Kelime-i Tevhid: \u201cLailahe \u0130llallah = Allah\u2019tan ba\u015fka ilah yoktur\u201d iman hakikati, \u015fu \u00fc\u00e7 merhalede olgunla\u015fmaktad\u0131r:<\/p>\n
1-\u00a0\u00a0 \u201c 2-\u00a0\u00a0 \u201c 3-\u00a0\u00a0 \u201c Bunlar\u0131n ileride yok olacaklar\u0131n\u0131 ve elimizden \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek de bir yan\u0131lg\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu anda bile zaten yok h\u00fckm\u00fcnde olduklar\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n Allah\u2019tan gayr\u0131 var san\u0131lan, yar san\u0131lan, umut ba\u011flanan ve kendisine sar\u0131l\u0131n\u0131p s\u0131\u011f\u0131n\u0131lan herkes ve her \u015fey bir \u201cput ve ta\u011fut\u201d konumundad\u0131r ve bu \u201c\u015firk\u201dlerden kurtulmadan hakiki tevhide, tevekk\u00fcl ve teslimiyete ula\u015fmak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Nefsimiz ve benli\u011fimiz, hayal ve heveslerimiz, ailemiz ve \u00e7evremiz, servet ve etiketimiz; yani bizi Allah\u2019tan uzakla\u015ft\u0131ran ve ahireti unutturan her \u015feyimiz \u201cmasiva\u201dd\u0131r ve manevi yolculu\u011fumuza engel olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n M\u00fcr\u015fit, muallim, m\u00fcderris ve m\u00fcrebbiler ise, sadece e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim makam\u0131ndad\u0131r, birer vesile ve vas\u0131ta konumundad\u0131r ve elbette laz\u0131md\u0131r, ancak hidayet de, inayet de, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Cenab\u0131 Haktand\u0131r.<\/strong><\/p>\n \u0130nk\u00e2rc\u0131lar\u0131n \u0130slam ahlak\u0131na ve Kur\u2019an ahk\u00e2m\u0131na kar\u015f\u0131 olumsuz bir m\u00fccadele i\u00e7inde olmalar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedenlerinden biri, her \u015feyi d\u00fcnyevi k\u0131staslara g\u00f6re de\u011ferlendirmeleridir. Bunun nedeni de, t\u00fcm ya\u015famlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya ile s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu zannetmeleri ve d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 h\u0131rs dolu bir ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stermeleridir. Din ahlak\u0131ndan uzak insanlar\u0131n bu ruh hali Kuran’da \u015f\u00f6yle bildirilmektedir:<\/strong><\/p>\n “O (b\u00fct\u00fcn ger\u00e7ek), yaln\u0131zca bizim (ya\u015famakta oldu\u011fumuz bu) d\u00fcnya hayat\u0131m\u0131zdan ibarettir; (sonunda) \u00f6l\u00fcr\u00fcz ve (o zamana kadar)<\/strong> ya\u015far\u0131z, biz diriltilecekler de\u011filiz.” (M\u00fcminun Suresi, 37)<\/strong><\/p>\n \u0130\u015fte bu h\u0131rs ve gaflet sebebiyle ink\u00e2rc\u0131lar d\u00fcnyaya y\u00f6nelik bir kavray\u0131\u015f eksikli\u011fi i\u00e7ine d\u00fc\u015fmektedir. Etraflar\u0131nda g\u00f6rd\u00fckleri \u015feylerin Allah’tan ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu zannedilmekte, t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n ancak Allah’\u0131n dilemesiyle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc unutuvermektedir. Allah ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131na y\u00f6nelik ger\u00e7ekleri kavrayamad\u0131klar\u0131n\u0131 bir ayette \u015f\u00f6yle bildirmi\u015ftir:<\/p>\n \u201cOnlar, d\u00fcnya hayat\u0131ndan (yaln\u0131zca) d\u0131\u015fta olan\u0131 bilirler. Ahiretten ise gafil olanlard\u0131r.\u201d (Rum Suresi, 7)<\/strong><\/p>\n \u0130nk\u00e2rc\u0131lar\u0131n ve m\u00fcnaf\u0131k din istismarc\u0131lar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131 boyunca hesap edemedikleri \u00e7ok \u00f6nemli bir ger\u00e7ek vard\u0131r. Onlar bu ger\u00e7ekten habersiz \u015fekilde her t\u00fcrl\u00fc ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 uygulamakta, d\u00fcnyada kendilerince \u00e7\u0131kar sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmakta, yalan s\u00f6yleyip iftira atmakta, cihat ehline y\u00f6nelik alayc\u0131 davran\u0131\u015flarda bulunmakta, inananlara engel \u00e7\u0131karmakta ve onlara zarar vermeye u\u011fra\u015fmaktad\u0131r. Ancak bunlar asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir gaflet i\u00e7inde bocalay\u0131p durmaktad\u0131r.<\/p>\n Maddenin Ard\u0131ndaki S\u0131r Nedir?