{"id":1860,"date":"2010-07-22T15:07:00","date_gmt":"2010-07-22T15:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2010\/07\/22\/kirgizistan-ic-savasi-ve-akp-iktidarinin-basarisizligi\/"},"modified":"2010-07-22T15:07:00","modified_gmt":"2010-07-22T15:07:00","slug":"kirgizistan-ic-savasi-ve-akp-iktidarinin-basarisizligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2010\/agustos-2010\/kirgizistan-ic-savasi-ve-akp-iktidarinin-basarisizligi\/","title":{"rendered":"KIRGIZ\u0130STAN \u0130\u00c7 SAVA\u015eI VE AKP \u0130KT\u0130DARININ BA\u015eARISIZLI\u011eI"},"content":{"rendered":"

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n

D\u00fcnya, K\u0131rg\u0131zistan’daki \u00c7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 Duymuyordu!<\/span><\/strong><\/p>\n

Orta Asya’n\u0131n stratejik noktas\u0131 Fergana Vadisi’nde ya\u015fayan K\u0131rg\u0131z ve \u00d6zbekler haftalar boyu karde\u015fkan\u0131 ak\u0131t\u0131yordu. K\u0131rg\u0131zlar, \u00d6zbekleri: ‘\u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r silahlan\u0131yorlar’, ‘O\u015f’ta ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan etmek istiyorlar’ gibi iddialarla su\u00e7larken, \u00d6zbeklere g\u00f6re de \u201cK\u0131rg\u0131zlar bir gece yar\u0131s\u0131 ellerinde silahlarla evleri bas\u0131yor, yak\u0131yor ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcyordu.<\/span><\/strong><\/p>\n

Nisanda ger\u00e7ekle\u015fen ayaklanma ile iktidara gelen ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmete g\u00f6re de, olaylar\u0131n arkas\u0131nda devrik K\u0131rg\u0131z lider Kurmanbek Bakiyev bulunuyordu. Taraflar birbirini ilk ate\u015f eden olmakla su\u00e7larken, kirli tezg\u00e2h\u0131 kuran ve ilk d\u00fc\u011fmeye basanlar kanl\u0131 ellerini gizlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu: Evet K\u0131rg\u0131zistan\u2019\u0131 ABD ve \u0130srail kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu. <\/span><\/strong><\/p>\n

Stratejik ve \u015feytani \u00e7\u0131kar hesaplar\u0131, do\u011fal zenginliklerin payla\u015f\u0131m\u0131 ve gizli kap\u0131lar ard\u0131nda s\u00fcren onlarca pazarl\u0131k; \u00e7oluk \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, kad\u0131n ve on binlerce masumu hesaba katm\u0131yordu. Daha \u00e7ok kan akmas\u0131, m\u00fcdahaleye zemin haz\u0131rlamas\u0131 ve sinsi planlar\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in bu kavgalar k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131l\u0131yordu. Daha ilk g\u00fcnden net tav\u0131r alarak karde\u015f kavgas\u0131n\u0131 durdurmas\u0131 beklenen Birle\u015fmi\u015f Milletler, ABD, Rusya, Avrupa Birli\u011fi, Avrupa G\u00fcvenlik ve \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (AG\u0130T), Rusya \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde kurulan Kolektif G\u00fcvenlik Anla\u015fmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (KGA\u00d6), \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc ve daha onlarca \u00f6rg\u00fct ve merkezden K\u0131rg\u0131zistan’dan y\u00fckselen \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 duyan olmuyordu. <\/span><\/strong><\/p>\n

Kremlin’e g\u00f6re ne Rusya ne de KGA\u00d6’n\u00fcn do\u011frudan bir i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 bast\u0131rmada m\u00fcdahil olmas\u0131 uygun say\u0131lm\u0131yordu. Belarus ve Ermenistan kendi askerlerinin bir i\u00e7 sava\u015fta kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu. \u00d6rg\u00fcte \u00fcye olan Tacik, K\u0131rg\u0131z ve \u00d6zbeklerin bir i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmada bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc olmas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. T\u00fcm y\u00fck\u00fc omuzlamas\u0131 gereken Moskova, zor bir s\u0131navla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor, ‘en az NATO kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olacak’ d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile yola \u00e7\u0131k\u0131lan KGA\u00d6, ilk s\u0131nav\u0131nda s\u0131n\u0131fta kal\u0131yordu. Moskova’da acil kodu ile toplanan KGA\u00d6 temsilcileri bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc askerine hay\u0131r derken, b\u00f6lgeye insani yard\u0131m ve lojistik destek karar\u0131 al\u0131yordu.<\/span><\/p>\n

