{"id":1736,"date":"2010-01-24T16:03:34","date_gmt":"2010-01-24T16:03:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2010\/01\/24\/dunyanin-yeni-merkezi-asya\/"},"modified":"2010-01-24T16:03:34","modified_gmt":"2010-01-24T16:03:34","slug":"dunyanin-yeni-merkezi-asya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2010\/subat-2010\/dunyanin-yeni-merkezi-asya\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n Yeni Merkezi ASYA"},"content":{"rendered":"

ABD Ba\u015fkan\u0131 Obama Asya ziyaretinde: \u201cDengesizlik giderilmezse, yeni krizler \u00e7\u0131kabilir\u201d demi\u015fti<\/strong><\/span><\/p>\n

ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama, d\u00fcnya ekonomisinin d\u00fczelme s\u00fcrecine girdi\u011fini belirterek, \u201cAncak d\u00fcnya ekonomisindeki dengesizliklerin giderilmesini ama\u00e7layan politikalar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131 durumunda yeni krizlerin \u00e7\u0131kabilece\u011fini\u201d s\u00f6ylemi\u015fti. Asya ziyareti kapsam\u0131nda gitti\u011fi Singapur’da d\u00fczenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi forumundan \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, D\u00fcnya genelinde ekonomilerde dengesizli\u011fe yol a\u00e7an politikalar\u0131n tekrarlanmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Obama, \u201cAyn\u0131 \u015feyi yaparsak, krizden krize yuvarlan\u0131r\u0131z. Bu son kriz, zaten vatanda\u015flar\u0131m\u0131z, i\u015fimiz ve h\u00fck\u00fcmetlerimiz i\u00e7in y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131\u201d demi\u015fti. Obama, a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, \u00fclkesinde uzun s\u00fcreli b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in gerekli ad\u0131mlar\u0131 atacaklar\u0131n\u0131 da kaydetmi\u015fti.<\/span><\/p>\n

ABD 800 milyar Dolarl\u0131k yard\u0131m paketinin 300 milyar Dolarl\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131 k\u00e2\u011f\u0131t basarak finanse etmi\u015fti<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Kriz; ABD Kongresinin yakla\u015f\u0131k 800 milyar Dolarl\u0131k ekonomik destek paketini kabul etmesiyle birlikte sert bir \u015fekilde y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mi\u015fti.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Bu verilere g\u00f6re krizin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana bas\u0131lan Dolar miktar\u0131 300 milyar Dolar d\u00fczeyindeydi.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Fazla para enflasyon getirecekti<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

B\u0131rak\u0131n ekonomistleri art\u0131k normal vatanda\u015f da bilmektedir ki fazla bas\u0131lan para, enflasyonist bask\u0131y\u0131 da pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklemektedir. Asl\u0131nda para ekonominin b\u00fcy\u00fcmesi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi gereken bir m\u00fcbadele arac\u0131 yerindeydi. Ancak tablodaki rakamlardan da g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi 1 y\u0131l i\u00e7inde Amerika mevcut para stokunu y\u00fczde 20-25 dolay\u0131nda art\u0131rmaya gitmi\u015fti.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Peki, bu bas\u0131lan para nerelerde kullan\u0131l\u0131yordu? Ne oldu da bu kadar yeni paraya ihtiya\u00e7 duyuluyordu?<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Amerikan hazinesi bu paray\u0131 batan b\u00fcy\u00fck bankalara, sigorta \u015firketlerine, otomotiv devlerine, b\u00fct\u00e7eleri bo\u015falm\u0131\u015f eyaletlerine y\u00fczde s\u0131f\u0131r oran\u0131 da diyebilece\u011fimiz bedava faiz oranlar\u0131yla kulland\u0131r\u0131yor, onlar\u0131n tekrar k\u00e2ra ge\u00e7erek bilan\u00e7olar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmelerini sab\u0131rla bekliyordu. Eyl\u00fcl 2009 sonu a\u00e7\u0131klanan bilan\u00e7olar, \u00f6zellikle bu deste\u011fi alan b\u00fcy\u00fck banka ve \u015firketlerin ufak tefek k\u00e2r rakamlar\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131na kar\u015f\u0131n halen beklenen seviyeye gelmemeleri, FED’in faiz art\u0131rmas\u0131 ve piyasada bulunan fazla paray\u0131 geri \u00e7ekmesi i\u015flemine ba\u015flayamamas\u0131na neden oluyor, tabi\u00ee ki bu da piyasada enflasyonist beklentiyi art\u0131r\u0131yordu.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

\u015eirketler h\u00e2l\u00e2 can \u00e7eki\u015fmekteydi..<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

