pamuk ipli\u011fi ve Rusya ger\u00e7e\u011fi<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye-Ermenistan ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesi s\u00fcreci iki pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131: 1- Erivan y\u00f6netiminin diasporan\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn daha da b\u00fcy\u00fcyen bask\u0131lar\u0131na sonuna kadar direnebilmesi. 2- Daha da \u00f6nemlisi, s\u00fcre\u00e7 \u00e7\u00fcr\u00fcmeden Yukar\u0131 Karaba\u011f sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi.<\/span><\/span><\/p>\n

Karaba\u011f’\u0131n kilidi Moskova’da. Bu ikinci pamuk ipli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmenin yolu da Moskova’dan ge\u00e7iyor. A\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmekte fayda var: Yukar\u0131 Karaba\u011f sorunu Rusya ge\u00e7it vermedik\u00e7e \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Yukar\u0131 Karaba\u011f sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin ilerleme ancak Moskova’da sa\u011flanabilir. Yani \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde Aliyev ile Sarkisyan’\u0131n Moskova’da bir araya geleceklerine ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131l\u0131rsa, bilin ki Yukar\u0131 Karaba\u011f t\u00fcnelinin ucunda bir \u0131\u015f\u0131k belirdi.<\/span><\/span><\/p>\n

Peki, Rusya, Yukar\u0131 Karaba\u011f sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ister mi ya da istiyor mu? olabilir. Neden? Yan\u0131t: G\u00fcrcistan y\u00fcz\u00fcnden. Bu ikinci yan\u0131t\u0131 a\u00e7al\u0131m. Rusya’n\u0131n Kafkaslar’daki \u00f6nceli\u011fini Ermenistan’\u0131n fiili tecritten kurtar\u0131lmas\u0131 de\u011fil, G\u00fcrcistan’\u0131n \u00f6neminin azalt\u0131lmas\u0131 olu\u015fturuyor. Halen Tiflis’in elinde \u00fc\u00e7 de\u011ferli koz var:\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a01- Ermenistan’\u0131n d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan tek kap\u0131s\u0131 G\u00fcrcistan. 2- Bak\u00fc-Tiflis-Ceyhan petrol boru hatt\u0131 G\u00fcrcistan’dan ge\u00e7iyor. 3- Bak\u00fc-Tiflis-Erzurum do\u011fal gaz boru hatt\u0131 G\u00fcrcistan’dan ge\u00e7iyor.<\/span><\/span><\/p>\n

Ermenistan’\u0131n tecriti devam ettik\u00e7e, bu kozlara veya kilitlere yenileri eklenecek. En ba\u015fta da Nabucco projesi ile… Nabucco hatt\u0131n\u0131n Azerbaycan’dan sonra G\u00fcrcistan yerine Ermenistan’a sapmas\u0131 ise ancak Yukar\u0131 Karaba\u011f sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Ama ABD ve \u0130srail bunu istemiyor ki.<\/span><\/span><\/p>\n