Nisanda ger\u00e7ekle\u015fen h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011finin ikinci g\u00fcn\u00fcnde Bi\u015fkek’e g\u00f6nderdi\u011fi \u00f6zel temsilci ile Manas asker\u00ee \u00fcss\u00fcn\u00fc garanti alt\u0131na alan Washington, g\u00fcneydeki karde\u015f kavgas\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan izliyordu. Beyaz Saray’dan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, \u201cya\u015fanan olaylarla ilgili Rusya ile yak\u0131n diyalogda olduklar\u0131\u201d belirtilmekle yetiniliyordu. Rusya, Kant asker\u00ee \u00fcss\u00fcn\u00fc 150 ek komando ile takviye ederken, Avrupa Birli\u011fi D\u0131\u015f Politika Y\u00fcksek Temsilcisi Catherine Ashton, birli\u011fin b\u00f6lgedeki geli\u015fmeleri b\u00fcy\u00fck bir dikkatle g\u00f6zlemledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/span><\/p>\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler b\u00f6lgede ya\u015fanan vah\u015feti k\u0131narken, Bi\u015fkek’e ula\u015fan \u00d6zel Temsilcisi Miroslav Jenca, \u00d6zbekistan’a ge\u00e7en m\u00fclteci say\u0131s\u0131n\u0131n 200 bine ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yordu. AKP T\u00fcrkiye\u2019si ise sadece kendi vatanda\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgesinden u\u00e7aklarla ta\u015f\u0131makla yetiniyor, gerekli ve ger\u00e7ek\u00e7i bir m\u00fcdahalede bulunam\u0131yordu.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ortal\u0131\u011f\u0131, Bakiyev\u2019in O\u011flu Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu.<\/span><\/strong><\/p>\n

K\u0131rg\u0131zistan Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 (GSNB) Ba\u015fkan\u0131 Kene\u015fbek D\u00fc\u015febayev, 251 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne, 2 binden fazla ki\u015finin yaralanmas\u0131na, 600’e yak\u0131n ev ile 166 al\u0131\u015fveri\u015f merkezinin yak\u0131lmas\u0131na, binlerce ki\u015finin m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7an K\u0131rg\u0131z-\u00d6zbek \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131nda yol a\u00e7an g\u00fcneydeki olaylar\u0131n arkas\u0131nda Yahudi spek\u00fclat\u00f6r Soros devrimiyle i\u015fba\u015f\u0131na getirilen devrik liderin o\u011flu Maksim Bakiyev’in oldu\u011funu savunmu\u015ftu. Kene\u015fbek D\u00fc\u015febayev, O\u015f ve Celalabad eyaletindeki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 organize etmekle su\u00e7lanan 19 ki\u015finin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu ki\u015filerin g\u00f6zalt\u0131ndaki ifadelerinde, Bakiyev’in yak\u0131nlar\u0131n\u0131n olaylarla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 itiraf etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. D\u00fc\u015febayev, “Bakiyev’in o\u011flu Maksim veya yak\u0131nlar\u0131, Nisan ay\u0131nda Afganistan’da s\u00f6z konusu \u00f6rg\u00fct temsilcileriyle bir araya geldi. Anla\u015ft\u0131ktan sonra Pakistan’dan, Tacikistan \u00fczerinden, \u00d6zbekistan \u0130slam Hareketi ve \u0130slami Cihad Birli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00dcyesi \u00d6zbek as\u0131ll\u0131 15 silahl\u0131 ki\u015fi K\u0131rg\u0131zistan’a ge\u00e7ti. Bu ki\u015filer de, O\u015f’ta K\u0131rg\u0131z ve \u00d6zbek halklar\u0131n\u0131 birbirlerine d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bakiyev ailesi bu olaylar i\u00e7in 30 milyon dolar vaat etti. \u00d6rg\u00fct\u00fcn amac\u0131, b\u00f6lgede ekonomik, sosyal, iktisadi ve siyasi dengeleri bozmak” diyordu.<\/span><\/p>\n

