\u00a0 <\/p>\n
Bilmem dikkatinizi \u00e7ekiyor mu? <\/p>\n
Bu \u00fclkenin yerli oldu\u011funu iddia eden sermayedarlar\u0131 uzunca s\u00fcredir ‘bir ta\u015feronla\u015fma' e\u011filimi sergileme yar\u0131\u015f\u0131na kendilerini kapt\u0131rd\u0131lar. <\/p>\n
Globalizmin \u00fcf\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc sanal r\u00fczg\u00e2rdan onlar da nasiplerini alm\u0131\u015flar, anla\u015f\u0131lan… <\/p>\n
\u00d6nceleri emek-yo\u011fun sekt\u00f6rlerde g\u00f6ze \u00e7arpan bu yar\u0131\u015f \u015fimdilerde kamu sekt\u00f6r\u00fcnde yap\u0131lan \u00f6zelle\u015ftirmelerde zuhur ediyor. <\/p>\n
Erdemir ihalesi bunun son ve en can al\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fi… <\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
Biliyorsunuz, ‘milli sermaye' oldu\u011fu zann\u0131yla arkas\u0131na b\u00fcy\u00fck bir kitlenin deste\u011fini alan OYAK, daha i\u015fin teri bile kurumadan ihalede rakibi olan Arcelor'a hisselerin y\u00fczde 50'sini devretti. Yani, bu \u00fclkenin vatanda\u015flar\u0131n\u0131n kanlar\u0131yla, canlar\u0131yla destek verdikleri T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri'nin personelinden ‘cebren toplanan' aidatlarla ‘devasa yat\u0131r\u0131mlar' yaparak s\u00f6zde istihdam sa\u011flayan, ama vergiden muaf kurumu patron olmak yerine ta\u015feron olmay\u0131 se\u00e7ti. <\/p>\n
Hem de haz\u0131r k\u0131ta, ‘g\u00f6n\u00fcll\u00fc asker' olarak! <\/p>\n
Ne hazin! <\/p>\n
Neyse, konumuz OYAK de\u011fil; as\u0131l anlatmak istedi\u011fim mevzuu bamba\u015fka… <\/p>\n
Ama tamamen "ta\u015feronla\u015fma e\u011filimi" ile ilgili ve dahi ilintili! <\/p>\n
Maalesef \u00fclkemizde asli g\u00f6revlerini unutup birilerinin ad\u0131na hareket eden, d\u00fcn s\u00f6ylediklerini bug\u00fcn unutan; yani ‘kimlik bunal\u0131m\u0131' ge\u00e7irenlerin say\u0131s\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir t\u0131rman\u0131\u015f g\u00f6zleniyor. <\/p>\n
Bunu nerden mi \u00e7\u0131kart\u0131yorum? <\/p>\n
Bir y\u0131l \u00f6nce, bir taraftan ABD istihbarat\u0131n\u0131n derin d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan CSIS'in, bir taraftan da "k\u0131demli \u015fahin" D\u00fcnya Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Paul Wolfowitz'in pi\u015firdi\u011fi bir proje hayata ge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. <\/p>\n
Kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda kotar\u0131lan projeye g\u00f6re, Siyonist \u0130srail'in \u00e7ekildi\u011fi Gazze'deki\u00a0 Filistin topraklar\u0131 aras\u0131nda bulunan Erez'de bir serbest b\u00f6lge olu\u015fturulmas\u0131 hedefleniyordu. S\u00f6zde ama\u00e7 ise yoksulluk ve i\u015fsizlikle bo\u011fu\u015fan Filistinlilere ‘i\u015f alanlar\u0131 olu\u015fturmak't\u0131 (!) <\/p>\n
Bu kapsamda da projeyi \u00fcstlenecek g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir te\u015fekk\u00fcle ihtiya\u00e7 vard\u0131. T\u00fcrkiye'den Odalar ve Borsalar Birli\u011fi (TOBB) "b\u00fcy\u00fck bir i\u015ftahla" Ortado\u011fu'nun sava\u015flar, i\u015fgaller ve katliamlarla olu\u015fturulan ucuz emek cennetine ta\u015feron olarak z\u0131plad\u0131. Proje ge\u00e7enlerde tamamland\u0131. Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Abdullah G\u00fcl ve TOBB yetkilileri de b\u00f6lgeye giderek \u0130srailli yetkililerle mutabakat belgesini imzalad\u0131. <\/p>\n
TOBB amac\u0131n\u0131 Filistin'li gen\u00e7lerin i\u015fsizlik sorununu \u00e7\u00f6zmek, b\u00f6lgede etkin bir g\u00fc\u00e7 olarak bar\u0131\u015fa giden yolu k\u0131saltmak olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. Ama b\u00f6lgenin ucuz emek bak\u0131m\u0131ndan vaat etti\u011fi imkanlar\u0131n T\u00fcrkiye sermayesinin ba\u015f\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kesin. <\/p>\n
Zira, ikinci intifada sonras\u0131 ya\u015fanan \u0130srail sald\u0131r\u0131lar\u0131yla ekonomik altyap\u0131s\u0131 \u00e7\u00f6kertilen b\u00f6lgede i\u015fsizlik oran\u0131 y\u00fczde 30'lar\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumda. <\/p>\n
Biz asl\u0131nda bu senaryoyu ge\u00e7mi\u015fte Irak'ta g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. "En se\u00e7kin" T\u00fcrkiye sermayesi, i\u015fgal alt\u0131ndaki Irak'ta ihaleler kovalam\u0131\u015f, ald\u0131\u011f\u0131 ihaleleri de ‘b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131' olarak pazarlam\u0131\u015ft\u0131. Ama bir ger\u00e7ek vard\u0131 ki; ihaleleri alan iki b\u00fcy\u00fck ABD \u015firketi ihaleleri par\u00e7a par\u00e7a b\u00f6lgedeki sermaye gruplar\u0131na satm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte bu i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde de, T\u00fcrk \u015firketleri sava\u015f ganimet\u00e7isi ABD tekellerine ta\u015feronluk i\u015fini \u00fcstlenmi\u015fti. \u015eimdi de TOBB'nun ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 bu giri\u015fim bu y\u00fczden ilgi \u00e7ekiyor. Burada m\u00fchim olan uluslararas\u0131 i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc denen ta\u015feronluk zincirinin neresine dahil olunaca\u011f\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Hat\u0131rl\u0131yorum; bir s\u00fcre \u00f6nce TOBB Ba\u015fkan\u0131 R\u0131fat Hisarc\u0131kl\u0131o\u011flu, T\u00fcrkiye sermayesinin giderek bir ta\u015ferona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden \u015fikayet ediyordu. <\/p>\n
Ancak, G-8 \u00fclkelerinin b\u00f6lgenin altyap\u0131s\u0131n\u0131n yenilenmesi i\u00e7in 8 milyar dolarl\u0131k bir fon ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekledi\u011fimizde ta\u015feronla\u015fmadan \u015fikayet eden Hisarc\u0131kl\u0131o\u011flu'nun, kimlerin ta\u015feronu olarak b\u00f6lgede faaliyet y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc hi\u00e7 de anla\u015f\u0131l\u0131r g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor!.. <\/p>\n