Karaba\u011f\u2019\u0131 ayakba\u011f\u0131 g\u00f6ren soysuzlar!<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u201cRusya’ya kar\u015f\u0131 artan g\u00fcvensizlik nedeniyle, Sarkisyan Bat\u0131 ile ili\u015fki kurmak i\u00e7in ciddi bir aray\u0131\u015fa girmi\u015fti.<\/span><\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Neden Sarkisyan, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki Ermeni diasporas\u0131n\u0131 sinirden k\u00f6p\u00fcrten bu tarih komisyonu \u00f6nerisini kabul etmi\u015fti? Bunun da en az\u0131ndan iki nedeni vard\u0131. Birincisi Sarkisyan’\u0131n Karaba\u011fl\u0131 olu\u015fuydu. Karaba\u011f Ermenileri i\u00e7in “1915 trajedisi” Anadolu Ermenileri kadar travmatik bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 de\u011fildi. Onlar o d\u00f6nem ya\u015fananlardan Bat\u0131’daki Ermeniler kadar etkilenmedi. Kolektif kimlikleri “soyk\u0131r\u0131m yalan\u0131” \u00fczerine kurulu de\u011fildi. Karaba\u011f Ermenileri i\u00e7in as\u0131l mesele hep Karaba\u011f’\u0131n Ermenistan’la birle\u015fmesiydi. As\u0131l d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ve dertleri Bat\u0131’daki T\u00fcrkler de\u011fil, yan\u0131 ba\u015flar\u0131ndaki Azerilerdi. Bundan kurtulmak i\u00e7in, bu ama\u00e7 u\u011fruna sava\u015ft\u0131lar. Sonu\u00e7ta r\u00fcyalar\u0131na kavu\u015ftular. O nedenle bug\u00fcn sava\u015f kazanm\u0131\u015f Karaba\u011f Ermenileri T\u00fcrkiye konusunda Bat\u0131’daki Ermeni diasporas\u0131na g\u00f6re daha pragmatikti. \u0130\u015fte zaten tam da bu nedenle Karaba\u011fl\u0131 Sarkisyan T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerin d\u00fczeltilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir \u015fans gibiydi. <\/span><\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Erivan’\u0131n bar\u0131\u015f s\u00fcrecini desteklemesinin arkas\u0131ndaki ikinci neden ise Rusya’ya duyulan g\u00fcvensizlikti. Putin’in 2008’de G\u00fcrcistan’da yapt\u0131klar\u0131 Ermenistan’da ciddi endi\u015fe \u00fcretmi\u015fti. Zaten T\u00fcrkiye ve Azerbaycan’la kavgal\u0131 Erivan bu sefer G\u00fcrcistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n da kapan\u0131\u015f\u0131na tan\u0131k olmu\u015ftu. Ermenistan’\u0131n d\u0131\u015f d\u00fcnyayla b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131 aylarca kopmu\u015ftu. Bu durum Erivan’\u0131 ve Sarkisyan’\u0131 haliyle ciddi bir ikilemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131yordu. Rusya’ya kar\u015f\u0131 artan g\u00fcvensizlik nedeniyle, Sarkisyan Bat\u0131 ile ili\u015fki kurmak i\u00e7in ciddi bir aray\u0131\u015fa giriyor ve Bat\u0131’ya a\u00e7\u0131lan yol ise T\u00fcrkiye’den ge\u00e7iyordu. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu nedenlerle T\u00fcrkiye ve Ermenistan, ABD’nin de deste\u011fiyle, tarihi bir bar\u0131\u015fma s\u00fcrecine ba\u015fl\u0131yordu.\u201d<\/span><\/span>[1]<\/span><\/span><\/strong><\/a> <\/span><\/span><\/em><\/strong>diye yazanlar a\u00e7\u0131k\u00e7a, Karaba\u011f ve Azerbaycan i\u00e7in Ermenistan\u2019la bozu\u015fmaya de\u011fmez\u201d demek istiyordu.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u201cAzerbaycan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bursa’da T\u00fcrk-Ermeni milli tak\u0131mlar\u0131 aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015fmada Azeri bayra\u011f\u0131na sayg\u0131s\u0131zl\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle T\u00fcrkiye’ye protesto notas\u0131 iletmi\u015fti. Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev de y\u0131llard\u0131r T\u00fcrkiye’ye d\u00fcnyadaki fiyatlar\u0131n \u00fc\u00e7te birine do\u011falgaz satt\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, yetkililere T\u00fcrkiye’ye giden do\u011falgaz\u0131n fiyat\u0131n\u0131 art\u0131rmalar\u0131 talimat\u0131n\u0131 vermi\u015fti. Avrupa Birli\u011fi’ne do\u011falgaz ihracat\u0131na haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131, AB’nin de bunu bekledi\u011fini, ancak son iki y\u0131ld\u0131r bu alanda geli\u015fme sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Aliyev, “Bunun da sebebi, T\u00fcrkiye ile Azerbaycan aras\u0131nda transit ge\u00e7i\u015f hakk\u0131yla ilgili konularda uzla\u015fma elde edilememi\u015f olmas\u0131d\u0131r” demi\u015fti.<\/span><\/span><\/p>\n

Tek millet de\u011fil miydik? Bu geli\u015fmelere bakanlar “Me\u011fer tek millet iki devlet s\u00f6ylemi i\u00e7i bo\u015f bir balonmu\u015f” diye d\u00fc\u015f\u00fcnmezler mi? Ermenistan’la ili\u015fkiden \u00f6teye ittifak kurmu\u015f olan Rusya’ya k\u0131zmayacaks\u0131n, Ermenistan’la her t\u00fcrl\u00fc siyasi ve ekonomik i\u015fbirli\u011fini s\u00fcrd\u00fcren \u0130ran’a ald\u0131rmayacaks\u0131n… Ermenistan’a kanat a\u00e7m\u0131\u015f olan ABD kar\u015f\u0131s\u0131nda sus pus olacaks\u0131n. Sonra da Ermenistan’la kan davas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan kom\u015fulu\u011funu normale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan T\u00fcrkiye’yi kendince protesto edeceksin. Bakars\u0131n\u0131z daha da ileriye gidilir ve Bak\u00fc meydanlar\u0131nda toplanan kalabal\u0131klar T\u00fcrk bayra\u011f\u0131n\u0131 yakmaya falan kalkarlar\u201d<\/span><\/span>[2]<\/span><\/span><\/a> diye horozlanan Bay Barlas\u2019a sormak laz\u0131md\u0131: Ey ABD, AB ve \u0130srail kar\u015f\u0131s\u0131nda secdeye kapanan Karao\u011flan! Senin g\u00fcc\u00fcn de sadece Azerbaycan\u2019a m\u0131 yetiyordu?<\/span><\/span><\/p>\n

