{"id":1737,"date":"2010-01-24T16:04:40","date_gmt":"2010-01-24T16:04:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2010\/01\/24\/ermeni-acilimi-azeri-satilimi\/"},"modified":"2010-01-24T16:04:40","modified_gmt":"2010-01-24T16:04:40","slug":"ermeni-acilimi-azeri-satilimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2010\/subat-2010\/ermeni-acilimi-azeri-satilimi\/","title":{"rendered":"ERMEN\u0130 A\u00c7ILIMI, AZER\u0130 SATILIMI!"},"content":{"rendered":"

Azerbaycan Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev:<\/strong><\/span><\/p>\n

\u201cBizi askeri m\u00fcdahaleye mecbur b\u0131rakmas\u0131nlar\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n

Azerbaycan Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u0130lham Aliyev, bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri olumlu neticelenmezse, Ermenistan’a g\u00fc\u00e7 kullanabilece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. <\/strong><\/span><\/p>\n

El-Cezire’de yer alan haberde Aliyev, Karaba\u011f sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in her iki taraf\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin de olumlu neticelenmesi gerekti\u011fini, aksi bir durumda g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olaca\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6nlerine ba\u015fka bir \u00e7\u0131kar yolun kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/span><\/p>\n

Karaba\u011f g\u00f6\u00e7menlerinden olu\u015fan bir toplulu\u011fun \u00f6n\u00fcnde konu\u015fan Aliyev, ne pahas\u0131na olursa olsun haklar\u0131n\u0131 almak ve topraklar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fturmak i\u00e7in askeri g\u00fc\u00e7 kullanmaktan \u00e7ekinmeyeceklerini vurgulam\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/span><\/p>\n

Fransa D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, g\u00f6r\u00fc\u015fmeler Almanya’n\u0131n M\u00fcnih Kenti Frans\u0131z Konsoloslu\u011fu’nda ABD, Fransa ve T\u00fcrkiye’nin \u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6zetimi alt\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/span><\/p>\n

1991 y\u0131l\u0131nda Ermenistan Cumhuriyeti taraf\u0131ndan askeri destekle Karaba\u011f Na\u011furnu b\u00f6lgesi Azerbaycan’dan kopar\u0131lm\u0131\u015f ve Ermeni az\u0131nl\u0131\u011fa b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Meydana gelen sava\u015fta her iki taraftan 300 bin ki\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015f, bir milyondan fazla insan da yerlerinden g\u00f6\u00e7e zorlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/span><\/p>\n

Ermenistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Edward Nalbandyan\u2019a g\u00f6re ise:<\/strong><\/span><\/p>\n

A\u00e7\u0131l\u0131mla, Y. Karaba\u011f meselesi ayr\u0131 konularm\u0131\u015f!..<\/strong><\/span><\/p>\n

Ermenistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Edward Nalbandyan, T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131l\u0131mla, Yukar\u0131 Karaba\u011f meselesinin “iki ayr\u0131 s\u00fcre\u00e7” oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Nalbandyan, Ermenistan’\u0131n ba\u015fkenti Erivan’da Reuters’a verdi\u011fi deme\u00e7te, sadece Ermenistan’\u0131n de\u011fil, uluslararas\u0131 toplumun da yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bu y\u00f6nde oldu\u011funu belirterek T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131ndaki m\u00fczakerelerin sona erdi\u011fini ve taraflar\u0131n imzalanan protokoller \u00e7er\u00e7evesinde s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7arak diplomatik ili\u015fkileri kurmak i\u00e7in h\u0131zla harekete ge\u00e7mekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011funu hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

S\u00f6zlerini “E\u011fer onaylamayacak ve uygulamayacaksak neden iki protokol imzalad\u0131k?” diye s\u00fcrd\u00fcren Nalbandyan, t\u00fcm uluslararas\u0131 toplumun, protokollerin h\u0131zla onaylanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131, ayr\u0131ca protokollerdeki anla\u015fmalara uyulmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

Nalbandyan, taraflardan biri, onaylama ve uygulamay\u0131 geciktirir ya da baz\u0131 engeller \u00e7\u0131kar\u0131rsa bunun olumsuz neticelerinin sorumlulu\u011funu tamamen y\u00fcklenebilece\u011fini kaydedip \u015fantaj yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