<\/strong><\/p>\n G\u00f6rme, duyma, koklama, tat alma, dokunma duyular\u0131m\u0131z\u0131n tamam\u0131 birbirlerine benzer bir i\u015fleyi\u015fe sahiptir. D\u0131\u015far\u0131daki nesnelerden gelen etkiler (ses, koku, tat, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, sertlik vs.), sinirlerimiz vas\u0131tas\u0131yla beyindeki duyu merkezlerine g\u00f6nderilir. Beyne ula\u015fan s\u00f6z konusu etkilerin tamam\u0131 elektrik sinyallerinden ibarettir. \u00d6rne\u011fin g\u00f6rme i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda d\u0131\u015far\u0131daki bir kaynaktan gelen \u0131\u015f\u0131k demetleri (fotonlar) g\u00f6z\u00fcn arka taraf\u0131ndaki retinaya ula\u015f\u0131r ve burada bir dizi i\u015flem sonucunda elektrik sinyallerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir. Bu sinyaller, sinirler vas\u0131tas\u0131yla beynin g\u00f6rme merkezine iletilir. Ve biz de b\u00f6ylece, birka\u00e7 santimetrek\u00fcpl\u00fck g\u00f6rme merkezinde reng\u00e2renk, p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l, eni, boyu, derinli\u011fi olan bir d\u00fcnya alg\u0131lar\u0131z.<\/p>\n Ayn\u0131 sistem di\u011fer duyular\u0131m\u0131z i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Tatlar dilimizdeki baz\u0131 h\u00fccreler taraf\u0131ndan, kokular burun epitelyumundaki h\u00fccreler taraf\u0131ndan, dokunmaya ait hisler (sertlik, yumu\u015fakl\u0131k vs.) deri alt\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f \u00f6zel alg\u0131lay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan, sesler ise kulaktaki \u00f6zel bir mekanizma taraf\u0131ndan elektrik sinyallerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek beyindeki ilgili merkezlere g\u00f6nderilir ve o merkezlerde alg\u0131lan\u0131rlar.<\/p>\n Konuyu daha netle\u015ftirmek i\u00e7in \u015f\u00f6yle \u00f6rneklendirebiliriz: \u015eu an bir bardak kahve i\u00e7ti\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Elinizde tuttu\u011funuz barda\u011f\u0131n sertli\u011fi ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 deri alt\u0131ndaki \u00f6zel alg\u0131lay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan elektrik sinyallerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek beyne iletilir. Ayn\u0131 zamanda kahveye ait keskin koku, onu yudumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z anda hissetti\u011finiz ac\u0131 tat ve barda\u011fa bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz koyu kahverengi renk de ilgili duyular\u0131n\u0131za ait sinirler taraf\u0131ndan beyne ula\u015ft\u0131r\u0131lan birer elektrik ak\u0131m\u0131ndan ibarettir. Hemen arkas\u0131ndan masaya koyarken barda\u011f\u0131n cama \u00e7arpmas\u0131yla \u00e7\u0131kan ses de kula\u011f\u0131n\u0131z taraf\u0131ndan alg\u0131lan\u0131p beyne elektrik sinyali olarak g\u00f6nderilir. Ve bu alg\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fc beyindeki birbirinden farkl\u0131 ama birbiriyle ortak \u00e7al\u0131\u015fan duyu merkezleri taraf\u0131ndan yorumlan\u0131r. Siz de bu yorumun bir sonucu olarak bir bardak kahve i\u00e7ti\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Yani asl\u0131nda her \u015fey beyindeki duyu merkezlerinde olup bitmektedir, ama siz t\u00fcm bu alg\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n somut bir varl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu zannedersiniz.<\/p>\n Oysa bu noktada yan\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc asl\u0131 beyninizin d\u0131\u015f\u0131nda var olan maddesel d\u00fcnyaya ula\u015fman\u0131z imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Muhatap oldu\u011funuz t\u00fcm nesneler, ger\u00e7ekte g\u00f6rme, i\u015fitme, dokunma gibi alg\u0131lar\u0131n toplam\u0131ndan ibarettir. Alg\u0131 merkezlerindeki bilgileri de\u011ferlendiren beyniniz, ya\u015fam\u0131n\u0131z boyunca maddenin d\u0131\u015f\u0131n\u0131zdaki “asl\u0131” ile de\u011fil, beyninizdeki kopyalar\u0131 ile muhatap olur. Siz ise bu kopyalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131n\u0131zdaki ger\u00e7ek madde zannederek yan\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n Ku\u015fkusuz bu, \u00fczerinde detayl\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir ger\u00e7ektir. \u015eimdiye kadar d\u0131\u015far\u0131 bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz her \u015feyin mutlak varl\u0131klar oldu\u011funu zannetmi\u015f olabilirsiniz. Oysa bilimin de g\u00f6sterdi\u011fi gibi, asl\u0131nda muhatap oldu\u011funuz her \u015fey, sadece alg\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n toplam\u0131ndan ibarettir. Burada k\u0131saca \u00f6zetlenen, ya\u015fam\u0131n\u0131zda fark\u0131na varabilece\u011finiz en b\u00fcy\u00fck ger\u00e7eklerden biridir.<\/strong><\/p>\n Yapay Olarak Olu\u015fturulan “D\u0131\u015f D\u00fcnya”, Sadece Bir G\u00f6r\u00fcnt\u00fcden \u0130barettir!<\/strong><\/p>\n Buraya kadar anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z fiziksel ger\u00e7ekler bizi tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir sonuca ula\u015ft\u0131r\u0131r: Bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, dokundu\u011fumuz, duydu\u011fumuz ve ad\u0131na “madde”, “d\u00fcnya” ya da “evren” dedi\u011fimiz kavramlar, asl\u0131nda beynimizde yorumlanan elektrik sinyalleridir. Biz hi\u00e7bir zaman maddenin, beynimiz d\u0131\u015f\u0131ndaki, var olan asl\u0131na ula\u015famay\u0131z. Ancak, d\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n beynimizde olu\u015fan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr, duyar ve tadar\u0131z.