G\u00fcneydeki olaylarda devrik iktidar\u0131n baz\u0131 milletvekili ve bakanlar\u0131n\u0131n izinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten D\u00fc\u015febayev, eski Acil Durumlar Bakan\u0131 Kam\u00e7\u0131bek Ta\u015fiyev ile Say\u0131\u015ftay \u0130skenderbek Gay\u0131pkulov hakk\u0131nda soru\u015fturma ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu. K\u0131rg\u0131zistan’\u0131n g\u00fcneyindeki K\u0131rg\u0131z-\u00d6zbek \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, 11 Haziran gecesi patlak veriyordu. Bi\u015fkek, O\u015f ve Celalabad’taki \u00e7at\u0131\u015fmalardan devrik liderin ailesini sorumlu g\u00f6ren h\u00fck\u00fcmet, Bakiyev ve yak\u0131nlar\u0131 hakk\u0131nda 100 ayr\u0131 dava a\u00e7\u0131yor, tutuklanmalar\u0131 i\u00e7in resmen \u0130nterpol’den yard\u0131m istiyordu.<\/span><\/p>\n

Bakiyev’in iktidar\u0131 7 Nisanda devrilmi\u015fti ve devrik lider ailesiyle birlikte Belarus’a s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Halk devrimi s\u0131ras\u0131nda ABD’de bulunan devrik liderin o\u011flu Maksim Bakiyev’in \u00f6nce Dubai ard\u0131ndan Litvanya’ya ge\u00e7ti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bas\u0131nda haberler yer alm\u0131\u015ft\u0131. Maksim, K\u0131rg\u0131z ve \u00d6zbek \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda da, \u0130ngiltere’ye \u00f6zel u\u00e7akla ge\u00e7erek s\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunmu\u015ftu.<\/span>[1]<\/span><\/a><\/p>\n

K\u0131rg\u0131z Yang\u0131n\u0131n\u0131 Kimler K\u00f6r\u00fckl\u00fcyordu?<\/span><\/strong><\/p>\n

Tan\u0131t\u0131m:<\/span><\/strong><\/p>\n

K\u0131rg\u0131zistan 199 bin kilometre kare y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcme sahip k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fclkedir. T\u00fcrkiye’nin 1\/3’i, yani Ege ve Marmara b\u00f6lgelerinin toplam\u0131 kadar bir yerdir.<\/span><\/p>\n

N\u00fcfus olarak da sadece 5.3 milyon, yani Ankara ile \u0130zmir’in toplam\u0131ndan az n\u00fcfusa sahiptir. Ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen milli gelir 1000 dolar civar\u0131nda bulundu\u011fu s\u00f6ylenmektedir.<\/span><\/p>\n

Bu co\u011frafi boyuta ra\u011fmen, K\u0131rg\u0131zistan’\u0131n stratejik konumu son derece \u00f6nemlidir. Hemen hemen Asya’n\u0131n ortas\u0131nda konu\u015flanm\u0131\u015f olan Fergana vadisi bereketli topraklar\u0131 ve do\u011fal g\u00fczelli\u011fi ile Asya’n\u0131n ortas\u0131nda minik bir \u0130svi\u00e7re gibidir.<\/span><\/p>\n

D\u00fcnya’n\u0131n \u00fc\u00e7 dev g\u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn, ABD, Rusya ve \u00c7in’in ilgi oda\u011f\u0131 ve stratejik ihtiraslar\u0131n\u0131n hedefinde olan K\u0131rg\u0131zistan, Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131’n\u0131n ete\u011finde bulunan \u00c7in’le, Afganistan’la, Tacikistan’la, \u00d6zbekistan ve Kazakistan’la kom\u015fu bir \u00fclkedir.<\/span><\/p>\n

Bu \u00f6nemli jeo-stratejik konumun yan\u0131 s\u0131ra bu \u00fclkede \u00e7ok b\u00fcy\u00fck uranyum yataklar\u0131, di\u011fer \u00f6nemli maden depolar\u0131 ve zengin su kaynaklar\u0131 da bulundu\u011fu bilinmektedir.<\/span><\/p>\n

