{"id":1983,"date":"2011-02-25T11:20:47","date_gmt":"2011-02-25T11:20:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2011\/02\/25\/osmanli-sarayinda-harem\/"},"modified":"2011-02-25T11:20:47","modified_gmt":"2011-02-25T11:20:47","slug":"osmanli-sarayinda-harem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2011\/mart-2011\/osmanli-sarayinda-harem\/","title":{"rendered":"OSMANLI SARAYINDA HAREM"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;   <\/p>\n<p> <b><i>\u201cMaalesef \u00fclkemizde ba\u015flayan ve Osmanl\u0131 kad\u0131nefendilerini konu alan tarih\u00ee roman furyas\u0131 ile birlikte ge\u00e7mi\u015fimizin nas\u0131l bu kadar ac\u0131mas\u0131zca karalanabilece\u011fini ve masum insanlara nas\u0131l bu kadar kolay iftira at\u0131labilece\u011fini hayretle izliyoruz.\u201d <\/i><\/b>Diye ba\u015flayan tespit ve serzeni\u015fler hakl\u0131yd\u0131: <\/p>\n<p>Safiye Sultan ile ba\u015flayan; Bir H\u00fcrrem Masal\u0131, Nurbanu, Hatice Sultan ve Kiraze ile devam eden bu karalama kampanyas\u0131nda, Osmanl\u0131 kad\u0131nefendilerinin \u00e7\u0131karc\u0131, d\u00fcnyac\u0131, makam ve mevki h\u0131rsl\u0131s\u0131 ve gayri ahlaki tav\u0131rl\u0131 g\u00f6sterilmeleri do\u011frusu tam bir bedbahtl\u0131k, hatta k\u00fcstahl\u0131kt\u0131. Bu kitaplar\u0131 kaleme alanlar\u0131n ciddi birer tarih\u00e7i olmamalar\u0131 bir yana, d\u00fcnyay\u0131 y\u00f6neten bir saray\u0131n mensuplar\u0131na ithaf edilen ak\u0131l almaz hafiflikler de asl\u0131nda ger\u00e7eklerle ba\u011fda\u015fmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc romanlarda bu kad\u0131nefendilere yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan tav\u0131rlar, Osmanl\u0131 Harem Sistemi denilen ve \u00e7o\u011fu s\u00f6zl\u00fc kurallara ba\u011fl\u0131 disiplinli bir m\u00fcessesede sergilenmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan davran\u0131\u015flard\u0131. Valide sultan idaresindeki haremde padi\u015fah bile g\u00f6nl\u00fcnce hareket etme serbestli\u011finden uzakt\u0131.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda sorun, i\u00e7imizdeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bile hemen her konuda y\u00fczlerini Avrupa&#8217;ya d\u00f6nerek d\u00fc\u015f\u00fcnmelerinden kaynaklan\u0131yordu. Bu onlar gibi d\u00fc\u015f\u00fcnme, sadece onlar\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131 dikkate alma, hayat\u0131 bir Avrupal\u0131 g\u00f6z\u00fc ile yorumlama hastal\u0131\u011f\u0131yd\u0131. H\u00e2lbuki bir toplumu en iyi analiz edecek ki\u015filer o topraklar\u0131n insanlar\u0131d\u0131r. Bizi ancak en iyi bizler anlar\u0131z. \u00c7ok basit birka\u00e7 misalle olay\u0131 izah edelim. Mesela taht deyince ne geliyor akl\u0131n\u0131za? Koltuk gibi kollar\u0131n\u0131z\u0131 kas\u0131larak yanlar\u0131na koydu\u011funuz bir saltanat ve \u015fa\u015faa otura\u011f\u0131!.. H\u00e2lbuki Osmanl\u0131&#8217;da taht; oturmal\u0131\u011f\u0131 geni\u015f, arkas\u0131 \u015filtelerle beslenen ve ki\u015filerin ba\u011fda\u015f kurarak oturdu\u011fu, ba\u015foda oturmal\u0131\u011f\u0131 formunda yerlerdir. Ve bug\u00fcn Topkap\u0131 Saray\u0131&#8217;nda, Arz Odas\u0131&#8217;nda, padi\u015fah\u0131n en \u00fcst d\u00fczey el\u00e7ileri bile kabul\u00fcnde oturdu\u011fu bize has \u015fekli ile orada h\u00e2l\u00e2 durmaktad\u0131r. Ya da hemen bir\u00e7ok padi\u015fah\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 Has Oda&#8217;daki tahta bak\u0131n. S\u00f6yledi\u011fimden farkl\u0131 bir \u015fey g\u00f6rmeyeceksiniz. Peki, neden birileri y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f bir Kanuni&#8217;yi h\u00e2l\u00e2 sandalye tepesinde hayal etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r? \u00c7\u00fcnk\u00fc kafalar\u0131 bu topraklar\u0131n insan\u0131 gibi i\u015flemiyor da ondan. Bu \u00f6rne\u011fi \u00e7e\u015fitlendirelim. Peki, saray deyince ne geliyor akl\u0131n\u0131za? Ben s\u00f6yleyeyim; i\u00e7inde bir kral, bir krali\u00e7e ve onlara hizmet eden y\u00fczlerce hizmet\u00e7inin bar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 mek\u00e2nlar \u00f6yle de\u011fil mi? Aynen bize \u00e7ocuklu\u011fumuzdan beri anlat\u0131lan Avrupa k\u00f6kenli masallarda oldu\u011fu gibi. Ve y\u00fczy\u0131llar boyunca Avrupa kraliyetlerinde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi. Hay\u0131r, bizde tamamen farkl\u0131d\u0131r. Bizde saray\u0131 g\u00f6rmek isteyen Sel\u00e7uklu&#8217;nun Bey\u015fehir G\u00f6l\u00fc k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Kubat Abad&#8217;\u0131na, ya da Konya Alaaddin Tepesi&#8217;ne kondurulan K\u0131l\u0131\u00e7arslan K\u00f6\u015fk\u00fc&#8217;ne bakmal\u0131d\u0131r, daha elle tutulur bir yer g\u00f6rmek i\u00e7in Edirne&#8217;deki Saray-\u0131 Atik ya da Saray-\u0131 Cedid denilen Topkap\u0131 Saray\u0131&#8217;n\u0131 g\u00f6r\u00fcp anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r, o zaman bizde saray\u0131n bir y\u00f6netim ve e\u011fitim merkezi oldu\u011funu kavrayacakt\u0131r. Zaten bu y\u00fczden Fatih Sultan Mehmet Han, Topkap\u0131 Saray\u0131&#8217;n\u0131 yapt\u0131r\u0131rken, Bab\u00fc&#8217;s-Selam (Selam Kap\u0131s\u0131)&#8217;\u0131n \u00fczerine neden Dar\u00fc&#8217;l-\u0130lim (\u0130lim Evi) yazd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131?