{"id":1788,"date":"2010-04-29T15:52:42","date_gmt":"2010-04-29T15:52:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2010\/04\/29\/yargi-reformu-mu-kaygi-deposu-mu\/"},"modified":"2010-04-29T15:52:42","modified_gmt":"2010-04-29T15:52:42","slug":"yargi-reformu-mu-kaygi-deposu-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2010\/mayis-2010\/yargi-reformu-mu-kaygi-deposu-mu\/","title":{"rendered":"YARGI REFORMU MU, KAYGI DEPOSU MU?"},"content":{"rendered":"

A\u00e7\u0131l\u0131m projelerinin de, Anayasa de\u011fi\u015fiklik paketlerinin de; AKP\u2019nin kendi kanaat ve kararlar\u0131yla ve \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek ya safl\u0131kt\u0131r veya ger\u00e7ekleri sapt\u0131rmakt\u0131r. Hak\u2019tan ayr\u0131l\u0131p de\u011fi\u015fen ve dejenere edilen kimselerden, bozuk d\u00fczeni d\u00fczelteceklerini beklemek, akla ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

AKP b\u00fct\u00fcn bu giri\u015fimlerde sadece ta\u015feronluk ve fig\u00fcranl\u0131k yapmakta, iktidara ta\u015f\u0131nman\u0131n ve orada tutunman\u0131n diyeti olarak AB ve ABD\u2019nin talimatlar\u0131n\u0131 uygulamakta ve \u00e7ok \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f sinsi programlar\u0131n, k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne propagandas\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r. Hem muhalefet partileri, hem y\u00fcksek yarg\u0131 b\u00fcrokrasisi, hem de s\u00f6zde laik ve Kemalist sivil \u00f6rg\u00fct temsilcileri ise, yine ayn\u0131 merkezlerce kiralanm\u0131\u015f ve AKP\u2019nin i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rmak ve ona mazeret kazand\u0131rmak \u00fczere kurgulanm\u0131\u015f senaryo artistleri konumundad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Kulis Ankara\u2019dan M\u00fcbarek ikili Mustafa\u2019larca esrarengiz bir ziyarete dikkat \u00e7ekiliyordu:<\/strong><\/p>\n

Bu paketin piyasaya s\u00fcr\u00fclme a\u015famas\u0131nda, Gizli D\u00fcnya Devletinin CIA Stratejisti Siyonist Yahudi Abramowitz sessizce T\u00fcrkiye\u2019ye ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6yle ki kimsenin ruhu bile duymam\u0131\u015ft\u0131. Ankara’ya 17 Mart \u00c7ar\u015famba ak\u015fam\u0131 inmi\u015f, do\u011frudan oteline gitmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc ertesi g\u00fcn yo\u011fun bir g\u00f6r\u00fc\u015fme trafi\u011fi O’nu bekliyordu.<\/em><\/strong><\/p>\n

Randevu defterinde \u00e7ok \u00f6nemli isimler vard\u0131:<\/em><\/strong><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl… Ba\u015fbakan Tayyip Erdo\u011fan… D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcste\u015far\u0131 Feridun Sinirlio\u011flu… Abramowitz ilk g\u00fcn\u00fcn\u00fc iktidar ve iktidara yak\u0131n isimlere ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

\u0130kinci g\u00fcn\u00fc ise muhalefetle bulu\u015fmu\u015flard\u0131. Randevu defteri yine kalabal\u0131kt\u0131:<\/em><\/strong><\/p>\n

Saat 15:00 MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli ile g\u00f6r\u00fc\u015fme… 16:00 CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Deniz Baykal ile g\u00f6r\u00fc\u015fme…\u00a0 Saat 17:00 BDP Genel Ba\u015fkan\u0131 Selahattin Demirta\u015f ile g\u00f6r\u00fc\u015fme… Saat 18:00 Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 \u0130lker Ba\u015fbu\u011f ile g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131\u2026 En son \u0130stanbul’da, Amerikan \u015eirketleri Derne\u011finin toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye’de tam 5 g\u00fcn kalm\u0131\u015ft\u0131. 22 Mart Pazartesi ak\u015fam\u0131 geldi\u011fi gibi, yine sessizce Amerika’ya geri gitmi\u015fti.<\/em><\/strong><\/p>\n

Evet, bu esrarengiz ziyaret\u00e7i Morton \u0130saac Abramowitz idi\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

Abramowitz; ABD Haberalma Dairesi’ndeyken, 1989 y\u0131l\u0131nda b\u00fcy\u00fckel\u00e7i olarak T\u00fcrkiye’ye g\u00f6nderildi. 1991 y\u0131l\u0131nda emekli edildi. Ama T\u00fcrkiye’ye olan ilgisini hi\u00e7 b\u0131rakmad\u0131. 1997-1998 y\u0131llar\u0131nda: \u0130nternational Crisis Group (Uluslararas\u0131 Kriz Grubu) Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirildi. Halen Amerika’n\u0131n en etkin kurulu\u015fu CFR’nin k\u0131demli \u00fcyesiydi! \u0130\u015fte bu Siyonist:\u00a0 “Kravatl\u0131 ve k\u00fcreselci kanaatli Tayyip Erdo\u011fan’\u0131, Erbakan’a tercih ederiz” dedi\u011finde tarih1994’\u00fc g\u00f6stermekteydi. Peki, bu esrarengiz ziyaretin hedefi neydi? Hem iktidar, hem muhalefet, hem de Genelkurmay ile ne g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi? Bu ilgin\u00e7 ziyaret neden bu kadar gizliydi? En \u00f6nemlisi kozmik odalara kadar girebilen medyam\u0131z, nas\u0131l oldu da Abramowitz’i hi\u00e7 g\u00f6rmemi\u015f; k\u00f6r, sa\u011f\u0131r ve lal kesilmi\u015fti?<\/em><\/strong><\/p>\n

Yoksa, yakla\u015fan \u0130ran sald\u0131r\u0131s\u0131 ve Anayasa de\u011fi\u015fiklik taslaklar\u0131yla ilgili talimatlar m\u0131 getirmi\u015fti?! \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cdemokrasi ve hukuk d\u00fczeni\u201d Yahudi Lobilerinin talimatlar\u0131n\u0131 \u201ckitab\u0131na uydurma\u201d bahanesiydi!..<\/strong><\/p>\n