\u00d6yle olsayd\u0131, herhalde ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapmazd\u0131: "Ortado\u011fu'da ekonomik b\u00fcy\u00fcme ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ilerletilmesini ama\u00e7layan \u00e7abalar\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. TOBB'un ve \u0130sraillilerin, \u00e7abalar\u0131n\u0131 alk\u0131\u015fl\u0131yoruz." <\/p>\n
Bakanl\u0131k ayr\u0131ca, ABD'nin Ortado\u011fu bar\u0131\u015f koodinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen James Wolfensohn'un, Erez giri\u015fimini koordine edece\u011fini ve ABD'nin, ilgili taraflarla temaslar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini bildirdi. <\/p>\n
S\u00f6z\u00fc uzatmayal\u0131m; asl\u0131nda TOBB da bilmektedir ki; var olan sermaye birikimiyle, politik ve ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkileriyle, teknolojik altyap\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye'deki sermaye emperyalist tekellerin ta\u015feronlu\u011funa mahk\u00fbmdur.[1]<\/a> <\/p>\n Dolar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, \u00fclkeyi darbo\u011faza s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor <\/strong> <\/p>\n Ekonomist Prof. Dr. Korkut Boratav, "T\u00fcrkiye kontrols\u00fcz ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc sermaye giri\u015flerinin sanc\u0131 ve sorunlar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor. Bolluk atmosferi olu\u015fturuluyor fakat bu atmosferin giderek yayg\u0131n bir endi\u015fe kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu da ortada. Adeta bir do\u011fa kanunu gibi ekonomide her h\u0131zl\u0131 t\u0131rmanman\u0131n bir de h\u0131zl\u0131 ini\u015fi vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu ini\u015fin ne zaman ve nas\u0131l meydana gelece\u011fi belirsiz ama ini\u015fin patlak verece\u011fi kesin" dedi. <\/p>\n T\u00fcrkiye ekonomisi tamamen yabanc\u0131lar\u0131n kontrol\u00fcne ge\u00e7ti. Yabanc\u0131lar \u00fclkeye oluk oluk dolar ak\u0131t\u0131yor. \u00dclkeye giren her bir dolar\u0131n faturas\u0131n\u0131 ise 70 milyon \u00f6d\u00fcyor. Milli bir ekonomi politikas\u0131 yerine ekonomiyi IMF endeksli uluslar aras\u0131 sermayenin inisiyatifine terk eden AKP H\u00fck\u00fcmeti, T\u00fcrkiye'yi bir cendereye do\u011fru s\u00fcr\u00fckleyen dolar ak\u0131\u015f\u0131ndan b\u0131rak\u0131n rahats\u0131z olmay\u0131 bu durumdan dolay\u0131 marifeti kendilerinden san\u0131p \u00f6v\u00fcn\u00e7 duyuyorlar. <\/p>\n Merkez Bankas\u0131'n\u0131n ge\u00e7ti\u011fimiz hafta 5 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde bir d\u00f6viz al\u0131m\u0131 yapmas\u0131na ra\u011fmen dolardaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn devam etmesi T\u00fcrkiye'nin nas\u0131l bir dar bo\u011faza do\u011fru s\u00fcr\u00fcklendi\u011fini g\u00f6steriyor. Ekonomist Prof. Dr. Korkut Boratav, T\u00fcrkiye'ye anormal boyutlu bir sermaye giri\u015finin oldu\u011funu an\u0131msatarak, bunun tehlikeli bir gidi\u015f oldu\u011funu s\u00f6yledi. Sadece 2005 y\u0131l\u0131nda \u00fclkeye giren s\u0131cak paran\u0131n 40 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funu hat\u0131rlatan Boratav, bu gidi\u015fata acilen \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Ancak AKP H\u00fck\u00fcmeti'nin mevcut sorunu alg\u0131layamama gibi bir sorunu bulundu\u011funa vurgu yapan Boratav, \u00fclke i\u00e7in as\u0131l tehlikenin de bu oldu\u011funu s\u00f6yledi.\u00a0 <\/p>\n \u00dclkeye giren s\u0131cak paran\u0131n bir anda \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n beklenilmemesi gerekti\u011fini ifade eden Boratav, as\u0131l krizin bu sermaye giri\u015finin yava\u015flamas\u0131 durumunda \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. "Ekonomiyi d\u0131\u015fardan para giri\u015fine o kadar al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar ki mevcut stok \u00e7\u0131kmadan giri\u015f yava\u015flarsa hatta durursa \u00e7ok ciddi patlak verir" de\u011ferlendirmesinde bulunan Boratav, \u015funlar\u0131 kaydetti: "Ortada bir sorun var. Ancak bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilmek i\u00e7in alg\u0131lanmas\u0131 gerekiyor. Mevcut y\u00f6netim bunu alg\u0131lamaktan uzak! Ekonomiyi tamamen yabanc\u0131 k\u00f6kenli para giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n seyrine teslim etmi\u015f durumdalar. Bu durumu konjonkt\u00fcr yukar\u0131 gitti\u011fi i\u00e7in bir problem olarak alg\u0131lam\u0131yorlar. Alg\u0131layamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in de sorunu ‘Allah kerim! Nas\u0131l olsa batmay\u0131z. \u00c7ok miktarda d\u00f6viz rezervimiz var. Dalgal\u0131 kur politikas\u0131ndan dolay\u0131 da yabanc\u0131lar \u00e7\u0131kmak isterlerse de kendileri zarar eder' gibi iyimser yorumlarla ge\u00e7i\u015ftiriyorlar. Problemi alg\u0131lamak laz\u0131m ki \u00e7\u00f6z\u00fcm arans\u0131n. Problem yok deniyorsa \u00e7\u00f6z\u00fcm de olmaz"[2]<\/a> <\/p>\n 345 rak\u0131ml\u0131 bor\u00e7 da\u011f\u0131<\/strong> <\/p>\n Ankara Ticaret Odas\u0131'n\u0131n (ATO) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 "345 Rak\u0131m Bor\u00e7 Tepesi Raporu"na g\u00f6re, 2003 y\u0131l\u0131 sonundan bu yana i\u00e7 bor\u00e7 41.3 milyar dolar, d\u0131\u015f bor\u00e7 19.5 milyar dolar artt\u0131, toplam bor\u00e7 ise 345.9 milyar dolara \u00e7\u0131kt\u0131. <\/p>\n Ankara Ticaret Odas\u0131'n\u0131n (ATO) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 "345 Rak\u0131m Bor\u00e7 Tepesi Raporu"na g\u00f6re, 2003 y\u0131l\u0131 sonundan bu yana i\u00e7 bor\u00e7 41.3 milyar dolar, d\u0131\u015f bor\u00e7 19.5 milyar dolar artt\u0131, toplam bor\u00e7 ise 345.9 milyar dolara \u00e7\u0131kt\u0131. Raporda, bor\u00e7 art\u0131\u015f\u0131n\u0131n y\u00fczde 68'inin i\u00e7 bor\u00e7lardan meydana geldi\u011fi kaydedildi. <\/p>\n ATO'dan yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada, oda taraf\u0131ndan Hazine M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131 verilerinden yararlan\u0131larak "345 Rak\u0131m Bor\u00e7 Tepesi Raporu" isimli bir rapor haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 bildirildi. Rapora g\u00f6re, 2005 y\u0131l\u0131n\u0131n 11 ay\u0131nda 159 katrilyon lira