<\/p>\n<div>\n<p><b>Bat\u0131l\u0131 ak\u0131l bu sisteme yabanc\u0131yd\u0131<\/b><\/p>\n<p>Bahsetti\u011fim saraylarda hemen hep iki avlu bulunmaktad\u0131r. Birinci avlu Birun, ikinci avlu Enderun ad\u0131 ile adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u0130lk avlu, devleti ve d\u00fcnyay\u0131 y\u00f6netecek kadronun istihdam edildi\u011fi mek\u00e2nlar, ikinci avlu ise ileride devleti y\u00f6netecek kadrolar\u0131n yeti\u015ftirildi\u011fi bir okul konumundad\u0131r. Buraya d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan, k\u0131z\u0131 ve erke\u011fi ile en zeki, en g\u00f6steri\u015fli \u00e7ocuklar getirilir ve ciddi bir e\u011fitime tabi tutulurlard\u0131. Yedi s\u0131n\u0131ftan olu\u015fan Enderun&#8217;da K\u00fc\u00e7\u00fck Oda, B\u00fcy\u00fck Oda, Seferliler Dairesi, Ku\u015fhane, Hazine Dairesi, Kilerhane ve Has Daire ad\u0131 ile b\u00f6l\u00fcmler olup, \u00f6\u011frenciler s\u0131n\u0131flar halinde de\u011fil ferdi ba\u015far\u0131lar\u0131na g\u00f6re kademe atlarlard\u0131. Herkes en son kademeye ula\u015famaz ve gelebildi\u011fi son kademeden uygun g\u00f6reve atan\u0131rlard\u0131. Ancak son kademe, yani Has Daire&#8217;ye ula\u015fabilenler ileride sadrazaml\u0131\u011fa y\u00fckselebilirdi. Son s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frenciler Has Odal\u0131lar olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve say\u0131lar\u0131 39 olan bu en k\u0131demli Enderunlular bizzat padi\u015fah\u0131n yat\u0131l\u0131 olarak kald\u0131\u011f\u0131 Has Oda&#8217;n\u0131n yan odalar\u0131nda ikamet ederlerdi. Onlar\u0131n birincil vazifeleri padi\u015fah\u0131 takip etmek, yani bir nevi staj g\u00f6rmekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc devlet ad\u0131na her \u015fey padi\u015fah\u0131n etraf\u0131nda d\u00f6nmekteydi. Bug\u00fcn padi\u015fah portrelerinin sergilendi\u011fi salonlar asl\u0131nda bir d\u00f6nem Enderunlular\u0131n yatakhaneleri idi. Ve bu \u00f6\u011frenciler 24 saat iki\u015fer ki\u015fi olarak padi\u015fah\u0131n yan\u0131nda durur, hem g\u00f6zler hem de e\u011fitimine destek verirlerdi. Hatta padi\u015fah gece uyurken bile bu n\u00f6betlerini ihmal etmezlerdi. \u0130kincil vazifeleri ise yine bu dairelerin duvarlar\u0131ndaki g\u00f6mme dolaplarda muhafaza edilen Mukaddes Emanetler&#8217;in bak\u0131m\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmekti. D\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Enderun Avlusu&#8217;na al\u0131nan acemi \u00f6\u011frenciler \u00f6nce K\u00fc\u00e7\u00fck ve B\u00fcy\u00fck Odalarda kal\u0131rken derslerinin yan\u0131nda saray ve mutfak hizmetlerinde e\u011fitilip diplomat olarak yeti\u015ftirilirlerdi. B\u00f6ylece gurur ve kibirden ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131p edepli, erdemli ve becerikli kadrolar haline gelirlerdi. Sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f Seferliler Dairesi&#8217;nde saray elbiselerinin bak\u0131m\u0131 sorumlulu\u011fu verilirdi. Ku\u015fhane&#8217;ye y\u00fckselenlere saray ku\u015flar\u0131 emanet ediliyor, ard\u0131ndan saray\u0131n i\u00e7 hazinesi emanet ediliyordu. Fark\u0131ndaysan\u0131z sorumluluk durmadan art\u0131yordu. Sondan bir \u00f6nceki daire Kilerhane geliyordu. Art\u0131k avlunun t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131ndan onlar sorumluydu. Bir nevi ad\u0131m ad\u0131m idarecilik \u00f6\u011fretiliyordu. Son dairede ise bizzat padi\u015fah\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131nda bulunuyor ve onlara en Kutsal E\u015fyalar emanet ediliyordu. Bir sonraki vazifelerinde ise \u00e7ok daha mukaddes bir emaneti Milletin, \u00fclkenin ve insanl\u0131k \u00e2leminin sorumlulu\u011funu y\u00fckleniyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Sorar\u0131m size, Avrupa&#8217;n\u0131n hangi kraliyetinde b\u00f6yle bir sistemden bahsedilebilir? Hangi Bat\u0131l\u0131 kafa bu sistemi basit g\u00f6zlemlemelerle anlayabilir? 17. yy&#8217;da \u0130stanbul&#8217;a gelen bir yabanc\u0131 gezginin Enderun \u00f6\u011frencilerini g\u00f6zlemlerken yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fu yoruma ne demeli; &#8220;Bu sarayl\u0131lar burunlar\u0131ndakileri bile yere atmay\u0131p yanlar\u0131ndaki bir bezin i\u00e7inde saklayacak kadar cimri ve hasisler&#8221;. Orta\u00e7a\u011f karanl\u0131\u011f\u0131nda debelenen Avrupa&#8217;n\u0131n mimsiz medeniyeti (Deniyet-a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k zihniyeti) burnunu mendile silmeyi ve \u00e7evreyi kirletmemeyi nereden bileceklerdi?<\/p>\n<p>Peki, bu ha\u00e7l\u0131 kafal\u0131lar sizin saray\u0131n\u0131zdaki Harem&#8217;i anlayabilir miydi? Maalesef hay\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n hay\u00e2dan yoksun anlay\u0131\u015f\u0131nda, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan getirilen se\u00e7me k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n toplu halde bir yerde istihdam\u0131, \u015fehevi duygulardan ba\u015fka bir nedenle izah edilemezdi. H\u00e2lbuki burada verilen ciddi e\u011fitim sonras\u0131nda bu k\u0131zlar tek tek Enderun&#8217;un erkek b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden mezun olan ve devletin farkl\u0131 kademelerine tayin edilen delikanl\u0131lar ile evlendirilirdi. \u00dc\u015fenmezseniz a\u00e7\u0131n Osmanl\u0131 sadrazamlar\u0131 hakk\u0131nda bir eser al\u0131n ve bak\u0131n bakal\u0131m alt\u0131 as\u0131rl\u0131k s\u00fcrede avlunun bir taraf\u0131ndan mezun olan ve ileride sadrazaml\u0131\u011fa kadar gelen ki\u015filer kimlerle evlenmi\u015ftir? Bir padi\u015fah oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. O\u011flunuz