1990-1991’de Sovyet Rusya’n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 ile K\u0131rg\u0131zistan da, di\u011fer T\u00fcrk cumhuriyetleri gibi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fabilmi\u015ftir. Bu yeni \u00fclkeyi tan\u0131yan \u00fclkelerden birincisi de ABD\u2019dir. O zamandan yani 20 y\u0131ldan beri iki devrim ya\u015fam\u0131\u015f olup bug\u00fcnk\u00fc kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klarla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yeni d\u00f6nem ba\u015flat\u0131lmak \u00fczeredir.<\/span><\/strong><\/p>\n

2005 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyaca me\u015fhur milyarder Soros’un deste\u011fi ile d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen seri devrimlerden (sivil ihtilaller) bir tanesi de K\u0131rg\u0131zistan’da meydana gelmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ukrayna’da “Turuncu devrimle” ba\u015flayan Soros serisinin “Lale Devrimi” de K\u0131rg\u0131zistan’da, Kurmanbek Bakiyev’i iktidara getirmi\u015ftir. Soros bir taraftan demokrasi ve insan haklar\u0131 savunuculu\u011fu yaparken, di\u011fer taraftan da bu \u00fclkeleri “pazar ekonomisine ve kapitalist ekonomi sistemine” a\u00e7maya giri\u015fmi\u015ftir. Bu devrimlerde b\u00fcy\u00fck paralar d\u00f6nm\u00fc\u015f, ki\u015filer ve e\u011filimleri, dolar miktar\u0131na g\u00f6re y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve b\u00f6ylece i\u015f ba\u015f\u0131na son derece “\u00e7\u0131karc\u0131 ve maddeci ekipler” getirilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

D\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler “kaba g\u00fc\u00e7 yani askeri i\u015fgal g\u00fcc\u00fc” kullanmadan, bu \u00fclkeleri etkileri alt\u0131na al\u0131vermi\u015ftir. Ayn\u0131 zamanda, bu \u00fclkelerin h\u0131zla yozla\u015fmas\u0131, r\u00fc\u015fvet, yolsuzluk ve nepotizm i\u00e7inde \u00e7\u00fcr\u00fcmelerine, yani k\u00fclt\u00fcr emperyalizmine giri\u015filmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Soros’un gayret ve paras\u0131 bo\u015fa gitmemi\u015ftir. K\u0131rg\u0131zistan’da, Bakiyev’in ba\u015fkan se\u00e7ilmesinden sonra ABD ve NATO’nun Afganistan’da y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015fta gerek asker ve gerekse m\u00fchimmat ve malzeme transit i\u015flemlerinde, K\u0131rg\u0131zistan \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. B\u00f6ylece, ABD’nin g\u00fcneyden kulland\u0131\u011f\u0131 Pakistan-Hayber hatt\u0131na olan ihtiyac\u0131 da azalm\u0131\u015f, K\u0131rg\u0131zistan gittik\u00e7e daha \u00e7ok kullan\u0131lan bir transit merkez haline gelmi\u015ftir. K\u0131rg\u0131zistan’a, ABD askeri yaz\u0131\u015fmalar\u0131nda “Kuzey da\u011f\u0131t\u0131m \u015febekesi” ad\u0131 verilmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

