{"id":19,"date":"2006-11-04T18:21:25","date_gmt":"2006-11-04T18:21:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2006\/11\/04\/ayasofya-almadik-tken-bamsizli-lafta-kalacak\/"},"modified":"2006-11-04T18:21:25","modified_gmt":"2006-11-04T18:21:25","slug":"ayasofya-acilmadikca-turkiyenin-bagimsizligi-lafta-kalacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2006\/ekim-2006\/ayasofya-acilmadikca-turkiyenin-bagimsizligi-lafta-kalacak\/","title":{"rendered":"AYASOFYA A\u00c7ILMADIK\u00c7A T\u00dcRK\u0130YE&#8217;N\u0130N BA\u011eIMSIZLI\u011eI LAFTA KALACAK"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Papa, yak\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;ye gelecek. Ve \u00f6zellikle Ayasofya&#8217;y\u0131 ziyaret edecek. &#8220;Ayasofya&#8217;n\u0131n cami olmaktan kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yeniden Kilise yap\u0131lmaya haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131&#8221; mesaj\u0131n\u0131 verecek.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye ziyareti \u00f6ncesi, Almanya&#8217;da, \u0130slamiyete ve Hz.Peygamber Efendimize a\u00e7\u0131kca hakaret ve iftira etmesi de, \u015feytani bir cesaret g\u00f6stergesidir. \u0130\u015fte bu hayas\u0131z ve pervas\u0131z adam\u0131n Ayasofya&#8217;ya girmesine ve dua etmesine izin verilmemelidir.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya, Hakk\u0131n Bat\u0131la, Hilal&#8217;in Ha\u00e7&#8217;a galibiyetinin simgesidir.&nbsp; <\/strong><\/p>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya; Sultan Fatih&#8217;in ebediyen cami olmak \u00fczere \u00f6zel vakfiyesidir ve bizlere kutsal emanetidir. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Ayaofya; Anadolu&#8217;nun ve \u0130stanbul&#8217;un \u0130slamla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrke vatanla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n abidele\u015fmi\u015f ifadesidir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya; ge\u00e7mi\u015fimize ve Milli \u00f6z\u00fcm\u00fcze ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ve ger\u00e7ekten ba\u011f\u0131ms\u0131z olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir g\u00f6stergesidir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ve Ayasofya yeniden ibadete a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e de, bizim ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelemiz hen\u00fcz hedefine ermemi\u015f ve bitmemi\u015f demektir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 04.07.2006 tarihli Sabah Gazetesi kuyru\u011funun alt\u0131na diken sokulmu\u015f \u015farlatan gibi ve ezan sesi duymu\u015f \u015feytan misali \u015f\u00f6yle feryat ediyordu.<\/strong><\/p>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &#8220;Ayasofya M\u00fczesi yava\u015f yava\u015f ibadete a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bir minareden ezan okunuyor. \u00c7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen mescit halkla dolup ta\u015f\u0131yor. Mescidi uzun s\u00fcredir gayri resmi olarak halk\u0131n ibadetine a\u00e7\u0131k olan Ayasofya&#8217;dan son d\u00f6nemde ezan sesi de y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131. Topkap\u0131 Saray\u0131 taraf\u0131ndaki minarede bulunan be\u015f hoparl\u00f6rden ezan okunuyor.&#8221; D\u00fcnk\u00fc Sabah haberinin giri\u015f paragraf\u0131 aynen b\u00f6yle&#8230;&#8221; <\/strong><\/p>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sabah, demeye getiriyor ki, &#8220;b\u00f6ylece taksit taksit Ayasofya yeniden cami haline getiriliyor! T\u00fcrkiye \u00f6z benli\u011fine ve \u00f6z g\u00fcvenine kavu\u015fuyor. Aman tedbir al\u0131n, Tekbir sesleri y\u00fckseliyor!<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya&#8217;da ezan sesi, azanlar\u0131 ve az\u0131nl\u0131klar\u0131 \u00fcrk\u00fct\u00fcyor!<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Hayli ilgin\u00e7 bir durum. Ayasofya&#8217;da ezan sesi duyulmu\u015f! Olacak \u015fey mi \u015fimdi, Ayasofya&#8217;da ezan sesi&#8230; Ya ne olmal\u0131? Mesela &#8220;\u00e7an sesi&#8221; duyulsayd\u0131 bu kadar \u015fa\u015f\u0131r\u0131rlar m\u0131yd\u0131?Yoksa sevin\u00e7 naralar\u0131 m\u0131 at\u0131l\u0131rd\u0131?<\/p>\n<p>Ayasofya M\u00fczesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Jale Dedeo\u011flu, bu haberler \u00fczerine&nbsp; apar topar bir a\u00e7\u0131klama yapma gere\u011fi duyuyor. Efendim, ezan sesinin duyuldu\u011fu mekan\u0131n Ayasofya M\u00fczesi&#8217;yle bir ba\u011flant\u0131s\u0131 bulunmuyor. S\u00f6z\u00fc edilen mekan, m\u00fcze d\u0131\u015f\u0131nda ve y\u00f6netimi Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na ba\u011fl\u0131 Emin\u00f6n\u00fc M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;nde bulunan bir mescit. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn yeniden ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131 gibi bir durum s\u00f6z konusu olamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc an\u0131lan mekanda 10 \u015eubat 1991 tarihinden bu yana ezan da okunuyor, namaz da k\u0131l\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; M\u00fcze M\u00fcd\u00fcr\u00fc Dedeo\u011flu, a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bu&nbsp; ser\u00fcveni \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:&#8221;Sanki m\u00fczenin yan\u0131ndaki mescit yeni ibadete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f gibi duyuruldu. 1980 y\u0131l\u0131nda bir kere ibadete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan bu mescit, 10 \u015eubat 1991 tarihinde d\u00f6nemin K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Nam\u0131k Kemal Zeybek&#8217;in emirleri ile ibadete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. O g\u00fcnden bug\u00fcne de ibadete a\u00e7\u0131k. Devlet b\u00fcy\u00fckleri ile halktan isteyen vatanda\u015f\u0131n gidip namaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yer. \u0130badete a\u00e7\u0131k olan mescidin Ayasofya M\u00fczesi ile bir ba\u011flant\u0131s\u0131 yok. Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na ba\u011fl\u0131 bir mescit, oradan din g\u00f6revlileri geliyor. Yeni a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil.&#8221;<a title=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130mdat!.. Yeti\u015fin gavurlar!.. Ayasofya&#8217;da Ezan okunup Namaz k\u0131l\u0131n\u0131yor!<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sabah Gazetesi&#8217;nde &#8220;Beyaz T\u00fcrkler&#8221;in y\u00fcreklerini hoplatacak, kanlar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na \u00e7\u0131kartacak a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekilde heyecanland\u0131r\u0131p tansiyonlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltecek bir yaz\u0131 yay\u0131nland\u0131. Konu \u015fu: Ayasofya&#8217;n\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda namaz k\u0131l\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015f, ezan da okunuyormu\u015f&#8230; Bu yay\u0131nla ilgili birtak\u0131m a\u00e7\u0131klamalar\u0131n ve ayd\u0131nlatmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayli yanl\u0131\u015f vard\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Madde 1: Ayasofya&#8217;n\u0131n, Sultan Abd\u00fclmecid taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan, III. Ahmed \u00c7e\u015fmesi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki H\u00fcnk\u00e2r Kasr\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 25 seneyi ge\u00e7en bir m\u00fcddetten beri namaz k\u0131l\u0131nmaktad\u0131r ve ezan okunmaktad\u0131r.Yani ortada yeni bir namaz k\u0131lma ve ezan okuma hadisesi yoktur.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Madde 2: Ayasofya&#8217;n\u0131n, esas tarih\u00ee binadan ayr\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131 12 Eyl\u00fcl 1980&#8217;den \u00f6nce olmu\u015ftur. Asker\u00ee darbeden sonra kabinede K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funa oturan Cihat Baban bunu istememi\u015f, do\u011frudan do\u011fruya kapatmaktan korktu\u011fu i\u00e7in H\u00fcnk\u00e2r Kasr\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne bir tahta perde yapt\u0131rm\u0131\u015f, \u00fczerine &#8220;t\u00e2mirat vard\u0131r&#8221; levhas\u0131n\u0131 ast\u0131rm\u0131\u015f ve &#8220;Ayasofya Mescidi&#8221;ni kapatt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bilahare iktidar sivillere ge\u00e7ince Mescid yeniden a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yine S\u00fcleyman Demirel iktidar\u0131nda, Topkap\u0131 Saray\u0131 &#8220;Em\u00e2n\u00e2t-\u0131 Mukaddese Dairesi&#8221;nde g\u00fcnde yirmi d\u00f6rt saat boyunca haf\u0131zlar taraf\u0131ndan m\u00fcn\u00e2vebe ile Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem k\u0131raatine ba\u015flatt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda da b\u00f6yleydi. Darbe iktidar\u0131n\u0131n K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 CihatBaban &#8220;Topkap\u0131 Saray\u0131&#8217;nda b\u00f6yle \u015fov istemem!&#8221; diyerek onu da kald\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r (bunu rahmetli Ziyad Eb\u00fczziya Bey&#8217;den duymu\u015ftum.)