var ve evlendireceksiniz. Elinizin alt\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en kaliteli ve kabiliyetli k\u0131z okulu olan Duhteran-\u0131 H\u00fcmayun (Harem) var, tabii ki oradan se\u00e7ilirdi. Ama adaba g\u00f6reydi. \u00d6yle s\u0131raya dizmeler falan, Oryantalistlerin kendi i\u011fren\u00e7 dima\u011flar\u0131nda salya ak\u0131tarak kurduklar\u0131 hayallerden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Birtak\u0131m Oryantalist karalamalar\u0131n\u0131 baz alarak haz\u0131rlanan roman ya da senaryolar nedense hep padi\u015fah ya da \u015fehzadelerin haremdeki k\u0131zlarla evliliklerini sapt\u0131rarak verirken, ne hikmetse padi\u015fah k\u0131zlar\u0131n\u0131n da ayn\u0131 avlunun kar\u015f\u0131 taraf\u0131ndaki, hem de yabanc\u0131 \u00fclkelerden getirilmi\u015f hatta ba\u015fka \u0131rklara mensup delikanl\u0131larla evlendirildiklerini hep g\u00f6rmezden gelirlerdi. \u00d6rnek mi istiyorsunuz, al\u0131n size R\u00fcstem Pa\u015fa. Siz koskoca Kanuni Sultan S\u00fcleyman olacaks\u0131n\u0131z ve biricik k\u0131z\u0131n\u0131z Mihrimah Sultan&#8217;\u0131 H\u0131rvat as\u0131ll\u0131 bir delikanl\u0131 ile evlendireceksiniz! \u0130\u015fte Osmanl\u0131 b\u00f6yleydi. Irk\u00e7\u0131l\u0131k, s\u0131n\u0131f\u00e7\u0131l\u0131k de\u011fil, \u00f6nemli olan liyakatti. \u00c7al\u0131\u015fkanl\u0131k, do\u011fruluk ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck \u00f6nemli ve \u00f6ncelikliydi. Mihrimah Sultan&#8217;\u0131n evlilik ya\u015f\u0131 geldi\u011finde en m\u00fcnasip aday arand\u0131\u011f\u0131nda isti\u015fareler R\u00fcstem Pa\u015fa&#8217;y\u0131 g\u00f6stermi\u015f ve izdiva\u00e7 konusunda teredd\u00fct edilmemi\u015ftir.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p><b>Harem nas\u0131l ve ne ama\u00e7l\u0131yd\u0131? <\/b><\/p>\n<p>Peki, neydi bu Harem dairesi? Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re, han\u0131mlara ait bu mekanlara rahat\u00e7a girip \u00e7\u0131k\u0131labilir, onlarla serbest\u00e7e oturup e\u011flenilirdi.. Siz bu tav\u0131rlar\u0131 2000&#8217;lerin d\u00fcnyas\u0131nda bile yapamazken o g\u00fcnlerde bu nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi? Bir \u00fcniversitenin Kredi Yurtlar Kurumu&#8217;ndaki k\u0131zlara ait binaya, sorar\u0131m, hangi erkek rahatl\u0131kla girip \u00e7\u0131kabilirdi? Bir kere Harem&#8217;in plan \u015femas\u0131na insafl\u0131ca bir bak\u0131\u015f bile b\u00f6yle bir durumun s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterirdi. \u00d6nce Arabalar Kap\u0131s\u0131&#8217;ndan i\u00e7eriye, Kara A\u011falar Dairesi&#8217;ne girilirdi. Ard\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir kap\u0131 gelir \u00f6n\u00fcn\u00fcze. \u00dczerinde &#8220;Peygamberin evlerine izinsiz girmeyin&#8221; ayeti kerimesi yaz\u0131vermektedir. Sonra bir antre. Oradan k\u0131z \u00f6\u011frencilere ait ko\u011fu\u015flara giden uzunca bir koridor \u00e7\u0131kard\u0131.&nbsp; Koridorun i\u00e7i boydan boya mutfak bankosu gibi bir tezg\u00e2ha sahipti. Ayr\u0131ca her iki yan\u0131 geni\u015f kanatl\u0131 kap\u0131larla kapal\u0131 vaziyette. Kara a\u011falar ellerinde yemek sinileri ile buraya gelir, kendi cenahlar\u0131ndaki kap\u0131lar\u0131 a\u00e7ar, sinileri bu ta\u015f tezg\u00e2hlara b\u0131rak\u0131r ve geri \u00e7\u0131karak kap\u0131y\u0131 \u00f6rterlerdi. Han\u0131mlar taraf\u0131na haber gider, onlar da kendi taraflar\u0131ndaki kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131p sinileri i\u00e7eriye g\u00f6t\u00fcr\u00fcrlerdi. Bir yemek sinisi al\u0131\u015fveri\u015finde bile bir erkek ile bayan y\u00fcz y\u00fcze gelmezken bu harem masallar\u0131n\u0131 nereden ve nas\u0131l bir cesaretle uyduruyorlar, anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00d6zetle &#8220;Ayinesi i\u015ftir ki\u015finin lafa bak\u0131lmaz&#8221; diyelim. Kanuni&#8217;yi mi merak ediyoruz yoksa H\u00fcrrem Sultan&#8217;\u0131 m\u0131? Eserlerine bakal\u0131m: \u0130stanbul Haseki K\u00fclliyelerinden, Mekke, Kud\u00fcs ve Rodos Haseki K\u00fclliyelerine, her t\u00fcrl\u00fc imk\u00e2n ve iktidara sahip olmas\u0131na ra\u011fmen s\u0131cak aile yuvas\u0131n\u0131 ve saltanat rahatl\u0131\u011f\u0131m\u0131 b\u0131rak\u0131p, ilay\u0131 Kelimetullah u\u011frunda ve yery\u00fcz\u00fcnde bar\u0131\u015f ve bereket nizam\u0131n\u0131 kurma yolunda y\u0131llarca seferden sefere ko\u015fan e\u015fi Kanuni\u2019ye yazd\u0131\u011f\u0131 edep ve sanat y\u00fckl\u00fc mektuplar\u0131n\u0131 inceleyelim. Maa\u015flar\u0131 ile pahal\u0131 m\u00fccevher ve ipekli giysiler almak varken hay\u0131rda sarf etme fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131n\u0131 anlamaya gayret edelim. Kendi \u015fanl\u0131 tarihimize ve ceddimize, gavurlar\u0131n g\u00f6z\u00fc ve s\u00f6z\u00fc ile bakmaktan vazge\u00e7elim.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> H\u00fcrrem Sultan\u2019\u0131n Yahudi d\u00f6nmeli\u011fini, Kanuni S\u00fcleyman\u2019\u0131n bunu bilerek idare etmekli\u011fini ise ayr\u0131 bir siyaset ve strateji meselesi olarak de\u011ferlendirelim.<\/p>\n<p><b>Gavur \u00e2\u015f\u0131klar\u0131 Tarihimizi ve Kanuni\u2019yi Anlayamazd\u0131!