i\u00e7 bor\u00e7 \u00f6demesinde bulunulmas\u0131na ra\u011fmen, 2004 y\u0131l\u0131nda 224.5 katrilyon lira\u00a0 olan i\u00e7 bor\u00e7 stoku yeni bor\u00e7lanmalarla, 243.8 katrilyon liraya\u00a0 y\u00fckseldi. Ayn\u0131 d\u00f6nemde 35 milyar dolar da d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6dendi\u011fi ifade edilen raporda, 2004 y\u0131l\u0131nda 161.9 milyar dolar olan d\u0131\u015f bor\u00e7 stokunun 2005 y\u0131l\u0131n\u0131n 9 ay\u0131nda 165.3 milyar dolara \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ifade edildi. <\/p>\n Ki\u015fi ba\u015f\u0131 bor\u00e7 4 bin 800 dolara \u00e7\u0131kt\u0131<\/strong> <\/p>\n Raporda, 2002 y\u0131l\u0131nda 222 milyar dolar, 2003 y\u0131l\u0131nda 285 milyar dolar, 2004 y\u0131l\u0131nda 329 milyar dolar olan toplam bor\u00e7 stokunun, 2005 y\u0131l\u0131nda 345.9 milyar dolara \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011funa dikkat \u00e7ekildi. <\/p>\n ATO'nun raporunda, 2003 y\u0131l\u0131nda 4 bin 59 dolar olan ki\u015fi ba\u015f\u0131na bor\u00e7 miktar\u0131n\u0131n da 2005 y\u0131l\u0131 sonu itibariyle 4 bin 800 dolara \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kaydedildi. "345 Rak\u0131m Bor\u00e7 Tepesi Raporu"na g\u00f6re, T\u00fcrkiye 2002-2005 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 468.4 katrilyon lira anapara, 181.6 katrilyon lira faiz olmak \u00fczere toplam 650 katrilyon lira i\u00e7 bor\u00e7 \u00f6demesinde bulundu. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrkiye, 2002 y\u0131l\u0131nda 125.3 katrilyon, 2003 y\u0131l\u0131nda 158.2 katrilyon, 2004 y\u0131l\u0131nda 163.6 katrilyon, 2005 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 11 ay\u0131nda ise 142.8 katrilyon lira olmak \u00fczere son d\u00f6rt y\u0131lda 589.9 katrilyon lira i\u00e7 bor\u00e7lanma ger\u00e7ekle\u015ftirdi. <\/p>\n Son 4 y\u0131lda 122 milyar dolar\u00a0d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6dendi<\/strong> <\/p>\n Raporda, T\u00fcrkiye'nin her y\u0131l y\u00fckl\u00fc miktarda d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6dedi\u011fi,\u00a0 ancak i\u00e7 bor\u00e7 gibi d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n da d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclemedi\u011fi ifade edilirken, 2002 y\u0131l\u0131nda 130.2 milyar dolar olan d\u0131\u015f bor\u00e7 stokunun, 2005 y\u0131l\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem itibariyle 165.3 milyar dolara y\u00fckseldi\u011fi kaydedildi.\u00a0 <\/p>\n ATO'nun raporunda, T\u00fcrkiye'nin, 2002 y\u0131l\u0131nda 22.5 milyar dolar ana para, 6.4 milyar dolar faiz \u00f6demesi olmak \u00fczere toplam 28.9 milyar dolar, 2003 y\u0131l\u0131nda 20.8\u00a0 milyar dolar ana para, 7 milyar dolar faiz \u00f6demesi olmak \u00fczere toplam 27.8 milyar dolar, 2004 y\u0131l\u0131nda 23.3 milyar dolar ana para, 7.1 milyar dolar faiz \u00f6demesi olmak \u00fczere toplam 30.5 milyar dolar, 2005 y\u0131l\u0131 dokuz ay\u0131nda 27.1 milyar dolar ana para, 7.9 milyar dolar faiz olmak \u00fczere toplam 35 milyar dolar d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6dedi\u011fi\u00a0 bildirildi. <\/p>\n Be\u015f y\u0131lda y\u00fczde 100 art\u0131\u015f<\/strong> <\/p>\n "\u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131 i\u00e7ine alan toplam bor\u00e7 stokunda ortaya \u00e7\u0131kan tablo T\u00fcrkiye'nin bor\u00e7lanma k\u0131skac\u0131ndaki kara tabloyu ortaya koymaya\u00a0 yetiyor" denilen raporda, 2000 y\u0131l\u0131nda 172.8 milyar dolar olan toplam bor\u00e7 stokunun, 2005 y\u0131l\u0131 sonu itibariyle y\u00fczde 100 artarak 345.9 milyar dolara \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda oldu\u011fu kaydedildi. <\/p>\n Ki\u015fi ba\u015f\u0131 bor\u00e7 miktar\u0131nda her y\u0131l rekor k\u0131r\u0131l\u0131yor<\/strong> <\/p>\n Raporda, ki\u015fi ba\u015f\u0131 4 bin 968 dolar milli gelire ula\u015fan T\u00fcrkiye'nin ki\u015fi ba\u015f\u0131 bor\u00e7 miktar\u0131nda da her y\u0131l yeni rekorlar k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirtilirken, 2000 y\u0131l\u0131nda 2 bin 563 dolar, 2003 y\u0131l\u0131nda 4 bin 59 dolar olan ki\u015fi ba\u015f\u0131na bor\u00e7 miktar\u0131n\u0131n 2005 y\u0131l\u0131 sonu itibariyle 4 bin 800 dolara \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ifade edildi. <\/p>\n T\u00fcrkiye'de m\u00fckellef say\u0131s\u0131n\u0131n artmad\u0131\u011f\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k vergi gelirlerinin artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilen raporda, vergi gelirlerindeki art\u0131\u015f\u0131n y\u00fczde 70'leri a\u015fan dolayl\u0131 vergilerden kaynakland\u0131\u011f\u0131 dile getirildi. <\/p>\n Vergiler faiz \u00f6demelerine gidiyor<\/strong> <\/p>\n Vergilerin faiz \u00f6demelerine gitti\u011fi ifade edilen a\u00e7\u0131klamada raporda \u015fu bilgilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 belirtildi:\u00a0 ‘2005 y\u0131l\u0131n\u0131n 11 ay\u0131nda 119.2 katrilyon lira b\u00fct\u00e7e geliri, 96.7 katrilyon lira vergi geliri elde eden T\u00fcrkiye, vergi gelirlerinin 62.3 katrilyon lira \u00fczerinde i\u00e7 bor\u00e7 \u00f6dedi. T\u00fcrkiye 11 ayda t\u00fcm gelirlerinin y\u00fczde 33'\u00fcn\u00fcn, vergi gelirlerinin ise y\u00fczde 64'\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde i\u00e7 bor\u00e7 \u00f6demesinde bulundu. <\/p>\n 2000 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 86.4 olan bor\u00e7lar\u0131n milli gelire oran\u0131, 2001-2004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u00fczde 100'lerin \u00fczerinde seyretmesine ra\u011fmen 2005 y\u0131l\u0131 sonu verilerine g\u00f6re y\u00fczde 96.6 seviyesinde y\u00fcksekli\u011fini koruyor. Hazine 2006 y\u0131l\u0131nda da 97.8 katrilyon lira ana para, 34.9 katrilyon faiz \u00f6demesi olmak \u00fczere toplam 132.7 katrilyon lira \u00f6deme yapacak ve bu \u00f6demeleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in yeniden bor\u00e7lanacak." <\/p>\n Ayg\u00fcn: "T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fcyorsa, bor\u00e7lar neden art\u0131yor?"