<\/p>\n Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z tek d\u00fcnya, zihnimizin i\u00e7inde \u015fekillenen, orada \u00e7izilen, seslendirilen ve renklendirilen, k\u0131sacas\u0131 zihnimizde meydana gelen bir d\u00fcnyad\u0131r. Beynimizde seyretti\u011fimiz bu alg\u0131lar kimi zaman “yapay” bir kaynaktan da geliyor olabilirler. Herhangi bir \u015fekilde beynin uyar\u0131lmas\u0131 ile t\u00fcm duyular harekete ge\u00e7ebilir, hisler, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve sesler olu\u015fabilir. Maddesel kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 olmayan bu alg\u0131lar\u0131 ger\u00e7ek zannederek aldanmak \u00e7ok kolayd\u0131r. R\u00fcyalar\u0131m\u0131z bunun en a\u00e7\u0131k delilidir.<\/p>\n R\u00fcya g\u00f6r\u00fcrken, bedeniniz genellikle karanl\u0131k ve sessiz bir odada, hareketsiz bir \u015fekilde yatmaktad\u0131r ve g\u00f6zleriniz de kapal\u0131d\u0131r. D\u0131\u015far\u0131dan beyninizin alg\u0131layabilmesi i\u00e7in size ula\u015fan ne \u0131\u015f\u0131k, ne ses, ne de benzeri bir \u015fey bulunmamaktad\u0131r. Ancak, r\u00fcyan\u0131z boyunca uyan\u0131kken ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n \u00e7ok benzerlerini, ayn\u0131 canl\u0131l\u0131kta ya\u015fars\u0131n\u0131z. R\u00fcyada da sabah uyan\u0131r, i\u015fe yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Veya tatile \u00e7\u0131kar, deniz kenar\u0131na gider, orada G\u00fcne\u015f’in s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedersiniz.<\/p>\n \u00dcstelik r\u00fcya s\u0131ras\u0131nda, g\u00f6rd\u00fcklerinizin ger\u00e7ekli\u011finden kesinlikle ku\u015fku duymaz, ancak uyand\u0131ktan sonra hepsinin bir r\u00fcya oldu\u011funu anlars\u0131n\u0131z. R\u00fcyan\u0131zda korku, heyecan, sevin\u00e7, \u00fcz\u00fcnt\u00fc gibi duygular ya\u015farken ayn\u0131 zamanda \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler g\u00f6r\u00fcr, sesler duyar, maddenin sertli\u011fini hissedersiniz. Ancak ortada bu hislere, alg\u0131lara sebep olacak hi\u00e7bir kaynak yoktur. Hala karanl\u0131k ve sessiz bir odada yatmaktas\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/p>\n R\u00fcyada tamamen ger\u00e7ek gibi duran olaylar ya\u015far, insanlar, nesneler, ortamlar g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Ama hepsi birer alg\u0131dan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. R\u00fcya ile “ger\u00e7ek d\u00fcnya” aras\u0131nda ise temel bir fark yoktur; her ikisi de zihinde ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n Peki, Alg\u0131layan Kimdir?<\/strong><\/p>\n \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve “d\u0131\u015f d\u00fcnya” ad\u0131n\u0131 takt\u0131\u011f\u0131m\u0131z maddesel d\u00fcnyan\u0131n asl\u0131nda beynimizde olu\u015ftu\u011funa ku\u015fku yoktur. Ama as\u0131l \u00f6nemli soru burada ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r: Bildi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn maddesel varl\u0131klar ger\u00e7ekte birer alg\u0131 ise, o halde beynimiz ne olmaktad\u0131r? Evet, beynimiz de kolumuz, baca\u011f\u0131m\u0131z ya da ba\u015fka herhangi bir nesne gibi maddesel d\u00fcnyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, o da di\u011fer maddeler gibi bir alg\u0131d\u0131r.<\/p>\n R\u00fcyadaki ortamla ger\u00e7ek hayat dedi\u011fimiz ortam aras\u0131nda herhangi bir fiziksel fark olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6yleyse, bize ger\u00e7ek hayat dedi\u011fimiz ortamda, “nerede g\u00f6r\u00fcyorsun?” sorusu soruldu\u011funda da “beynimde” cevab\u0131n\u0131 vermek anlams\u0131zd\u0131r. Her iki durumda da g\u00f6ren ve alg\u0131layan irade, bir et par\u00e7as\u0131 niteli\u011findeki beyin olamayacakt\u0131r. Buraya kadar hep d\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131 beynimizde izledi\u011fimizden s\u00f6z ettik. Bunun \u00f6nemli bir sonucu, d\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n var olan asl\u0131n\u0131 hi\u00e7 bir zaman tam olarak bilemeyece\u011fimizdir.