<\/b><\/p>\n<p><b>K\u00e2inat \u0130l\u00e2h\u00ee Kudret ve \u0130rade\u2019nin; Kur\u2019an, ilahi hikmet\u2019in; tarih de Kader&#8217;in kitaplar\u0131 olarak bize Allah&#8217;\u0131 tan\u0131tan d\u00f6rt k\u00fcll\u00ee kaynakt\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;de &#8220;tarih felsefesi&#8221; denilen, ge\u00e7mi\u015fin tahkik ve tahlili \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f cidd\u00ee bir \u00e7al\u0131\u015fma malesef yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/b><\/p>\n<p>Nas\u0131l her bir e\u015fya bir hakikatin, manev\u00ee bir man\u00e2 ve mahiyetin fizik\u00ee \u00e2lemde ald\u0131\u011f\u0131 bir \u015fekilse, her bir hadise de yine bir hakikatin, manev\u00ee bir man\u00e2 ve mahiyetin zahir olmas\u0131d\u0131r. Cehalet ve taklitcili\u011fin yayg\u0131n oldu\u011fu \u00fclkemizde ger\u00e7ek tarih\u00e7inin var olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Ya\u015fayan en b\u00fcy\u00fck tarih\u00e7imiz kab\u00fbl edilen Halil \u0130nalc\u0131k&#8217;\u0131n bile bir TV kanal\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin ilk padi\u015fahlar\u0131n\u0131n Alev\u00ee olabilece\u011fini s\u00f6ylemesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r. Demek ki en b\u00fcy\u00fck tarih\u00e7imiz bile Alev\u00eeli\u011fi de, S\u00fcnn\u00eeli\u011fi de, Osmanl\u0131 tarihini anlamak i\u00e7in bir tarih\u00e7inin mutlaka bilmesi gereken \u0130sl\u00e2m&#8217;iyeti de bilmiyordu. Bunun gibi, ya\u015fayan bir di\u011fer b\u00fcy\u00fck tarih\u00e7imiz \u0130lber Ortayl\u0131&#8217;n\u0131n da ayn\u0131 TV kanal\u0131nda Bedi\u00fczzaman hakk\u0131nda bir sat\u0131rl\u0131k bile do\u011fru bilgi sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Bedi\u00fczzaman, Me\u015frutiyet d\u00f6nemi Osmanl\u0131s\u0131&#8217;n\u0131n en etkili \u015fahsiyetlerinden bir zatt\u0131r. Bedi\u00fczzaman&#8217;\u0131 bilmeyen, Me\u015frutiyet d\u00f6nemini anlayamayaca\u011f\u0131 gibi, Cumhuriyet d\u00f6nemini hi\u00e7 anlayamayacakt\u0131r. En b\u00fcy\u00fck tarih\u00e7ilerimizin bu seviyede oldu\u011fu bir \u00fclkede mal\u00fbm ve marazl\u0131 medya \u00fcr\u00fcn\u00fc bir eser ve filmler elbette \u00e7arp\u0131k ve sap\u0131k olacakt\u0131r. Kanun\u00ee gibi insanl\u0131k tarihinin devlerinden bir \u015fahsiyeti basit bir keyif d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc g\u00f6stermek elbette sahtek\u00e2rl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Otuz \u00fc\u00e7\u00fc d\u00e2hil Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131n\u0131, onlar\u0131n \u00f6zellikle onuncusunu Kanun\u00ee&#8217;nin te\u015fkil etti\u011fi ilk onunu, IV. Murad&#8217;\u0131, II. Abd\u00fclhamid&#8217;i, hatt\u00e2 Vahid\u00fcddin\u2019i, ne s\u00f6z\u00fcmona san&#8217;atk\u00e2rlar ve tarih\u00e7i taslaklar\u0131 ne de ekran konu\u015fma \u015fehvetine tutulmu\u015f g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0131l\u0131ml\u0131 il\u00e2hiyat\u00e7\u0131lar\u0131 elbette anlayamayacakt\u0131r. Fatih, Yavuz ve Kanun\u00ee&#8217;nin yapt\u0131klar\u0131na dikkatle bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hadis-i \u015feriflerde \u00e2hir zamanda Hz. Mehd\u00ee&#8217;nin ula\u015faca\u011f\u0131 buyrulan hedefe ba\u015f koymu\u015f insanlar olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, Hz. Mehd\u00ee&#8217;nin g\u00f6lgesinde seyrus\u00fcl\u00fbk etmi\u015flerdir. Onlar, peygamberlik d\u0131\u015f\u0131nda, \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesi tarihte s\u0131rayla Hz. Musa veya Hz. \u0130brahim&#8217;in (imam), Hz. Davut (halife) ve Hz. S\u00fcleyman&#8217;\u0131n (melik) bizim tarihimize vurmu\u015f g\u00f6lgeleri konumundad\u0131r. Bug\u00fcn maalesef alkolle, pornoculukla, e\u011flence ile anar\u015fi ile beyinleri kirletilip k\u00f6rletilen nesillerin kavramakta zorluk \u00e7ekti\u011fi 21 ya\u015f\u0131nda \u0130stanbul&#8217;u fetheden Fatih&#8217;i as\u0131l b\u00fcy\u00fck yapan bu ideal ve inan\u00e7t\u0131r. G\u00fcng\u00f6rm\u00fc\u015f koca \u00c7andarl\u0131 Halil Pa\u015fa&#8217;n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda &#8220;Ya \u0130stanbul beni al\u0131r ya ben \u0130stanbul&#8217;u!&#8221; azmini g\u00f6sterebilen Fatih&#8217;in ideal ve ufuklar\u0131, hatt\u00e2 \u00c7andarl\u0131&#8217;y\u0131 azledebilme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yan\u0131nda \u0130stanbul&#8217;un fethi bile \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131r. 26 ya\u015f\u0131nda tahta ge\u00e7ip hemen Rodos&#8217;u fethetmi\u015f, ard\u0131ndan Moha\u00e7&#8217;ta tarihin en m\u00fcthi\u015f meydan sava\u015flar\u0131ndan birinde iki saatte Orta Avrupa&#8217;n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc devletini yerle bir etmi\u015f, \u00e2deta at s\u0131rt\u0131ndan inmemi\u015f, cephede \u015fahadet \u015ferbetini i\u00e7mi\u015f, y\u00fcksek siyaset ve stratejisiyle Bak\u00ee&#8217;si, Fuzul\u00ee&#8217;si, Sinan&#8217;\u0131, Ebu&#8217;s-Suud&#8217;u ve daha niceleriyle insanl\u0131k tarihinin en parlak sayfalar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015f bir zirve \u015fahsiyet olan Kanuniye ma\u011fma tabakas\u0131ndan bakanlar\u0131n, ancak kendi bo\u011fulmu\u015fluklar\u0131n\u0131 resmedecekleri unutulmamal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p><b>Muhte\u015fem \u00e7arp\u0131kl\u0131k s\u0131r\u0131tmaktayd\u0131<\/b><\/p>\n<p>\u0130stiklal Mar\u015f\u0131 \u015fairimiz Mehmet Akif&#8217;in &#8220;Donanma ilerlerken muzafferan ileri \/ \u00dczengi \u00f6pmeye hasretti Garb&#8217;\u0131n el\u00e7ileri&#8221; \u015feklindeki m\u0131sralar\u0131 daha \u00e7ok Kanuni d\u00f6nemi i\u00e7in s\u00f6ylenmi\u015ftir. Kanuni d\u00f6nemini filme alacak bir y\u00f6netmen, mehter mar\u015flar\u0131nda ifade edildi\u011fi \u00fczere, Avrupa i\u00e7lerine ak\u0131nlar d\u00fczenleyen ecdad\u0131m\u0131z\u0131n \u015fanl\u0131 zaferlerini ekranlara getirmeli: &#8220;Allah yoluna cenk edelim, \u015fan alal\u0131m \u015fan \/ Kur&#8217;an&#8217;da zafer vaadediyor Hazreti Yezdan.