Dert b\u00fcy\u00fck paket k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131yordu<\/strong><\/p>\n

HSYK ile ba\u015flayan yarg\u0131 krizi s\u00fcreciyle birlikte Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fine gitme karar\u0131 alan H\u00fck\u00fcmet, nihayet taslak \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tamamlayarak, muhalefete ve kamuoyuna ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor ve sonunda Meclise ta\u015f\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n

S\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da de\u011fi\u015fiklik i\u00e7eren pakette, 12 Eyl\u00fcl Anayasas\u0131’nda 3’\u00fc ge\u00e7ici olmak \u00fczere toplam 26 maddede de\u011fi\u015fiklik hedefleniyor. Taslakta Anayasa’n\u0131n 10, 20, 23, 41, 53, 69, 74, 84, 94, 125, 128, 129, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 156 ve 159. maddelerinde de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Anayasa’n\u0131n Ge\u00e7ici 15. maddesinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da d\u00fczenleyen teklif tasla\u011f\u0131nda, Anayasa’ya 3 ge\u00e7ici madde de eklenmesi yer al\u0131yordu. Teklif tasla\u011f\u0131n\u0131n yay\u0131m\u0131 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi ve halkoylamas\u0131na sunulmas\u0131 halinde ise t\u00fcm\u00fcyle oylanmas\u0131 benimseniyordu.<\/p>\n

HSYK sil ba\u015ftan<\/strong><\/p>\n

Son d\u00f6nemde h\u00fck\u00fcmet ile yarg\u0131 krizine neden olan H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu’nun da yap\u0131s\u0131 t\u00fcm\u00fcyle de\u011fi\u015ftiriliyordu. HSYK’n\u0131n \u00fcye say\u0131s\u0131 21 asil ve 10 yedek \u00fcyeye \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yordu. HSYK da, Anayasa Mahkemesi gibi 3 daireden olu\u015facakt\u0131. Kurulun Ba\u015fkan\u0131 Adalet Bakan\u0131,\u00a0 Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcste\u015far\u0131 ise Kurulun tabii \u00fcyesi olacakt\u0131. Kurula, bundan sonra Yarg\u0131tay’\u0131n 3 ve Dan\u0131\u015ftay’\u0131n 1 asil \u00fcye atamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n 4 \u00fcye, Anayasa Mahkemesi’nin 1 \u00fcye, Adli yarg\u0131n\u0131n 7 \u00fcye, \u0130dari yarg\u0131n\u0131n 3 \u00fcye se\u00e7me hakk\u0131 getiriliyordu. \u00dcyeler, d\u00f6rt y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilecek. De\u011fi\u015fiklikle, HSYK’n\u0131n meslekten \u00e7\u0131karma cezalar\u0131 i\u00e7in yarg\u0131 yolu da a\u00e7\u0131l\u0131yor, ayr\u0131ca Kurula ba\u011fl\u0131 bir Genel Sekreterlik de kuruluyordu.<\/p>\n

YA\u015e kararlar\u0131na yarg\u0131 yolu a\u00e7\u0131l\u0131yor, bu maddeyle ordu disiplini dejenere edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/strong><\/p>\n

YA\u015e kararlar\u0131, yarg\u0131 denetimine al\u0131n\u0131yordu. Anayasa’n\u0131n 125’inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131na “Ancak, Y\u00fcksek Askeri \u015e\u00fbra’n\u0131n Silahl\u0131 Kuvvetlerden her t\u00fcrl\u00fc ili\u015fik kesme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.” c\u00fcmlesi eklenerek, bundan sonra YA\u015e’ta irtica vb. nedenlerle ili\u015fkisi kesilen askeri personelin yeniden g\u00f6revine d\u00f6nme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flan\u0131yordu. De\u011fi\u015fiklikle, askere sivil yarg\u0131 yolu a\u00e7\u0131l\u0131yordu. Devletin g\u00fcvenli\u011fine, anayasal d\u00fczene ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde bak\u0131lacakt\u0131. Sava\u015f hali haricinde, asker olmayan ki\u015filer asker\u00ee mahkemelerde yarg\u0131lanamayacakt\u0131.<\/p>\n

Parti kapatmaya Meclis izni getiriliyordu<\/strong><\/p>\n

69. maddede yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle siyasi partilerin kapat\u0131lmas\u0131na Meclis izni getiriliyordu. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131, bir siyasi parti hakk\u0131nda kapatma davas\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in Meclis’e ba\u015fvurmak zorunda olacakt\u0131.\u00a0 Bu talep, Meclis’te grubu bulunan her bir siyas\u00ee partinin 5’er \u00fcye ile temsil edildi\u011fi ve Meclis Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fturulacak Komisyon taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131. Komisyon, \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te iki \u00e7o\u011funlu\u011fu ve gizli oyla karar alacakt\u0131. E\u011fer komisyon onaylarsa, kapatma davas\u0131 a\u00e7\u0131lacakt\u0131. Komisyon karar\u0131 yarg\u0131 denetimi d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lacakt\u0131. Ayr\u0131ca reddedilen izin ba\u015fvurusunda ileri s\u00fcr\u00fclen sebepler, hi\u00e7bir \u015fekilde yeni bir ba\u015fvuruya konu olamayacakt\u0131. Yine Anayasa’daki ‘temelli’ kapatma ibaresi de maddeden tamamen \u00e7\u0131kar\u0131lmaktayd\u0131. Kapatma karar\u0131yla birlikte verilen siyasetten men cezas\u0131 ise 5 y\u0131ldan 3 y\u0131la kayd\u0131r\u0131lmaktayd\u0131. \u201cEylemleriyle partisinin kapat\u0131lmas\u0131na neden olan milletvekillerinin milletvekilli\u011fi d\u00fc\u015fer\u201d h\u00fckm\u00fc Anayasa’dan \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131. B\u00f6ylece siyasi yasakl\u0131 vekillerin, milletvekilli\u011fi kalacakt\u0131. Partilerin, mali denetimi ise Anayasa Mahkemesi’nden al\u0131n\u0131p Say\u0131\u015ftay’a b\u0131rak\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n

Bu maddenin AKP ve BDP\u2019yi kapanma riskinden kurtarmay\u0131 ve h\u0131yanete me\u015fruiyet kazand\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 s\u0131r\u0131t\u0131yordu.<\/strong><\/p>\n