<\/p>\n En az bu kadar \u00f6nemli olan ikinci bir ger\u00e7ek ise, beynimizde izledi\u011fimiz bu d\u00fcnyay\u0131 izleyen “irade”nin, beynin kendisi olamayaca\u011f\u0131d\u0131r. Beyin, kendisine gelen verileri i\u015fleyen ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye \u00e7eviren bir bilgisayar-monit\u00f6r sistemi konumundad\u0131r; ama dikkat edilirse bilgisayarlar\u0131n kendi kendilerini izlemeleri olanaks\u0131zd\u0131r. Varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u015fuurunda da de\u011fildirler. Bu \u015fuuru aramak i\u00e7in beyni analiz etti\u011fimizde kar\u015f\u0131m\u0131za, di\u011fer canl\u0131 organlarda da bulunan protein ve ya\u011f molek\u00fclleri gibi molek\u00fcllerden daha farkl\u0131 bir malzeme \u00e7\u0131kmayacakt\u0131r. Yani beyin dedi\u011fimiz et par\u00e7as\u0131nda, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri seyrederek yorumlayacak, bilinci olu\u015fturacak, k\u0131sacas\u0131 “ben” dedi\u011fimiz \u015feyi yaratacak hi\u00e7bir \u015fey bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n \u015eu anda v\u00fccudunuz, i\u00e7inde oturdu\u011funuz oda, k\u0131saca \u00f6n\u00fcn\u00fczdeki b\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler beyninizin i\u00e7inde olu\u015fmaktad\u0131r. Peki, bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri seyreden k\u00f6r, sa\u011f\u0131r, bilin\u00e7siz atomlar m\u0131d\u0131r? Neden atomlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bu \u00f6zellikleri kazanm\u0131\u015f da, di\u011ferleri kazanamam\u0131\u015ft\u0131r? D\u00fc\u015f\u00fcnmemiz, kavramam\u0131z, hat\u0131rlamam\u0131z, sevinmemiz, \u00fcz\u00fclmemiz, b\u00fct\u00fcn bunlar bu atomlar\u0131n aras\u0131ndaki kimyasal reaksiyonlardan m\u0131 kaynaklanmaktad\u0131r?<\/p>\n Bu sorular\u0131 dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, atomlarda irade araman\u0131n bir anlam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 hemen anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, g\u00f6ren, i\u015fiten ve hisseden varl\u0131k, madde \u00f6tesinde bir varl\u0131kt\u0131r. Bu varl\u0131k “canl\u0131”d\u0131r ve hem maddeden, hem de g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden ba\u015fkad\u0131r. Bu varl\u0131k, v\u00fccut g\u00f6r\u00fcnt\u00fcm\u00fcz\u00fc kullanarak \u00f6n\u00fcndeki alg\u0131larla muhatap olmaktad\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fte bu varl\u0131k “Ruh”tur. <\/strong><\/p>\n \u0130\u015fte bu sat\u0131rlar\u0131 yazan ve okuyan ak\u0131ll\u0131 varl\u0131klar, birer atom ve molek\u00fcl y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 ve bunlar\u0131n aras\u0131ndaki kimyasal reaksiyonlar de\u011fil, birer “ruh”tur.<\/p>\n Bize En Yak\u0131n Varl\u0131k Allah-\u00fc Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n Kendisidir<\/strong><\/p>\n \u0130nsanlar birer madde y\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, birer “ruh” olduklar\u0131na g\u00f6re, o halde d\u0131\u015f d\u00fcnya dedi\u011fimiz alg\u0131lar b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc ruhumuza hissettiren, daha do\u011frusu bunlar\u0131 hi\u00e7 durmaks\u0131z\u0131n yarat\u0131p g\u00f6steren kimdir?<\/p>\n Ku\u015fkusuz bu sorunun cevab\u0131 son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130nsana “ruhundan \u00fcfleyen” Allah, \u00e7evremizdeki her \u015feyin Yarat\u0131c\u0131s\u0131’d\u0131r. Bu alg\u0131lar\u0131n tek kayna\u011f\u0131 da O’dur. Allah’\u0131n yaratmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131 asla s\u00f6z konusu olamayacakt\u0131r. Allah bir ayetinde her \u015feyi s\u00fcrekli yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, yaratmay\u0131 durdurdu\u011fu takdirde ise g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz hi\u00e7bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle haber vermi\u015ftir:<\/p>\n \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah, g\u00f6kleri ve yeri zeval bulurlar (yok olurlar, y\u0131k\u0131l\u0131rlar) diye (her an kudreti alt\u0131nda) tutuyor. Andolsun, e\u011fer zeval bulacak olurlarsa, Kendisi’nden sonra art\u0131k kimse onlar\u0131 (varl\u0131kta) tutamaz. Do\u011frusu O, Halim’dir, ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r.\u201d (Fat\u0131r Suresi, 41)<\/strong><\/p>\n Elbette bu ayette maddesel evrenin Allah’\u0131n kudreti alt\u0131nda tutulmas\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r. Allah evreni, d\u00fcnyay\u0131, da\u011flar\u0131, canl\u0131 cans\u0131z t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r ve onlar\u0131 her an kudreti alt\u0131nda tutmaktad\u0131r. Allah’\u0131n \u201cHal\u0131k\u201d (yarat\u0131c\u0131) s\u0131fat\u0131 bu maddesel evrende tecelli buyurmaktad\u0131r. Allah Hal\u0131k\u2019t\u0131r, Hakk\u2019t\u0131r, yani her \u015feyi yaratan, yoktan var edip, varl\u0131kta tutand\u0131r. Bu da bize g\u00f6stermektedir ki, beynimizin d\u0131\u015f\u0131nda, Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 varl\u0131klardan olu\u015fan maddesel bir evren vard\u0131r. Ancak, Allah bir mucize ve yarat\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ve sonsuz ilminin bir tecellisi olarak, bu maddesel evreni bize bir “hayal”, “g\u00f6lge” veya “g\u00f6r\u00fcnt\u00fc” gibi izlettirip durmaktad\u0131r. Allah’\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131ndaki m\u00fckemmelli\u011fin bir sonucu olarak, insan beyninin d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyaya asla ula\u015famayacakt\u0131r. Bu ger\u00e7ek maddesel evreni bilen sadece Allah’t\u0131r.