<\/strong> <\/p>\n ATO Ba\u015fkan\u0131 Sinan Ayg\u00fcn de 2005 y\u0131l\u0131 sonu itibariyle 345 milyar dolara \u00e7\u0131kan bor\u00e7lar\u0131n "345 rak\u0131ml\u0131 bir bor\u00e7 da\u011f\u0131na" d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. T\u00fcrkiye ekonomisinin son 3 y\u0131l i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcmesine, milyarlarca dolarl\u0131k \u00f6zelle\u015ftirme yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen ayn\u0131 oranda bor\u00e7lar\u0131n\u0131n da artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Ayg\u00fcn, uygulanan ekonomik program\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6lgeleyen etmenlerin ba\u015f\u0131nda gelen cari a\u00e7\u0131k rekoruyla birlikte bor\u00e7lardaki art\u0131\u015f\u0131n iyiye alamet olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. <\/p>\n Cari a\u00e7\u0131k ve bor\u00e7lanma hastal\u0131\u011f\u0131na \u00e7are bulunamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bir ekonominin sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemenin imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu ifade eden Ayg\u00fcn, \u015funlar\u0131 kaydetti: ‘T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fcyor deniyor. T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fcyorsa, bor\u00e7lar neden art\u0131yor. Bir yerde yanl\u0131\u015f yap\u0131l\u0131yor. N\u00fcfus her y\u0131l y\u00fczde 1.5 artarken, ki\u015fi ba\u015f\u0131na borcun da artmas\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilir. Borcun milli gelire oran\u0131 da hala 2000 y\u0131l\u0131 rakamlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde seyrediyor. Bu rakamlar T\u00fcrkiye ekonomisinin tamamen d\u00fcze \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. 345 rak\u0131ml\u0131 bor\u00e7 tepesi \u00f6n\u00fcm\u00fczde dururken, bu \u00fclkenin h\u0131zl\u0131 ko\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil." <\/p>\n AKP'nin israf edebiyat\u0131 ve mercedes merak\u0131<\/strong> <\/p>\n Devaml\u0131 k\u00f6t\u00fc \u015feyler mi yazaca\u011f\u0131z?.. Arada bir, iyi \u015feylerden de s\u00f6z etmek gerekmez mi? Bu hafta sonu say\u0131n okuyucular\u0131ma Ankara'dan "g\u00fczel haberler" sunmak istiyorum. <\/p>\n (1) Ba\u015fbakanl\u0131k'a 10 yeni Mercedes binek otomobili al\u0131nd\u0131!.. B\u00fclent Aydemir'in haberine g\u00f6re, "Ba\u015fbakanl\u0131k taraf\u0131ndan tahsis edilen z\u0131rhl\u0131 Mercedes arac\u0131n\u0131n s\u0131k s\u0131k ar\u0131zalanmas\u0131 nedeniyle \u00fcz\u00fcnt\u00fc ya\u015fayan B\u00fclent Ecevit, sonunda yeni makam arac\u0131na kavu\u015fmu\u015f" Ba\u015fbakanl\u0131k'a 10 yeni Mercedes otomobil sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f. Bunlardan 2006 model S 350 tipi Mercedes B\u00fclent Ecevit'e, bir benzeri Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Recep Akda\u011f'a tahsis edilmi\u015f. Orman Bakan\u0131 Osman Pepe'nin ise daha b\u00fcy\u00fck tip, 2006 model S 500 tipi Mercedes'i olmu\u015f. B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk b\u00fcy\u00fcklerinin Mercedes binmesinden halk gurur duyuyor. Mercedes'ler her y\u0131l yenilenmelidir. T\u00fcrk b\u00fcy\u00fckleri Mercedes'in en pahal\u0131s\u0131na binmelidir. <\/p>\n Mercedes'siz olmaz<\/strong> <\/p>\n (Mafya liderleri, soyguncular Mercedes'e biniyor da, b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk b\u00fcy\u00fckleri neden binmesin? Ancak merak bu ya? Acaba ba\u015fka \u00fclkelerin sivil ve askeri b\u00fcy\u00fckleri de bizdeki gibi "manda kasa" Mercedes'lerden ba\u015fka araca binmiyor mu?) <\/p>\n (2) Ba\u015fbakanl\u0131k korumalar\u0131na bayraml\u0131klar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131!.. <\/p>\n Mustafa Mutlu'nun yaz\u0131s\u0131ndan \u00f6\u011freniyoruz ki, Ba\u015fbakanl\u0131k'taki 580 yak\u0131n korumaya bu bayram 750'\u015fer YTL bayram har\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ile iki\u015fer tak\u0131m elbise da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f. Ba\u015fbakanl\u0131k'ta 700 koruma varm\u0131\u015f. 120 "kap\u0131 korumas\u0131", 580 koruma "yak\u0131n koruma" imi\u015f. Yak\u0131n korumalara elbise ve de bayram har\u00e7l\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rken, kap\u0131 korumalar\u0131 bu imk\u00e2nlardan yararlanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fczg\u00fcnm\u00fc\u015f. Mustafa Mutlu'nun yaz\u0131s\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re, 580'e yak\u0131n koruman\u0131n 120 kadar\u0131 di\u011fer bakanl\u0131klarda g\u00f6revlendirilmi\u015f. Sadece 100 kadar\u0131 Ba\u015fbakan'\u0131, di\u011ferleri \u00fc\u00e7 vardiya ile eski ba\u015fbakanlar\u0131, ba\u015fbakanl\u0131k binalar\u0131n\u0131 ve konutlar\u0131 koruyormu\u015f… <\/p>\n Lojmans\u0131z ya\u015fanmaz<\/strong> <\/p>\n (3) Lojman say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f memnunluk verici!.. <\/p>\n Ba\u011f\u0131ms\u0131z E\u011fitimciler Sendikas\u0131, kamu lojmanlar\u0131 ile ilgili rakamlar\u0131 yay\u0131mlad\u0131. AKP'nin iktidar oldu\u011fu 2002 y\u0131l\u0131nda kamunun 224.401 lojman\u0131 ve 2.649 sosyal tesisi varm\u0131\u015f. AKP h\u00fck\u00fcmeti, lojmanlar\u0131n ve sosyal tesislerin say\u0131s\u0131n\u0131 indirece\u011fim demi\u015f. Ama bindirmi\u015f. \u015eimdilerde lojman say\u0131s\u0131 234.397'ye, sosyal tesis say\u0131s\u0131 2.688'e y\u00fckselmi\u015f. Lojmanlarda oturanlardan bir y\u0131lda al\u0131nan kira 1.7 milyon YTL, lojmanlar i\u00e7in yap\u0131lan harcama 8.0 milyon YTL imi\u015f. Ben bunlar\u0131 okuyucular\u0131m\u0131 mutlu etmek i\u00e7in yaz\u0131yorum… Biz burada "Devlet Baba'n\u0131n paras\u0131 yok, harcama yapam\u0131yor. Devlet k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor. Tasarruf d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131…" \u015feklinde her g\u00fcn "karamsar yaz\u0131lar yaz\u0131yoruz"… Ama g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Ankara'n\u0131n