Bu giri\u015fimleri kimse, “HSYK nas\u0131l yap\u0131lanmaktad\u0131r?”, “Adalet Bakan\u0131’n\u0131n yetkisi nereye kadard\u0131r?” gibi sorular \u00e7er\u00e7evesinde anlamaya u\u011fra\u015fmas\u0131n. B\u0131rak\u0131n kurumlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, hukukun kendisi bile bir noktadan sonra ba\u011f\u0131ms\u0131z bir zemin san\u0131lmas\u0131n.<\/p>\n

Asgari m\u00fc\u015ftereklerini yitirmi\u015f bir toplumda, hi\u00e7bir kurum nas\u0131l d\u00fczenlenirse d\u00fczenlensin ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015famaz, “hukukun gere\u011fi” falan yap\u0131lamaz. Bo\u015fu bo\u015funa kimse kendini ve\/veya kamuoyunu kand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n.<\/p>\n

Anayasa Mahkemesi de\u011fi\u015fiyor<\/strong><\/p>\n

Paketteki en \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklerden birisi Anayasa Mahkemesi’nin yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi oluyordu. Y\u00fcksek Mahkeme’nin \u00fcye say\u0131s\u0131 19’a \u00e7\u0131k\u0131yor, \u00fcyeler 12 y\u0131l i\u00e7in se\u00e7ilecek deniyordu. TBMM’nin Y\u00fcksek Mahkeme’ye temsilci se\u00e7me hakk\u0131 getiriliyordu. Mahkeme, \u00fc\u00e7 daire ve Genel Kurul halinde \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131. Genel Kurul, Mahkeme Ba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda en az on d\u00f6rt \u00fcye ile toplanacakt\u0131. Siyas\u00ee partilere ili\u015fkin dava ve ba\u015fvurulara, iptal ve itiraz davalar\u0131 ile Y\u00fcce Divan s\u0131fat\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclecek yarg\u0131lamalara Genel Kurul bakacakt\u0131. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finde iptale, siyas\u00ee partilerin kapat\u0131lmas\u0131na ya da Devlet yard\u0131m\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131na karar verilebilmesi i\u00e7in \u00fcye tamsay\u0131s\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te iki oy \u00e7oklu\u011fu aranacakt\u0131.<\/p>\n

Y\u00fcce Divan Kararlar\u0131 nas\u0131l al\u0131n\u0131yor?<\/strong><\/p>\n

Anayasan\u0131n 48’inci maddesindeki de\u011fi\u015fiklikle, Y\u00fcce Divan kararlar\u0131na yeniden inceleme i\u00e7in ba\u015fvuru yap\u0131labilmesine olanak tan\u0131n\u0131yordu. Ancak, Genel Kurul’un yeniden inceleme sonucunda verdi\u011fi kararlar kesin oluyordu. Anayasa Mahkemesi’ne, bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131 da getiriliyordu. Herkes, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131ndaki anayasal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden birinin kamu g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan ihlal edildi\u011fi iddias\u0131yla ve kanun yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmi\u015f olmas\u0131 \u015fart\u0131yla Anayasa Mahkemesi’ne ba\u015fvurabiliyordu.<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl’e yarg\u0131 yolu ne anlama geliyordu?<\/strong><\/p>\n

12 Eyl\u00fcl’e yarg\u0131 yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan de\u011fi\u015fiklik de pakette yer al\u0131yordu. Paketin 21. maddesinde ‘T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131n\u0131n ge\u00e7ici 15’inci maddesi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r’ denilerek, 12 Eyl\u00fcl darbecilerini koruyan d\u00fczenlemeyi kald\u0131r\u0131yordu. B\u00f6ylece Kenan Evren ile birlikte di\u011fer ihtilalci generaller, darbe yapma su\u00e7undan yarg\u0131lanabilecek oluyordu.<\/p>\n

AKP\u2019nin 12 Eyl\u00fcl Donki\u015fotlu\u011fu!<\/strong><\/p>\n

AKP’nin Meclis’teki siyasi parti gruplar\u0131na g\u00f6nderece\u011fi anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi paketinde ‘s\u00fcrpriz’ bir madde olarak 12 Eyl\u00fcl rejimine ‘dokunulmazl\u0131k’ kazand\u0131ran ge\u00e7ici 15. madde de yer al\u0131yordu. Bu madde kalkarsa 1980 darbesini yapan Evren ve Konsey \u00fcyelerinden hesap sorulabilmek imk\u00e2n\u0131 sa\u011flan\u0131yordu.\u00a0 Hukuk\u00e7ular, 12 Eyl\u00fcl 1980’\u00fcn \u00fczerinden otuz y\u0131l ge\u00e7tikten sonra ‘zamana\u015f\u0131m\u0131’ nedeniyle darbecilerin yarg\u0131lanamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor olsalar da, ge\u00e7ici 15. maddenin Anayasa’dan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 aylard\u0131r \u00fclke g\u00fcndeminden d\u00fc\u015fmeyen Kafes, Balyoz gibi planlar nedeniyle ‘sembolik’ bir hesapla\u015fman\u0131n \u00f6tesinde ama\u00e7lar ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n

\u015eimdi se\u00e7ime bir y\u0131l kala AKP son bir atak yap\u0131yordu. Ge\u00e7ici 15’i de i\u00e7ine koyarak 15 maddelik bir anayasa paketini Meclis’e sunmaya haz\u0131rlan\u0131yordu. Muhalefet destek vermedi\u011fi i\u00e7in 330-367 aral\u0131\u011f\u0131nda ge\u00e7ecek maddelerle ilgili referanduma gidilecekti. 12 Eyl\u00fcl hesapla\u015fmas\u0131 paketin lokomotifi olaca\u011fa benziyordu.<\/p>\n

AKP, siyasi iktidar\u0131n\u0131 ve \u015fahsi ihtiraslar\u0131n\u0131 denetleyebilecek bir yarg\u0131 yap\u0131s\u0131ndan kurtulmak amac\u0131ndad\u0131r. Daha do\u011frusu AKP\u2019yi ta\u015feron olarak kullanan malum g\u00fc\u00e7ler, AKP\u2019nin icraatlar\u0131n\u0131: \u201chesaba \u00e7ekilir ve cezas\u0131 kesilir\u201d olmaktan \u00e7\u0131karma sevdas\u0131ndad\u0131r. <\/strong><\/p>\n