<\/p>\n Fat\u0131r Suresi’ndeki ayetin bir ba\u015fka tevili de, insanlar\u0131n seyretmekte olduklar\u0131 maddesel evren g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini de Allah’\u0131n her an tutmakta oldu\u011fudur. (En do\u011frusunu Allah bilir.) Allah zihnimize d\u00fcnya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6stermemeyi dilese, t\u00fcm evren bizim i\u00e7in yok olur ve bir daha asla ona ula\u015famay\u0131z.<\/p>\n Bizim maddesel evrenin kendisine asla ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7e\u011fi, insanlar\u0131n pek \u00e7o\u011funun akl\u0131n\u0131 me\u015fgul eden “Allah nerede?” sorusunun da cevab\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc kavrayamad\u0131klar\u0131ndan, O’nu h\u00e2\u015f\u00e2, g\u00f6klerde gizlenen ve d\u00fcnya i\u015flerine m\u00fcdahale etmeyen bir varl\u0131k olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. (Allah’\u0131 tenzih ederiz) Bu yanl\u0131\u015f mant\u0131\u011f\u0131n temeli, \u201cevrenin bir maddeler b\u00fct\u00fcn\u00fc oldu\u011fu, Allah’\u0131n ise bu maddelerin “d\u0131\u015f\u0131nda” bir yerlerde bulundu\u011fu\u201d zann\u0131d\u0131r.<\/p>\n Oysa, \u015fimdiye dek inceledi\u011fimiz gibi, maddesel evrene hi\u00e7 bir zaman ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, onun mahiyeti de tam olarak anla\u015f\u0131lamayacakt\u0131r. Tek bildi\u011fimiz, t\u00fcm bunlar\u0131 yaratan Yarat\u0131c\u0131’n\u0131n, yani Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130mam Rabbani gibi b\u00fcy\u00fck \u0130slam alimleri, bu ger\u00e7e\u011fi ifade etmek i\u00e7in: “var olan tek mutlak varl\u0131k sadece Allah’t\u0131r, O’ndan ba\u015fka her \u015fey “g\u00f6lge varl\u0131klard\u0131r” buyurmu\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz d\u00fcnya zihnimizdedir ve bunun d\u0131\u015f d\u00fcnyadaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na ula\u015fmam\u0131z kesinlikle imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. B\u00f6yle olunca da, Allah’\u0131n, hi\u00e7 bir zaman ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir maddi evrenin “d\u0131\u015f\u0131nda” oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Allah ger\u00e7ekte “her yerde”dir ve her yeri kaplamaktad\u0131r. Bu ger\u00e7ek Kuran’da \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klan\u0131r:<\/p>\n \u201c\u2026O’nun k\u00fcrs\u00fcs\u00fc, b\u00fct\u00fcn g\u00f6kleri ve yeri kaplay\u0131p-ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n korunmas\u0131 O’na g\u00fc\u00e7 gelmez. O, pek Y\u00fccedir, pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d (Bakara Suresi, 255)<\/strong><\/p>\n \u201cDikkatli olun; ger\u00e7ekten onlar, Rablerine kavu\u015fmaktan yana derin bir ku\u015fku i\u00e7indedirler. Dikkatli olun; ger\u00e7ekten O, her \u015feyi sar\u0131p-ku\u015fatand\u0131r.\u201d (Fussilet Suresi, 54)<\/strong><\/p>\n Allah’\u0131n mek\u00e2ndan m\u00fcnezzeh oldu\u011fu ve her yeri \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi bir ba\u015fka ayette de \u015f\u00f6yle anlat\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n \u201cDo\u011fu da Allah’\u0131nd\u0131r, bat\u0131 da. Her nereye d\u00f6nerseniz Allah’\u0131n y\u00fcz\u00fc (k\u0131blesi) oras\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki Allah ku\u015fatand\u0131r, bilendir.\u201d (Bakara Suresi, 115)<\/strong><\/p>\n \u0130nsan kendisine en yak\u0131n olan varl\u0131\u011f\u0131n yine kendisi oldu\u011funu sanarak yan\u0131l\u0131r. Oysa Allah bize, kendimizden bile daha yak\u0131nd\u0131r. “Hele can bo\u011faza gelip dayand\u0131\u011f\u0131nda ki o s\u0131rada siz (sadece) bak\u0131p-durursunuz, Biz ona sizden daha yak\u0131n\u0131z; ancak g\u00f6rmezsiniz.” (Vak\u0131a Suresi, 83-85)<\/strong> ayetleriyle de bu ger\u00e7e\u011fe dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Ancak ayette de bildirildi\u011fi gibi, insanlar g\u00f6zleriyle g\u00f6rmedikleri i\u00e7in bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ger\u00e7ekten habersiz ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6te yandan, \u0130mam Rabbani’nin ifadesiyle \u201cbir g\u00f6lge varl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015fey olmayan\u201d insan\u0131n, Allah’tan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir g\u00fcce sahip olmas\u0131 da