{"id":21019,"date":"2024-07-26T21:37:54","date_gmt":"2024-07-26T18:37:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/?p=21019"},"modified":"2024-10-20T21:46:29","modified_gmt":"2024-10-20T18:46:29","slug":"laiklik-kavraminin-dogru-tanimi-br-ve-br-uygun-kurumlasmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/laiklik-kavraminin-dogru-tanimi-ve-uygun-kurumlasmasi-6\/","title":{"rendered":"LA\u0130KL\u0130K KAVRAMININ DO\u011eRU TANIMI <br> VE <br> UYGUN KURUMLA\u015eMASI"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"21019\" class=\"elementor elementor-21019\" data-elementor-settings=\"{&quot;element_pack_global_tooltip_width&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_width_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_width_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_padding&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_padding_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_padding_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true}}\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-228f8d87 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"228f8d87\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-20006b23\" data-id=\"20006b23\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70570de6 satir-basi siyah-link elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"70570de6\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">LA\u0130KL\u0130K KAVRAMININ DO\u011eRU TANIMI <br>\nVE <br>\nUYGUN KURUMLA\u015eMASI\n<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3651c8bf elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3651c8bf\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b50ce5a\" data-id=\"b50ce5a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-150bb27b elementor-widget elementor-widget-shortcode\" data-id=\"150bb27b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"shortcode.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-shortcode\"> <div class=\"lyte-wrapper-audio\" title=\"Laiklik Kavram\u0131n\u0131n Do\u011fru Tan\u0131m\u0131 ve Uygun Kurumla\u015fmas\u0131\" style=\"width:420px;max-width:100%;overflow:hidden;height:38px;margin:5px auto;\"><div class=\"lyMe lyte-audio\" id=\"WYL_3tCizSwZ6aw\"><div id=\"lyte_3tCizSwZ6aw\" data-src=\"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F3tCizSwZ6aw%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\">Laiklik Kavram\u0131n\u0131n Do\u011fru Tan\u0131m\u0131 ve Uygun Kurumla\u015fmas\u0131<\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/3tCizSwZ6aw\" rel=\"nofollow\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F3tCizSwZ6aw%2F0.jpg\" alt=\"Laiklik Kavram\u0131n\u0131n Do\u011fru Tan\u0131m\u0131 ve Uygun Kurumla\u015fmas\u0131\" width=\"420\" height=\"18\" \/><br \/>Watch this video on YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:420px;margin:5px auto;\"><\/div>\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7a0cd2bc satir-basi siyah-link elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7a0cd2bc\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Kelime ve Kavramlar\u0131n Yozla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Yeni olu\u015fan sistemler ve medeniyetler, kendisinden \u00f6nceki d\u00fczen ve d\u00f6nem i\u00e7erisinde kullan\u0131lagelen birtak\u0131m kelimelere, yeni manalar y\u00fckleyerek; \u00f6zel kurumlar yan\u0131nda, orijinal kavramlar da geli\u015ftirirler. Asl\u0131nda hi\u00e7bir dil-lisan ne kadar zengin olursa olsun, birbirinden farkl\u0131 sistemlerin hepsine birden, tamamen yeni ve orijinal kelimeler veremezler. \u00d6yle ise, sistemleri te\u015fkil ve temsil eden unsurlar\u0131n, ortak bir lisan disiplini olu\u015fturmas\u0131 gerekir. Her sistem bu ortak kelimeleri al\u0131r, kendi ama\u00e7lar\u0131 istikametinde kullan\u0131r ve onlardan \u00f6zel ve orijinal bir <em>\u201c<\/em><em>kelimeler ve kavramlar a\u011f\u0131\u201d<\/em> meydana getirir. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130\u015fte \u0130slam dini ve medeniyeti de cahiliye d\u00f6neminde \u00f6teden beri bilinen ve konu\u015fulan <strong><em>&#8220;Allah, \u0130slam, iman, k\u00fcf\u00fcr, nebi, resul, ak\u0131l, kerem, takva, cihad&#8221;<\/em><\/strong> gibi kelimelere, \u00f6ylesine yeni ve orijinal anlamlar y\u00fcklemi\u015f ve \u00f6ylesine yeni ve \u00f6zel kavramlar meydana getirmi\u015ftir ki, k\u0131yamete kadar geli\u015fen b\u00fct\u00fcn zamanlara ve b\u00fct\u00fcn \u015fartlara \u0131\u015f\u0131k tutacak ilmi, imani, ahl\u00e2ki, siyasi ve iktisadi b\u00fct\u00fcn sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm ve \u00e7areye esas olacak bir <strong><em>&#8220;de\u011fi\u015fmez do\u011frular&#8221;<\/em><\/strong> b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc insanl\u0131\u011fa hediye etmi\u015ftir.