<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Madde 3: Beyaz T\u00fcrkler, Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131n ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan korkuyorlar. Bug\u00fcn i\u00e7in korkmalar\u0131n\u0131 gerektiren hi\u00e7bir sebep ve em\u00e2re yoktur. 25 seneyi a\u015fan bir zamandan beri caminin H\u00fcnk\u00e2r Kasr\u0131nda be\u015f vakit namaz k\u0131l\u0131nmas\u0131 bir nev&#8217;\u00ee emniyet s\u00fcpab\u0131 fonkisyonu g\u00f6rmektedir. Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n a\u011f\u0131zlar\u0131na bir parmak bal \u00e7al\u0131narak &#8220;hepsini a\u00e7m\u0131yoruz ama buyurun, bu k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7as\u0131nda ibadetinizi yap\u0131n&#8221; denilmi\u015ftir.Sabah Gazetesi&#8217;nin feryatl\u0131, heyecanland\u0131r\u0131c\u0131 yay\u0131n\u0131 bug\u00fcnk\u00fc iktidar\u0131 k\u00f6t\u00fclemeye y\u00f6neliktir san\u0131yorum. Bu iktidar, b\u0131rak\u0131n Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131 \u0130sl\u00e2m ibadetine a\u00e7mak, mevcut mescid olmasayd\u0131 o kadar\u0131n\u0131 bile a\u00e7acak bir cesarete sahip de\u011fildir.<\/p>\n<table border=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Madde 4: \u00dclkemizde Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131n Mustafa Kemal Pa\u015fa taraf\u0131ndan kapatt\u0131r\u0131l\u0131p m\u00fcze haline getirildi\u011fine dair genel ve yayg\u0131n bir inan\u0131\u015f vard\u0131r. Bu, ger\u00e7e\u011fe tamamen ayk\u0131r\u0131d\u0131r. 1930&#8217;lu y\u0131llarda Ayasofya&#8217;n\u0131n &#8220;bir k\u0131sm\u0131n\u0131n&#8221; m\u00fcze yap\u0131lmas\u0131na, mabed k\u0131sm\u0131n\u0131n eskisi gibi cami olarak kullan\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. O tarihlerde ve bilhassa 1938&#8217;den sonra ba\u015flayan Mill\u00ee \u015eef \u0130smet Pa\u015fa devrinde \u00fclke camilerinin bir\u00e7o\u011fu zaten ibadete kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Mesel\u00e2 1943&#8217;te Sultanahmet Camii kapal\u0131yd\u0131, asker deposu olarak kullan\u0131l\u0131yordu. Atat\u00fcrk, Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f ve planlamam\u0131\u015ft\u0131r. Bina \u00e7ok harapt\u0131, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, baz\u0131 galerilerinin m\u00fcze haline getirilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lacakt\u0131. Bu maksatla bir m\u00fcddet i\u00e7in kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Merhum Ziyad Eb\u00fczziya Bey, &#8220;\u0130sl\u00e2m Mecmuas\u0131&#8221;n\u0131n 1987&#8217;de yay\u0131nlanan &#8220;Ezan sesine hasret Ayasofya&#8221; adl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda, Ayasofya&#8217;n\u0131n nas\u0131l bir oldubittiye getirilip sahte imzalar ile m\u00fcze haline getirildi\u011fini belgeleriyle anlatmakta ve a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.Ziyad bey \u015f\u00f6yle diyor:<\/strong><\/p>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &#8220;\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, Bat\u0131 cephesinde 1945&#8217;de bitmi\u015fti. \u015e\u00fckr\u00fc Saraco\u011flu, May\u0131s 1945 sonunda ba\u015fvekil oldu. Tasvir Gazetesi&#8217;ni \u00e7\u0131kar\u0131yordum. Saraco\u011flu biz gazete sahip ve ba\u015fyazarlar\u0131 davet ederek ilk bas\u0131n toplant\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131. Konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda, harp y\u00fcz\u00fcnden tamir edilmemi\u015f olan abidelerden s\u00f6z edildi. Arkada\u015flardan merhum Yeni Sabah sahibi Celaleddin Saraco\u011flu, &#8220;Ayasofya&#8217;n\u0131n hen\u00fcz d\u00fczenli bir m\u00fcze halini almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve daha ne kadar ibadete kapal\u0131 kalaca\u011f\u0131n\u0131&#8221; sordu. Saraco\u011flu:&#8221;Biraz nefes alal\u0131m, hepsini d\u00fczenleyece\u011fiz ve tabii ibadete de a\u00e7\u0131lacakt\u0131r&#8221; dedi. Bu s\u00f6zlerle, en salahiyetli bir a\u011f\u0131z da, Ayasofya&#8217;n\u0131n &#8220;ibadete a\u00e7\u0131k&#8221; bir m\u00fcze say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015f oluyordu&#8230;&#8221;<\/strong><\/p>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Madde 5: Ziyad Eb\u00fczziya Bey, Ayasofya&#8217;n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n m\u00fcze, ibadet yerinin cami olarak haz\u0131rlanmas\u0131 plan\u0131n\u0131 Hasan Ali Y\u00fccel&#8217;in bozdu\u011funu ve b\u00fct\u00fcn binay\u0131 m\u00fcze haline getirdi\u011fini yazmaktad\u0131r. Yani Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131n m\u00fczele\u015ftirilmesi Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n emri ve arzusuyla olmam\u0131\u015f, HasanAli Y\u00fccel&#8217;in oyunlar\u0131yla olmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Madde 6: Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131n m\u00fcze yap\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7an bir &#8220;Kararname&#8221;den bahsediliyor. B\u00f6yle bir kararname devletin resm\u00ee gazetesinde yay\u0131nlanmam\u0131\u015ft\u0131r, numaras\u0131 yoktur. Kararnamelerin sakland\u0131\u011f\u0131 ve bulunduruldu\u011fu resm\u00ee dairede asl\u0131 veya kopyas\u0131 mevcut de\u011fildir. Sicil-i Kav\u00e2nin, D\u00fcstur, Kanunlar\u0131m\u0131z gibi eserlerde yer almamaktad\u0131r. Bundan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki, herhangi bir tarih\u00ee eserin onar\u0131m\u0131nda oldu\u011fu gibi tamirine karar verilmi\u015f, bu tamir esnas\u0131nda mecburen cami kalacak k\u0131sm\u0131 da GE\u00c7\u0130C\u0130 olarak ibadete kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Daha sonra bir punduna getirilip tamam\u0131 m\u00fcze haline getirilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Madde 7: G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki baz\u0131 Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcler, Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131n m\u00fcze haline getirilmesini kat\u0131 bir dogma olarak kabul etmekte ve bu konuda hi\u00e7bir m\u00fczakere ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k bulunmamaktad\u0131r. Yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalardan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, bu dogmay\u0131 Atat\u00fcrk&#8217;e ba\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ayasofya devaml\u0131 \u015fekilde m\u00fcze olarak kalamaz. Ya eskisi gibi cami yap\u0131lacakt\u0131r (bir k\u0131sm\u0131 m\u00fcze \u015feklinde kalabilir), yahut Ha\u00e7l\u0131lar\u0131n arzusuna uyularak kiliseye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir. Bizdeki baz\u0131 Beyaz T\u00fcrk Lucas Notaras&#8217;lar &#8220;Ayasofya&#8217;da ezan okundu\u011funu, namaz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmektense papaz \u015fapkalar\u0131 g\u00f6rmeyi tercih ederiz&#8230;&#8221; zihniyetine sahiptirler. Bu onlar\u0131n bilece\u011fi bir i\u015ftir, T\u00fcrkiye halk\u0131, bir k\u0131sm\u0131 m\u00fcze olarak kalabilecek \u015fekilde caminin ana k\u0131sm\u0131n\u0131n tekrar \u0130sl\u00e2m ibadetine a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 kesin olarak istemektedir.Bu konuda bir referandum yap\u0131lsa, y\u00fczde 90&#8217;\u0131 a\u015fan &#8220;cami yap\u0131ls\u0131n&#8221; oyu \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Katolikler, End\u00fcl\u00fcs&#8217;ten kalan tarih\u00ee \u0130sl\u00e2m mabetlerini kilise ve katedral yapt\u0131lar.Biz de Ayasofya&#8217;y\u0131 cami yapt\u0131k. Unutulmas\u0131n ki, M\u00fcsl\u00fcmanlar Hazret-i \u0130sa&#8217;y\u0131, Hazret-i Meryem&#8217;i severler ve kabul ederler.Yine, Allah&#8217;\u0131n \u0130ncil ad\u0131nda kutsal bir kitap g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011funa inan\u0131rlar. Ayasofya&#8217;n\u0131n tekrar cami yap\u0131lmas\u0131 Hazret-i \u0130sa aleyhissel\u00e2m\u0131n da ruhaniyetini ho\u015fnut edecektir.<\/p>\n<p>Madde 8: Resm\u00ee makam ve merciiler, uzun y\u0131llar boyunca Fatih&#8217;in Ayasofya vakf\u0131yesindeki &#8220;Benim bu camimi camilikten \u00e7\u0131kartacak olanlar\u0131n \u00fczerine Allah&#8217;\u0131n, insanlar\u0131n ve meleklerin laneti olsun&#8230;&#8221; me\u00e2lindeki c\u00fcmleyi ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lardan saklam\u0131\u015flard\u0131r. Nihayet bin zahmetle metnin tamam\u0131 bulunabilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sons\u00f6z: Ayasofya&#8217;n\u0131n, Sultan III. Ahmed \u00c7e\u015fmesi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 25 seneyi a\u015fan bir zamandan beri namaz k\u0131l\u0131nmakta ve ezan okunmaktad\u0131r. Ortada yeni bir durum yoktur. Ayasofya&#8217;n\u0131n tamam\u0131 Mustafa Kemal Pa\u015fa taraf\u0131ndan m\u00fcze yapt\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r, bina tamir ve restorasyon i\u00e7in kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuyla ilgili Bakanlar Kurulu kararnamesi bir &#8220;fabrikasyondur&#8221;, Maarif Vekili Hasan \u00c2li Y\u00fccel&#8217;in \u00e7evirdi\u011fi dolapla binan\u0131n tamam\u0131 m\u00fcze yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;Bas\u0131n, halk, dindarlar buna itiraz etmediler mi?