K\u0131sa tarih\u00e7e:<\/span><\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda bug\u00fcn T\u00fcrk Cumhuriyetleri denilen devletlerin hi\u00e7birisi yoktu. K\u0131saca Rusya’dan, \u00c7in’e, \u0130ran’da ve Irak’ta bulunan T\u00fcrkmenlere kadar olan b\u00f6lgede ya\u015fayanlara T\u00dcRK \u00fcst kimli\u011fi verilir ve buralara “T\u00fcrk Elleri” denirdi. 1917 Rus Kom\u00fcnist Devriminden sonra, Sovyetler Birli\u011fi kurulmu\u015ftur. Sovyet tabiri heyet (\u015f\u00fbra) demektir. Sovyetler b\u00fct\u00fcn bu \u00fclkelerde kom\u00fcnizmi g\u00f6t\u00fcr\u00fcrken her etnik guruba cumhuriyetler, \u00f6zerk cumhuriyetler, \u00f6zerk (muhtar) b\u00f6lgeler ihdas etmi\u015flerdir. B\u00f6ylece ortaya yeni, k\u00fc\u00e7\u00fck ve yapay “cumhuriyet\u00e7ikler” \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Sovyetlerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan sonra da bunlar\u0131n herbiri “ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet” haline gelmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Bunlar k\u00f6kleri, \u0131rklar\u0131, dinleri ve dilleri ayn\u0131 olu\u011fu halde “kendilerinin ayr\u0131 olduklar\u0131na inand\u0131r\u0131lan” adeta a\u015firet devletlerdir. Fazla bir devlet ge\u00e7mi\u015fleri yoktur. Ruslar kas\u0131tl\u0131 olarak bu gruplar\u0131 devlet \u015fuuruna getirmemi\u015flerdir. Bug\u00fcn bile i\u015f ba\u015f\u0131nda Ruslar ve Kazaklar bulunmakta olup resmi olarak Rus\u00e7a’ya m\u00fcracaat etmektedirler.<\/span><\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131 ile bug\u00fcn\u00fcn olaylar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu da tecr\u00fcbesizlikten, gerekli yeti\u015fmi\u015f eleman\u0131n olmamas\u0131ndan ve b\u00fcy\u00fck yer alt\u0131 zenginliklerini koruyabilecek n\u00fcfus, tecr\u00fcbe ve g\u00fcce sahip olamamak y\u00fcz\u00fcnden geli\u015fmektedir.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n

Fergana vadisinde kopan f\u0131rt\u0131na:<\/span><\/strong><\/p>\n

Burada iki ayr\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc etkiyi hesaba katmak gerekmektedir:<\/span><\/p>\n

1-\u00a0 B\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin etki ve m\u00fcdahaleleri:<\/span><\/strong><\/p>\n

Bunlar Amerika Birle\u015fik Devletleri,\u00a0 \u0130srail, Rusya Federasyonu ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti olup, hepsi de bu \u00e7ok stratejik ve k\u00fc\u00e7\u00fck devlet \u00fcst\u00fcnde etki ve kontrol elde etmeyi arzu etmekte ve gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmaktad\u0131rlar.<\/span><\/p>\n

*Mesela, ABD<\/strong> demokratik s\u00fcreci destekleme amac\u0131yla sadece ge\u00e7en y\u0131l burslar ve ba\u011f\u0131\u015flar yoluyla K\u0131rg\u0131zistan’a 12 milyon dolar yard\u0131m aktarm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcney O\u015f b\u00f6lgesinde yerel televizyon kanal\u0131n\u0131 finanse etmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

*Di\u011fer taraftan, Rusya<\/strong>, K\u0131rg\u0131zistan’daki muhalefet g\u00fc\u00e7lerini desteklemekte ve 2005 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Lale Devrimi’nden bu yana protesto g\u00f6sterileri ile bu s\u00fcreci sonland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

K\u0131rg\u0131z muhalefetinin \u00f6nde gelenleri, son ayaklanmalardan \u00f6nceki haftalar i\u00e7inde Moskova’da Ba\u015fbakan Vilademir Putin’le g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bulunmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

Yeni olaylar\u0131n hemen ard\u0131ndan, Putin, Bakiyev’i, \u00fclkesinin kasas\u0131n\u0131 bo\u015faltmakla su\u00e7lam\u0131\u015f ve ard\u0131ndan da, ge\u00e7ici yeni iktidara 50 milyon dolar yard\u0131m yapaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Yeni h\u00fck\u00fcmet de Rusya’dan do\u011frudan yard\u0131m talep etmi\u015ftir. Rusya, K\u0131rg\u0131zistan’daki askeri \u00fcss\u00fcn\u00fc de alarma ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

* \u00c7in<\/strong>, olaylar\u0131 dikkatle izlemekte ve daha endirekt yollarla etki ve yard\u0131m\u0131 bu yerlerde hissettirmektedir. \u00c7in’in kendi i\u00e7inde bulunan Uygur b\u00f6lgesinde (Sincan’da) ve kom\u015fu T\u00fcrk ellerindeki geli\u015fmelerin etkisi sonunda \u00c7in’de de hissedilece\u011finden, \u00c7in olaya daha yava\u015f ve dikkatli bir \u00fcslupla yakla\u015fmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

2- \u00dclke i\u00e7indeki etnik ve s\u0131n\u0131f \u00e7eki\u015fmesi:<\/span><\/strong><\/p>\n