\u00a0<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Yap\u0131lan ilmi ara\u015ft\u0131rma ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar; Kur\u2019an\u2019\u0131n kelime hazinesinin, kendisinden \u00f6nceki cahiliye Arabistan&#8217;\u0131ndaki \u00fc\u00e7 ayr\u0131 ve farkl\u0131 sistemin bir nevi bile\u015fimi oldu\u011funu, ancak b\u00fct\u00fcn bu kelime kal\u0131plar\u0131na yepyeni, de\u011fi\u015fmez ve eskimez manalar doldurdu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/strong> <strong>Bunlar: 1- Saf ve sade bir hayat s\u00fcren g\u00f6\u00e7ebe bedev\u00eelerin kulland\u0131klar\u0131 kelimeler, 2- Mekke ve Medine&#8217;de yerle\u015fik t\u00fcccar ve soylular\u0131n konu\u015ftuklar\u0131 kelimeler, 3- Arabistan&#8217;da ya\u015fayan Yahudi ve Hristiyanlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 ve Arap diline katt\u0131klar\u0131 kelimeler&#8230;<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Bu kelimelerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ele al\u0131p bakal\u0131m: <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00d6rne\u011fin <strong>Allah<\/strong> ismi, cahiliye Araplar\u0131nca da biliniyor ve kullan\u0131l\u0131yordu. Ancak onlar\u0131n konu\u015ftu\u011fu &#8220;Allah&#8221; kelimesi Kur&#8217;an\u2019daki &#8220;Allah&#8221; (CC) kelimesinden \u00e7ok farkl\u0131 bir anlam ta\u015f\u0131yordu. Cahiliye Araplar\u0131na g\u00f6re Allah; yeri g\u00f6\u011f\u00fc yaratan ve di\u011fer \u015fefaat\u00e7i tanr\u0131lardan (put ve ta\u011futlardan) daha b\u00fcy\u00fck olan, ancak etki ve yetki alan\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 bulunan bir varl\u0131\u011f\u0131 ifade ediyordu.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> Kur\u2019an\u2019daki <strong>&#8220;Allah&#8221;<\/strong> (CC) kelimesi ise, \u00f6yle (h\u00e2\u015f\u00e2) tanr\u0131lar hiyerar\u015fisindeki ba\u015f tanr\u0131 de\u011fil; varl\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek olan, her \u015fey elinde ve emrinde bulunan, kudreti her \u015feyi ku\u015fatan, kullar\u0131n\u0131n imani, ahl\u00e2ki, siyasi ve iktisadi hayatlar\u0131na ait kanun ve kurallar koyan, tek ve mutlak bir Rab&#8217;d\u0131r. Kur&#8217;an\u2019da ge\u00e7en kitap, melek, nebi, resul, ahiret, takva, sal\u00e2t, zek\u00e2t vb. b\u00fct\u00fcn kelime ve kavramlar, &#8220;Allah&#8221; ismiyle mutlaka irtibatl\u0131 ve \u00e7ok \u00e7e\u015fitli daireler i\u00e7erisinde b\u00fct\u00fcn bunlar birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Yine cahiliye Arap inanc\u0131nda <strong>melekler;<\/strong> &#8220;yar\u0131 tanr\u0131&#8221; niteli\u011finde ve cinlerin \u00fcst\u00fcnde bir varl\u0131k kabul ediliyor ve h\u00e2\u015f\u00e2 &#8220;Allah\u2019\u0131n k\u0131zlar\u0131&#8221; olarak biliniyordu. Oysa Kur&#8217;an\u2019daki &#8220;melek&#8221;ler Allah\u2019\u0131n mahl\u00fbku olan ve O\u2019na kullukta bulunan nurani varl\u0131klard\u0131r.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130slam \u00f6ncesi Arap lisan\u0131nda, <strong>&#8220;takva&#8221;;<\/strong> hayvanlar\u0131n ve insanlar\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan gelecek tehdit ve tehlikelere kar\u015f\u0131 kendini koruma ve savunma davran\u0131\u015f\u0131 anlam\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde, Kur&#8217;an lisan\u0131nda ise &#8220;Takva&#8221; her t\u00fcrl\u00fc k\u00fcf\u00fcr ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nmay\u0131 ve ger\u00e7ek manada Allah\u2019tan korkmay\u0131 ve her haliyle O\u2019na teslim olmay\u0131 ifade eden geni\u015f ve genel bir kavramd\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Cahiliye d\u00f6neminde <strong>k\u00fcf\u00fcr-kefere;<\/strong> bir ger\u00e7e\u011fi \u00f6rtmek ve \u015f\u00fckretmenin z\u0131dd\u0131 olarak nank\u00f6rl\u00fck etmek manas\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde Kur\u2019an lisan\u0131nda ise, iman\u0131n z\u0131dd\u0131 olan ink\u00e2r\u0131 ifade eder ve \u00e7ok \u00f6nemli ve anlaml\u0131 bir anahtar kelimedir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Cahiliye lisan\u0131nda &#8220;<strong>ci<\/strong><strong>had<\/strong>&#8220;; d\u00fcnyal\u0131k kazan\u00e7lar ve kuru