AKP\u2019nin Ermenistan’la yapt\u0131\u011f\u0131 protokol neticesinde Azerbaycan’\u0131n duydu\u011fu rahats\u0131zl\u0131k ve ard\u0131ndan iki \u00fclke aras\u0131nda ya\u015fanan bayrak krizi dolay\u0131s\u0131yla bir gazete ”bir millet ayr\u0131l\u0131yor” diye uyarm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

Yukar\u0131 Karaba\u011f’daki i\u015fgalin sona ermemesi, H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bu konuda k\u0131l\u0131n\u0131 bile k\u0131p\u0131rdatmamas\u0131 tamamen i\u015fgalci g\u00fcc\u00fcn H\u0131ristiyan olmas\u0131, i\u015fgal edilen yerin ise bir M\u00fcsl\u00fcman topra\u011f\u0131 olmas\u0131yla yak\u0131ndan irtibatl\u0131d\u0131r. \u015eayet i\u015fgal edilen toprak H\u0131ristiyanlara ait ve de i\u015fgalci g\u00fc\u00e7 M\u00fcsl\u00fcmanlar olsayd\u0131, d\u00fcnya aya\u011fa kalkar ve sorun hemen \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrd\u00fc. D\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n can\u0131 yan\u0131yor. Filistin’de, Irak’ta, Afganistan’da, Ke\u015fmir’de ve daha bir\u00e7ok yerde… H\u0131ristiyanlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda durum de\u011fi\u015fiyor. Mesela Darfur’da ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 Sudan H\u00fck\u00fcmeti g\u00fc\u00e7 kullan\u0131nca, H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131 hemen aya\u011fa kalkt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada korunmas\u0131 gereken “dinda\u015flar\u0131” vard\u0131. AB gibi bir H\u0131ristiyan kurulu\u015funa girmek i\u00e7in \u00e7abalayanlar\u0131n, g\u00f6zleri k\u00f6r, kulaklar\u0131 sa\u011f\u0131r olmal\u0131yd\u0131..<\/span><\/p>\n

Ermeni a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n hedefi: \u201cintikam duygular\u0131n\u0131 hortlatmak!\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131ndaki sorunlar\u0131n a\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in Mason TESEV Ba\u015fkan\u0131 \u00d6zdem Sanberk taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu olu\u015fturulan T\u00fcrk-Ermeni Uzla\u015fma Komisyonu ilk kez 9 Temmuz 2000 tarihinde Cenevre’de gizlice topland\u0131. Toplant\u0131da al\u0131nan kararlar \u00e7er\u00e7evesinde Kas\u0131m 2000’in ikinci haftas\u0131nda T\u00fcrk-Ermeni gazeteciler aras\u0131nda yak\u0131nla\u015fmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir protokol imzaland\u0131. Toplant\u0131da Komisyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kamuoyunun bilgisine sunulmas\u0131na karar verilmi\u015fti.<\/span><\/p>\n

Dr. David L. Phillips (Washington), Vanz Z. Krikorian (New York), Aleksander Arzumanyan (Erivan), Andranik Migranian (Moskova), \u00d6zdem Sanberk (\u0130stanbul), \u0130lter T\u00fcrkmen (\u0130stanbul) ve Prof. Vam\u0131k Volkan (Charlotville)’dan olu\u015fan “T\u00fcrkiye-Ermenistan Uzla\u015fma Komisyonu” (Turkish-Ermenian Reconcilation Commission -TARC-) \u00fcyeleri 2 Kas\u0131m 2002’de\u00a0\u00a0 “T\u00fcrk\u00a0\u00a0 Amerikan\u00a0\u00a0 Dernekleri Asemblesi”nin (ATAA) Washington toplant\u0131s\u0131nda ilk kez bir araya gelmi\u015fti. Bu toplant\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada Dr. David F. Phillips; “Buradaki toplant\u0131da iki halk aras\u0131nda tarihsel bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f oldu. Anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrmesi do\u011fald\u0131r. Ancak gelecek i\u00e7in ortakla\u015fa nelerin yap\u0131labilece\u011fini irdelemek ile hedefe ula\u015f\u0131labilir” demi\u015fti.<\/span><\/p>\n