Yabanc\u0131 medyan\u0131n bu de\u011fi\u015fiklik paketine tam destek vermeleri de, bu kanaatimize kuvvet katmaktad\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklik paketini Anayasa Mahkemesi i\u00e7erik de\u011fil, sadece usul ve \u015fekil y\u00f6n\u00fcnden denetleyebilir. Ancak baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerin \u201cDe\u011fi\u015ftirilemez\u201d nitelikteki maddelerden \u201chukuk devleti\u201dne ve \u201claiklik ilkesi\u201dne ayk\u0131r\u0131 bularak iptal ederse, bu sefer de AKP yine ma\u011fdurlar\u0131 oynay\u0131p oy dev\u015firmeye kalk\u0131\u015facakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7te ya\u015fanan di\u011fer bir talihsizlik ise, 1961 anayasas\u0131yla kurumla\u015ft\u0131r\u0131lan ve asl\u0131nda Atat\u00fcrk Cumhuriyeti ask\u0131ya al\u0131narak olu\u015fturulan \u201cYarg\u0131\u00e7lar Diktatoryas\u0131\u201d veya \u201cGizli Masonluk Saltanat\u0131\u201d hesab\u0131na, bu de\u011fi\u015fiklik paketine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131d\u0131r. Yani AKP\u2019nin tahribat\u0131na ve kendi iktidar\u0131n\u0131 tahkimat\u0131na kar\u015f\u0131, ger\u00e7ekten hukuki, ahlaki, vicdani ve milli bir tav\u0131r ortaya konulmamas\u0131d\u0131r. S\u00fcrekli \u201cLaiklik, Kemalizm\u201d gibi istismar edile edile art\u0131k c\u0131lk\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f kavramlar \u00fczerinden muhalefet yap\u0131lmas\u0131 ve milletten kopuk kavgalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131, sonu\u00e7ta AKP\u2019ye yaramaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

AKP tasla\u011f\u0131nda, Adalet Bakan\u0131n\u0131n HSYK\u2019ya ba\u015fkanl\u0131k etmekten dolayl\u0131 \u015fekilde vazge\u00e7iliyor olmas\u0131, o kurumun yeni ve tam yetkili bir Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi anlam\u0131ndad\u0131r. Bu taslak bir reform olmaktan \u00e7ok uzakt\u0131r. Sadece mevcut HSYK\u2019y\u0131 tasfiye ama\u00e7l\u0131d\u0131r. Ancak yerine konulacak yeni olu\u015fum daha \u00e7etin sorunlar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6zel b\u00fct\u00e7esi Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya itilmesi ileride \u00e7ok b\u00fcy\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131lar do\u011furacakt\u0131r. \u00dcstelik i\u015fi bilenler AKP iktidar\u0131n\u0131n, bu bir nevi \u201cyetki devrini\u201d anlamakta da zorlanmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fcnen o ki, T\u00fcrk yarg\u0131s\u0131 tamamen AB\u2019nin dolayl\u0131 g\u00fcd\u00fcm\u00fcne sokulmaya haz\u0131rlanmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bel\u00e7ika Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131 bile Flaman b\u00f6lgesindeki devlet okullar\u0131nda uygulanan ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasa\u011f\u0131n\u0131, anayasan\u0131n ruhuna ve temel insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bulup kald\u0131r\u0131rken, bizde ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc \u00f6\u011frencilere ve \u0130mam Hatiplilere frengili muamelesi yapan Dan\u0131\u015ftay ve Yarg\u0131tay\u2019\u0131n, Laiklik k\u0131l\u0131fl\u0131 bu \u0130slam g\u0131c\u0131kl\u0131\u011f\u0131 asl\u0131nda AB\u2019ye ve AKP\u2019ye hakl\u0131l\u0131k kazand\u0131ran bir dan\u0131\u015f\u0131kl\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015f fig\u00fcranl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Temel insan haklar\u0131n\u0131n ve evrensel hukuk kurallar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlali olan ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc ve katsay\u0131 zul\u00fcmlerini giderecek tek bir madde i\u00e7ermeyen bu anayasa de\u011fi\u015fiklik paketi sadece \u201cHSYK\u2019n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmak, YA\u015e kararlar\u0131na yarg\u0131 yolunu a\u00e7mak ve askerleri sivil mahkemelere ta\u015f\u0131mak \u201cOmbudsmanl\u0131k\u201d (Devlet Denetleme) kurumu olu\u015fturmak gibi AB dayatmalar\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Ombudsmanl\u0131k (Kamu Denet\u00e7ili\u011fi) kavram\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131n\u0131 Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 ki\u015filer eliyle kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu arada \u201cB-2\u201d<\/st1:metricconverter> diye tan\u0131t\u0131lan g\u00fcya \u201cOrman Vasf\u0131n\u0131 Kaybetmi\u015f\u201d arazilerin halka sat\u0131lmas\u0131na imkan sa\u011flayan bir maddenin de anayasa de\u011fi\u015fiklik paketine sokulacak olmas\u0131, AKP\u2019nin as\u0131l niyetini ve sinsi mahiyetini ortaya koymaktayd\u0131; ve \u201cbulan\u0131k suda bal\u0131k avlamay\u0131 seven\u201d AKP\u2019liler bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirip kendi yanda\u015flar\u0131na rant alanlar\u0131 a\u00e7ma \u00e7abas\u0131ndayd\u0131.<\/strong><\/p>\n

\u201cC\u00fcppeli siyaset ve yarg\u0131\u00e7lar y\u00f6netimi\u201d AKP\u2019ye mazeret kazand\u0131r\u0131yordu!<\/strong><\/p>\n

Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131 Hasan Ger\u00e7eker ve Dan\u0131\u015ftay Ba\u015fkan\u0131 Mustafa Birden\u2019in aceleyle yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalar, kamuoyunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6nlendirmi\u015fti.<\/p>\n

Say\u0131n Ger\u00e7eker, her zamanki gibi g\u00fcl\u00fcmser y\u00fczle, \u201cYarg\u0131tay birinci Ba\u015fkanlar Kurulu\u2019nun oybirli\u011fi ile\u201d, \u201cHSYK karar\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011funa\u201d karar verdi\u011fini s\u00f6ylemi\u015flerdi. (Radikal 18 \u015eubat, s.10)<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 izleyen saatlerde Mustafa Birden\u2019in yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 ekranlardayd\u0131: \u201dDan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n, HSYK\u2019n\u0131n birikimli ve deneyimli yarg\u0131\u00e7lar\u0131na g\u00fcveni tamd\u0131r.\u201d<\/p>\n