durumu hi\u00e7 de k\u00f6t\u00fc de\u011fil. Ankara isterse paray\u0131 bulabiliyor… Okullarda bize \u00f6\u011fretilen Ankara Mar\u015f\u0131'n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n\u0131z: "Ankara, Ankara… G\u00fczel Ankara…"[3]<\/a> <\/p>\n \u0130ki ihale iki ders<\/strong> <\/p>\n \u00a0<\/strong>Ge\u00e7en y\u0131l ekonomi g\u00fcndemine damgas\u0131n\u0131 vuran konular\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirme geliyordu. \u0130ki \u00f6nemli proje tart\u0131\u015fmalar\u0131n oda\u011f\u0131na oturmu\u015ftu. Bunlardan biri "T\u00fcpra\u015f'\u0131n y\u00fczde 14.76 oran\u0131ndaki hissesinin sat\u0131\u015f\u0131" idi. O zaman, "Kamuyu ayd\u0131nlatma" ilkesine yeterince \u00f6zen g\u00f6sterilmedi\u011fine dikkat \u00e7ekmi\u015ftik. Ayn\u0131 zamanda, "Y\u00fczde 51 \u00e7o\u011funluk hissesi sat\u0131ld\u0131ktan sonra, ihalenin ba\u015far\u0131s\u0131na g\u00f6re, y\u00fczde 14.76'n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fini" savunmu\u015ftuk. Maliye Bakan\u0131 Kemal Unak\u0131tan ve \u00d6zelle\u015ftirme \u0130daresi yetkilileri bu g\u00f6r\u00fc\u015flerimize kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131. Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Abd\u00fcllatif \u015eener ise "Ben olsam \u00f6yle yapmazd\u0131m" diyerek Unak\u0131tan'dan farkl\u0131 tutum sergilemi\u015fti. Bug\u00fcn gelinen noktada, y\u00fczde 14.76 az\u0131nl\u0131k hissesinin \u015feffaf bi\u00e7imde sat\u0131l\u0131p sat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek \u00fczere Sermaye Piyasas\u0131 Kurulu'nun inceleme ba\u015flatmas\u0131, i\u015flemi yapan \u00f6zelle\u015ftirme b\u00fcrokratlar\u0131 i\u00e7in bakana ra\u011fmen Dan\u0131\u015ftay'\u0131n soru\u015fturma istemesi haks\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterdi. <\/p>\n \u0130kinci \u00f6nemli ihale Galataport idi. Galataport'ta, en y\u00fcksek teklifi Global-Ofer ikilisinin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi grup vermi\u015fti. Biz, 49 y\u0131la yay\u0131lan taksitler i\u00e7in "\u00d6lme e\u015fe\u011fim \u00f6lme plan\u0131" demi\u015ftik. Bu noktada da Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131'n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri, uyar\u0131m\u0131z\u0131n yerinde oldu\u011funu tescil etti. 3.5 milyar Euro'luk teklifin 3 milyar Euro'yu a\u015fan k\u0131sm\u0131n\u0131n son 9 y\u0131la y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 teknisyenleri de rahats\u0131z etmi\u015f olmal\u0131 ki onlar da "\u00d6demelerin \u00f6ne \u00e7ekilmesi i\u00e7in Denizcilik \u0130\u015fletmeleri'ne yetki verilmesini" \u00f6nerdiler. <\/p>\n Galataport ihalesine ba\u015ftan beri mesafeli duran Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u015eener'e gelince. \u015eener, art\u0131k bu konuda konu\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Dan\u0131\u015ftay'\u0131n ihale s\u00fcrecini yeni ba\u015ftan ele almay\u0131 gerektiren kararlar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Ayr\u0131ca bu ay i\u00e7inde sonu\u00e7lanacak ba\u015fka davalar da var. \u015eener'i bayramda arad\u0131m. Dedi ki, "Hukuk\u00e7ulara sordum. Bir kanaate ula\u015ft\u0131m. Ama a\u00e7\u0131klamayaca\u011f\u0131m." \u015eener, bana bir tavsiyede de bulundu: "Bu konuda yaz\u0131 yazd\u0131n. Bakanlar\u0131n bile tepkisini \u00e7ektin. Galataport i\u015fi hepimizden \u00e7ok seni yordu!" <\/p>\n Biz yine de bo\u015f durmayal\u0131m. Bir kulis aktaral\u0131m. Galataport ihalesinde idari yarg\u0131 kararlar\u0131 \u00e7\u0131kmasayd\u0131 da \u015eener'e ba\u011fl\u0131 DPT, baz\u0131 usul eksikliklerini gerek\u00e7e g\u00f6sterecekti. \u00d6rne\u011fin, ihaleyi hangi grup kazan\u0131rsa kazans\u0131n, \u00f6deme plan\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alacak ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimde, \u00fccreti kimin \u00f6deyece\u011fi belli de\u011fildi. Bu gerek\u00e7e bile Galataport'un h\u0131z kesece\u011finin habercisi idi. Ayr\u0131ca, \u00f6deme plan\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in Denizcilik \u0130\u015fletmesi'ne yetki devredilseydi bile b\u00fcrokratlar\u0131n yeni plan\u0131 bir kez daha Y\u00fcksek Planlama Kurulu onay\u0131na sunacaklar\u0131 da kesindi.[4]<\/a> <\/p>\n Tahran, ABD liderli\u011findeki k\u00fcresel \u00e7eteye son darbeyi vurmaya haz\u0131rlan\u0131yor<\/strong> <\/p>\n \u0130ran, Petrol Borsas\u0131n\u0131 denerse ve\u00a0 dolar pa\u00e7avraya d\u00f6nerse!?.. <\/strong> <\/p>\n D\u0131\u015f politikada ba\u015far\u0131l\u0131 bir kriz y\u00f6netimi gelene\u011fi olan \u0130ran, 2004 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 karar uyar\u0131nca, petrol ticaretinde dolar yerine Euro'yu kullanmaya haz\u0131rlan\u0131yor. Bu hedef do\u011frultusunda Mart 2006'da Petrol Borsas\u0131'n\u0131 a\u00e7\u0131yor. Borsan\u0131n ilk kez petrol ihra\u00e7 eden bir \u00fclkede kurulacak olmas\u0131 da bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemini art\u0131r\u0131yor. <\/p>\n \u0130ran'\u0131n, \u00f6zellikle ABD i\u00e7in as\u0131l k\u0131yamet senaryosu olacak bu giri\u015fimi petrol ticareti \u00fczerindeki ABD-\u0130ngiliz tekeline b\u00fcy\u00fck darbe vurmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, b\u00fcy\u00fck bor\u00e7lanmalarla d\u00f6nen Amerikan ekonomisinin dolar bulmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmesine sebep olacak, silahlanma harcamalar\u0131n\u0131 ya da enerji ithalat\u0131n\u0131 para basarak finanse etmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek. <\/p>\n Irak'ta s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u015fgalin bahanesi olarak Saddam rejiminin kimyasal silahlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren ABD, bug\u00fcn de \u0130srail'le birlikte \u0130ran'a kar\u015f\u0131 giri\u015filmesi planlanan bir sava\u015f\u0131n bahanesini n\u00fckleer silahlanma olarak g\u00f6steriyor. \u00d6zellikle de \u0130srail, \u0130ran'\u0131n n\u00fckleer g\u00fcce ula\u015fmas\u0131na asla izin vermeyeceklerini ve gerekirse askeri bir harek\u00e2ta dahi giri\u015febileceklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Siyonist rejim, ‘E\u011fer Mart sonuna kadar uluslararas\u0131 toplum \u0130ran konusunu BM G\u00fcvenlik Konseyi'ne havale etmeyi ba\u015faramazsa, bu durumda biz ‘uluslararas\u0131 \u00e7abalar kendi yoluna bildi\u011fi gibi devam etsin' deme imk\u00e2n\u0131na kavu\u015faca\u011f\u0131z' diyerek tehditler savurmay\u0131 da ihmal etmiyor. <\/p>\n Bilindi\u011fi gibi \u0130ran, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Kurumu taraf\u0131ndan uranyum zenginle\u015ftirme program\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle BM G\u00fcvenlik Konseyi'ne sevkedildi. 