Gizli toplant\u0131lar…<\/strong><\/span><\/p>\n

Cenevre, Washington ve New York toplant\u0131lar\u0131ndan sonra TESEV’in 15 \u015eubat 2001’de \u0130stanbul’da d\u00fczenledi\u011fi toplant\u0131ya Ermenistan’dan kat\u0131lan heyete ise Ermenistan ana muhalefet partisi genel ba\u015fkan\u0131 ve Ermenistan eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Aleksander Arzoumanyan, Amerika Ermeni Asamblesi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Van Z. Krikorian, Rusya eski Devlet Ba\u015fkan\u0131 Boris Yeltsin’in o d\u00f6nemde Ermeni dan\u0131\u015fman\u0131 olan Andranik Migranian ve Erivan Devlet \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi David Hoyhannisyan yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmi\u015fti:<\/span><\/p>\n

“Ma\u011fdur psikolojisini hortlatmak…”<\/strong><\/span><\/p>\n

Prof. Vam\u0131k Volkan TARC’a kat\u0131l\u0131m ve toplant\u0131lar dizisi s\u00fcrecini Kimlik Ad\u0131na \u00d6ld\u00fcrmek adl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:<\/span><\/p>\n

“Eski bir diplomat olan dostum G\u00fcnd\u00fcz Aktan devlet hizmetinden emekli olduktan sonra tan\u0131nan bir T\u00fcrk ara\u015ft\u0131rma merkezinin (Avrasya Stratejik Ara\u015ft\u0131rma Merkezi -ASAM- dan s\u00f6z ediyor) ba\u015f\u0131na ge\u00e7mi\u015fti. Benden o s\u0131ralarda yeni kurulmakta olan T\u00fcrk-Ermeni Uzla\u015fma Komisyonu’na kat\u0131lmam\u0131 istedi.<\/span><\/p>\n

“Birka\u00e7 nedenle T\u00fcrkiye-Ermenistan Uzla\u015fma Komisyonu’na kat\u0131lmakta teredd\u00fct ediyordum.\u00a0 Birincisi geni\u015f grup psikolojisi ve kimli\u011fiyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in tarih \u00e7ok ilgimi \u00e7eker ama tarih\u00e7i de\u011filim ve o s\u0131ralarda, hen\u00fcz T\u00fcrk-Ermeni ili\u015fkilerinin tarihi \u00fczerine bilgim fazla de\u011fildi.<\/span><\/p>\n

“\u0130kincisi, ben asla bir T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131m. Ada h\u00e2l\u00e2 bir \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgesi oldu\u011fu s\u0131rada K\u0131br\u0131s’ta do\u011fmu\u015f, 1957 y\u0131l\u0131nda ABD’ye g\u00f6\u00e7 etti\u011fimde bunu \u0130ngiliz pasaportuyla yapm\u0131\u015ft\u0131m. 1964 y\u0131l\u0131nda Amerikan vatanda\u015f\u0131 oldum ve eri\u015fkin ya\u015fam\u0131m\u0131n \u00e7o\u011funu Virginia’da ge\u00e7irdim.<\/span><\/p>\n

\u201cErmenistan \u00fczerine uzman olmasam da, ma\u011fdurla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kimlik duygular\u0131 olan di\u011fer gruplara dair bilgilerim vard\u0131.\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n

CIA’n\u0131n hizmetinde…<\/strong><\/span><\/p>\n

TARC’tan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 toplant\u0131lara ba\u015fkanl\u0131k eden Dr. David L. Phillips’in uzla\u015fma sa\u011flamak yerine toplant\u0131lar\u0131 pazarl\u0131k oturumlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye kalk\u0131\u015fmas\u0131na, rasyonel oyuncu yakla\u015f\u0131m\u0131nda bulunmamas\u0131na ve komisyon i\u00e7in paran\u0131n nereden geldi\u011fini bilmemesine ba\u011flayan Profes\u00f6r Volkan, Phillips’in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki toplant\u0131lara bir iki y\u0131l daha kat\u0131labilmi\u015f. Bunun mant\u0131ksal gerek\u00e7esinin izah\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7. Volkan; “Kimlik Ad\u0131na \u00d6ld\u00fcrmek” adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n 144. sayfas\u0131nda “Dr. Phillips’in ‘K\u00fc\u00e7\u00fck bir deprem Yunanistan’\u0131 sarst\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkler hemen Yunanistan’a ekipler g\u00f6ndererek kar\u015f\u0131l\u0131kta bulunmu\u015flard\u0131. Sonu\u00e7ta depremler iki ulus aras\u0131nda yeni bir ili\u015fki devri ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ekten bir\u00e7ok diplomat, olumlu politik geli\u015fmeleri “deprem diplomasi”ne ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti\u011fini aktararak onu onayl\u0131yor. Onaylamas\u0131, onun faaliyetlerini takip etti\u011fini de g\u00f6steriyor. Kald\u0131 ki Volkan; George Washington \u00dcniversitesi’nde uluslararas\u0131 ili\u015fkiler, politik psikoloji ve psikiyatri dallar\u0131nda \u00f6\u011fretim \u00fcyeli\u011fi yap\u0131yor. 21 y\u0131l boyunca CIA’da ABD d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n psikanalizlerini yaparak Beyaz Saray politikalar\u0131na katk\u0131 sa\u011flayan Dr. Jerrold Post ve Post ekibinden Tulane \u00dcniversitesi’nde siyaset bilimi hocas\u0131 olan ve Beyaz Saray’a bir\u00e7ok kez politik psikoloji dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f Dr. Robert Robins’le birlikte \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f bir uzman.<\/span><\/p>\n