Ertesi g\u00fcn, bu iki \u00fcst yarg\u0131 kurumu \u00fcyelerinden olu\u015fan heyetlerin HSYK\u2019ya \u2018destek ziyareti\u2019 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini izledik.<\/p>\n

B\u00f6ylece, Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay karar organlar\u0131, HSYK\u2019n\u0131n Erzurum \u00f6zel g\u00f6revli savc\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6revden alma kararlar\u0131yla ilgili \u2018yerlerini\u2019 ve \u2018d\u00fc\u015f\u00fcncelerini\u2019 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldular!<\/p>\n

\u0130ki \u00fcst yarg\u0131 kurulunun tutumlar\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u015f\u00f6yle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir:<\/p>\n

Yarg\u0131tay ve Say\u0131\u015ftay\u2019\u0131n, HSYK\u2019n\u0131n bu karar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp karar vermeleri gerekli ve uygundur; HSYK\u2019n\u0131n karar\u0131 usul ve esas bak\u0131m\u0131ndan do\u011frudur; belirlenen bu \u2018yer\u2019 ve \u2018d\u00fc\u015f\u00fcnce\u2019 kamuoyuna a\u00e7\u0131klanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00fc\u00e7 netameli konuyu irdelemek istiyorum:<\/p>\n

Birincisi bu iki kurumun HSYK\u2019n\u0131n bir karar\u0131 \u00fczerine karar vermesidir. Herhalde her karar ele al\u0131n\u0131yor de\u011fildir; olsa olsa baz\u0131 kararlar se\u00e7ilip, hukuka uygunluklar\u0131 inceleniyordur. HSYK\u2019n\u0131n son karar\u0131 da, incelenmeye ve karar verilmeye de\u011fer bulunanlardand\u0131r. E\u011fer karar verebileceklerse, HSYK bu iki kurumun denetime girer! Bu durumda Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay ili\u015fkisinin d\u00fczenlenmesi gerekmez mi? Biri ele al\u0131r di\u011feri umursamazsa ne olacak?<\/p>\n

Ben \u015fimdiye kadar HSYK\u2019n\u0131n bir karar\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanlar Kurulu\u2019nun g\u00fcndemine al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymam\u0131\u015ft\u0131m! Duyan, bilen var m\u0131 acaba?<\/p>\n

\u0130kincisi, HSYK\u2019n\u0131n karar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fu ya da yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n karar vermesidir. \u201cDo\u011fru\u201d diyebilen, \u2018yanl\u0131\u015f\u2019 da diyebilecektir! Yarg\u0131tay\u2019\u0131n\u00a0 \u2018yanl\u0131\u015f\u2019 dedi\u011fi HSYK karar\u0131 ne olacak; y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek uygulanacak m\u0131, uygulanmayacak m\u0131?<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc husus, HSYK\u2019n\u0131n bir karar\u0131 hakk\u0131nda, Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n yerlerini ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini belirledikleri kararlar\u0131n\u0131 kamuoyuna ilan etme gere\u011fini duymu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Demek ki bu iki kurum kamuoyuna bir \u015feyler s\u00f6ylemek istemektedirler; as\u0131l ama\u00e7lar\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yarar\u0131na, kamuoyunu etkilemektir.<\/p>\n

Acaba yeni siyasal kurumlar m\u0131 olu\u015fmaktad\u0131r? \u015eaka bir yana, Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n HSYK\u2019n\u0131n kararlar\u0131 hakk\u0131nda yerlerini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini belirleme ve belirtme g\u00f6revleri ve haklar\u0131 yoktur. \u0130kisi de HSYK ile g\u00f6rev, yetki, denetleme ili\u015fkisi i\u00e7inde de\u011fildirler.<\/p>\n

Yap\u0131lanlar yarg\u0131yla de\u011fil, kamuoyuyla ilgilidir; a\u00e7\u0131k\u00e7a ama\u00e7 siyasettir! C\u00fcppe ile siyaset birbirinden ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r, ay\u0131rmal\u0131y\u0131z! Son olaylar, yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n g\u00f6rev ve ili\u015fkilerinin yeniden d\u00fczenlenmesi zorunlulu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r\u201d diyen Tahran Erdem hakl\u0131yd\u0131. Ama milli, adil, haysiyetli, hukuki ve ahlaki bir anayasa nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? Sorusunu yan\u0131ts\u0131z b\u0131rakmas\u0131 ise \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131yd\u0131.<\/strong><\/p>\n

\u201cErkleraras\u0131 Y\u00fcksek Hakem Kurulu\u201d \u00f6nerisinin dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekiyordu<\/strong><\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi yarg\u0131, yasama ve y\u00fcr\u00fctme erkleri aras\u0131nda vahim denecek derecede bir s\u00fcrt\u00fc\u015fme ve \u00e7eki\u015fme s\u00fcr\u00fcp gitmektedir.<\/p>\n

Bu sebepten mevcut sistem t\u0131kanm\u0131\u015f ve t\u00fckenmi\u015ftir. Y\u00fcksek yarg\u0131 organlar\u0131 verdi\u011fi kararlarla yasama ve y\u00fcr\u00fctmenin yetki ve g\u00f6rev alanlar\u0131na girmi\u015f, i\u015fler i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n

TBMM 367 sandalyenin ittifak\u0131yla Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 bile se\u00e7emeyecek krizlere s\u00fcr\u00fcklenmi\u015ftir.<\/p>\n

Mesel\u00e2, Dan\u0131\u015ftay verdi\u011fi kararlarla, y\u00fcr\u00fctmenin tasarruflar\u0131na engel olmu\u015f, katsay\u0131 meselesinde oldu\u011fu gibi, y\u00fcr\u00fctmeyi engellemi\u015f, y\u00fcr\u00fctme hi\u00e7bir demokratik \u00fclkede \u00f6rne\u011fine rastlanmad\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcklere itilmi\u015ftir.<\/p>\n