35 \u00fcye \u00fclkenin oy kulland\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da T\u00fcrkiye de 27 \u00fclke ile birlikte \u0130ran'\u0131n BM'ye sevkedilmesine onay verdi. BM G\u00fcvenlik Konseyi'nin alaca\u011f\u0131 karar UAEK Ba\u015fkan\u0131 Muhammed Baradey'in 5 Mart'a kadar sunaca\u011f\u0131 rapora g\u00f6re \u015fekillenecek. <\/p>\n Ancak, bug\u00fcnk\u00fc muhtemel ABD-\u0130srail-\u0130ran sava\u015f\u0131na ili\u015fkin \u00e7ok daha \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131 var. D\u0131\u015f politikada ba\u015far\u0131l\u0131 bir kriz y\u00f6netimi gelene\u011fi olan \u0130ran, 2004 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 karar uyar\u0131nca, petrol ticaretinde dolar yerine Euro'yu kullanmaya haz\u0131rlan\u0131yor. Bu hedef do\u011frultusunda Mart 2006'da Petrol Borsas\u0131'n\u0131 a\u00e7\u0131yor. Borsan\u0131n ilk kez petrol ihra\u00e7 eden bir \u00fclkede kurulacak olmas\u0131 da bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemini art\u0131r\u0131yor. <\/p>\n \u0130ran'\u0131n, \u00f6zellikle ABD i\u00e7in as\u0131l k\u0131yamet senaryosu olacak bu giri\u015fimi petrol ticareti \u00fczerindeki ABD-\u0130ngiliz tekeline b\u00fcy\u00fck darbe vurmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, b\u00fcy\u00fck bor\u00e7lanmalarla d\u00f6nen Amerikan ekonomisinin dolar bulmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmesine sebep olacak. Amerikal\u0131 uzmanlara g\u00f6re, b\u00f6ylesine bir giri\u015fim ‘parma\u011f\u0131n\u0131 ABD'nin g\u00f6z\u00fcne sokmak' olarak de\u011ferlendiriliyor. <\/p>\n Bu tarz bir yol Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Saddam H\u00fcseyin taraf\u0131ndan izlenmi\u015f, Irak petrolleri \u00c7in, Rus ve Frans\u0131z \u015firketlerine sunulmu\u015f ve dolar yerine Euro'ya ge\u00e7ilmi\u015fti. Bu da Amerikan ekonomisinde dengeleri yerinden sarsm\u0131\u015f ve sava\u015f sonras\u0131nda Irak, OPEC sistemi d\u0131\u015f\u0131na itilmi\u015fti. <\/p>\n Bug\u00fcn \u0130ran'\u0131n borsa kurma karar\u0131 almas\u0131, paras\u0131 uluslararas\u0131 rezerv d\u00f6viz olan ABD'nin bor\u00e7lar\u0131n\u0131, silahlanma harcamalar\u0131n\u0131 ya da enerji ithalat\u0131n\u0131 para basarak finanse etmesinin \u00f6n\u00fcne set \u00e7ekecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6rne\u011fin, ABD'de 100 milyon dolarl\u0131k petrol ald\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6demeyi, 100 milyon dolar\u0131 matbaas\u0131nda basarak, y\u00fcz milyon dolar basma maliyetine ger\u00e7ekle\u015ftirebiliyor. H\u00e2lbuki bir ba\u015fka \u00fclke \u00f6nce 100 milyon dolar\u0131 kazanmak, ya da bor\u00e7 almak zorunda. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ABD'nin basarak piyasaya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc dolarlar\u0131n pa\u00e7avraya d\u00f6nmemesi i\u00e7in, k\u00fcresel piyasalarda bu dolar\u0131 emecek g\u00fc\u00e7te bir talep olmas\u0131 gerekir. \u0130\u015fte bunu da petrol sat\u0131n alanlar sa\u011fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc petrol sat\u0131n almak isteyen herkes, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda dolar vermek, bu dolar\u0131 da bir yerden bulmak zorunda. <\/p>\n Avrupa Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Program\u0131 M\u00fcd\u00fcr\u00fc Dr. B\u00fclent G\u00f6kay'\u0131n, ‘Irak Sava\u015f\u0131, ‘petro-dolar' ve Euro'nun meydan okumas\u0131' ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde bu tablo \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131yor: "D\u00fcnyadaki rezerv paralar\u0131n neredeyse \u00fc\u00e7te ikisi dolardan olu\u015fmakta oldu\u011funu belirterek, "\u00c7\u00fcnk\u00fc petrol ithalat\u00e7\u0131lar\u0131 \u00f6demelerini dolar cinsinden yap\u0131yor ve petrol ihracat\u00e7\u0131lar\u0131 da rezervlerini, kendilerine yap\u0131lan \u00f6deme hangi parayla yap\u0131lm\u0131\u015fsa, o para cinsinden sakl\u0131yor. T\u00fcm k\u00fcresel petrol ticareti, dolar \u00fczerinden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu durum \u015fu anlama geliyor: Herkes dolar saklamak durumunda." <\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, petrol\u00fcn dolar cinsinden fiyatlanmas\u0131, dolara y\u00f6nelik uluslararas\u0131 talebin, dolay\u0131s\u0131yla rezerv para olmaya devam etmesinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc dayana\u011f\u0131. Uzmanlara g\u00f6re, Tahran'\u0131n a\u00e7aca\u011f\u0131 petrol borsas\u0131, bu dayana\u011f\u0131 da zaman i\u00e7inde y\u0131kacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu borsada petrol al\u0131\u015fveri\u015fi dolar d\u0131\u015f\u0131ndaki paralarla da yap\u0131labilecek. B\u00f6ylece Avrupa \u00fclkeleri, ticaretlerinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 Avrupa ile yapan \u00fclkeler, petrol al\u0131rken, dolar bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, ellerindeki Euro rezervlerini kullanabilecek. Bu da hem dolara talebi geriletecek, hem de uluslararas\u0131 konumunu zay\u0131flatacak. Ayr\u0131ca ABD i\u00e7in petrol pahal\u0131la\u015f\u0131rken, Euro'nun uluslararas\u0131 konumu g\u00fc\u00e7lenecek. <\/p>\n Turksam Ba\u015fkan\u0131 Sinan Ogan, Tahran'\u0131n Euro \u00fczerinden i\u015flem yapacak Petrol Borsas\u0131 a\u00e7mas\u0131n\u0131 ‘ABD'nin