&#8221;<\/p>\n<p><b>Ecdad\u0131m\u0131z\u0131 Oryantal danslar ve \u00e7alg\u0131lar e\u015fli\u011finde \u201cvur patlas\u0131n, \u00e7al oynas\u0131n\u201d t\u00fcr\u00fcnden bir zevku sefa d\u00fc\u015f\u00fck\u00fcn\u00fc gibi g\u00f6stermek, e\u011fer s\u00fct\u00fcbozukluk ve soysuzluk de\u011filse mutlaka bir ahmakl\u0131k alametidir. Kanuniyi babas\u0131n\u0131n cenazesi ortada dururken e\u011flenceye devam eden (!) bir padi\u015fah gibi resmetmek e\u011fer cahillik de\u011filse mutlaka terbiyesizliktir. Oysa Frans\u0131zlar\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f komutan\u0131 Napolyon Bonapart bile : : &#8220;Osmanl\u0131&#8217;y\u0131 b\u00fcy\u00fck ve \u00fcst\u00fcn yapan iki meziyet var: Erke\u011finin cesaretli, kad\u0131n\u0131n\u0131n iffetli olmas\u0131.&#8221;demi\u015ftir.<\/b><\/p>\n<p>S\u00f6z konusu dizi halk\u0131m\u0131zdan hakl\u0131 bir tepki \u00e7ekmi\u015ftir.&#8221;Kanuni&#8221;adl\u0131 roman\u0131n yazar\u0131 Okay Tiryakio\u011flu &#8220;Yabanc\u0131lar izlesin diye haz\u0131rlanm\u0131\u015f Bat\u0131l\u0131lar\u0131n hayal d\u00fcnyas\u0131na hitap eden bir dizi&#8221; diye de\u011ferlendirmi\u015fti. Mustafa Arma\u011fan &#8220;Bir padi\u015fah\u0131 zevk, sefa d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc gibi g\u00f6stermek toplumu idealsizle\u015ftirir&#8221; demi\u015fti.<\/p>\n<p>A\u00e7ar bakars\u0131n\u0131z \u0130smail Hakk\u0131 Uzun\u00e7ar\u015f\u0131l\u0131&#8217;y\u0131, \u0130smail Hami Dani\u015fmend&#8217;in Kronolojisi&#8217;ni, Y\u0131lmaz \u00d6ztuna&#8217;y\u0131, Hammer&#8217;i&#8230; Bunlar\u0131n eserlerinden M\u00fcneccimba\u015f\u0131, A\u015f\u0131k Pa\u015fazade ve Naima gibi \u00fcstadlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri nakledilmi\u015fti. Hi\u00e7birinde Muhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l&#8217;\u0131n &#8216;pompalad\u0131\u011f\u0131&#8217; sap\u0131k ve fas\u0131k S\u00fcleymana yer verilmemi\u015fti. Son seferi Zigetvar&#8217;da sava\u015f meydan\u0131nda \u015fehit d\u00fc\u015fen S\u00fcleyman\u2019dan bahsederdi.<\/p>\n<p>Kanuni Trabzon do\u011fumlu&#8230; Bu ilden de ciddi bir tepki geldi. AGD Trabzon \u015eube Ba\u015fkan\u0131 Hayri \u00c7elik bas\u0131na \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapt\u0131: &#8220;Osmanl\u0131, medeniyete ve \u0130slam \u00e2lemine yapt\u0131\u011f\u0131 hizmetlerle an\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir yanda Ebussuud Efendi, bir yanda Mimar Sinan ile insanl\u0131\u011f\u0131n hayranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f; adalet, kanun ve nizama ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla &#8216;Kanuni&#8217; \u00fcnvan\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, Muhibbi mahlas\u0131yla \u015fiirler yazm\u0131\u015f bir padi\u015fah\u0131n b\u00f6ylesi bir dizi ile an\u0131l\u0131yor olmas\u0131 gaflettir. Reyting u\u011fruna tarihimiz tahrif edilmektedir. Muhte\u015fem bir d\u00f6nem &#8220;m\u00fcstehcen cariye hik\u00e2yeleri&#8221; ile karalanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ecdad\u0131m\u0131z\u0131n sapk\u0131n ve \u015fehvet d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6sterilmesine, mahremiyetine dil uzat\u0131lmas\u0131na f\u0131rsat veremeyiz.&#8221; (6.1.2011)<\/p>\n<p><b><i>\u201cDefalarca uyar\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, AKP H\u00fck\u00fcmeti bu ve benzeri tahribatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda duyars\u0131z ve tutars\u0131z tav\u0131rlar sergilemi\u015f RT\u00dcK&#8217;teki mevzuat yetersizli\u011fi benzeri bahanelerin arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Sorumlu Bakan B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7 &#8220;Ben de \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve endi\u015fe i\u00e7indeyim&#8221; t\u00fcr\u00fcnden yak\u0131nmalar i\u00e7ine girmi\u015ftir. H\u00e2lbuki kendisi yak\u0131nma makam\u0131nda de\u011fil, problemi \u00e7\u00f6zme ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri \u00f6nleme mevkiindedir.\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><b>[3]<\/b><\/a><\/i><\/b><\/p>\n<p><b>Kanuni \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131n\u0131 cihat yolunda ve at s\u0131rt\u0131nda harcam\u0131\u015ft\u0131!<\/b><\/p>\n<p>Muhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l dizisiyle yeniden alevlenen &#8216;Osmanl\u0131&#8217;da Harem&#8217; tart\u0131\u015fmalar\u0131na, bu ba\u015fl\u0131kla bir kitab\u0131 bulunan Prof. Dr. Ahmet Akg\u00fcnd\u00fcz de kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. <b><i>&#8220;Harem konusunda as\u0131l \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz nokta, \u00fclkemizde yeti\u015fen Cumhuriyet d\u00f6nemi yazarlar\u0131n\u0131n da, belgelere dayal\u0131 ilm\u00ee ara\u015ft\u0131rma yapmak yerine, yabanc\u0131 yazarlar\u0131 aratmayacak \u015fekilde ve onlar\u0131n yazd\u0131klar\u0131n\u0131 yahut \u00e7izdiklerini aynen taklit ederek yaz\u0131lar kaleme almalar\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n hemen hemen tamam\u0131, do\u011fru olmayan bilgilerdir. H\u00fcrem Sultan