&#8221; O devirde a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7mak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcyd\u00fc?.. \u0130stanbul&#8217;da s\u0131k\u0131y\u00f6netim vard\u0131, tek parti iktidar\u0131 h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu. \u0130tiraz edenin, muhalefet yapan\u0131n can\u0131na okurlard\u0131&#8230; Ayasofya&#8217;n\u0131n tekrar \u0130sl\u00e2m ibadetine a\u00e7\u0131lmas\u0131 evrensel insan haklar\u0131na, hukuka, din ve vicdan h\u00fcrriyetine, demokrasiye, mill\u00ee iradeye, mill\u00ee kimli\u011fe, tarihimize ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze uygun olacakt\u0131r. Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn kapatt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu Mason localar\u0131na sempatiyle bakan, Atat\u00fcrk rejimini y\u0131kmak, Atat\u00fcrk&#8217;\u00fc ala\u015fa\u011f\u0131 etmek istedi\u011fi i\u00e7in muhakeme edilip on be\u015f sene ceza evinde kalan Naz\u0131m Hikmet&#8217;i yere g\u00f6\u011fe s\u0131\u011fd\u0131ramayan birtak\u0131m sahte ve \u015faibeli Atat\u00fcrk\u00e7\u00fclerin &#8220;Ayasofya a\u00e7\u0131lamaz&#8221; yaygaralar\u0131n\u0131n hukuk\u00ee, tarih\u00ee, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel hi\u00e7bir k\u0131ymeti yoktur. <a title=\"_ftnref2\" href=\"#_ftn2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya`ya Cemaat Olmak<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Asl\u0131nda, bu tarihi mabet hala ayakta olu\u015funu T\u00fcrklere ve M\u00fcsl\u00fcmanlara bor\u00e7ludur. Sezar&#8217;\u0131n M\u0131s\u0131r&#8217;a sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n da, o zaman\u0131n harikas\u0131, muhte\u015fem \u0130skenderiye K\u00fct\u00fcphanesini yakt\u0131\u011f\u0131 gibi, 1204 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul&#8217;u zapt eden ha\u00e7l\u0131lar\u0131n da, bu \u015fehri vah\u015fice barbarca nas\u0131l ya\u011fmalad\u0131klar\u0131n\u0131 sanat eserlerini y\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 tarih bize haber vermektedir&#8230;<\/p>\n<p>Nitekim, \u0130stanbul un fethiyle bir \u00e7a\u011f kapat\u0131p, yeni bir \u00e7a\u011f a\u00e7\u0131lmas\u0131na vesile olmu\u015f, \u015fair ruhlu Koca Sultan, Muhammed Fatih Han, \u015fehri teslim ald\u0131\u011f\u0131 zaman, mabedin ya\u011fmalanm\u0131\u015f, bak\u0131ms\u0131z haline bak\u0131p, derhal onar\u0131m ve bak\u0131m\u0131n\u0131 emir ederken tarihe ge\u00e7en \u015fu beyti s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/p>\n<p>Perde-d\u00e2r\u00ee m\u00ee k\u00fcned der t\u00e2k-\u0131 kisr\u00e2 ankeb\u00fbt<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; B\u00fbm-i nevbet m\u00ee zened der kal&#8217;a-\u0131 Efr\u00e2siy\u00e2b<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Yani; \u00d6r\u00fcmcek Kisr\u00e2&#8217;n\u0131n penceresinde perdedarl\u0131k yap\u0131yor. Bayku\u015f Efrasiyab&#8217;\u0131n kalesinde nevbet bekliyor.<\/p>\n<p>Fahri K\u00e2inat, Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz&#8217;in \u00f6n g\u00f6r\u00fcs\u00fc ve \u00f6vg\u00fcs\u00fcyle fethedilmi\u015f, kendi \u00f6z m\u00fclk\u00fcm\u00fcz olarak vasiyet edilmi\u015f, bu \u015fehri \u015fahaneyi adeta sembolize eden mabedin mahzunlu\u011fu, bir zamand\u0131r namazg\u00e2h olamay\u0131\u015f\u0131ndan, \u0130\u015fgal zamanlar\u0131nda bile kesintisiz okunan Kur-an \u0131 Azim\u00fc\u015f\u015fan&#8217;\u0131n okunamay\u0131\u015f\u0131ndan ileri gelmektedir.<\/p>\n<table border=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ne hazindir ki yine, tarih tekerr\u00fcr etmi\u015f, o zamanda oldu\u011fu gibi \u015fimdide, yine \u00f6r\u00fcmcekler a\u011f kurmu\u015f, adeta bayku\u015flar n\u00f6bet bekliyor&#8230; Cami kimli\u011fi ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f, ger\u00e7ek bir m\u00fcze h\u00fcviyetinden de uzak, arafta m\u00fcphem bir bekleyi\u015ftedir.<\/p>\n<p>H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131, fethi m\u00fcbini y\u00fczy\u0131llard\u0131r i\u00e7ine sindirememi\u015f, meydanda kaybetti\u011fi sava\u015f\u0131n kuyruk ac\u0131s\u0131n\u0131n r\u00f6van\u015f\u0131n\u0131 masa ba\u015f\u0131nda alma hevesiyle bir \u015fekilde Ayasofya&#8217;n\u0131n ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131na engel olmaktad\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bir tak\u0131m Bizans entrikalar\u0131yla, kotar\u0131lm\u0131\u015f bu i\u015fin, hi\u00e7 de hukuki mesnedi yoktur. Oysa bir zaman \u00f6rt-bas edilip, dillendirilmeyen hakikat odur ki; Ayasofya, kilisenin m\u00fclk\u00fc de\u011fil, imparatorun mal\u0131d\u0131r ve Fatih Sultan Mehmed Han dahi, kendi paras\u0131yla nakdini \u00f6deyerek, imparatordan sat\u0131n alm\u0131\u015f ve camii olarak vakfetmi\u015ftir. \u00d6yle ki bu vakf\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirenlerin Allah&#8217;\u0131n ve meleklerin lanetine u\u011frayarak kesintisiz ebedi ate\u015fte kalmas\u0131 i\u00e7in etti\u011fi duay\u0131 hepimiz bilmekteyiz.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ( &#8211; &#8220;&#8230; \u0130\u015fte bu benim Ayasofya&#8217;y\u0131 camiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren vakfiyemi kim de\u011fi\u015ftirirse, Allah&#8217;\u0131n, Peygamberin, meleklerin, b\u00fct\u00fcn y\u00f6neticilerin ve dahi b\u00fct\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ebediyen laneti onun ve onlar\u0131n \u00fczerine olsun, azaplar\u0131 hafiflemesin, ha\u015f\u0131r g\u00fcn\u00fcnde y\u00fczlerine bak\u0131lmas\u0131n, kendilerine \u015fefaat eden hi\u00e7bir kimse bulunmas\u0131n. Kim bunlar\u0131 i\u015fittikten sonra h\u00e2l\u00e2 bu de\u011fi\u015ftirme i\u015fine devam ederse, g\u00fcnah\u0131 onu de\u011fi\u015ftirene ait olacakt\u0131r. Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 onlarad\u0131r. Allah i\u015fitendir, bilendir.&#8221; )<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Hendek (nam\u0131 di\u011fer Ahzab ) Sava\u015f\u0131nda, Resul-\u00fc Ekrem Nebiyi Muhterem Sallallahu Aleyhi ve Selem in, f\u00fctuhat i\u00e7in dua edip, duas\u0131n\u0131n kabul oldu\u011fu ve galibiyetinin Cebrail as. taraf\u0131ndan, Zat-\u0131 \u015eeriflerine m\u00fcjdelendi\u011fi ki, bu m\u00fcjdeden sonra Fetih Mescidi olarak an\u0131lan, Sel Da\u011f\u0131ndaki mescitle Allah-u \u00e2lem karde\u015f ilan edildi\u011fini, \u0130stanbul&#8217;un kibarlar\u0131n\u0131n ve \u015eehri \u015fahanenin \u015fairlerinden Yahya Kemal in nezaketen, Peygamber-i Zi\u015fan&#8217;\u0131n i\u015faretine ve Fethine m\u00fcyesser olan Cihan h\u00fck\u00fcmdar\u0131na h\u00fcrmeten, &#8216;Ayasofya&#8217; diye de\u011fil de &#8216;Fetih Mescidi&#8217; diye and\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sadece Fatih Sultan&#8217;\u0131n de\u011fil, ayn\u0131 zaman da Peygamberimizin de bize emaneti olan, bu kutsal mescit e ilgisiz kalmamak ad\u0131na, Fatih&#8217;in evlatlar\u0131n\u0131, \u0130stanbul&#8217;un ger\u00e7ek sahiplerini her Cuma, sabah namaz\u0131na davet ediyoruz&#8230; Biz de, Mahbub-u H\u00fcda Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz in, Sel Da\u011f\u0131n da ki, Fetih Mescidin de yapt\u0131\u011f\u0131 dualarla, Rabbi Teala ya y\u00f6nelerek, \u00fcmmet-i Muhammed&#8217;in futuhat\u0131 i\u00e7in, bir dilek, bir gayret, bir niyaz ortaya koyal\u0131m diyoruz&#8230;<a title=\"_ftnref3\" href=\"#_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>Ayasofya&#8217;n\u0131n Tarihi<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 326-27- Asl\u0131nda tarihi kesin tespit etmek zor. Fakat \u0130stanbul&#8217;un Roma \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;na merkez olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar\u0131n, bu d\u00f6nem oldu\u011fu hat\u0131rlan\u0131rsa ilk Ayasofya&#8217;n\u0131n da bu y\u0131llarda in\u015fa edildi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>360 &#8211; Kilise kesin olmayan bir sebeple y\u0131k\u0131l\u0131nca, II. Kostantin biraz da babas\u0131n\u0131n hat\u0131ras\u0131n\u0131 ya\u015fatmak d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle, Ayasofya&#8217;y\u0131 yeniden in\u015fa ettirir. D\u00fczenlenen bir resmi t\u00f6renle ibadete a\u00e7t\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>415 &#8211; Yang\u0131n\u0131n tarih sahnesinden sildi\u011fi mabet,<\/p>\n<p>415&#8217;te yeniden yapt\u0131r\u0131l\u0131r ve bir as\u0131rdan fazla ya\u015far.<\/p>\n<p>532 &#8211; \u0130stanbul&#8217;u bu tarihte yerle bir eden i\u00e7 sava\u015f (Nika \u0130htilali) Ayasofya&#8217;y\u0131 tekrar y\u0131kar. H\u0131ristiyanlar\u0131n bu \u015f\u00f6hretli mabedi, bir daha k\u00fcl y\u0131\u011f\u0131n\u0131na d\u00f6ner.