G\u00f6z\u00fcken odur ki bu ve buna benzer t\u0131kan\u0131kl\u0131klar giderilmedik\u00e7e sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir devlet y\u00f6netimini tesis ve devletin i\u015flerli\u011fini temin etmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Devlet \u00e7arklar\u0131 adeta birbirini k\u0131rmakta ve karma\u015fa derinle\u015fmektedir.<\/p>\n

Anayasam\u0131zda bu t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zecek etkili bir h\u00fck\u00fcm mevcut de\u011fildir.<\/p>\n

Anayasan\u0131n 104’\u00fcnc\u00fc maddesinde bu konuya sadece \u015fu h\u00fck\u00fcmle de\u011finilmi\u015ftir:<\/p>\n

“Cumhurba\u015fkan\u0131… Devlet organlar\u0131n\u0131n d\u00fczenli ve uyumlu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00f6zetir” denilmektedir.<\/p>\n

Uyumlu ve d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 taktirde, Cumhurba\u015fkan\u0131 ne yapabilir? belirtilmemi\u015ftir. \u015eimdi oldu\u011fu gibi, erkler alabildi\u011fine birbirinin alan\u0131na girince, sistem ve rejim t\u0131kanacak hale gelince, meydana gelen problemler hangi organ eliyle nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecektir? Bunun yan\u0131t\u0131 verilmemi\u015ftir.<\/p>\n

Bu sebepten, Anayasa’n\u0131n bu h\u00fckm\u00fcndeki g\u00f6revi Cumhurba\u015fkanlar\u0131n\u0131n etkili bir \u015fekilde yerine getirebilmesi, ihtilaflar\u0131 \u00e7\u00f6zebilmesi i\u00e7in mutlaka bir organa ve bu organ\u0131n etkinli\u011fine ihtiya\u00e7 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Devletimizin istikrara kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir “Erkleraras\u0131 Hakem Kurulu”na Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan problemlerin havale edilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu kurul, erkleraras\u0131 ihtil\u00e2flara el koyabilmeli, ihtil\u00e2flarda hakem olarak uzla\u015fma sa\u011flamaya y\u00f6nelmeli, bir erkin di\u011ferinin alan\u0131na m\u00fcdahale edecek bir tasarrufu oldu\u011fu takdirde, bu giri\u015fimi durdurabilmeli, ge\u00e7ici ve kal\u0131c\u0131 olarak erteleyebilmelidir.<\/p>\n

Uzla\u015ft\u0131rma veya isabetsiz m\u00fcdahale ve tasarruflar\u0131n d\u00fczeltilmesi veya iptal edilmesi i\u00e7in gerekiyorsa kanun teklifleri verebilmelidir.<\/p>\n

Sivil ve asker y\u00fcksek yarg\u0131 emeklilerinden, 1. s\u0131n\u0131f h\u00e2kimlerden, hukuk profes\u00f6rlerinden, hatta sistem \u00fcretme beyni ve birikimi ve hukuk deneyimi olan eski devlet b\u00fcrokrasisinden \u201ctarafs\u0131zl\u0131k, vicdani ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, ahlaki tutars\u0131zl\u0131k ve milli duyarl\u0131l\u0131k\u201d gibi kriterlere g\u00f6re se\u00e7ilecek ve topluma g\u00fcven verecek bir \u201cErkleraras\u0131 Y\u00fcksek Hakem Heyeti\u201d bir\u00e7ok z\u0131tla\u015fmalar\u0131, kutupla\u015fmalar\u0131 ve karga\u015falar\u0131 \u00f6nlemede etkin bir rol \u00fcstlenecektir.<\/p>\n

Hukuk sistemlerinde bu gibi hallerde bu ve buna benzer kurul veya yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n benzeri g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n

Mesel\u00e2, “uyu\u015fmazl\u0131k mahkemesi” bir modeldir.<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi idari yarg\u0131 ile adli yarg\u0131 organlar\u0131 aras\u0131nda yetki veya g\u00f6rev uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fi taktirde, i\u015f uyu\u015fmazl\u0131k mahkemesine havale edilir, bu mahkeme, davaya bakmaya hangi mahkemelerin yetkili veya g\u00f6revli oldu\u011funu kesin olarak karar verir. Bu organlar\u0131n i\u015flerli\u011fi ve fonksiyonunu devam ettirir.<\/p>\n

Yine mesel\u00e2 “\u0130\u015f uyu\u015fmazl\u0131k y\u00fcksek hakem kurulu” dahi teklifimize canl\u0131 ve hukuk\u00ee bir misal te\u015fkil edebilir.<\/p>\n

Netice:<\/p>\n

Bu sebepten, geli\u015fme a\u015famas\u0131nda bulunan demokrasimizin, geli\u015ftirilmesi ve sorunlar\u0131n giderilmesi i\u00e7in b\u00f6yle bir kurul ihtiya\u00e7 haline gelmi\u015ftir.[1]<\/a><\/p>\n

Ancak b\u00f6ylesine ciddi, gerekli ve ger\u00e7ek\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmlere AKP\u2019den beklemek safdilliktir.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\u00c7ok riski bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131<\/strong><\/p>\n

“Anayasalar toplumsal mutabakat metinleridir. O nedenle de hem yap\u0131l\u0131\u015f\u0131 hem de de\u011fi\u015ftirilmesi asgari de\u011fil, azami siyasal ve toplumsal mutabakata dayal\u0131 olmal\u0131d\u0131r…”<\/p>\n