\u015eimdi gelelim Amerika\u2019da batan \u015firketler d\u00fczelebilirler mi? Var m\u0131 yeni kredi verilecek sa\u011flam m\u00fc\u015fteri? E\u011fer varsa sorun yok demektir. Toplam 10 trilyon Dolar olan ABD tutsat kredilerinin yakla\u015f\u0131k 2.5- 3 trilyon Dolar\u0131n\u0131 vermi\u015f olan ve 2009 ba\u015flar\u0131nda FED taraf\u0131ndan desteklenmi\u015f olan Fenni Mae 15 milyar Dolar daha ek yard\u0131m talep etmi\u015fti.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

ABD’de yeni bir ekonomik destek paketinden s\u00f6z edilmeye ba\u015fland\u0131. Yani bas\u0131lan 300 milyar Dolar yetmemi\u015fti. Bakal\u0131m yeni para basabilecekler miydi? 2010’da Amerika nerelere s\u00fcr\u00fcklenecekti? Bekleyip hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Asya, b\u00fcy\u00fck oyunlar\u0131n merkezi haline gelmekteydi!<\/strong><\/span><\/p>\n

D\u00fcnya, 21 y\u00fczy\u0131la veya ba\u015fka bir deyimle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bin y\u0131la girerken k\u00fcresel siyaset ve ekonominin, b\u00fct\u00fcn \u00f6nemli merkezleri ve stratejik harek\u00e2t noktalar\u0131, Asya’ya kaym\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu y\u00fczy\u0131l\u0131n bir “Asya” ve \u201c\u0130slam\u201d y\u00fczy\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

2001 y\u0131l\u0131 itibariyle d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fcc\u00fc olan ABD, yepyeni bir teori ve sava\u015f takti\u011fi ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Kendi “milli g\u00fcvenlik” kavram ve kurumlar\u0131n\u0131 yeniden tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, k\u0131talar \u00f6tesinde kesin olmayan hedefler belirleyip, \u201csavunma ama\u00e7l\u0131 sald\u0131r\u0131 stratejisini (pre-emtive strike)\u201d gibi \u00e7ok sald\u0131rgan ve tehlikeli bir g\u00fcvenlik teorisi ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fi\u015fikliklerin uygulanmaya konmas\u0131 ile Afganistan, Amerika ve ona yard\u0131m eden \u0130ngiltere ve di\u011fer Avrupa devletleri ile birlikte i\u015fgale kalk\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra “koalisyon g\u00fc\u00e7leri” ad\u0131 alt\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclke de bu i\u015fgale kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

2001’den beri devam eden ve 8 y\u0131l\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olan bu sald\u0131r\u0131 ve i\u015fgal Afganistan\u2019\u0131 ve o b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar\u0131 peri\u015fan b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Her g\u00fcn onlarca, y\u00fczlerce ki\u015fi \u00f6lmekte ve en b\u00fcy\u00fck kay\u0131p da sivil halk ve \u00e7aresiz insanlar aras\u0131nda olmaktad\u0131r. B\u00f6lgeye, d\u00fcnyan\u0131n her yerinden “emperyalizme ve zulme kar\u015f\u0131 sava\u015fmak” istediklerini belirten ve buna inanan insanlar\u0131 ko\u015fmaktad\u0131r. \u0130\u015fte, El-Kaide’nin ve sonra da Taliban’\u0131n siyaset sahnesinde \u00f6n saflarda rol almalar\u0131 da b\u00f6ylece ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f\u0131n meydana getirdi\u011fi y\u0131k\u0131m ve yoksulluk; h\u0131rpalad\u0131\u011f\u0131 adalet duygusu ve yerli sivil halk\u0131n insafs\u0131z ve haks\u0131z olarak bombalan\u0131p \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi oradaki sava\u015f\u0131 gittik\u00e7e bilemi\u015f ve amans\u0131z hale getirmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Canlar\u0131ndan ba\u015fka kaybedecek \u015feyleri kalmayan Afganlar da sonuna kadar sava\u015fmakta karar k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r… Ta ki bu g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00fc\u015fman\u0131n da Afganistan topraklar\u0131n\u0131, daha \u00f6nceki \u0130ngiliz ve Sovyet Rus g\u00fc\u00e7lerinin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, bo\u015falt\u0131p gidecekleri g\u00fcne kadar!<\/span><\/p>\n

Art\u0131k, Afganistan’\u0131n i\u00e7inde olanlardan ziyade etraf\u0131nda olanlar \u00fczerinde analizler yap\u0131l\u0131p, bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, hem Afganistan ve hem de Asya politikalar\u0131 \u00fcst\u00fcnde ne gibi etkiler yapt\u0131\u011f\u0131 konular\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u00c7evre ve \u00e7eper diplomasisi:<\/strong><\/span><\/p>\n

I. ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan, dokuzuncu y\u0131l\u0131nda olan bu Afganistan sava\u015f\u0131n\u0131n ana sebeplerine bak\u0131l\u0131nca, birka\u00e7 \u015fey hemen g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n