K\u0131rg\u0131zistan i\u00e7inde % 15’lik bir grup \u00d6zbek\u2019tir. Yani k\u0131sacas\u0131, bunlar\u0131n her ikisi de T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman olan ve benzer leh\u00e7eler konu\u015fan iki T\u00fcrk koludur.<\/span><\/p>\n

\u00d6zbekler<\/strong>, daha \u00e7ok tar\u0131mla ve \u00e7ift\u00e7ilikle i\u015ftigal eden, daha oturakl\u0131 ve yerle\u015fik d\u00fczene sahip bir gruptur. Daha zengindirler ve sosyo-ekonomik s\u0131ralamada daha \u00fcst bir grubu temsil etmektedirler.<\/span><\/p>\n

Di\u011fer taraftan K\u0131rg\u0131zlar<\/strong> g\u00f6\u00e7ebe d\u00fczen i\u00e7inde ve \u00e7o\u011funlukla hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan bir grup olup, \u00d6zbekler kadar zengin de\u011fildirler. E\u011fitim ve devlet y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da di\u011ferinden geri bir durumdad\u0131rlar.<\/span><\/p>\n

Bug\u00fcnlerde K\u0131rg\u0131zistan’da en az 2000 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne ve binlerce ki\u015finin yaralanmas\u0131na sebep olan \u00e7at\u0131\u015fma asl\u0131nda \u00e7ok klasik, eski bir \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131r: \u00c7ift\u00e7ilerle \u00e7obanlar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131<\/strong>. K\u0131sacas\u0131, daha kalabal\u0131k olan ve daha az refah d\u00fczeyinde bulunan K\u0131rg\u0131zlar, \u00d6zbek mallar\u0131n\u0131 ve zenginli\u011fini ele ge\u00e7irmektedirler. (Zengin bir \u00d6zbek i\u015f adam\u0131 taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131l\u0131p kullan\u0131m i\u00e7in h\u00fck\u00fcmete verilen bir \u00fcniversite, bu ayaklanmalar s\u0131ras\u0131nda K\u0131rg\u0131zlar taraf\u0131ndan yak\u0131lm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Bu olay, iki grup aras\u0131ndaki ruh halinin hangi seviyede oldu\u011funu \u00e7ok iyi anlatmaktad\u0131r).<\/span><\/p>\n

Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan tezg\u00e2hlan\u0131p, K\u0131rg\u0131zistan y\u00f6netimini kendi g\u00fcd\u00fcmlerine sokmak i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r.\u201d<\/span>[2]<\/span><\/a><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar ya\u015fan\u0131rken, AKP iktidar\u0131 beylik deme\u00e7ler ve bildik temennilerle durumu ge\u00e7i\u015ftiriyor, T\u00fcrk\u00ee Cumhuriyetlere a\u011fabeylik rol\u00fcn\u00fc kan\u0131tlayacak ve \u201cB\u00f6lgesel G\u00fc\u00e7\u201d olman\u0131n gere\u011fini yapacak f\u0131rsat\u0131 da ka\u00e7\u0131r\u0131yordu. Recep Ba\u015fbakan sadece se\u00e7im yat\u0131r\u0131m\u0131 ve oy avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 cinsinden kof g\u00fcr\u00fclt\u00fclerle \u0130srail\u2019e horozlan\u0131p dururken, T\u00fcrkiye, maalesef kendisine ba\u011flanan hakl\u0131 \u00fcmitleri bir bir bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131yordu.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ba\u015fbakan Recep Erdo\u011fan Da\u011f\u0131l\u0131yordu!<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130ran politikas\u0131nda yaln\u0131z kald\u0131, moral bozuk. Filistin politikas\u0131nda yaln\u0131z kald\u0131, moral bozuk. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 ile aras\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131, moral bozuk. A\u00e7\u0131l\u0131mda i\u015fler sarpa sard\u0131, moral bozuk. Baykal gitti \/ K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu geldi, moral bozuk. Artan \u015fiddet toplumsal \u00f6fkeyi art\u0131rd\u0131, moral bozuk. Sonu\u00e7: Tam bir bozgun havas\u0131… <\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