AKP ise ge\u00e7ici olanlarla birlikte 26 maddelik bir anayasa de\u011fi\u015fiklik paketini siyasi partilerin, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve anayasal kurumlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne a\u00e7m\u0131\u015f durumdad\u0131r. Peki, bu taslak azami veya asgari bir mutabakatla m\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r? Hay\u0131r… Bu a\u015famada bir mutabakat ihtimali var m\u0131? Hay\u0131r. Onun da \u00f6tesinde bu de\u011fi\u015fiklik iktidarla y\u00fcksek yarg\u0131 aras\u0131nda zaten sorunlu olan ili\u015fki d\u00fczenini iyice kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu anda h\u00fck\u00fcmetle y\u00fcksek yarg\u0131 aras\u0131nda tam anlam\u0131yla bir sava\u015f ya\u015fanmaktad\u0131r. Siyasal alanda da durum farks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Ta ba\u015f\u0131ndan, Meclis’te temsil edilen siyasi partilerin bu taslak \u00fczerinde mutabakata varamayacaklar\u0131 zaten belliydi. \u0130ktidar partisi de ba\u015f\u0131ndan itibaren bu durumu \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in anayasa paketinden \u00f6nce referandum yasas\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fini g\u00fcndeme getirdi. 120 g\u00fcnl\u00fck referandum s\u00fcresini 60 g\u00fcne \u00e7ekti. Bu i\u015flem tamamland\u0131ktan sonra planlanan anayasa de\u011fi\u015fiklik paketi ge\u00e7irildi. Yani ne CHP’nin ne de MHP’nin pakete destek vermeyece\u011fi bilinmekteydi. Nitekim Deniz Baykal ve Devlet Bah\u00e7eli’nin g\u00f6sterdikleri sert muhalefet s\u00fcrpriz de\u011fildi. \u0130ktidar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fu anda BDP’nin tutumu hayati \u00f6nemdeydi. BDP’nin kerhen de olsa verece\u011fi destek, paketin en az\u0131ndan referandum e\u015fi\u011fi say\u0131lan 330 oyu garanti etmekteydi.<\/p>\n

AKP, Sonraki a\u015famada, yani referandum s\u00fcrecinde meydanlarda muhalefet partileri CHP ve MHP ile kozunu payla\u015fmay\u0131 hedeflemi\u015fti. Referandum kampanyas\u0131n\u0131n \u00e7ok sert ve yak\u0131c\u0131 ge\u00e7ece\u011finin i\u015faretleri Meclis grup konu\u015fmalar\u0131ndan belliydi. Hem Baykal hem de Bah\u00e7eli, iktidara ve anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi tasla\u011f\u0131na y\u00f6nelik \u00e7ok a\u011f\u0131r su\u00e7lamalar y\u00f6neltmi\u015fti. Elbette Ba\u015fbakan Erdo\u011fan’\u0131n s\u00f6zleri de a\u015fa\u011f\u0131 kal\u0131r de\u011fildi. \u0130ktidarla muhalefet aras\u0131ndaki gerilim dozu referandum kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda do\u011fal olarak meydanlara yans\u0131yacak gibiydi.<\/p>\n

Ve referandumun sonucu ne \u00e7\u0131karsa \u00e7\u0131ks\u0131n bu gerilimin, siyasal ve toplumsal kutupla\u015fman\u0131n dozu se\u00e7ime kadar d\u00fc\u015fmeyecekti. T\u00fcrkiye yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l boyunca y\u00fcksek tansiyonlu, gerilimli bir siyasal atmosferle yoluna devam edebilir miydi? Tabii e\u011fer referandum \u00f6ncesi bir yarg\u0131 kazas\u0131 ya\u015fanmaz ise…<\/p>\n

\u015e\u00f6yle ki, e\u011fer anayasa de\u011fi\u015fiklikleri 330’un \u00fcst\u00fcnde bir oyla Meclis’te kabul g\u00f6r\u00fcr ise teorik olarak referandumun yolu a\u00e7\u0131lacakt\u0131. Ancak paket Meclis’ten onay i\u00e7in \u00c7ankaya yoluna \u00e7\u0131karken hi\u00e7 ku\u015fku yok ki CHP de “iptal ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn durdurulmas\u0131” dilek\u00e7esi ile birlikte Anayasa Mahkemesi’nin yolunu tutacakt\u0131. Anayasa Mahkemesi CHP’nin yapaca\u011f\u0131 ba\u015fvuruyu Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131 Mustafa Ger\u00e7eker’in \u00f6nceki g\u00fcn dile getirdi\u011fi gibi, “Anayasa’n\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez maddeleri aras\u0131ndaki hukuk devleti ve kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesi”ne ayk\u0131r\u0131 bululursa ne olacakt\u0131?<\/p>\n

\u00d6zetle anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ata\u011f\u0131 her bak\u0131mdan riskli bir s\u00fcre\u00e7te ilerlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

AKP \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil, sorun \u00fcretmeye u\u011fra\u015fmaktayd\u0131!<\/strong><\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7te ya\u015fanacak s\u0131k\u0131nt\u0131lardan biri, anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finin Anayasa Mahkemesi’ne gidecek olmas\u0131yd\u0131. CHP, Anayasa Mahkemesi’ne ba\u015fvuraca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. CHP’nin referandum \u00f6ncesinde yapaca\u011f\u0131 ba\u015fvuru, y\u00fcr\u00fctmenin durdurulmas\u0131 talebini bar\u0131nd\u0131rmaktayd\u0131. Anayasa Mahkemesi Ba\u015fkan\u0131 Ha\u015fim K\u0131l\u0131\u00e7, bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 kastederek, partilerin uzla\u015fmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Anayasa Mahkemesi’nin verece\u011fi karar, belirleyici \u00f6nemde olacakt\u0131.<\/p>\n

Paket, TBMM’de siyasal bir uzla\u015fmaya dayanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, y\u00fcksek yarg\u0131n\u0131n sert ele\u015ftirileriyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Yarg\u0131tay, Dan\u0131\u015ftay gibi y\u00fcksek mahkemeler ve H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu (HSYK), paketle mutab\u0131k olmad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Y\u00fcksek yarg\u0131, de\u011fi\u015fiklik paketinin kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla Anayasa’ya da ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktayd\u0131. Anayasal organlar olarak y\u00fcksek mahkemelerin ve HSYK’n\u0131n ele\u015ftirileri, h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. Dikkate al\u0131nmak bir yana, y\u00fcksek yarg\u0131yla aras\u0131ndaki ili\u015fkiler ciddi \u015fekilde k\u0131z\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda dikkati \u00e7eken bir geli\u015fme, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcste\u015far\u0131n\u0131n HSYK toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lmayarak atamalarla ilgili toplant\u0131y\u0131 engellemi\u015f olmas\u0131yd\u0131. HSYK Ba\u015fkan Vekili Kadir \u00d6zbek’in de belirtti\u011fi gibi, HSYK bu haliyle “yok” say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sanki anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f gibi davran\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Oysa de\u011fi\u015fiklik y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girinceye ve yeni HSYK olu\u015fturuluncaya kadar kurulun g\u00f6revlerini yapmas\u0131 laz\u0131md\u0131. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi hen\u00fcz taslak halindeyken, “HSYK art\u0131k atama, yetkilendirme yapamaz” gibi anlay\u0131\u015fla kurulu kilitlemek, pakete bu y\u00f6nden yap\u0131lan itirazlar\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karmaktayd\u0131.<\/p>\n