k\u00fcresel kozu olan dolara bir meydan okuma' olarak de\u011ferlendiriyor. Ogan, bu giri\u015fime \u00c7in ve Rusya'n\u0131n destek verme ihtimalinin de ABD'yi tedirgin etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Ogan, \u0130ran'\u0131n n\u00fckleer krizinin en \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan birisinin de ya\u015fanan gerginli\u011fin petrol fiyatlar\u0131na olan etkisi oldu\u011funu dile getiriyor. <\/p>\n \u0130ran, d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck rezervlerine sahip \u00fclke olarak petrol\u00fcn fiyat\u0131n\u0131 belirleyebilen ender \u00fclkelerden birisi. G\u00fcnde 4,4 milyon varil ham petrol \u00fcretiyor, bunun 3 milyonunu ihra\u00e7 ediyor. <\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla, herhangi bir sald\u0131r\u0131 durumunda \u0130ran'\u0131n ihracat\u0131nda \u00f6nemli bir k\u0131s\u0131nt\u0131ya gitmesi (hatta bunun beklentisi) petrol fiyatlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7rama meydana getirecek. Bu y\u00fczden \u0130ran piyasadaki dengelerin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kilit \u00f6neme sahip bir g\u00fc\u00e7. Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131'n\u0131n petrole g\u00f6sterilen talep art\u0131\u015f\u0131n\u0131n 2006'da ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re daha sert olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 da bunu teyit ediyor. Ajans, k\u00fcresel talebin 2006'da, ABD ve \u00c7in'de t\u00fcketimin artmas\u0131yla y\u00fczde 2,2 y\u00fckselece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. 2005'te talep art\u0131\u015f\u0131 y\u00fczde 1,3 d\u00fczeyindeydi. Ve bu talep art\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131n d\u00fcnyada yaln\u0131zca g\u00fcnl\u00fck 1,5 milyon varil kapasite fazlas\u0131 var. <\/p>\n Di\u011fer yandan, d\u00fcnya petrol yataklar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, t\u00fcm ekonomisini ‘ucuz ve bol petrol' kullan\u0131m\u0131na ba\u011flam\u0131\u015f olan ABD i\u00e7in ya\u015famsal \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Ger\u00e7i ABD'nin kendi petrol zenginli\u011fi var, ancak yerli petrol\u00fc i\u00e7 t\u00fcketimini kar\u015f\u0131lamaya yetmiyor. T\u00fcketti\u011fi petrol\u00fcn d\u00f6rtte bir kadar\u0131n\u0131, Ortado\u011fu'dan sat\u0131n al\u0131yor. <\/p>\n ABD petrolde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olman\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 1973-1974 ve 1978-1980 \u015foklar\u0131yla, ge\u00e7mi\u015fte iki kez \u00e7ekti. Ekim 1973'te Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelere uygulanan petrol ambargosu t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 \u015foke etti. Ambargonun etkisiyle petrol fiyatlar\u0131 2,41 dolardan 10 dolar\u0131n \u00fczerine f\u0131rlad\u0131. 1978 ba\u015f\u0131nda petrol\u00fcn varili 13 dolar\u0131n biraz \u00fczerindeydi. 1980'de 33 dolara yakla\u015ft\u0131. Mesela, \u0130ran \u0130slam Devrimi'nin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi y\u0131llarda Tahran'\u0131n petrol ihracat\u0131 1,1 milyon varil d\u00fc\u015f\u00fcnce, d\u00fcnya petrol fiyatlar\u0131 h\u0131zla y\u00fckseldi, ABD 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131n\u0131n en sert durgunlu\u011funu ya\u015fad\u0131, i\u015fsizlik oran\u0131 y\u00fczde 10,8'e y\u00fckseldi, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde bir ‘bor\u00e7 krizi' patlak verdi.[5]<\/a> <\/p>\n Felaketli gidi\u015f h\u0131zlan\u0131yor<\/strong> <\/p>\n Medya ve bas\u0131n bence g\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli olay\u0131n\u0131n haberine gerekli \u00f6nemi vermedi yine. Olay \u015eu: Dolar\u0131n T\u00fcrk liras\u0131na kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc devam ediyor. Dolar\u0131n de\u011fer d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn s\u00fcrmesi demek ithalat\u0131n daha da ucuzlamas\u0131 ve buda milli \u00fcr\u00fcnlerin yurt i\u00e7inde ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda daha da Pazar yitirmesi demek. \u0130ktidar\u0131n ve Merkez Bankas\u0131'n\u0131n bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda tek silah\u0131 var. O da e\u011fer silah say\u0131l\u0131rsa! Davran\u0131lan tek silah Merkez Bankas\u0131'n\u0131n piyasaya girip dolar sat\u0131n almas\u0131. Ge\u00e7en \u00c7ar\u015famba ve Per\u015fembe g\u00fcnlerinde Merkez Bankas\u0131 bu silah\u0131 ate\u015fledi ve tam be\u015f milyar dolarl\u0131 bir dolar al\u0131m\u0131 yapt\u0131. Hayrettir, bu \u00e7apl\u0131 bir m\u00fcdahale bile Dolara sadece 5 kuru\u015fluk bir y\u00fckselme sa\u011flayabildi. <\/p>\n Felakete sevindiler<\/strong> <\/p>\n Gazetelerin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re (\u00d6zellikle 16 \u015eubat g\u00fcn\u00fc Milliyette) 2005 y\u0131l\u0131nda Merkez Bankas\u0131 22 milyar Dolar ve 2004 y\u0131l\u0131nda da 16 milyar Dolar sat\u0131n alarak Dolar\u0131n daha da d\u00fc\u015fmesini, ba\u015fka deyi\u015fle T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n daha da a\u015f\u0131r\u0131 de\u011ferlenmesini \u00f6nlemi\u015f. Maliye Bakan\u0131 ve iktidar\u0131n bas\u0131n s\u00f6zc\u00fcleri ge\u00e7en hafta yak\u0131n zamanlarda T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n bu de\u011ferleni\u015fini \u00f6v\u00fcn\u00e7le kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flard\u0131. Oysa T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc i\u00e7e de artmazken d\u00f6vizlerle de\u011fi\u015fim de\u011ferinin artmas\u0131 her \u00fclkede oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye'de de felaket getirir. \u0130ktidar s\u00f6zc\u00fcleri bunu yani T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015ferken (bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ne kadar yava\u015flasa da) yine de bir olgudur. D\u0131\u015far\u0131da de\u011fer kazanmas\u0131n\u0131n \u00fclke s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc ne \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6r bir gafletle hala fark\u0131nda de\u011filler. <\/p>\n Merkez Bankas\u0131 ge\u00e7erli yol mu?