bug\u00fcnk\u00fc ilahiyat\u00e7\u0131lara ta\u015f \u00e7\u0131karacak bilgiye sahiptir. Maalesef T\u00fcrkiye&#8217;de televizyon dizileri, sanat\u00e7\u0131lar, romanc\u0131lar ya da bas\u0131n mensuplar\u0131 Osmanl\u0131&#8217;y\u0131 de\u011ferlendirirken Bat\u0131daki tarzlara bakarak h\u00fck\u00fcm vermektedir. Harem ile ilgili Bat\u0131&#8217;da ya da T\u00fcrkiye&#8217;de yap\u0131lan m\u00fcstehcen yay\u0131nlar\u0131n hi\u00e7biri do\u011fru ya da orijinal de\u011fildir. Bunlar Bat\u0131l\u0131lar\u0131n ve bat\u0131l kafal\u0131lar\u0131n hayal \u00fcr\u00fcnleridir. Osmanl\u0131 saray\u0131nda hareme padi\u015fah\u0131n ailesi ve hizmet\u00e7iler d\u0131\u015f\u0131nda kimsenin girmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Tanzimat d\u00f6nemine yani 1839 y\u0131l\u0131na kadar hi\u00e7bir Bat\u0131l\u0131 ve gayrim\u00fcslim buraya girmemi\u015ftir&#8230; <\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>\u00d6mr\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7te biri zaten \u0130stanbul d\u0131\u015f\u0131nda, seferlerde ge\u00e7mi\u015ftir. Geriye kalan k\u0131s\u0131mda ise b\u00fcy\u00fck tarih\u00e7iler ve \u015feyh\u00fclislamlar ile sohbetler etmi\u015f, \u00fclkenin huzur ve refah\u0131 i\u00e7in gayret g\u00f6stermi\u015ftir. Elbette, Padi\u015fah da bir insand\u0131r. Ak\u015famlar\u0131 han\u0131m\u0131 ile beraber olmas\u0131 gayet normaldir. Kald\u0131 ki nik\u00e2hl\u0131 han\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda adalete riayet etmesi de dini bir g\u00f6revdir. Ancak Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131n\u0131n e\u015flerine \u00e7ok az zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 insafl\u0131 Bat\u0131l\u0131 tarih\u00e7iler bile s\u00f6ylemektedir. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131 cephede ge\u00e7en bu padi\u015fah Muhibbi ad\u0131yla \u00f6nemli bir divan kaleme alacak kadar \u015fair, edip ve \u00e2limdir. Kanuni vefat ettikten sonra kabrine Ebu&#8217;s-Suud Efendi&#8217;den ald\u0131\u011f\u0131 fetvalar\u0131n konulmas\u0131 talimat\u0131n\u0131 vermi\u015f: \u015eayet Cenab-\u0131 Allah hesap sorar ise &#8216;Ben fetvas\u0131n\u0131 ald\u0131m ona g\u00f6re davrand\u0131m Yarabbi&#8217; diyece\u011fini belirtmi\u015ftir. Bu padi\u015fah\u0131n gayri \u0130slami bir hayat ya\u015famas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi?<\/i><\/b><\/p>\n<p><b>Cariyeli\u011fin \u015fartlar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Kur\u2019an koymaktayd\u0131<\/b><\/p>\n<p>Bir padi\u015fah&nbsp; veya M\u00fcsl\u00fcman, \u0130slam hukukuna g\u00f6re bir cariye ile de nik\u00e2h k\u0131yabilir. Nik\u00e2h k\u0131yd\u0131\u011f\u0131n\u0131z an, o cariye sizin han\u0131m\u0131z olur. Nik\u00e2h k\u0131yd\u0131\u011f\u0131n\u0131z cariyelerin say\u0131s\u0131 d\u00f6rd\u00fc ge\u00e7emez. Bu \u00f6nemli bir hukuki stat\u00fc. \u015eayet bir \u00e7ocu\u011fu olur ise o cariyeyi h\u00fcr hale getirmek mecburiyetindesiniz.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, harem mektebine al\u0131nan cariyelerin zek\u00e2lar\u0131na, ahlaklar\u0131na ve g\u00fczelliklerine g\u00f6re, evvela haremin hizmet\u00e7i stat\u00fcs\u00fcndeki grubu olan cariye, kalfa ve ustalar makamlar\u0131na ve sonra da Padi\u015fahlar taraf\u0131ndan se\u00e7ilmeleri halinde Padi\u015fah ile kar\u0131 koca hayat\u0131 ya\u015fayan g\u00f6zde, ikbal, kad\u0131n efendi ve neticede valide sultan payelerine kadar y\u00fckselme imk\u00e2nlar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>H\u00fcrrem Sultan konusunda baz\u0131 yanl\u0131\u015f ve kas\u0131tl\u0131 iddialar g\u00fcndeme getirilmektedir. Asl\u0131 ne olur ise olsun. Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin haremine giren ve \u0130slami bir manevi terbiyeden ge\u00e7en \u00e7ok k\u0131ymetli bir han\u0131mefendidir. Kanuniye yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektubunda <b>&#8220;Hoca Sadettin Efendi&#8217;nin eserini okuyorum. Bu gece birinci cildi bitirmek istiyorum. Bu g\u00fcn teravih namaz\u0131na gelemeyece\u011fim.&#8221;demektedir. \u015eunu a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edeyim ki bu eserin bir iki sayfas\u0131n\u0131 bir iki saat i\u00e7inde \u00e7\u00f6zebilecek \u00e7ok az ilahiyat profes\u00f6r\u00fc g\u00f6sterilebilir. Yani H\u00fcrrem Sultan da b\u00f6ylesine bir k\u00fclt\u00fcrl\u00fc han\u0131mefendidir&#8221;.<\/b><\/p>\n<div>\n<p><b>AB Kap\u0131kullar\u0131n\u0131n Kanuni ve Osmanl\u0131 \u0130stismar\u0131:<\/b><\/p>\n<p>Avrupal\u0131lar\u0131n bile &#8220;Muhte\u015fem S\u00fcleyman&#8221; diye sayg\u0131 duydu\u011fu 1. S\u00fcleyman 10. Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 ve \u0130slam halifesi bir se\u00e7kin \u015fahsiyettir.<\/p>\n<p>Babas\u0131 Yavuz Sultan Selim&#8217;den devrald\u0131\u011f\u0131 6.5557.000 km<sup>2<\/sup> Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131 k\u0131rk alt\u0131 y\u0131lda 14.893.000 km<sup>2\u2019<\/sup>ye \u00e7\u0131karm\u0131\u015f bir m\u00fccahittir.<\/p>\n<p>1520 y\u0131l\u0131nda tahta \u00e7\u0131k\u0131\u015f&#8230; Bir y\u0131l sonra Belgrat\u2019\u0131n. Hemen ertesi y\u0131l Rodos\u2019un&#8230; 1526&#8217;da Moha\u00e7, 1534&#8217;de Ba\u011fdat\u2019\u0131n ve Tebriz\u2019in&#8230; D\u00f6rt sene sonra Bo\u011fdan&#8217;\u0131n tamam\u0131n\u0131n Fatihi ve Preveze zaferinin sahibidir.