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Justinianus, \u0130mparator Hz. S\u00fcleyman&#8217;la rekabet sevdas\u0131na d\u00fc\u015fer. 1400 y\u0131ldan beri ayakta duran bu en b\u00fcy\u00fck mabedi ge\u00e7me d\u00fc\u015f\u00fcncesinin kam\u00e7\u0131lad\u0131\u011f\u0131 \u0130mparator, zafer sarho\u015flu\u011fu i\u00e7inde faaliyetlere ba\u015flar. Yap\u0131m\u0131na 532&#8217;de ba\u015flan\u0131p .537&#8217;de bitirilir. D\u00fcnyan\u0131n yedinci harikas\u0131 olarak bilinen Efes Artemis tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n s\u00fctunlar\u0131, Ayasofya&#8217;da kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ve imparator eserinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f merasimde &#8220;Seni ge\u00e7tim ya S\u00fcleyman&#8221; diye sevin\u00e7ten \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f bir \u015fekilde ba\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 553-57 &#8211; Depremlerde ciddi hasar g\u00f6rd\u00fc. Be\u015f y\u0131l kadar s\u00fcren tamirden sonra 562&#8217;de tekrar ibadete a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 986 &#8211; 25-26 Ekim gecesi \u015fiddetli bir yer sars\u0131nt\u0131s\u0131 \u0130stanbul&#8217;u korkuya d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Ayasofya&#8217;n\u0131n hali de y\u00fcrekler ac\u0131s\u0131yd\u0131. Yap\u0131lan tamirattan sonra, 13 May\u0131s 994&#8217;te yeniden hizmet vermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>1204 &#8211; \u0130stanbul&#8217;un u\u011frad\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131 felaketi 1261&#8217;e kadar devam eder. B\u00fcy\u00fck Latin ya\u011fmas\u0131nda Ayasofya, b\u00fct\u00fcn servetini kaybedip i\u00e7i bo\u015falt\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Latin istilas\u0131ndan sonra da Ayasofya&#8217;n\u0131n ba\u015f\u0131 dertten kurtulmaz. Bizansl\u0131lar, dinda\u015flar\u0131n\u0131n altm\u0131\u015f y\u0131ll\u0131k zulm\u00fc alt\u0131nda inleyip duracaklard\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00d6te yandan Paleoglar&#8217;\u0131n 1261&#8217;de Latin hakimiyeti ne son vermeleri \u0130stanbul ve Ayasofya&#8217;n\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirmez. Hem \u0130stanbul hem Ayasofya peri\u015fand\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ve Kilisede Son Ayin<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funun \u015fehri ku\u015fatmas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnden tam 51 g\u00fcn ge\u00e7mi\u015ftir. Bizans sars\u0131lmaktad\u0131r. \u0130stanbullar adeta nefes alamamaktad\u0131r. \u0130nan\u00e7l\u0131 olanlar\u0131 son kaleleri, Ayasofya&#8217;ya kapan\u0131p duaya s\u0131\u011f\u0131nmaktad\u0131r. 28 May\u0131s&#8217;\u0131 29 May\u0131s&#8217;a ba\u011flayan gece, Ayasofya&#8217;da son ayin yap\u0131l\u0131r. \u0130mparator ba\u015fta olmak \u00fczere saray halk\u0131n\u0131n da i\u015ftirak etti\u011fi bu ayin sonras\u0131, papazlar ba\u015fta olmak \u00fczere \u0130stanbul&#8217;un her yeri me\u015falelerin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda gezilerek kutsan\u0131r. Ve Konstantin tavsiyelerinin sonunda Bizansl\u0131lar\u0131 T\u00fcrk ordular\u0131na kar\u015f\u0131 \u015f\u00f6yle uyar\u0131r: &#8220;E\u011fer bu tavsiyelerime riayet edecek olursan\u0131z, Tanr\u0131&#8217;n\u0131n bize yollad\u0131\u011f\u0131 hakl\u0131 cezadan belki kurtulabiliriz&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Elli iki g\u00fcnl\u00fck ku\u015fatman\u0131n sonunda Fatih Sultan Mehmet, 29 May\u0131s 1453&#8217;te, Bizans y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, \u0130stanbul&#8217;a yak ba\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00d6\u011fle vaktinde girdi\u011fi Ayasofya&#8217;da yap\u0131lan d\u00fczenlemeyle ikindi namaz\u0131n\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcnlerden 1 Haziran. \u0130stanbul al\u0131nal\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcn olmu\u015ftur. Ayasofya&#8217;da ilk Cuma namaz\u0131 k\u0131l\u0131nacakt\u0131r. Fatih, Ayasofya&#8217;ya b\u00fcy\u00fck bir alayla geliyor. Ve bu muazzam mabette imaml\u0131k vazifesini, fethin manevi mimar\u0131 Ak\u015femseddin yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;nda Ayasofya<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130stanbul&#8217;un i\u015fgali memleketi b\u00fcsb\u00fct\u00fcn mateme bo\u011facakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn ve \u0130slam aleminin can damar\u0131 adeta boyunduruk alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Elden \u00e7\u0131kmas\u0131 demek, \u0130slam&#8217;\u0131n ve T\u00fcrk milletinin tarihten silinmesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar ak\u0131n ak\u0131n bu i\u015fgal alt\u0131ndaki \u015fehirden \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130stanbul&#8217;un bir bu\u00e7uk milyonu a\u015fan n\u00fcfusu alt\u0131 y\u00fcz bin civar\u0131na d\u00fc\u015fer. Bunun yar\u0131s\u0131 gayri M\u00fcslimlere aittir.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130\u015fgal alt\u0131ndaki bir \u015fehirde, bu kadar korkun\u00e7 bir g\u00f6\u00e7\u00fcn gizliden gizliye olup biti\u011fine inanmak budalal\u0131k olur. Besbelli ki M\u00fcsl\u00fcman teba sistemli olarak g\u00f6\u00e7e zorlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yunanl\u0131lar i\u015fgali iki alanla geli\u015ftirir:<\/p>\n<p>1- Maddi i\u015fgal<\/p>\n<p>2- Manevi i\u015fgal<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Birinci i\u015fgalde as\u0131l icraat askeri k\u0131l\u0131kl\u0131 e\u015fk\u0131yalar\u0131n. Ancak ikinci i\u015fgal papazlar\u0131nd\u0131r&#8230; Anadolu&#8217;daki eski kiliseler birer birer a\u00e7\u0131lmakta, cami olanlar kiliseye \u00e7evrilmektedir. Bu faaliyetlerin iki g\u00f6zdesi vard\u0131r:<\/p>\n<p>1. Efes&#8217;teki Hz.Yahya Camii<\/p>\n<p>2. Ayasofya<\/p>\n<p>Binba\u015f\u0131 Tevfik Bey<\/p>\n<p>Fener Patrikhanesi, i\u015fgal y\u0131llar\u0131nda iyiden iyiye niyetlerini ortaya \u00e7\u0131karmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Patrikhane&#8217;nin yapt\u0131\u011f\u0131 ilk i\u015f; \u00e7ift kartal armal\u0131 bayra\u011f\u0131n\u0131 yeniden asmakt\u0131r. S\u0131rada Ayasofya&#8217;y\u0131 yeniden kilise yapmak vard\u0131r. Fakat Patrikhane buna hen\u00fcz haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kanaat\u0131ndad\u0131r. Bu i\u015fi en ak\u0131ll\u0131cas\u0131 i\u015fgal kuvvetlerine yapt\u0131rmakt\u0131 ki, bu ama\u00e7la Frans\u0131z taburu harekete ge\u00e7irilip k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ve bir de yer darl\u0131\u011f\u0131 bahanesiyle Ayasofya&#8217;daki T\u00fcrk taburunun buray\u0131 bo\u015faltmas\u0131 istenir. Bu tabur, Binba\u015f\u0131 Tevfik Bey ad\u0131nda bir subay\u0131n komutas\u0131ndad\u0131r. Binba\u015f\u0131 Tevfik Bey, i\u00e7in de bulundu\u011fu yerin ne derece \u00f6nemli bir yer oldu\u011funun fark\u0131ndad\u0131r. Tarih\u00e7ilerin deyi\u015fiyle, &#8220;Binba\u015f\u0131 Ayasofya&#8217;ya s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayasofya da Binba\u015f\u0131ya&#8221;.<\/p>\n<table border=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><strong><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Olay\u0131, Dr. \u0130lhan Ak\u00e7ay&#8217;\u0131n Ayasofya Camii adl\u0131 eserinden aktaral\u0131m: &#8220;Kasvetli bir g\u00fcnd\u00fc, \u0130stanbul&#8217;un o ya\u011fmurlu, insan\u0131 kasvetten a\u011flatan m\u00fctareke g\u00fcnlerinden bir g\u00fcn. Frans\u0131z taburu, Ayasofya kap\u0131s\u0131na b\u00fct\u00fcn te\u00e7hizat\u0131 ile dayan\u0131yor. Fakat binba\u015f\u0131dan emir alan T\u00fcrk askerleri onlar\u0131 i\u00e7eriye sokmad\u0131lar, s\u00fcng\u00fclerini uzatarak taburun yolunu kestiler. Caminin b\u00fcy\u00fck giri\u015f kap\u0131s\u0131na, iki a\u011f\u0131r makineliyi \u00e7apraz makas ate\u015fi yapabilecek \u015fekilde yerle\u015ftirmi\u015flerdi. T\u00fcrk kumandan\u0131 a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 ve heyecan\u0131n\u0131 saklar halde, Frans\u0131z kumandan\u0131na sert ifade ile ne istedi\u011fini sorar. Camiye girip yerle\u015fmek istediklerini \u00f6\u011frendi\u011finde:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8220;Buraya giremezsiniz ve giremeyeceksiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 benim mabedimdir&#8221; diye cevap verir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Frans\u0131z kumandan\u0131 ile aralar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fme, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 \u015f\u00f6yle ge\u00e7iyor:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Frans\u0131z kumandan\u0131 yeniden sorar:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8211; Siz asker de\u011fil misiniz? Buras\u0131n\u0131 tahliye ederek bize teslim etmeniz i\u00e7in emir almad\u0131n\u0131z m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &#8220;Binba\u015f\u0131 Tevfik Bey bu i\u015fgalci, k\u00fcstah s\u00f6zler kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcrleyen bir sesle \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k verir:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8211; Evet ben bir askerim. Ve asker oldu\u011fum i\u00e7in sizi, ben sa\u011f olduk\u00e7a ge\u00e7irmeyece\u011fim. Ben ayn\u0131 zamanda bir T\u00fcrk\u00fcm ve bir M\u00fcsl\u00fcman&#8217;\u0131m. Buras\u0131 da benim kutsal mabedimdir. En b\u00fcy\u00fck amir olan vicdan\u0131mdan ald\u0131\u011f\u0131m emirle sizi buraya sokmayaca\u011f\u0131m. \u015eayet zorla girmeye \u00e7al\u0131\u015facak olursan\u0131z, size ilk cevap verecek olan a\u011f\u0131r makineliler. Yaln\u0131z bu kadar da de\u011fil; e\u011fer bunlar maksad\u0131 temin etmezse, caminin d\u00f6rt k\u00f6\u015fesine kafi miktarda tahrip kal\u0131b\u0131 yerle\u015ftirdim. Her \u015feye ra\u011fmen te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fczde \u0131srar ederseniz, bu koca mabet bu taburun \u00fcst\u00fcne \u00e7\u00f6kecektir ve siz bu mabede giremeyeceksiniz. Arzu ederseniz buyurun deneyin.