Volkan, George Washington \u00dcniversitesi’nde ‘Zihin ve \u0130nsan \u0130li\u015fkileri Merkezi’nin ba\u015f\u0131. “Blide Line from Ethnic Pride to Ethnic Terrorizm”(Kanba\u011f\u0131) kitab\u0131, bu konunun ba\u015fyap\u0131t\u0131. Zaman zaman ABD h\u00fck\u00fcmetine yol g\u00f6steriyor.<\/span><\/p>\n

Uzla\u015fma Komisyonu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin ilk aya\u011f\u0131ndaki gizli operasyonlar\u0131 yapan kuramlardan biri de, Viyana’da kurulu “Diplomatik Akademi” isimli bir “d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu”. Bu \u00e7ekirdek \u00f6rg\u00fct\u00fcn ABD ile ba\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir kurulu\u015f da mevcut; Resolution Force Peace. Resolution Force Peace’in ba\u015f\u0131ndaki ki\u015fi ise Dr. David L. Phillips!\u201d[1]<\/a><\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye-Azerbaycan askeri ili\u015fkileri ve b\u00f6lge politikalar\u0131na etkileri<\/strong><\/span><\/p>\n

Sovyetler Birli\u011fi’nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra birlik i\u00e7erisinde bulunan \u00fclkelerin ekonomi, siyaset, askeri ve e\u011fitim alanlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere hem kendi aralar\u0131nda hem de uluslararas\u0131 sistem ile i\u015fbirli\u011finde bulunmalar\u0131 ve mevcut i\u015fbirliklerini geli\u015ftirmeleri en \u00f6nemli gereksinimdi.<\/span><\/p>\n

Sovyetler Birli\u011fi’nden ayr\u0131lan \u00fclkeler k\u0131sa zaman sonra Ba\u011f\u0131ms\u0131z Devletler Toplulu\u011fu’nu olu\u015fturarak ve bu sayede eskiden sadece haritada bir olarak g\u00f6r\u00fcnen \u00fclkeler \u015fimdi de etkin bi\u00e7imde ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcreceklerdi. Tabii ki bu \u00fclkelerin kuraca\u011f\u0131 yeni ili\u015fkilerde jeopolitik konumlar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz \u00f6neme sahipti.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye ve Azerbaycan ili\u015fkilerini bu \u00e7izgide de\u011ferlendirecek olursak, yap\u0131lacak ortak \u00e7al\u0131\u015fmalarda co\u011frafi yak\u0131nl\u0131l\u0131k elbette b\u00fcy\u00fck \u00f6neme haizdi. Zira T\u00fcrkiye’nin Orta Asya devletlerinden \u00e7ok Azerbaycan’la daha fazla ili\u015fkide bulunmas\u0131 da bu yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lardan birisiydi<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye ve Azerbaycan aras\u0131nda 1991’den itibaren ba\u015flayan ortakl\u0131klar \u00e7e\u015fitli zamanlarda baz\u0131 aksakl\u0131klara u\u011fram\u0131\u015f olsa da giderek d\u00fczeltmekte ve g\u00fc\u00e7lenmekte iken AKP\u2019nin Azerbaycan\u2019\u0131 ABD\u2019nin ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcne sokma siyaseti endi\u015fe vericidir. Ayaz Muttalibov’un Rusya eksenli politikalar\u0131 T\u00fcrkiye ile kurulacak ili\u015fkileri sadece el\u00e7ilik kurma d\u00fczeyinde etkilemi\u015ftir. Muttalibov’un k\u0131sa s\u00fcreli y\u00f6netimi zaman\u0131nda T\u00fcrkiye de yeni d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 politikalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme y\u00f6n\u00fcnde \u00e7aba sarf ediyor g\u00f6r\u00fcnse de bu tarihi f\u0131rsatlar maalesef de\u011ferlendirilememi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