<\/p>\n<p>Kanuni 1541&#8217;de Avrupa\u2019n\u0131n kalbine y\u00f6neldi. Macaristan&#8217;\u0131n tamam\u0131n\u0131, 1543&#8217;te Estergon, 1553&#8217;de Safevi topraklar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131, 1566&#8217;da Zigetvar fethedildi. Zaten Zigetvar fethedilmeden bir g\u00fcn \u00f6nce yani 6 Eyl\u00fcl&#8217;de ve cihat \u00fczerinde Hak&#8217;k\u0131n Rahmetine eri\u015fmi\u015fti.<\/p>\n<p>Kanuni ya\u015fam\u0131 boyunca Devlet-i Aliyeyi, Adalet sistemini y\u00fcceltmek i\u00e7in gayret g\u00f6sterdi. Seferler ve zaferlerle Osmanl\u0131 Devleti&#8217;ni zirveye yerle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Kanuni Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131 anlatmak i\u00e7in bu s\u00fctunlar dar gelir. Bu bak\u0131mdan biz de hat\u0131rat\u0131na h\u00fcrmeten bir iki olay\u0131 okuyucularla payla\u015fal\u0131m istiyoruz.<\/p>\n<p>S\u00fcleymaniye Camii, Kanuni Sultan S\u00fcleyman taraf\u0131ndan Osmanl\u0131 Devletinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve g\u00f6rkemini g\u00f6stermek ad\u0131na in\u015faa ettirildi\u011fi s\u00f6ylenen mabettir&#8230; Malum tarihin en b\u00fcy\u00fck ustas\u0131 Mimarba\u015f\u0131 Sinan&#8217;a bu g\u00f6rev verilmi\u015fti. Camii ve k\u00fclliyesi 7 senede ancak bitirilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Ancak yedi y\u0131ll\u0131k bu uzun s\u00fcre Kanuni&#8217;nin can\u0131n\u0131 s\u0131kmaya yetmi\u015ftir. Sinan&#8217;\u0131n yap\u0131y\u0131 neden bir t\u00fcrl\u00fc a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak istemektedir. O s\u0131rada her taraftan \u00e7e\u015fitli dedikodular kula\u011f\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p>Durumu kendi g\u00f6zleriyle g\u00f6rmek i\u00e7in bir ikindi vakti S\u00fcleymaniye&#8217;ye te\u015frif etmi\u015ftir. Muhte\u015fem yap\u0131n\u0131n i\u00e7ine girdi\u011finde Mimar Sinan\u2019\u0131n tam da s\u00f6ylendi\u011fi gibi caminin ortas\u0131nda ba\u011fda\u015f kurmu\u015f, nargilesini fokurdatmakla me\u015fgul oldu\u011funu hayretle g\u00f6recektir.<\/p>\n<p>G\u00f6zlerine inanamayan Sultan, tok sesiyle ve b\u00fct\u00fcn ha\u015fmetiyle &#8220;Bu ne i\u015ftir Mimarba\u015f\u0131?&#8221; diye seslenir! Sonra bakar ki, Mimar Sinan&#8217;\u0131n i\u00e7ti\u011fi nargiledeki t\u00f6mbeki yok&#8230; \u0130\u00e7ti\u011fi ise sadece su&#8230; Usta mimar, nargilenin fokurtular\u0131n\u0131 dinleyerek caminin akusti\u011fini (ses da\u011f\u0131l\u0131m ve yank\u0131 sistemini) \u00f6l\u00e7me gayretindedir. Mihraptaki imam\u0131n sesini, ayn\u0131 oranda b\u00fct\u00fcn camiye nas\u0131l ula\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 hesap etmektedir. Bunun i\u00e7in Anadolu&#8217;nun de\u011fi\u015fik y\u00f6relerinden 65 tane dev tur\u015fu k\u00fcp\u00fc getirmi\u015f ve bu k\u00fcpleri i\u00e7i bo\u015f, a\u011f\u0131zlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 gelecek \u015fekilde kubbenin eteklerine dizdirmi\u015ftir&#8230; Sesi, y\u00fczlerce metrekarelik mek\u00e2n\u0131n her k\u00f6\u015fesine, en iyi \u015fekilde yaymay\u0131 ba\u015farabilmi\u015ftir. Kanuni de, Sinan&#8217;\u0131n niyetini anlam\u0131\u015f, ustas\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p takdir ve tebrik etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u015eimdide me\u015fhur mektup olay\u0131n\u0131 aktaral\u0131m isterseniz ki ge\u00e7enlerde Kanuni Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131n, Fransa Kral\u0131 1. Francois&#8217;e yazd\u0131\u011f\u0131 mektup Paris&#8217;te sergilenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Almanlara esir d\u00fc\u015fen Francois&#8217;in Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131ndan yard\u0131m istedi\u011fi ve Kanuni&#8217;nin de Francois&#8217;i esaretten kurtar\u0131\u015f\u0131na dair \u00f6nemli detaylar\u0131 i\u00e7eren bir mektup g\u00f6nderdi\u011fi tarihi bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Fransa\u2019n\u0131n, Alman \u0130mparatoru ile yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f yenilgiyle neticelenir. Fransa B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Kont Jan de Franjipan, D\u00fc\u015fes Dangolen&#8217;un mektubunu Kanuniye takdim edecektir.<\/p>\n<p><b>Krali\u00e7enin mektubu \u015f\u00f6yledir:<\/b><\/p>\n<p><b><i>&#8220;\u015eimdiye kadar o\u011flumun kurtulu\u015funu Sharlken&#8217;in insaf\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131m. Fakat Sharlken o\u011fluma hakaretler etmektedir. D\u00fcnyaya ge\u00e7en h\u00fckm\u00fcn\u00fcz, cihan\u0131n bildi\u011fi azamet ve \u015fan\u0131n\u0131zla o\u011flumun kurtulmas\u0131n\u0131 temin etmenizi zat-\u0131 \u015fahanenizden niyaz ediyorum.&#8221;<\/i><\/b><\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine Kanuni Sultan S\u00fcleyman, Krali\u00e7e ve esir d\u00fc\u015fen Francois&#8217;e birer mektup g\u00f6nderir. Mektup \u00f6zetle ve sadele\u015ftirilmi\u015f \u015fekliyle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p><b><i>&#8220;Ben ki; Akdeniz&#8217;in ve Karadeniz&#8217;in ve Rumeli&#8217;nin ve Anadolu&#8217;nun ve Karaman&#8217;\u0131n ve Rum&#8217;un ve Dulkadir Vilayeti&#8217;nin ve Diyarbak\u0131r&#8217;\u0131n ve K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n ve Acem&#8217;in ve \u015eam&#8217;\u0131n ve Halep&#8217;in ve M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n ve Mekke&#8217;nin ve Medine&#8217;nin ve Kud\u00fcs&#8217;\u00fcn ve b\u00fct\u00fcn Arap diyar\u0131n\u0131n ve Yemen&#8217;in ve daha nice memleketlerin ki, y\u00fcce atalar\u0131m\u0131z\u0131n ezici kuvvetleriyle fethettikleri ve benim dahi ate\u015f sa\u00e7an zafer k\u0131l\u0131c\u0131mla fetheyledi\u011fim nice diyar\u0131n sultan\u0131 ve padi\u015fah\u0131 Sultan Beyaz\u0131d Han o\u011flu, Sultan Selim Han o\u011flu, Sultan S\u00fcleyman Han&#8217;\u0131m..