&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya ve Atat\u00fcrk!<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Masonlar\u0131n memlekette cirit att\u0131\u011f\u0131 l930&#8217;lu y\u0131llarda, Amerika&#8217;n\u0131n Boston \u015fehrinde bir enstit\u00fc kurulur: Bizans Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc&#8230; Enstit\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131na getirilen adam bir papaz. Papaz, fakat papazdan \u00e7ok siyasi bir militan. Ad\u0131 Whitte More. \u0130sminin \u00f6n\u00fcnde Papaz Profes\u00f6r \u00fcnvan\u0131 var. T\u00fcrkiye&#8217;deki muhalifleri, adam\u0131n ilmi \u015fahsiyetinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yay\u0131nlanm\u0131\u015f ciddi eserlerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaymak isterler.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu adam, Bizans Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc s\u0131fat\u0131yla Mustafa Kemal&#8217;e m\u00fcracaat eder. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir dile\u011fi vard\u0131r: O da Ayasofya&#8217;y\u0131 tamir etmek&#8230; Ba\u015fvuru y\u0131l\u0131 1931. Bu samimi ve zarars\u0131z ba\u015fvuru kabul g\u00f6r\u00fcr ve papaz ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda tamir \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flar. Ba\u015flar ba\u015flamas\u0131na da, papaz\u0131n ba\u015f\u0131 namaz k\u0131lan m\u00fcminlerle derttedir. G\u00fcnde be\u015f vakit namaz tamirat i\u015flerini aksatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Papaz&#8217;\u0131n pratik zekas\u0131 bir daha devreye girer ve tamir faaliyetlerinin daha rahat yap\u0131labilmesi i\u00e7in, Ayasofya&#8217;n\u0131n ge\u00e7ici olarak ibadete kapat\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Ondan sonra ne tezgahlar kurgulan\u0131r bilmiyoruz. Bildi\u011fimiz tek \u015fey, Ayasofya&#8217;n\u0131n o g\u00fcnden sonra bir daha ibadete a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Prof. Semavi Eyice&#8217;den dinleyelim: &#8220;Whitte More \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u00fcrerken, 1934&#8217;te Atat\u00fcrk bir ak\u015fam sofras\u0131nda Ayasofya&#8217;n\u0131n m\u00fcze haline getirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesini ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bizim kanaatimiz:&nbsp; Mustafa Kemal Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n (Ha\u00e7l\u0131-Siyonist ittifak\u0131n\u0131n) Ayasofya&#8217;y\u0131 kilise yapma niyetinin fark\u0131ndad\u0131r. Fethin sembol\u00fc olan bu mabedin m\u00fczeye \u00e7evrilmesi iste\u011fi, sonradan kilisele\u015ftirmenin ilk basama\u011f\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte burada Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn taktik dehas\u0131 devreye girmi\u015f; do\u011frudan kiliseye d\u00f6nderilmesi yerine, m\u00fczeye \u00e7evrilmesinin, T\u00fcrkiye&#8217;ye zaman kazand\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve ileride yeni f\u0131rsatlar ve imkanlar do\u011faca\u011f\u0131n\u0131 hesaplam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaten Cumhuriyet o g\u00fcnk\u00fc \u015fartlarda, bat\u0131n\u0131n dayatmalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak g\u00fc\u00e7ten yoksun bulunmaktad\u0131r. Yani Atat\u00fcrk, Ayasofya&#8217;y\u0131 cami iken m\u00fcze yapmam\u0131\u015f; tam aksine kilise yap\u0131lacak iken m\u00fcze olmas\u0131na g\u00f6z yumarak Onun elde kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak bir d\u00f6nem oldu\u011fu gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de hala ara s\u0131ra tart\u0131\u015fma konusu olan bir durum vard\u0131r ki o da; Ayasofya&#8217;n\u0131n Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n imzas\u0131yla m\u00fczele\u015ftirilip m\u00fczele\u015ftirilmedi\u011fi olay\u0131d\u0131r. Hatta bu konuda 2005 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde, ba\u011f\u0131ms\u0131z milletvekili oldu\u011fu d\u00f6nemde \u0130stanbul milletvekili Emin \u015eirin de baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eirin, Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn imzas\u0131n\u0131n sahte oldu\u011funu, bu imzan\u0131n Pa\u015fa&#8217;n\u0131n kendi imzas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu konu \u00fczerinde yak\u0131n tarihimizde g\u00f6r\u00fc\u015f bildiren en tan\u0131m\u0131\u015f ayd\u0131nlardan birisi de Ebuzziya Tevfik&#8217;tir. Torunu, Ebuzziya Tevfik&#8217;in bu iddialarla ilgili olarak \u015fu a\u00e7\u0131klamalarda bulundu\u011funu, 1995 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan &#8220;Ayasofya&#8221; isimli kitab\u0131nda Yazar H\u00fcseyin Y\u0131lmaz&#8217;a \u015f\u00f6yle aktar\u0131yor: &#8220;&#8230; Mustafa Kemal tam \u0130stanbul&#8217;a geldi\u011fi s\u0131ralarda, Amerika&#8217;dan bir heyet veya zat geliyor. Mutemete resmen m\u00fcracaat ediyor. Oradaki Bizans Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;n\u00fcn bir temsilcisi diyor ki; -Ayasofya hayli harap halde, bunu m\u00fcsaade edin de biz tamir edelim. Ve eski haline getirelim&#8230;- diyor. &#8220;Ancak Amerikal\u0131 m\u00fcracaat edince, h\u00fck\u00fcmet bizim kendi param\u0131z vard\u0131r, tamir i\u00e7in param\u0131z yeterlidir. Biz yapar\u0131z ba\u015fkas\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z yoktur, diye talebi geri \u00e7evirmi\u015ftir. O s\u0131rada Maarif Vekili Hikmet Bayur&#8217;dur. M. Kemal gelir Ayasofya&#8217;n\u0131n etraf\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. -Yahu Ayasofya&#8217;y\u0131 bu rezalet halden kurtaral\u0131m, k\u0131r\u0131k d\u00f6k\u00fck \u015feyleri ortadan kald\u0131rmak laz\u0131m. Madem ki bunu tamir edip eski haline getirmek de m\u00fcmk\u00fcn, bunu biz yapal\u0131m&#8221; diye teklifte bulunur. Hikmet Bayur, Maarif Vekilli\u011finden b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fe tayin edilir ve yerine Abidin \u00d6zmen gelir. Ayasofya&#8217;n\u0131n sahibi, Fatih Sultan Mehmet&#8217;in kurdu\u011fu vak\u0131f dolay\u0131s\u0131yla o zaman ki Vak\u0131flar Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;d\u00fcr. Etraf\u0131ndaki bir k\u0131s\u0131m yerler Vak\u0131flar&#8217;a aittir. Di\u011ferleri muhtelif kimselerindir. Vak\u0131flar Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n temizlenmesi, kald\u0131r\u0131lmas\u0131, istimlak edilip tamir edilmesi i\u00e7in emir verilir. Bu geli\u015fmeler \u00fczerine mesele Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n sofras\u0131nda yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Abidin \u00d6zmen, Maarif Vekili olarak madem ki buras\u0131n\u0131 &#8211; yani ibadete a\u00e7\u0131k olmayan k\u0131s\u0131mlar\u0131- m\u00fcze haline getirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz, o halde bunu Maarif Vekaleti&#8217;ne verin, biz bunu yapal\u0131m- der. Maarif vekilinin yapmas\u0131na hemen karar verilir. Fakat Maarif Vekaleti&#8217;nin b\u00fct\u00e7esinde b\u00f6yle bir tamir i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f para yoktur. Ayr\u0131ca b\u00fct\u00e7elerden bir fas\u0131ldan, bir fas\u0131la para intikali imkan\u0131 da yoktur. Bunun \u00fczerine vekiller heyetinde konu\u015fulur. Vekiller heyetinin karar\u0131 ile Maarif Vekaleti&#8217;nin bu masraf\u0131 yapmas\u0131 emredilir. \u0130\u015fte &#8220;kararname&#8221; diye tutturduklar\u0131 budur. B\u00fct\u00fcn kararnameler, Resmi Gazete&#8217;de ilan edilir. Baz\u0131 kararlar da, yani kararname mahiyetinde olmayan 2. derecede olan bu t\u00fcr kararlarda tek heyetten \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen, Resmi Gazete&#8217;de ilan edilmez. Do\u011frudan do\u011fruya, M\u00fcdevvenet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc denen b\u00fct\u00fcn bu kanunlar\u0131n hepsinin topland\u0131\u011f\u0131 yere gider. Bu g\u00fcn bile herhangi birisi M\u00fcd\u00fcvvenet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne gider ve kararnameleri g\u00f6rmek isterse, istedi\u011fi kararnameler \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. \u0130stedi\u011fi k\u0131sm\u0131 alabilir. Ama kararnameler i\u00e7inde ne\u015fredilmeyen bir k\u0131sm\u0131n fotokopisini vermezler. Kanunen yasakt\u0131r. Ge\u00e7en g\u00fcn bir gazetede, sadece bu karar olan, ancak buna ra\u011fmen \u0131srarla ve kas\u0131tl\u0131 olarak&nbsp; kararname dedikleri \u015feyin alt\u0131na Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn imzas\u0131n\u0131 taklit ederek basacak kadar i\u015fi ileri g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. \u015eimdi bu (Vekiller heyetinin karar\u0131 ile Maarif Vekaleti&#8217;nin bu masraf\u0131 yapmas\u0131 emri) ne\u015fredilmemi\u015f bir &#8220;karar&#8221; olarak kald\u0131&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fatih&#8217;in Vasiyeti<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; O d\u00f6nem ki ad\u0131yla Evkaf Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bu g\u00fcnk\u00fc ad\u0131yla Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;n\u00fcn Fatih Vakf\u0131&#8217;na ait vakfiyeden \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 lanet b\u00f6l\u00fcm\u00fc de denilen, bize g\u00f6re en do\u011fru ifadeyle &#8220;Uyar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc&#8221;n\u00fc g\u00f6relim&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;&#8220;Kim bu vakfiyenin bir \u015fart\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir, fasit bir teville, dalavereyle vak\u0131f h\u00fckm\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcrl\u00fcl\u00fckten kald\u0131rmaya kasteder, asl\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir, f\u00fcruuna itiraz eder veya bunlar\u0131 yapana yol g\u00f6sterir veya yard\u0131m eder veya kanunsuz olarak onda tasarruf yapmaya kalkar veya sahte evrak d\u00fczenleyerek m\u00fctevellilik hakk\u0131 gibi \u015feyler ister yahut onu kendi hesab\u0131na ge\u00e7irirse haram i\u015flemi\u015f olur, g\u00fcnah kazan\u0131r. Allah&#8217;\u0131n, meleklerin ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n ebediyen laneti onun \u00fczerine olsun. Azaplar\u0131 hafiflemesin. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde y\u00fczlerine bak\u0131lmas\u0131n&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya, Bizans&#8217;a tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f, Osmanl\u0131&#8217;y\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f, Cumhuriyeti ise ya\u015f\u0131yor&#8230; H\u0131ristiyanl\u0131k alemi i\u00e7in kutsal oldu\u011fu gibi, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in de manevi bir sancak. M\u00fcze, cami, kilise \u00fc\u00e7leminde politik tart\u0131\u015fmalara ismi kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olan bu tarihi yap\u0131n\u0131n kaderinde iki d\u00f6nem bulunuyor. Biri I. Ayasofya d\u00f6nemi olan eski d\u00f6nem, ikincisi ise, \u0130stanbul&#8217;un fethinden sonraki II. Ayasofya d\u00f6nemi. I. d\u00f6nem Ayasofya&#8217;ya ait hemen hemen b\u00fct\u00fcn yap\u0131 ve dokular g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gele bilmi\u015fken, II. d\u00f6nem Ayasofya&#8217;ya ait bir\u00e7ok yap\u0131 ve doku ne yaz\u0131k ki g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fabilmi\u015f de\u011fil. Zaten hi\u00e7 kimse de bu yap\u0131lardan haberdar de\u011fil. Kay\u0131p Ayasofya&#8217;ya ait, imarethane, medrese ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00f6nemli mekandan eser yok. II. d\u00f6nem Ayasofya&#8217;dan, kilisenin camiye \u00e7evirili\u015fini g\u00f6steren birka\u00e7 \u00f6nemli doku bulunuyor. Yeni nesil ise, kart postallarda da olsa g\u00f6rebildi\u011fi Ayasofya&#8217;n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir yeri g\u00f6rm\u00fcyor, bilmiyor. Ayasofya&#8217;y\u0131 da sadece bu yap\u0131dan ibaret zannediyor. Oysa Ayasofya bir zamanlar ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir k\u00fclliyeydi.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130stanbul&#8217;un T\u00fcrkler taraf\u0131ndan fethinden sonra, \u015fehrin en eski yap\u0131lar\u0131ndan Ayasofya \u00e7e\u015fitli onar\u0131mla da ya\u015fat\u0131lm\u0131\u015f ve yeni ilaveler yap\u0131lm\u0131\u015f. Ayasofya&#8217;n\u0131n onar\u0131m ve yeni k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131nda, Mimar Muslaheddin, Mimar Sinan-\u0131 Atik, Mimar Ayas, Mimar Hayrettin ve Mimar Sinan&#8217;\u0131n b\u00fcy\u00fck emekleri ge\u00e7mi\u015ftir. Osmanl\u0131 d\u00f6nemi boyunca Ayasofya&#8217;n\u0131n ana yap\u0131s\u0131na Fatih taraf\u0131ndan medrese, I. Mahmut taraf\u0131ndan k\u00fct\u00fcphane, imarethane, \u015fad\u0131rvan, s\u00fcbyan mektebi, sebil, \u00e7e\u015fme, Abd\u00fclmecid taraf\u0131ndan muvakkithane gibi \u00f6nemli eserler ilave edilmi\u015ftir. Ancak bu yap\u0131lardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar sadece I. Mahmut&#8217;un yapt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu k\u00fct\u00fcphane gelebilmi\u015f. K\u00fct\u00fcphanenin d\u0131\u015f\u0131nda II. d\u00f6nem Ayasofya&#8217;ya ait hi\u00e7bir eser \u015fu anda yok. Yok olan bu yap\u0131lar\u0131n en \u00f6nemlisi, Fatih&#8217;in yapt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu Ayasofya Medresesi. Ayasofya Medresesi&#8217;nin m\u00fcderrisli\u011fi, d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck ilmi payesi say\u0131l\u0131yordu. Ali Ku\u015f\u00e7u ba\u015fta olmak \u00fczere, Molla H\u00fcsrev, Mehmet bin Feram\u00fcrz gibi alimler Ayasofya Medresesi&#8217;nde m\u00fcderrislik yapt\u0131. Fatih Sultan Mehmet&#8217;in, Fatih Camii K\u00fclliyesi&#8217;ni yapt\u0131rmas\u0131 ve Semaniye Medresesi&#8217;nin a\u00e7\u0131lmas\u0131yla \u00f6\u011frenim bir yerde toplanm\u0131\u015f, Ayasofya Medresesi&#8217;ne olan ihtiya\u00e7 ise azalm\u0131\u015ft\u0131. Sultan II. Mahmut zaman\u0131nda onar\u0131m g\u00f6ren medrese, Dar\u00fc&#8217;l Hilat\u00fc&#8217;l Aliye Medresesi olarak 1924 y\u0131l\u0131na kadar kullan\u0131lm\u0131\u015f, 1934 y\u0131l\u0131nda Ayasofya&#8217;n\u0131n m\u00fcze olmas\u0131 karar\u0131ndan sonra da di\u011fer yap\u0131lana birlikte tamamen yok olup gitmi\u015f.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Osmanl\u0131 Ayasofyas\u0131 Yok Edildi<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u0130marethane, s\u00fcbyan mektebi, medrese ba\u015fta olmak \u00fczere kay\u0131p Ayasofya&#8217;n\u0131n izini aramaya ba\u015flayan Ayasofya M\u00fczesi eski M\u00fcd\u00fcr\u00fc, Arkeolog-Sanat Tarih \u00e7isi Erdem Y\u00fccel, Osmanl\u0131 d\u00f6nemi Ayasofya&#8217;s\u0131n\u0131n bilin\u00e7li bir \u015fekilde yok edildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Y\u00fccel, &#8220;Eski Ayasofya g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelebilmi\u015fken, ondan daha gen\u00e7 olan Osmanl\u0131 d\u00f6nemi yap\u0131lar\u0131n\u0131n yok olu\u015funu anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ortada bir kay\u0131p Ayasofya var. Kimse bunu bilmiyor. Ben g\u00f6revli oldu\u011fum s\u00fcre de, eski dokular\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ekip halinde g\u00fcnler s\u00fcren bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k. Merhum Mimar Alpaslan Koyunlu ile Fatih&#8217;in yapt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu medresenin temelini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131k. Di\u011fer eserleri tam olarak inceleyemedik. Ayakta kalan k\u00fct\u00fcphaneyi ise onard\u0131k. Fatih&#8217;in \u0130stanbul&#8217;u fethettikten sonra yapt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu ilk medrese. Bu medrese dikd\u00f6rtgen bir plan \u015femas\u0131 g\u00f6steriyor. 12 odal\u0131 bir yap\u0131yd\u0131. Osmanl\u0131 d\u00f6neminden \u00f6nceki Ayasofya tahrip edilmemi\u015f, sadece birka\u00e7 mekan\u0131n kullan\u0131m amac\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f. Osmanl\u0131 d\u00f6nemine ait bir \u00e7ok \u00f6nemli mekan\u0131n bilin\u00e7li bir \u015fekilde yok edildi\u011fi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesine mekanlar\u0131n yok olmas\u0131 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc izah edilemez&#8221; \u015feklinde konu\u015fuyor.<\/p>\n<p>Vakfiyeden Haber Yok<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fatih Sultan Mehmet, \u0130stanbul&#8217;un fethettikten sonra Ayasofya&#8217;da k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk cuma namaz\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, bu yap\u0131y\u0131 onarm\u0131\u015f ve yeni yap\u0131lar ilave etmi\u015f. Tam anlam\u0131yla olmasa da bir k\u00fclliye kuran Fatih Sultan Mehmet, Osmanl\u0131 gelene\u011finden gelen bir hareketle buras\u0131 i\u00e7in bir vak\u0131f kurmu\u015f. Fatih Sultan Mehmet&#8217;in&nbsp; &#8220;Kenise-i M\u00fcnakka\u015fa&#8221; diye tabir etti\u011fi vakfiyenin, Ayasofya K\u00fclliyesi&#8217;nin ya\u015famas\u0131 i\u00e7in, bir tak\u0131m hanlar\u0131n ve d\u00fckkanlar\u0131n gelirini buraya ba\u011flam\u0131\u015f. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Ayasofya Vakfiyesi&#8217;ne ait herhangi bir gelir kayna\u011f\u0131na ve vak\u0131fa ait d\u00fckkan ve i\u015f han\u0131na rastlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu d\u00fckkanlar\u0131n ve hanlar\u0131n ak\u0131beti ise belli de\u011fil. Vak\u0131f mal\u0131 devredilemez, sat\u0131lamaz ibaresi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulursa, o d\u00f6nemlere ait d\u00fckkanlar\u0131n ve i\u015f hanlar\u0131n\u0131n en az\u0131ndan yerlerinin kimlere intikal etti\u011fi bilinebilir.