\u0130ran politikas\u0131nda zafer \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 at\u0131yordu, \u015fimdi ses yok. \u0130srail’in pe\u015fini b\u0131rakmayacakt\u0131, \u015fimdi ses yok. D\u00fcnyaya nizamat veriyordu, \u015fimdi ses yok. Bir tek “ter\u00f6r” konusunda ses veriyor ama ke\u015fke ses vermese… \u00c7\u00fcnk\u00fc… Bu konuda ses verdik\u00e7e sadece ne denli da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Mesela… Ucuz polemik yaparak MHP’ye “Apo’yu niye asmad\u0131n\u0131z?” diye soruyor. Mesela… \u015eehit ailelerinin dram\u0131n\u0131 yans\u0131tan medyaya, “Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn propagandas\u0131n\u0131 yap\u0131yorlar” \u015feklinde a\u011f\u0131r m\u0131 a\u011f\u0131r sald\u0131r\u0131larda bulunuyor. Mesela… “Sizin d\u00f6neminizdeki \u015fehit say\u0131s\u0131 \/ Bizim d\u00f6nemimizdeki \u015fehit say\u0131s\u0131” \u015feklinde a\u00e7\u0131klamalar yaparak kendisine akan kandan istatistiki hakl\u0131l\u0131k paylar\u0131 \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Mesela… “A\u00e7\u0131l\u0131ma devam edece\u011fiz” diyor ama nas\u0131l devam edeceklerine dair tek bir harf bile s\u00f6yleyemiyor. Mesela… Bir yandan “T\u00fcrkiye ne zaman g\u00fc\u00e7leniyorsa ter\u00f6r artar” diyor, bir yandan da muhalefete “Sizin d\u00f6neminizde ter\u00f6r daha \u00e7ok artm\u0131\u015ft\u0131” diyebiliyor.\u00a0 Mesela… Gediktepe’de yo\u011fun g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi birka\u00e7 saatlik ziyareti bile bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck arac\u0131 olarak kullanabiliyor. Mesela… “Ter\u00f6r” gibi bir konuda bile ortak mutabakat zemini yaratmak i\u00e7in ad\u0131mlar atmak yerine posta koymay\u0131 tercih ediyor. Mesela… “Ben \u00e7ok farkl\u0131 bir \u00e7izgi izliyorum” havas\u0131 estirirken, kritik bir zamanda \u015fahinle\u015ferek, birdenbire Mesut Y\u0131lmaz’la\u015fabiliyor ya da Tansu \u00c7iller’le\u015febiliyor.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar bir da\u011f\u0131lman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015faretleridir.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

Peki memnun muyum bu durumdan? Baz\u0131lar\u0131 gibi “Oh… Oh… D\u00f6nemi sona eriyor…” diye bayram m\u0131 yap\u0131yorum? Tabii ki hay\u0131r… \u00c7\u00fcnk\u00fc… Mesele “Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n kalmas\u0131 ya da gitmesi” meselesi olmaktan \u00e7oktan \u00e7\u0131kt\u0131. Memleket elden gidiyor, Tayyip Erdo\u011fan gitse ne olacak, kalsa ne olacak?\u201d diyen Ahmet Hakan hakl\u0131yd\u0131.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n


<\/p>\n

<\/p>\n

\n

<\/span> <\/p>\n

[1]<\/span><\/a> 25.06.2010 \/ Milli Gazete<\/span><\/p>\n

[2]<\/span><\/a> 25.06.2010 \/ Milli Gazete \/ Prof. Dr. Oya Akg\u00f6nene\u00e7<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n

D\u00fcnya, K\u0131rg\u0131zistan’daki \u00c7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 Duymuyordu!<\/span><\/strong><\/p>\n

Orta Asya’n\u0131n stratejik noktas\u0131 Fergana Vadisi’nde ya\u015fayan K\u0131rg\u0131z ve \u00d6zbekler haftalar boyu karde\u015fkan\u0131 ak\u0131t\u0131yordu. K\u0131rg\u0131zlar, \u00d6zbekleri: ‘\u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r silahlan\u0131yorlar’, ‘O\u015f’ta ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan etmek istiyorlar’ gibi iddialarla su\u00e7larken, \u00d6zbeklere g\u00f6re de \u201cK\u0131rg\u0131zlar bir gece yar\u0131s\u0131 ellerinde silahlarla evleri bas\u0131yor, yak\u0131yor ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcyordu.<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-1860","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-agustos-2010"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1860"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1860\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}