<\/strong> <\/p>\n Asl\u0131nda bir \u00fclke paras\u0131n\u0131n reel sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015ferken yada ayn\u0131 kal\u0131rken di\u011fer d\u00f6vizlere kar\u015f\u0131 de\u011ferlenmesi emperyalizmin en etkili s\u00f6m\u00fcr\u00fc yoludur. Vah ki bu felaketi gere\u011fince anlayamayanlara. Emperyalizm taraf\u0131ndan ve yerli i\u015fbirlik\u00e7ilerle birlikte yarat\u0131lan bu y\u0131k\u0131c\u0131 d\u00f6ng\u00fc ne yaz\u0131k ki s\u00fcr\u00fcyor ve son aylarda daha da h\u0131zlanacak. <\/p>\n Merkez Bankas\u0131nca a\u00e7\u0131klanan ve bas\u0131nda yay\u0131nlanan rakamlara g\u00f6re 2004 y\u0131l\u0131 cari d\u0131\u015f a\u00e7\u0131\u011f\u0131 15,6 milyar dolar iken bu a\u00e7\u0131k 2005 y\u0131l\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 yar\u0131 yar\u0131ya artarak 22,8 milyar dolar\u0131 bulmu\u015ftur. 2004 y\u0131l\u0131nda 16 milyar dolarl\u0131k Merkez Bankas\u0131 m\u00fcdahalesine kar\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fen 15,6 milyar dolarl\u0131k cari d\u0131\u015f a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcmete bir uyar\u0131 olmam\u0131\u015f aksine zararl\u0131 gidi\u015f daha h\u0131zla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr ki bu y\u00fczden cari a\u00e7\u0131k yar\u0131 yar\u0131ya b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6nce \u015funu saptayal\u0131m: Acaba Merkez Bankas\u0131n\u0131 i\u015fe sokarak bunu \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fmak ge\u00e7erli yol mudur ve \u00fclke \u00e7\u0131kar\u0131na m\u0131d\u0131r? <\/p>\n Fazladan 65 milyar dolar<\/strong> <\/p>\n Bir kere \u00e7\u0131kar yol olmad\u0131\u011f\u0131 son iki y\u0131ldaki geli\u015fmelerle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 2004 y\u0131l\u0131nda 16 milyar dolarl\u0131k al\u0131ma kar\u015f\u0131n T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 de\u011ferlenmesine engel olunamad\u0131. Arkas\u0131ndan 22 milyarl\u0131k m\u00fcdahaleye kar\u015f\u0131n bu gidi\u015f durdurulamad\u0131. \u0130ki y\u0131l i\u00e7inde 38 milyar dolar harcand\u0131. Bu da yeterli olmad\u0131. Daha Kas\u0131m 2005'teki 3.8 milyarl\u0131k m\u00fcdahalenin \u00fcst\u00fcnden sadece d\u00f6rt ay sonra bu hafta be\u015f milyar dolarl\u0131k yeniden almak yoluna gidildi. <\/p>\n Verilen rakamlara 2004 ve 2005 y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrkiye'ye d\u0131\u015far\u0131dan fazladan 65 milyar dolar gibi T\u00fcrkiye \u00f6l\u00e7\u00fclerince muazzam para girdi. Peki, bu kadar fazladan paran\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 nelerdir. <\/p>\n 38 milyar dolarla d\u00f6viz girdileri a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatt\u0131k. Merkez Bankas\u0131n\u0131n rezervleri 27 dolar artt\u0131. <\/p>\n Tekstilde bunal\u0131m<\/strong> <\/p>\n \u00d6zellikle son 27 milyar dolarl\u0131k rezerv art\u0131\u015f\u0131 asl\u0131nda artan bor\u00e7lar ile \u00fclkedeki birikimlerden b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc daha mahzenlere at\u0131lmas\u0131 demektir. Baz\u0131 ekonomistler \u00f6rne\u011fin Say\u0131n Prof. Erin\u00e7 Yeldan s\u0131cak para hareketlerinin \u00fclkede Merkez Bankas\u0131 rezervlerinin b\u00fcy\u00fcmesi sonucu verdi\u011fini ve daha da verece\u011fini ifade etmi\u015flerdir. Bu T\u00fcrkiye \u00f6rne\u011finde \u00e7ok daha iyi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Son zamanlarda baz\u0131 bas\u0131n haberlerinde IMF'nin Merkez Bankas\u0131 rezervlerinin 75 millyar dolara y\u00fckseltilmesini bizden talep etti\u011fini yazm\u0131\u015flard\u0131r. Her halde bu t\u00fcr m\u00fcdahaleleri daha da art\u0131rmak i\u00e7in. <\/p>\n Okuyucular bu parasal ko\u015fullar i\u00e7inde T\u00fcrkiye'de yat\u0131r\u0131m ve ihracat art\u0131\u015f\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 her halde anlam\u0131\u015flard\u0131r. Sen iki y\u0131l d\u0131\u015far\u0131ya 65 milyar dolar bor\u00e7lan bunun 27 milyar dolarl\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131 mahzene at b\u00f6yle mi kalk\u0131naca\u011f\u0131z, ihracat yapaca\u011f\u0131z? \u0130\u015fin daha feci taraf\u0131 T\u00fcrkiye'yi tam y\u0131k\u0131ma g\u00f6t\u00fcrecek bu gidi\u015fin ne iktidar, ne muhalefet ve ne de ba\u011f\u0131ms\u0131z yazarlar taraf\u0131ndan ortaya at\u0131l\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeyi\u015fidir. <\/p>\n 2004 ve 2005 y\u0131l\u0131ndan sonra 2006 y\u0131l\u0131na da ayn\u0131 politika ve y\u00f6nlenme ile girildi. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck kalemini d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturuyor. Bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131n bu y\u0131l daha da artaca\u011f\u0131n\u0131n belirtileri var. Her \u015feyden \u00f6nce ihracat\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck kalemini olu\u015fturan tekstilde b\u00fcy\u00fck bir bunal\u0131m ya\u015fanmaktad\u0131r. Yak\u0131n bir hafta da sadece Gaziantep'te 11 iplik fabrikas\u0131 \u00fcretimine son vermi\u015ftir. \u0130kinci olarak d\u0131\u015f d\u00fcnyaya ithalat\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan akaryak\u0131t ve do\u011falgaz fiyatlar\u0131n\u0131n daha da y\u00fckselmeyece\u011finin bir garantisi yoktu. <\/p>\n Bu kriz kolay atlat\u0131lacak bir kriz de\u011fil. Milli sanayi ve tar\u0131m her g\u00fcn daha da \u00e7\u00f6k\u00fcyor. Ama \u015funu haber verelim Atat\u00fcrk d\u00f6nemi ekonomisine devrim derecesinde bir d\u00f6n\u00fc\u015f olmadan \u00e7\u00f6z\u00fcm yoktur.[6]<\/a> <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> Necmettin \u00c7akmak \/ Milli Gazete \/ 14.01.2006 <\/p>\n [2]<\/a> Milli Gazete \/ 22.02.2006 <\/p>\n [3]<\/a> G\u00fcng\u00f6r Uras \/ Milliyet \/ 15.01.2006 <\/p>\n [4]<\/a> Okan M\u00fcderriso\u011flu \/ Sabah \/ 15.01.2006 <\/p>\n [5]<\/a> Necmettin \u00c7akmak \/ Milli Gazete \/ 23.02.2006 <\/p>\n\n
\n