<\/p>\n<p>Ayasofya ile ilgili olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan Ayasofya M\u00fczesi eski M\u00fcd\u00fcr\u00fc Erdem Y\u00fccel, vakfiyeden eser olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015f\u00f6yle konu\u015fuyor: &#8220;Zaman \u00e7ok eski, ama vakfiye gelene\u011finde mal\u0131n kime devredildi\u011fi, ne \u015fekilde oldu\u011fu bilinebilir. Ancak \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fclmedi\u011fi i\u00e7in \u015fu anda bir \u015fey s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Belki \u015fu anda Ayasofya&#8217;n\u0131n \u00e7evresindeki d\u00fckkanlar\u0131n en az\u0131ndan mekan vak\u0131f mal\u0131d\u0131r B\u00f6yle ise o zaman d\u00fckkanlar da vak\u0131f mal\u0131 say\u0131l\u0131r. Bu d\u00fckkanlar\u0131 i\u015fletenlerin vakfa kira vermesi gerekir. Bunu Vak\u0131flar M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;n\u00fcn takip etmesi gerekir. Bu sadece bir varsay\u0131m ve bir tahmin. \u00c7\u00fcnk\u00fc buralardan gelen gelirler, Ayasofya&#8217;n\u0131n tamirat\u0131 ve giderleri i\u00e7in harcan\u0131r. Onar\u0131m ve tamirat i\u00e7in \u00f6denek beklemeye gerek kalmayacak.&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00fcrbeler Harap<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya K\u00fclliyesi i\u00e7inde bulunan Osmanl\u0131 d\u00f6nemine ait mekanlardan birisi de, Osmanl\u0131 sultanlar\u0131n\u0131n t\u00fcrbesinin bulundu\u011fu k\u0131s\u0131m. T\u00fcrbeler g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelebilmi\u015f ama tam olarak muhafaza edildi\u011fi s\u00f6ylenemez. T\u00fcrbelerde Sultan II. Selim, III. Murat, III. Mehmet, Sultan \u0130brahim ve I. Mustafa&#8217;n\u0131n sandukalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u015fehzadelerin, sultan e\u015flerinin ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n da mezarlar\u0131 bulunuyor. III. Murat&#8217;\u0131n annesi Safiye Sultan, Mihriban, Fatma Sultanlar ba\u015fta olmak \u00fczere yirmi bir k\u0131z\u0131, Sultan I. Ahmet&#8217;in \u015fehzadelerinden Kas\u0131m, Sultan III. Mehmet&#8217;in \u00fc\u00e7 o\u011flu, iki k\u0131z\u0131, Sultan \u0130brahim&#8217;in bir \u015fehzadesi ile iki sultan\u0131 olmak \u00fczere elli d\u00f6rt sanduka bulunuyor. Ayr\u0131ca t\u00fcrbenin yan\u0131nda, Sultan Murat&#8217;\u0131n o\u011fullar\u0131n\u0131n g\u00f6m\u00fcl\u00fc bulundu\u011fu \u015fehzadeler t\u00fcrbesi yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Osmanl\u0131 sultanlar\u0131na ve \u015fehzadelerine ait Ayasofya&#8217;daki t\u00fcrbeler itina ile yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, daha sonra kendi haline b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f. Cumhuriyet d\u00f6neminde kap\u0131s\u0131na kilit vurulan t\u00fcrbelerin duvarlar\u0131 \u00e7atlam\u0131\u015f, sandukalar\u0131n \u00fczerlerini \u00f6rten malzemeler d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, metruk hale gelmi\u015f. Sanat Tarih\u00e7isi Erdem Y\u00fccel&#8217;in Ayasofya M\u00fczesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak atanmas\u0131ndan sonra t\u00fcrbeler elden ge\u00e7irilmi\u015f, ba\u015ftan sona tadilat\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f. Y\u00fccel, tamirat ve tadilatla yetinmemi\u015f, bir de buray\u0131 yerli yabanc\u0131 turistlerin ziyaretine a\u00e7m\u0131\u015f. Ancak Y\u00fccel&#8217;in g\u00f6revinden ayr\u0131lmas\u0131ndan sonra t\u00fcrbeler tekrar kapat\u0131lm\u0131\u015f. Aradan birka\u00e7 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra Y\u00fccel, tekrar g\u00f6revine ba\u015flam\u0131\u015f, t\u00fcrbeler de tekrar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. 1996 y\u0131l\u0131na kadar Y\u00fccel&#8217;in g\u00f6rev s\u00fcresiyle birlikte t\u00fcrbeler a\u00e7\u0131k kalm\u0131\u015f, bu tarihten sonra tekrar kapat\u0131lm\u0131\u015f. Yani gitmi\u015f t\u00fcrbeler kapat\u0131lm\u0131\u015f. \u015eimdi ise t\u00fcrbeler kap\u0131lar\u0131na kilit vurulmu\u015f ve kendi hallerine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya M\u00fczesi eski M\u00fcd\u00fcr\u00fc Erdem Y\u00fccel, t\u00fcrbelerin tekrar harabeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: &#8220;T\u00fcrbeler k\u0131sm\u0131n\u0131 onar\u0131p ziyarete a\u00e7t\u0131m. Hatta a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 d\u00f6nemin K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Fikri Sa\u011flar yapm\u0131\u015ft\u0131. Ben g\u00f6revde kald\u0131\u011f\u0131m s\u00fcrece t\u00fcrbeler ziyarete a\u00e7\u0131kt\u0131. Bir\u00e7ok insan t\u00fcrbeleri ziyaret ederek, Ayasofya&#8217;da t\u00fcrbelerin oldu\u011funu \u00f6\u011frendi. Benim olmad\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemlerde t\u00fcrbeler kapat\u0131lm\u0131\u015f. \u015eimdi ise yine kapal\u0131. 4 y\u0131ld\u0131r t\u00fcrbelerin kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f. Her taraf eski haline d\u00f6nm\u00fc\u015f. T\u00fcrbelerin hali \u015fu anda harap durumda. B\u00f6ylesine \u00f6nemli olan t\u00fcrbelerin kendi haline b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u0130lk defa be\u015f Osmanl\u0131 Sultan\u0131 bir arada bulunuyor. Bu bak\u0131mdan da \u00e7ok \u00f6nemli bir yer. Bu t\u00fcrbeler s\u0131radan t\u00fcrbeler de\u011fil, bir de burada T\u00fcrk sanat\u0131 ortaya koyulmu\u015f. \u00c7iniler, mozaikler ve ah\u015faplardaki desenler T\u00fcrk mimarisinin \u00f6zelliklerini ortaya koyuyor.&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya&#8217;da Neyin Restorasyonu Yap\u0131l\u0131yor?<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 2000 y\u0131l\u0131nda, Avrupa Parlamentosunda&nbsp; bir Romen milletvekilinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, Ayasofya&#8217;n\u0131n tekrar kiliseye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in kampanya ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. As\u0131rlard\u0131r T\u00fcrkler taraf\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar korunabilmi\u015f, bak\u0131m\u0131 ve onar\u0131m\u0131 bizler taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olan Ayasofya&#8217;n\u0131n, ne hikmetse 80&#8217;li y\u0131llarda bak\u0131m\u0131 ve onar\u0131m\u0131 d\u0131\u015far\u0131ya havale edilmi\u015ftir. D\u00fcnya an\u0131tlar\u0131 fonu taraf\u0131ndan &#8220;D\u00fcnya K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131&#8217;n\u0131n&#8221; en \u00f6nemli 100 an\u0131t\u0131 aras\u0131na al\u0131narak, D\u00fcnya Kiliseler Birli\u011fi&#8217;nin i\u00e7inde bulunan bir\u00e7ok yabanc\u0131 kurulu\u015flardan onar\u0131m paras\u0131 al\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayasofya camiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde boyanarak \u00fczeri kapanan resimler; restorasyon ad\u0131 alt\u0131nda temizlenerek bir bir ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi dahi, buran\u0131n kiliseye \u00e7evrilmesinin habercisiydi. Bug\u00fcn bu \u00e7al\u0131\u015fmalar hemen hemen bitti\u011fine g\u00f6re, art\u0131k ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7inde AB harekete ge\u00e7mi\u015ftir. Peki b\u00f6yle bir restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na hangi yetkililer izin vermi\u015ftir? Bunun hangi ama\u00e7la yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu yetkililer anlamam\u0131\u015flar m\u0131yd\u0131? Yoksa anlad\u0131klar\u0131 halde, s\u0131rf koltuklar\u0131n\u0131 korumak u\u011fruna buna peki mi demi\u015flerdi? Ayasofya, T\u00fcrk Milletinin Milli Egemenlik sembol\u00fcd\u00fcr. Bunun i\u00e7in asla taviz verilemez.<\/p>\n<p><strong><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Son g\u00fcnlerde Patri\u011fin, yeni bir tak\u0131m oyunlar i\u00e7in de girerek Papa&#8217;y\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;ye davet etmesi, Ayasofya&#8217;da ibadet etme s\u00f6ylemlerinin ortaya at\u0131lmas\u0131 son derece tehlikeli oyunlard\u0131r. Patrik ate\u015fle oynamaktad\u0131r! \u015eunu unutmas\u0131n ki, d\u00fc\u015fman i\u015fgali alt\u0131ndaki \u0130stanbul&#8217;da bile Ayasofya&#8217;n\u0131n ele ge\u00e7irilmesi ihtimali s\u00f6z konusu olunca, vatan evlad\u0131 bir binba\u015f\u0131, temellere dinamit yerle\u015ftirerek, b\u00f6yle bir \u015feye giri\u015fmeleri halinde mabedi havaya u\u00e7uraca\u011f\u0131n\u0131 hayk\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk milletini daha fazla kimse zorlamas\u0131n.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bu millet hi\u00e7 ummad\u0131klar\u0131 anda gereken cevab\u0131 vermesini bilir, 1919&#8242; da verdi\u011fi gibi&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Asl\u0131nda Bizans devletini diriltme, Vatikanla\u015ft\u0131rma konular\u0131 b\u00fcy\u00fck bir plan\u0131n sadece T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti&#8217;ni par\u00e7alamak i\u00e7in ortaya at\u0131lan ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8220;Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda oynanan bu oyun, yery\u00fcz\u00fcndeki devletleri dinsel ve etnik ayr\u0131\u015fmalara g\u00f6t\u00fcrmektedir. Ulus devletleri \u015fehir devlet\u00e7iklerine b\u00f6lerek, onlar\u0131 bir bir denetim alt\u0131na almaya planlamaktad\u0131rlar. T\u00fcrkiye&#8217;de bu tezgah Bizans&#8217;\u0131n ihyas\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;\u0130stanbul \u015eehir Devlet\u00e7i\u011fi&#8221; ve daha sonra T\u00fcrkiye&#8217;nin di\u011fer b\u00f6lgelerinde de ba\u015fka ba\u015fka devlet\u00e7ikler olu\u015fturulacakt\u0131r. Burada en \u00f6nemli ayr\u0131nt\u0131, hi\u00e7 bir millet veya devletin egemen olmadan kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Egemenlik yetkisi sadece ve sadece bir avu\u00e7 az\u0131nl\u0131kta olacakt\u0131r ve di\u011fer insanlar onlara tabi olacaklard\u0131r. Nihai hakimiyetini hedefleyen bu g\u00fcc\u00fcn niyeti, kendilerinin efendi di\u011ferlerinin ise k\u00f6le oldu\u011fu bir d\u00fczendir. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu oyunlar\u0131n\u0131n tezgahlar\u0131n\u0131n alt\u0131nda tek ger\u00e7ek vard\u0131r: \u0130nsan\u0131m\u0131za ve d\u00fcnya insanl\u0131\u011f\u0131na reva g\u00f6r\u00fclen K\u00f6lelik! \u0130\u015fte haz\u0131rlanan gelecek budur&#8230; <a title=\"_ftnref4\" href=\"#_ftn4\"><strong>[4]<\/strong><\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sonu\u00e7:<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Osmanl\u0131lar&#8217;da as\u0131rlarca devam eden gelenek, \u0130stanbul 1453&#8217;te fethedildi\u011finde de, Osmanl\u0131lar taraf\u0131ndan uyguland\u0131. \u015eehrin en b\u00fcy\u00fck kilisesi, Ayasofya, camiye tahvil edildi ve Fatih Sultan Mehmet askerleriyle birlikte ilk Cuma namaz\u0131n\u0131 burada k\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;O g\u00fcnden beri Ayasofya, \u0130stanbul&#8217;un T\u00fcrkler taraf\u0131ndan fethinin simgesi say\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00d6yle ki Osmanl\u0131 d\u00f6neminde Cuma ve bayram hutbelerinde, Hatip, minbere k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fanarak \u00e7\u0131kar ve zafer alameti olarak g\u00fcm\u00fc\u015f tel takard\u0131. Bu \u00f6zel tutumla, \u0130stanbul ve Ayasofya&#8217;n\u0131n k\u0131l\u0131\u00e7la fethedildi\u011fine tekrar tekrar vurgu yap\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya, y\u00fczy\u0131llar boyu, g\u00f6n\u00fcllerde B\u00fcy\u00fck Fetih Camii olarak yer ald\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayn\u0131 zamanda bir namus meselesi, mill\u00ee egemenli\u011fin simgesiydi.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Birinci D\u00fcnya Harbi&#8217;nin ard\u0131ndan \u0130stanbul i\u015fgal edilmi\u015f, ancak Ayasofya i\u015fgal edilememi\u015fti!<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Frans\u0131z i\u015fgal kuvvetleri, y\u00fczy\u0131llar\u0131n hesab\u0131n\u0131 kendileri g\u00f6rmek istiyorlard\u0131. Frans\u0131z kuvvetlerin komutan\u0131 Franchet d&#8217;Esperey&#8217;in emriyle bir Frans\u0131z taburu Ayasofya&#8217;ya yerle\u015fmek ve &#8220;camiyi teslim almak&#8221; \u00fczere geldi. Ayasofya&#8217;y\u0131 savunmakla g\u00f6revli T\u00fcrk taburunun komutan\u0131 Binba\u015f\u0131 Tevfik Bey, caminin b\u00fcy\u00fck giri\u015f kap\u0131s\u0131na iki a\u011f\u0131r makineliyi yerle\u015ftirmi\u015fti. Tevfik Bey, Osmanl\u0131 y\u00f6netiminden, Harbiye Nezareti&#8217;nden ald\u0131\u011f\u0131 emirleri dinlemeyerek camiyi tahliye etmeyi reddetti.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Frans\u0131z tabur komutan\u0131 Tevfik Bey&#8217;e, &#8220;Siz asker de\u011fil misiniz, buras\u0131n\u0131 tahliye ederek bize teslim etmeniz i\u00e7in emir almad\u0131n\u0131z m\u0131?&#8221; der.<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Binba\u015f\u0131 Tevfik Bey&#8217;in yan\u0131t\u0131 \u015f\u00f6yle olur: &#8220;Evet ben de bir askerim. Bir asker oldu\u011fum i\u00e7in sizi, ben sa\u011f oldu\u011fum s\u00fcrece bu kap\u0131dan ge\u00e7irmeyece\u011fim. Ben ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk&#8217;\u00fcm ve M\u00fcsl\u00fcman\u0131m ve buras\u0131 da benim mukaddes mabedimdir. En b\u00fcy\u00fck \u00e2mir olan vicdan\u0131mdan ald\u0131\u011f\u0131m emirle sizi buraya sokmayaca\u011f\u0131m. \u015eayet cebren girmeye te\u015febb\u00fcs edecek olursan\u0131z, i\u015fte size ilk cevap verecek olan a\u011f\u0131r makinal\u0131lar. Yaln\u0131z bu kadar de\u011fil; e\u011fer bunlar maksad\u0131 temin etmezse caminin d\u00f6rt k\u00f6\u015fesine kafi miktarda tahrip kal\u0131b\u0131 yerle\u015ftirdim. Her \u015feye ra\u011fmen te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fczde \u0131srar ederseniz bu koca mabed bu taburun \u00fczerine \u00e7\u00f6kecektir ve siz bu mabede giremeyeceksiniz&#8230;&#8221;<\/p>\n<table border=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><strong><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; B\u00f6ylece Frans\u0131z taburu \u00e7ekilir, Ayasofya i\u015fgal edilemez.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>H\u0131ristiyan \u00e2lemi, y\u00fczy\u0131llar boyunca Ayasofya&#8217;n\u0131n tekrar kilise olmas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131p durdu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ayasofya&#8217;n\u0131n kilise olmas\u0131, \u0130stanbul&#8217;un Bat\u0131 taraf\u0131ndan T\u00fcrklerden geri al\u0131nmas\u0131 gibi bir olay olur. Bu derece \u00f6nemli bir simge&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bat\u0131l\u0131&#8217;n\u0131n tarih bilinci ve y\u00fczy\u0131llard\u0131r bu konuda de\u011fi\u015fmeyen tutumu son derece \u00f6\u011fretici.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>1934&#8217;te halen tart\u0131\u015fmal\u0131 olan bir kararnameyle ve Celal Bayar&#8217;\u0131n anlat\u0131m\u0131na g\u00f6re, Balkan Pakt\u0131&#8217;nda Yunanl\u0131lara jest olsun diye, o d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131nda siyasi bir kararla, Ayasofya m\u00fczeye \u00e7evrildi. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bug\u00fcnlerde Amerika&#8217;da yeni bir kampanya ba\u015flad\u0131. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Kamuoyu \u00f6n\u00fcnde kampanyay\u0131 ba\u015flatan ki\u015fi olarak Kris Spiru g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&nbsp;Spiru, Demokrat Parti&#8217;nin New Hampshire eyaleti eski ba\u015fkan\u0131 ve Yunan-Amerikan Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ge\u00e7en aylar d\u00fczenlenen bir toplant\u0131 ile Manhattan`da bir \u00f6rg\u00fct kuran Spiru, hedefinin Ayasofya&#8217;y\u0131 &#8220;Ortodokslu\u011fun kraliyet merkezine&#8221; d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek oldu\u011funu belirtti. Spiru, Ayasofya&#8217;n\u0131n kilise olarak ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvurabilecekleri hukuki mercilerden birisinin Strazburg`daki \u0130nsan ve Dini Haklar Mahkemesi oldu\u011funu ifade etti.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bu ka\u00e7\u0131nc\u0131 kampanyad\u0131r, Bat\u0131&#8217;dan T\u00fcrkiye&#8217;ye yap\u0131lan ka\u00e7\u0131nc\u0131 Ayasofya bask\u0131s\u0131d\u0131r? <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>T\u00fcrkiye, b\u00fct\u00fcn bu dayatmalar\u0131 art\u0131k ciddiye almadan Ayasofya&#8217;y\u0131 Fatih&#8217;in vasiyetine uygun olarak eski konumuna getirmeli. Ayasofya, yeniden &#8220;B\u00fcy\u00fck Fetih Camii&#8221; olarak toplum hayat\u0131nda yer almal\u0131, kap\u0131lar\u0131n\u0131 halka ibadet i\u00e7in a\u00e7mal\u0131. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bunun irticayla, yobazl\u0131kla falan ilgisi yok.<\/em><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ayasofya, kendisini &#8220;\u0130slamc\u0131&#8221;, &#8220;sa\u011fc\u0131&#8221;, &#8220;solcu&#8221;, &#8220;Kemalist&#8221;, &#8220;T\u00fcrk\u00e7\u00fc&#8221;, &#8220;Milliyet\u00e7i&#8221; olarak ifade eden, hangi g\u00f6r\u00fc\u015fte olursa olsun her kesimin destek vermesi gereken; sadece iktidar\u0131n-muhalefetin, \u015fu ya da bu siyasi partinin meselesi de\u011fil, egemenli\u011fin bir simgesi, T\u00fcrkiye&#8217;nin meselesidir.<a title=\"_ftnref5\" href=\"#_ftn5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p><a title=\"_ftn1\" href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> &nbsp;5.7.2006 \/ Ayd\u0131n Candabako\u011flu \/ Terc\u00fcman<\/p>\n<p><a title=\"_ftn2\" href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> 08.07.2006 \/ Mehmet \u015eevket Eygi \/ Milli Gazete<\/p>\n<p><a title=\"_ftn3\" href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> Handan \u00d6zduygu \/ Netpano. com \/ 30.04.2006<\/p>\n<p><a title=\"_ftn4\" href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> Hakan Y\u0131lmaz \u00c7elebi-Judasofya Pegasus yy. \u0130ST. 2006)<\/p>\n<p><a title=\"_ftn5\" href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> U\u011fur Y\u0131ld\u0131r\u0131m \/ Jeopolitik. Say\u0131:31 A\u011fustos 2006<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Papa, yak\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;ye gelecek. Ve \u00f6zellikle Ayasofya&#8217;y\u0131 ziyaret edecek. &#8220;Ayasofya&#8217;n\u0131n cami olmaktan kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yeniden Kilise yap\u0131lmaya haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131&#8221; mesaj\u0131n\u0131 verecek.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye ziyareti \u00f6ncesi, Almanya&#8217;da, \u0130slamiyete ve Hz.Peygamber Efendimize a\u00e7\u0131kca hakaret ve iftira etmesi de, \u015feytani bir cesaret g\u00f6stergesidir. \u0130\u015fte bu hayas\u0131z ve pervas\u0131z adam\u0131n Ayasofya&#8217;ya girmesine ve dua etmesine izin verilmemelidir.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[287,288,289],"class_list":["post-19","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekim-2006","tag-ayasofya","tag-turkiye","tag-bagimsizlik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}