Paketin kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen en \u00f6nemli d\u00fczenlemesi, \u201cparti kapatma davalar\u0131nda Meclis’te kurulacak komisyonun yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131yd\u0131.\u201d Bu komisyondan izin al\u0131nmad\u0131k\u00e7a Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 dava a\u00e7amayacakt\u0131. Partilerin kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n zorla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde siyasal uzla\u015fma vard\u0131. Ancak bunun y\u00f6ntemi konusunda hakl\u0131 endi\u015feler ta\u015f\u0131nmaktayd\u0131. D\u00fczenleme, Meclis’te grubu bulunan b\u00fct\u00fcn siyasi partilerden be\u015fer ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131yla s\u00f6z konusu komisyonun kurulmas\u0131n\u0131 ve 2\/3 ile karar vermesini ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131. Bunun, baz\u0131 sorunlar do\u011furaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131.\u00a0 \u00d6rne\u011fin, hakk\u0131nda kapatma davas\u0131 a\u00e7\u0131lmak istenen partinin de bu komisyonda yer alacak olmas\u0131 tart\u0131\u015fma konusu olacakt\u0131. Hakk\u0131nda karar verilecek partinin, “Benim hakk\u0131mda dava a\u00e7\u0131n” demesi m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re… Veya TBMM’de iki parti grubu olur ve biri hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131l\u0131rsa bu komisyonun nas\u0131l karar \u00fcretece\u011fi karanl\u0131kt\u0131. \u0130kisi hakk\u0131nda da dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131. \u0130ki parti, s\u00fcrekli birbirini kollayarak oy kullan\u0131rsa da durum ayn\u0131yd\u0131. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi paketi, bu haliyle yasala\u015f\u0131p y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girse bile hem siyasi hem hukuki a\u00e7\u0131dan s\u00fcrekli tart\u0131\u015fma kayna\u011f\u0131 olacakt\u0131.<\/p>\n

AKP’liler ku\u015fkusuz baraj d\u00fc\u015ferse BDP ve Saadet Partisi’ne \u00e7ok say\u0131da milletvekilli\u011fi kapt\u0131rmaktan korkuyordu. Ama bu \u00fclkeyi ger\u00e7ekten demokratikle\u015ftirme iddias\u0131ndaysalar bu t\u00fcr korkular\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00fcst\u00fcne gitmeleri gerekiyordu.<\/strong><\/p>\n

E\u011fer T\u00fcrkiye’nin demokratikle\u015fmesini hedefleyen bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi paketi haz\u0131rlamak s\u00f6z konusuysa ilk akla gelen d\u00fczenlemelerden biri hi\u00e7 tart\u0131\u015fmas\u0131z genel se\u00e7imlerdeki y\u00fczde 10 \u00fclke baraj\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekmek olmal\u0131yd\u0131. \u0130ktidar partisi baraj\u0131 indirmeyi telaffuz bile etmezken, bu pakete tamamen itiraz eden CHP, MHP gibi muhalefet partilerinin de bu y\u00f6nde bir talepleri olmamas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131yd\u0131. TBMM’de baraj\u0131 g\u00fcndeme getiren tek parti, hakl\u0131 olarak BDP. Ama en az bu parti kadar Saadet Partisi ve DP ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer partilerin de barajdan ciddi bir \u015fekilde \u015fik\u00e2yet\u00e7i olduklar\u0131 ortadayd\u0131.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fczde 10’u muhafaza etmek isteyenlerin en \u00e7ok \u00f6ne s\u00fcrd\u00fckleri gerek\u00e7e “siyasi istikrar”d\u0131. Yani onlara g\u00f6re T\u00fcrkiye gibi bir \u00fclke ancak gayri adil bir se\u00e7im sistemiyle istikrara kavu\u015facakt\u0131.<\/strong><\/p>\n

Bir ara, y\u00fczde 10’un ac\u0131s\u0131n\u0131 hafifletmek i\u00e7in T\u00fcrkiye milletvekilli\u011fi diye bir form\u00fcl pazarlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Turgut \u00d6zal’\u0131n cinliklerinden olan ve Anayasa Mahkemesi’nden d\u00f6nen bu uygulama, e\u011fer ger\u00e7ekle\u015fse y\u00fczde 10 baraj\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 adaletsizli\u011fi katmerle\u015ftirmekten ba\u015fka bir i\u015fe yaramayacakt\u0131.<\/strong><\/p>\n

AKP’liler ku\u015fkusuz baraj d\u00fc\u015ferse BDP ve Saadet Partisi’ne \u00e7ok say\u0131da milletvekilli\u011fi kapt\u0131rmaktan korkuyorlard\u0131. Ama bu \u00fclkeyi ger\u00e7ekten demokratikle\u015ftirme iddias\u0131ndaysalar bu t\u00fcr korkular\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00fcst\u00fcne gitmeleri laz\u0131md\u0131.<\/strong><\/p>\n

Laf\u0131 fazla uzatmaya gerek yok: Anayasa’n\u0131n ge\u00e7ici 15. maddesini kald\u0131rmakla g\u00f6stermelik bir i\u015f yapmaya soyunan iktidar partisinin, y\u00fczde 10 baraj\u0131na toz kondurmamas\u0131 bunlar\u0131n niyetini ve samimiyetini yans\u0131tmaktayd\u0131.<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n


<\/p>\n

\n

[1]<\/a> S\u00fcleyman Arif Emre \/ Milli Gazete<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u00e7\u0131l\u0131m projelerinin de, Anayasa de\u011fi\u015fiklik paketlerinin de; AKP\u2019nin kendi kanaat ve kararlar\u0131yla ve \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek ya safl\u0131kt\u0131r veya ger\u00e7ekleri sapt\u0131rmakt\u0131r. Hak\u2019tan ayr\u0131l\u0131p de\u011fi\u015fen ve dejenere edilen kimselerden, bozuk d\u00fczeni d\u00fczelteceklerini beklemek, akla ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[108],"tags":[],"class_list":["post-1788","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mayis-2010"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1788","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1788"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1788\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}