Saad Hariri liderli\u011findeki L\u00fcbnan h\u00fck\u00fcmetinin Ermeni as\u0131ll\u0131 bakan\u0131: T\u00fcrkiye tazminat \u00f6demeden bar\u0131\u015f olmaz.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0L\u00fcbnan’da Saad Hariri liderli\u011findeki h\u00fck\u00fcmetin Ermeni as\u0131ll\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Bakan\u0131 Hagop Bukradunyan, T\u00fcrkiye ve Ermenistan aras\u0131nda \u0130svi\u00e7re’de imzalanan anla\u015fman\u0131n hi\u00e7bir \u015fekilde h\u00fckm\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyordu. L\u00fcbnan’da yay\u0131nlanan El M\u00fcstakbel gazetesindeki habere g\u00f6re anla\u015fman\u0131n soyk\u0131r\u0131m oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini unutturmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Ermeni Bakan, T\u00fcrkiye’ye olan d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131n son bulmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/span><\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye ile kesinlikle uzla\u015fmayacaklar\u0131n\u0131 da ileri s\u00fcren Hagop Bukradunyan, “Bu d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n sona ermesi i\u00e7in T\u00fcrkiye bizden \u00f6z\u00fcr dilemeli, soyk\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeli ve ondan sonra da tazminat i\u00e7in masaya oturulmal\u0131” diye konu\u015fuyordu. Ortado\u011fu \u00fclkelerindeki Ermeniler de ABD ve Fransa’da ya\u015fayanlar kadar T\u00fcrkiye d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fckleyen a\u00e7\u0131klamalar yapmaktan \u00e7ekinmiyordu. 128 \u00fcyeli parlamentosunun yar\u0131s\u0131 H\u0131ristiyanlardan olu\u015fan L\u00fcbnan’da sistem gere\u011fi 6 sandalye Ermenilere veriliyordu. En g\u00fc\u00e7l\u00fc Ermeni partisi konumundaki Ta\u015fnak’\u0131n mevcut L\u00fcbnan h\u00fck\u00fcmetinde iki bakan\u0131 bulunuyordu.<\/span><\/span><\/p>\n

1975-90 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki L\u00fcbnan i\u00e7 sava\u015f\u0131ndan dolay\u0131 250 binden fazla Ermeni’nin \u00fclkelerini terk ederek ba\u015fta ABD olmak \u00fczere Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelere yerle\u015ftikleri belirtiliyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde L\u00fcbnan’da ya\u015fayan Ermenilerin say\u0131s\u0131n\u0131n 150 bin civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyordu.<\/span><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n


<\/p>\n

\n

<\/span><\/span> <\/p>\n

[1]<\/span><\/span><\/a> \u00d6mer Ta\u015fp\u0131nar \/ Sabah<\/span><\/span><\/p>\n

[2]<\/span><\/span><\/a> Mehmet Barlas \/ Sabah<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130svi\u00e7re\u2019de T\u00fcrkiye ve Ermenistan D\u0131\u015f Bakanlar\u0131nca ve Obama\u2019n\u0131n telefon talimatlar\u0131yla imzalanan protokole g\u00f6re: a) Bu anla\u015fmalar\u0131n her iki \u00fclke Meclislerinde kabul edilip cumhurba\u015fkanlar\u0131n\u0131n onay\u0131ndan ge\u00e7tikten sonra b) \u0130ki ay ge\u00e7ince s\u0131n\u0131rlar a\u00e7\u0131lacak c) \u00dc\u00e7 ay\u0131n ard\u0131ndan sonra ise Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 inceleyecek tarih alt komisyonlar\u0131 olu\u015fturulacak\u2026 d) Ermenistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Sarkisyan’a g\u00f6re bu alt komisyon: […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":["post-1696","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aralik-2009"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1696","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1696"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1696\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}