olanaks\u0131zd\u0131r. Nitekim “Sizi de, yapmakta olduklar\u0131n\u0131z\u0131 da Allah yaratm\u0131\u015ft\u0131r” (Saffat Suresi, 96)<\/strong> ayeti ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm olaylar\u0131n Allah’\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Kuran’da bu ger\u00e7ek \u015f\u00f6yle bildirilmekte ve “… att\u0131\u011f\u0131n zaman sen atmad\u0131n, ama Allah att\u0131…” (Enfal Suresi, 17)<\/strong> ayetiyle, hi\u00e7bir fiilin Allah’tan ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 vurgulanmaktad\u0131r. \u0130nsan g\u00f6lge varl\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in, atma eylemini yapan kendisi olamayacakt\u0131r. Ancak Allah bu g\u00f6lge varl\u0131\u011fa “kendisinin att\u0131\u011f\u0131 hissini\u201d ya\u015fatmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekte ise t\u00fcm fiilleri ger\u00e7ekle\u015ftiren Allah’t\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fte, ger\u00e7ek budur. Bir insan bunu kabullenmek istemeyebilir, kendisini Allah’tan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir varl\u0131k sanmaya devam edebilir, ama bu hi\u00e7bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirmeyecektir. <\/strong><\/p>\n Sahip Olunan Her \u015fey Asl\u0131nda Hayaldir…<\/strong><\/p>\n A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, bizim “d\u0131\u015f d\u00fcnya” ile do\u011frudan muhatap olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, Allah’\u0131n s\u00fcrekli ruhumuza g\u00f6sterdi\u011fi bir kopyas\u0131 ile muhatap oldu\u011fumuz bilimsel ve mant\u0131ksal bir ger\u00e7ektir. Ne var ki insanlar bunu pek d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve kabullenmek istememektedir.<\/p>\n Bu konuda biraz samimi ve cesur d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursan\u0131z; evinizin ve i\u00e7indeki e\u015fyalar\u0131n\u0131z\u0131n veya antikalar\u0131n\u0131z\u0131n, yazl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n, yeni ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z araban\u0131z\u0131n, b\u00fcrolar\u0131n\u0131z\u0131n, m\u00fccevher tak\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n, bankadaki hesab\u0131n\u0131z\u0131n, gard\u0131robunuzun, e\u015finizin ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n, i\u015f arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n ve sahip oldu\u011funuz di\u011fer \u015feylerin de, asl\u0131nda zihninizde oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini fark edersiniz. Etraf\u0131n\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz, duydu\u011funuz, koklad\u0131\u011f\u0131n\u0131z k\u0131sacas\u0131 be\u015f duyunuzla alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u015fey bu “kopya d\u00fcnya”ya aittir; en sevdi\u011finiz sanat\u00e7\u0131n\u0131n sesi, oturdu\u011funuz iskemlenin sertli\u011fi, kokusu ho\u015funuza giden bir parf\u00fcm, sizi \u0131s\u0131tan G\u00fcne\u015f, renkleriyle g\u00f6z al\u0131c\u0131 bir \u00e7i\u00e7ek, pencerenizin d\u0131\u015f\u0131nda u\u00e7an bir ku\u015f, denizin \u00fczerinde h\u0131zla ilerleyen s\u00fcrat motoru, bol \u00fcr\u00fcn veren bah\u00e7eniz, i\u015finizde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z bilgisayar ya da d\u00fcnyadaki en kaliteli teknolojiye sahip m\u00fczik setiniz, evet, hepsi sadece birer alg\u0131dan ve ger\u00e7ek san\u0131lan bir yan\u0131lg\u0131dan ibarettir.<\/p>\n Ger\u00e7ek budur, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya yaln\u0131zca insan\u0131 denemek i\u00e7in yarat\u0131lan bir alemdir. \u0130nsanlar k\u0131sa ya\u015famlar\u0131 boyunca asla ger\u00e7e\u011fine ula\u015famayacaklar\u0131 alg\u0131larla denenmektedir. Bu alg\u0131lar ise, \u00f6zellikle s\u00fcsl\u00fc ve \u00e7ekici g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu ger\u00e7ek, Kuran’da \u015f\u00f6yle haber verilmektedir:<\/p>\n “Kad\u0131nlara, o\u011fullara, kantar kantar alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131na, salma g\u00fczel atlara, hayvanlara ve ekinlere duyulan tutkulu \u015fehvet insanlara ‘s\u00fcsl\u00fc ve \u00e7ekici’ k\u0131l\u0131nd\u0131. Bunlar, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n meta\u0131d\u0131r. As\u0131l var\u0131lacak g\u00fczel yer Allah Kat\u0131nda oland\u0131r.” (Al-i \u0130mran Suresi, 14) <\/strong><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu sahip olduklar\u0131 ya da olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 mallar\u0131n, paralar\u0131n, y\u0131\u011fd\u0131klar\u0131 alt\u0131nlar\u0131n,\u00a0 dolarlar\u0131n, ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 hesap c\u00fczdanlar\u0131n\u0131n, kredi kartlar\u0131n\u0131n, kulland\u0131klar\u0131 dolaplar dolusu k\u0131yafetlerin, son