El\u00e7ibey ve Aliyev d\u00f6nemi<\/strong><\/span><\/p>\n

Bu alanda ilk olarak 1992’de Azerbaycan Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 askeri e\u011fitim konusunda i\u015fbirli\u011fine gidilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde Ermeni i\u015fgali alt\u0131nda bulunan Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f meselesinden dolay\u0131 uluslararas\u0131 kamuoyunun dikkatini \u00e7ekme \u00e7abalar\u0131nda bulunan Azerbaycan’\u0131n, T\u00fcrkiye ile askeri i\u015fbirli\u011fi konusunda anla\u015fmalar yapmas\u0131 b\u00f6lgede tansiyonu da tetiklemi\u015ftir. El\u00e7ibey’in son d\u00f6nemleri ve Haydar Aliyev’in ilk d\u00f6nemlerinde T\u00fcrkiye ve Azerbaycan aras\u0131nda askeri i\u015fbirlikleri zay\u0131f seyretmi\u015f, mevcut \u00fclke otoritesinin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve d\u0131\u015f politikan\u0131n dengelenmesi hedeflenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

1996’da Azerbaycan H\u00fck\u00fcmeti ile T\u00fcrkiye H\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda Silahl\u0131 Kuvvetlere yard\u0131m heyeti mensuplar\u0131n\u0131n faaliyet ve t\u0131p e\u011fitimine dair i\u015fbirli\u011fi protokol\u00fc imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. 1997’de Azerbaycan T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r hatt\u0131n\u0131n iki taraf\u0131nda kalan onar kilometrelik alan i\u00e7inde yap\u0131lacak sivil ve askeri vas\u0131talar\u0131n u\u00e7u\u015funu d\u00fczenleyen protokol ve strateji i\u015fbirli\u011finin geni\u015fletilmesi hakk\u0131nda beyanname haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Azerbaycan’\u0131n 1998 y\u0131l\u0131na kadar \u00c7e\u00e7enistan meselesinden dolay\u0131 Rusya taraf\u0131ndan ambargoya tabi tutulmas\u0131, \u00fclkenin \u00f6zellikle bu konuda T\u00fcrkiye’ye olan e\u011filimini daha da art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Geli\u015fmelerden de anlayaca\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde Azerbaycan’\u0131n kurdu\u011fu askeri ili\u015fkiler bir ucu K\u0131br\u0131s’a di\u011fer ucu Erivan’a uzanan bir diplomatik mesaj niteli\u011fi de ta\u015f\u0131maktayd\u0131.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin mali yard\u0131mlar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n

Azerbaycan’\u0131n uluslararas\u0131 platformda a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131yan askeri konulardaki giri\u015fimleri de 1999’da Azerbaycan Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131’na T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri taraf\u0131ndan mali yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131na ve iki \u00fclke aras\u0131nda Kosova T\u00fcrk Tabur Komutanl\u0131\u011f\u0131 terkibinde b\u00f6lgeye gidecek olan Azerbaycan timinin faaliyetlerine ili\u015fkin protokolle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kosova’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kadar askerlerini burada tutacak olan Azerbaycan maalesef ayn\u0131 zamanda NATO’nun do\u011fuya geni\u015fleme stratejisinde de \u00f6nem kazanan bir \u00fclke konumuna kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye ile birlikte d\u0131\u015far\u0131da farkl\u0131 g\u00f6revlerde de yer alan Azerbaycan b\u00f6ylece k\u00fcresel k\u00f6leli\u011fin bir par\u00e7as\u0131 yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

2000 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrk Deniz Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda TCG AB-34 (P-134) h\u00fccumbotunun Azerbaycan’a verilmesi ve:<\/span><\/p>\n