<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Sen ki; Fran\u00e7e Vilayetinin Kral\u0131 Francesko&#8217;sun&#8230; Sultanlar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nma yeri olan kap\u0131ma, adam\u0131n Frankipan ile mektup g\u00f6nderip, memleketinizin d\u00fc\u015fman istilas\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131, halen hapiste oldu\u011funuzu bildirip, kurtulman\u0131z hususunda bizden yard\u0131m ve medet istemi\u015fsiniz. Her ne ki demi\u015f iseniz benim y\u00fcksek kat\u0131ma arz olunup, teferruat\u0131yla \u00f6\u011frendim. Padi\u015fahlar\u0131n bozguna u\u011framas\u0131 ve hapsedilmesi acayip de\u011fildir. G\u00f6nl\u00fcn\u00fcz\u00fc ho\u015f tutup, hat\u0131r\u0131n\u0131z\u0131 incitmeyiniz. Bizim ulu ecdad\u0131m\u0131z, daima zalim d\u00fc\u015fman\u0131 kovmak ve memleketler fethedip adaleti sa\u011flamak i\u00e7in seferden geri kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Biz dahi onlar\u0131n yolundan y\u00fcr\u00fcy\u00fcp, her zaman memleketler ve kuvvetli kaleler fetheyleyip gece, g\u00fcnd\u00fcz at\u0131m\u0131z e\u011ferlenmi\u015f ve k\u0131l\u0131c\u0131m\u0131z ku\u015fan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Allah hay\u0131rlar versin ve iradesi neyse o olsun. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki vaziyet ve haberleri adam\u0131n\u0131zdan sorup \u00f6\u011frenesiniz.&#8221;<\/i><\/b><\/p>\n<p>Bunun sonucunda; Moha\u00e7 Meydan Sava\u015f\u0131 ve bozgunu ile dersini alan ve Viyana ku\u015fatmas\u0131 ile g\u00f6z\u00fc iyice korkan Alman \u0130mparatoru Sharlken, Francois&#8217;i serbest b\u0131rakacakt\u0131r. (Tarih\u00e7i Hammer&#8217;den)<\/p>\n<p>Kanuni Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131n Fransa&#8217;ya yazd\u0131\u011f\u0131 ikinci mektup ise ilki kadar \u015fefkat y\u00fckl\u00fc de\u011fildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Fransa&#8217;da ilk defa bir dans g\u00f6sterisi provalar\u0131 yap\u0131l\u0131yor genel ahlak ve aile hayat\u0131 a\u00e7\u0131kca tahribe \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, sepici hastal\u0131k misali bu yozla\u015fman\u0131n sonunda ba\u015fka toplumlara ve Osmanl\u0131ya bula\u015fmas\u0131 ihtimali do\u011fuyor ve bu durum Kanuni&#8217;nin kula\u011f\u0131na kadar geliyordu. E\u011fer bu g\u00f6steri sahneye konulursa, toplumsal ahlaki \u00e7\u00f6z\u00fclme ya\u015fanaca\u011f\u0131 endi\u015fesi ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcptezelli\u011fe son vermek i\u00e7in hemen bir mektup yaz\u0131yordu. Mektub-u Humayun \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Fransa Kral\u0131 Fransuva!<\/p>\n<p>&#8220;B\u00fcy\u00fck Sefirimden ald\u0131\u011f\u0131m habere g\u00f6re malumat\u0131m oldu ki, memleketinde dans nam\u0131nda halk aras\u0131nda a\u00e7\u0131kca (ahlaki ve ailevi) laubalik ve fuh\u015fiyata yol a\u00e7acak baya\u011f\u0131 davran\u0131\u015flar sergiliyormu\u015fsun.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015f bu name-i humayunumun eline ge\u00e7mesinden itibaren bu mel&#8217;anet ve rezalete son vermedi\u011fin takdirde, orduy-u humayunumla gelip seni kahretmeye muktedir olurum.&#8221; (a.g.t.)<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 mu: Fransa korkusundan bu g\u00f6steriyi nice 100 y\u0131l \u00fclkesinde yasakl\u0131yor ve bir daha sahneye koyam\u0131yordu.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>Bug\u00fcn ayn\u0131 Ha\u00e7l\u0131 AB\u2019nin ve ABD\u2019nin dansa y\u00fcz kere rahmet okutacak Porno ahlak\u0131n\u0131 \u00fclkemizde ve \u0130slam \u00e2leminde, hem de demokratikle\u015fme k\u0131l\u0131f\u0131 ile yerle\u015ftirmeye gayret eden Milli G\u00f6r\u00fc\u015f d\u00f6neklerinin ve \u201cPapal\u0131k Misyonunun basit bir par\u00e7as\u0131 olmakla\u201d \u00f6v\u00fcnen hoca efendilerin bir de kalk\u0131p \u201cYeni Osmanc\u0131l\u0131k\u201d rol\u00fcyle BOP ta\u015feronluklar\u0131n\u0131 \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bunlar\u0131n tarihimizden ve \u0130slami terbiye ve hassasiyetimizden ne denli uzakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<p><b> <\/b><\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/>  <\/p>\n<hr align=\"left\" width=\"33%\" size=\"1\" \/>\n<div>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Talha U\u011eURLUEL \/ Tarih\u00e7i &#8211; Yazar<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div>\n<p><a href=\"mailto:a.unal@zaman.com.tr\">a.unal@zaman.com.tr<\/a><\/p>\n<\/p><\/div>\n<div>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u015eakir Tar\u0131m \/Milli Gazete<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Milli Gazete \/ Davut \u015eahin<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; <\/p>\n","protected":false},"author":64,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"class_list":["post-1983","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mart-2011"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/64"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1983"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1983\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}