model arabalar\u0131n, k\u0131sacas\u0131 her t\u00fcrl\u00fc zenginli\u011fin b\u00fcy\u00fcs\u00fcyle dinlerini bir kenara b\u0131rak\u0131r, ahireti unutur ve yaln\u0131zca d\u00fcnyaya y\u00f6nelirler. “\u0130\u015fim var”, “ideallerim var”, “ihtiya\u00e7lar\u0131m var”, “vaktim k\u0131s\u0131tl\u0131”, “i\u015flerim yo\u011fun”, “ileride yapaca\u011f\u0131m” diyerek, d\u00fcnyan\u0131n “s\u00fcsl\u00fc ve \u00e7ekici” y\u00fcz\u00fcne aldanarak \u0130slami ve insani sorumluluklar\u0131n\u0131 ku\u015fanmaz, Hakk\u0131 ve hayr\u0131 hakim k\u0131lma yolunda \u00e7abalamaz, oru\u00e7 tutmaz, 5 vakit namazlar\u0131n\u0131 k\u0131lmaz, mallar\u0131n\u0131n zekat\u0131n\u0131 ve yoksullar\u0131n hakk\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tmaz, ahirette kazan\u00e7 sa\u011flayacaklar\u0131 ibadetlere y\u00f6nelmezler. Aksine yaln\u0131zca d\u00fcnyada kazan\u00e7 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015farak \u00f6m\u00fcrlerini t\u00fcketirler. “Onlar, d\u00fcnya hayat\u0131ndan d\u0131\u015fta olan\u0131 bilirler, ahiretten ise gafildirler” (Rum Suresi, 7)<\/strong> ayetinde i\u015fte tam bu yan\u0131lg\u0131 tarif edilir.<\/p>\n Bu nedenle anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7ek; b\u00fct\u00fcn bu h\u0131rslar\u0131 ve ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 anlams\u0131zla\u015ft\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ger\u00e7e\u011fin anla\u015f\u0131lmas\u0131, insanlar\u0131n sahip olduklar\u0131 ve olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 her \u015feyin, h\u0131rsla sahip olduklar\u0131 m\u00fclklerinin, varl\u0131klar\u0131yla \u00f6v\u00fcnd\u00fckleri ailesinin, kendilerine en yak\u0131n sand\u0131klar\u0131 e\u015flerinin, en sevdikleri kimselerin, bedenlerinin, bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck olarak g\u00f6rd\u00fckleri mevkilerinin, okuduklar\u0131 mekteplerin, ge\u00e7irdikleri tatillerin birer g\u00f6lge varl\u0131ktan ibaret oldu\u011funu bildirmektedir. Bu durumda bunlar ad\u0131na yap\u0131lan h\u0131rslar, ge\u00e7irilen zamanlar, harcanan \u00e7abalar da bo\u015funa gidecektir.<\/strong><\/p>\n O halde baz\u0131 insanlar sahip olduklar\u0131 mal ve m\u00fclkleriyle, yatlar\u0131, arabalar\u0131 ve helikopterleriyle, fabrikalar\u0131 ve holdingleriyle, k\u00f6\u015fkleri ve arazileriyle; y\u00fcksek etiket ve mevkileriyle sanki bunlar\u0131n asl\u0131 ile muhatap olabilirmi\u015f gibi \u00f6v\u00fcnd\u00fckleri zaman asl\u0131nda ne kadar g\u00fcl\u00fcn\u00e7 ve k\u00fc\u00e7\u00fck duruma d\u00fc\u015fmektedirler. Yatlar\u0131nda “kas\u0131larak” dola\u015fan zenginler arabalar\u0131yla insanlara g\u00f6steri\u015f yar\u0131\u015f\u0131na girenler, zenginliklerini her f\u0131rsatta dile getirenler, mevkilerinin kendilerini herkesten \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannedenler, asl\u0131nda zihinlerindeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ile g\u00f6steri\u015f yapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlad\u0131klar\u0131nda ne duruma d\u00fc\u015feceklerini bilmelidirler.<\/strong><\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n benzerlerini r\u00fcyalar\u0131nda da s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fcrler. R\u00fcyalar\u0131nda da villalar\u0131, \u00e7ok s\u00fcratli arabalar\u0131, son derece de\u011ferli tak\u0131lar\u0131, tomar tomar dolarlar\u0131 ve \u00e7ok y\u00fcksek diplomalar\u0131 vard\u0131r. R\u00fcyalar\u0131nda da y\u00fcksek bir mevkide bulunur, binlerce ki\u015finin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir fabrikalar\u0131 olur, pek \u00e7ok insana h\u00fckmedebilecek bir g\u00fc\u00e7leri olur, herkesin hayran kald\u0131\u011f\u0131 k\u0131yafetler giyerler… Ancak nas\u0131l r\u00fcyada sahip olduklar\u0131 ile \u00f6v\u00fcnmek onlar\u0131 komik duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrse, ayn\u0131 \u015fekilde bu d\u00fcnyada muhatap olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcyle \u00f6v\u00fcnmek de buna e\u015fde\u011ferdir. R\u00fcyalar\u0131nda g\u00f6rd\u00fckleri de, bu d\u00fcnyada sahip olduklar\u0131n\u0131 zannettikleri de sonu\u00e7ta zihinlerindeki birer g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden ibarettir. <\/strong><\/p>\n Bunun gibi d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131klar\u0131 olaylara g\u00f6sterdikleri tepkiler de, ger\u00e7e\u011fi anlad\u0131klar\u0131nda insanlar\u0131 utand\u0131racakt\u0131r. Kendini kaybetmi\u015f \u015fekilde kavga \u00e7\u0131kar\u0131p sald\u0131ranlar, ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131ranlar, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k yapanlar, r\u00fc\u015fvet alanlar, sahtek\u00e2rl\u0131k tezg\u00e2hlayanlar, yalan s\u00f6yleyip iftira atanlar, cimrilik yapanlar, insanlar\u0131n can\u0131n\u0131 yakanlar, onlar\u0131 d\u00f6v\u00fcp s\u00f6vmeye kalk\u0131\u015fanlar, g\u00f6z\u00fc d\u00f6nm\u00fc\u015f sald\u0131rganlar, i\u00e7leri makam mevki h\u0131rs\u0131 ile dolu olanlar, haset edip fesat \u00e7\u0131karanlar, g\u00f6steri\u015f yapmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar, kendilerini y\u00fcceltmek i\u00e7in u\u011fra\u015fanlar ve di\u011ferleri, bir hayal i\u00e7inde bunlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 fark ettiklerinde rezil olacaklard\u0131r. <\/strong><\/p>\n Bilinmelidir ki, t\u00fcm evreni yaratan ve her insana ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6sterip duran Allah oldu\u011funa g\u00f6re, bu d\u00fcnyadaki t\u00fcm mal\u0131n ger\u00e7ek sahibi de yaln\u0131zca Allah’t\u0131r. Nitekim bu ger\u00e7ek Kuran’da \u00f6zellikle a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r:<\/p>\n G\u00f6klerde ve yerde ne varsa t\u00fcm\u00fc Allah’\u0131nd\u0131r. Allah, her \u015feyi ku\u015fatand\u0131r. (Nisa Suresi, 126)<\/strong><\/p>\n Asl\u0131 ile muhatap olunamayan h\u0131rslar u\u011fruna dini kurallar\u0131 ve vicdani duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 bir kenara b\u0131rakmak ve bunun neticesinde sonsuz Cennet ya\u015fam\u0131ndan mahrum kalmak ise, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ak\u0131ls\u0131zl\u0131kt\u0131r ve sonsuz bir kay\u0131pt\u0131r.<\/p>\n Bu konuda \u015fu nokta \u00e7ok iyi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r: Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz ger\u00e7ek, “t\u00fcm bu sahip oldu\u011funuzu sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve h\u0131rs\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z mallar, \u00e7ocuklar, arkada\u015flar, mevki ve makamlar ileride yok olacakt\u0131r, o y\u00fczden bir anlam\u0131 yoktur” \u015feklinde yorumlanmas\u0131 da yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fin do\u011frusu: “Bu sahip olduklar\u0131n\u0131z\u0131n hi\u00e7birinin asl\u0131 ile \u015fu anda zaten muhatap de\u011filsiniz, hepsi yaln\u0131zca beyninizde izledi\u011finiz bir alg\u0131dan ibarettir, Allah’\u0131n sizi denemek i\u00e7in g\u00f6sterdi\u011fi bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere aldanmamal\u0131 ve bu hayali d\u00fcnyaya bel ba\u011flamamal\u0131d\u0131r. Dikkat ederseniz ikisi aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir fark vard\u0131r.<\/p>\n \u0130nsan bu ger\u00e7e\u011fi \u015fu an kabule yana\u015fmasa ve t\u00fcm sahip olduklar\u0131n\u0131 var kabul ederek kendini aldatsa bile, sonu\u00e7ta \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan yeniden dirildi\u011finde, yani ahirette her \u015fey \u00e7ok net ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. O g\u00fcn insan\u0131n “g\u00f6r\u00fc\u015f g\u00fcc\u00fc keskinle\u015fecek” (Kaf Suresi, 22)<\/strong> ve her \u015feyin \u00e7ok daha a\u00e7\u0131k fark\u0131na varacakt\u0131r.. Ama e\u011fer d\u00fcnyadaki ya\u015fam\u0131n\u0131 hayali ama\u00e7lar pe\u015finde ko\u015farak harcam\u0131\u015fsa, orada hi\u00e7 ya\u015famam\u0131\u015f olmay\u0131 dileyecek, “ke\u015fke o \u00f6l\u00fcm kesip bitirseydi, mal\u0131m bana hi\u00e7bir yarar sa\u011flayamad\u0131, g\u00fc\u00e7 ve kudretim yok olup gitti”<\/strong> diyerek helak olacakt\u0131r. (Hakka Suresi, 27-29)<\/p>\n Ak\u0131ll\u0131 bir insana d\u00fc\u015fen ise, t\u00fcm k\u00e2inat\u0131n bu en b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fini zaman varken burada kavramaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Aksi halde b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc hayaller pe\u015finde ko\u015fmaya harcay\u0131p sonunda b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131ma u\u011frar. Allah, d\u00fcnyada hayaller (ya da “seraplar”) pe\u015finde ko\u015fup her \u015feyin Yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Allah’\u0131 unutan bu insanlar\u0131n son durumlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n \u201c\u0130nk\u00e2r edenler; onlar\u0131n amelleri d\u00fcmd\u00fcz bir arazideki seraba benzer; susayan onu bir su san\u0131r. Nihayet ona ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bir \u015fey bulamaz ve yan\u0131nda Allah’\u0131 bulur. (Allah da) Onun hesab\u0131n\u0131 tam olarak verir. Allah, hesab\u0131 \u00e7ok seri g\u00f6rendir.\u201d (Nur Suresi, 39)<\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kelime-i Tevhid: \u201cLailahe \u0130llallah = Allah\u2019tan ba\u015fka ilah yoktur\u201d iman hakikati, \u015fu \u00fc\u00e7 merhalede olgunla\u015fmaktad\u0131r:<\/p>\n 1-\u00a0\u00a0 \u201c 2-\u00a0\u00a0 \u201c