kahramanl\u0131klar i\u00e7in yap\u0131lan zorlu \u00e7abalar\u0131 ifade etti\u011fi halde, Kur&#8217;an\u2019da <strong><em>&#8220;<\/em><em>Hak ve adaleti h\u00e2kim k\u0131lmak ve Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lacak samimi ve ciddi gayret ve hizmetleri&#8221;<\/em><\/strong> anlat\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Eski Araplar\u0131n \u015f\u00f6hret ve \u015fehvet yolunda g\u00f6steri\u015f i\u00e7in yap\u0131lan harcamalara <strong>&#8220;kerem-c\u00f6mertlik&#8221; <\/strong>demelerine kar\u015f\u0131l\u0131k, \u0130slam bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f\u0131 fazilet de\u011fil bir rezalet kabul etmi\u015f ve &#8220;kerem&#8221; kelimesine, &#8220;hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan iyilik ve ikram&#8221; manas\u0131n\u0131 y\u00fcklemi\u015ftir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00a0A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve anla\u015f\u0131l\u0131yor ki; Kur&#8217;an dili ve \u0130slam medeniyeti cahiliye d\u00f6neminde kullan\u0131lan ve konu\u015fulan kelime ve deyimlere \u00f6zel ve orijinal manalar y\u00fcklemi\u015f ve yepyeni kavramlar t\u00fcretmi\u015ftir. Arap\u00e7an\u0131n \u015fa\u015f\u0131lacak derecede zengin bir kelime hazinesine sahip olmas\u0131 ve mevcut kelimelerden yeni kelime ve kavramlar \u00fcretmeye de olduk\u00e7a m\u00fcsait bulunmas\u0131 bu i\u015fi kolay hale getirmi\u015ftir. Ama maalesef giderek Kur&#8217;an\u2019dan uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a, i\u00e7ten ve d\u0131\u015ftan tahribatlar artt\u0131k\u00e7a zamanla \u0130slami kavramlar\u0131n yozla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve i\u00e7i bo\u015falan cevizler gibi, sadece kavramlar\u0131n kal\u0131b\u0131 ve kabu\u011fu olan kelimelerin elimizde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.\u00a0 Bug\u00fcn \u00fcz\u00fclerek belirtelim ki; M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda <strong><em>&#8220;Allah, Peygamber, Kitap, \u0130slam, Cihad&#8221;<\/em><\/strong> gibi kavramlar maalesef, \u0130slam \u00f6ncesi cahiliye d\u00f6nemi insanlar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 manalarda anla\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde maalesef pek \u00e7ok M\u00fcsl\u00fcmana g\u00f6re <strong>&#8220;Allah&#8221;;<\/strong> ibadet ve ahiret i\u015fleriyle u\u011fra\u015fan, ticaret, siyaset, memuriyet ve adalet konular\u0131na kar\u0131\u015fmayan; k\u0131saca yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ta\u011futlara b\u0131rakan bir &#8220;g\u00f6k tanr\u0131s\u0131&#8221; gibidir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Yine baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara g\u00f6re <strong>&#8220;Peygamber&#8221;;<\/strong> sadece g\u00fczel ahl\u00e2k \u00f6rne\u011fi say\u0131lan ve Arap \u015feyhi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde olan ve hele devlet ve h\u00fck\u00fcmet i\u015fleriyle hi\u00e7 al\u00e2kas\u0131 bulunmayan ve her i\u015fini mucizelerle yapan bir efsane kahraman\u0131 yerindedir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>&#8220;Kur&#8217;an\u201d; <\/strong>y\u00fckseklerde korunan, \u00f6l\u00fcler ve hastalara okunan t\u0131ls\u0131ml\u0131, esrarengiz, anla\u015f\u0131lmaz ve ula\u015f\u0131lmaz bir dua kitab\u0131d\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>&#8220;Cihad&#8221;;<\/strong> nefsini kurtarmak ve ibadet yapmak maksad\u0131yla tenhalara kapanmak veya kurs binas\u0131 ve cami in\u015fas\u0131yla u\u011fra\u015fmakt\u0131r. Daha da beteri; karde\u015f katliamlar\u0131n\u0131n, ter\u00f6rist olu\u015fumlar\u0131n ve fesat odaklar\u0131n\u0131n vah\u015fi faaliyetleri C\u0130HAD \u015feklinde sunulmaktad\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>&#8220;Hay\u0131r&#8221;;<\/strong> mermer panolara ve b\u00fcy\u00fck harflerle ad\u0131n\u0131 yazd\u0131rmak ve rekl\u00e2m\u0131n\u0131 yapt\u0131rmak \u00fczere para harcamakt\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>&#8220;Takva&#8221;;<\/strong> k\u00fclah takmak, sar\u0131k sarmak ve c\u00fcbbe ku\u015fanmak, yani dervi\u015f rol\u00fc oynamak ve g\u00f6stermelik davran\u0131\u015flarda bulunmakt\u0131r. Masonlar\u0131 ve din istismarc\u0131lar\u0131n\u0131 se\u00e7ip iktidara getirmeye <strong><em>&#8220;hikmet ve maslahat<\/em>&#8220;<\/strong> denilmi\u015f, zalimlere ve b\u00e2t\u0131l zihniyetlere boyun e\u011fmek ise, tevekk\u00fcl ve teslimiyet zannedilmi\u015ftir. Bu yanl\u0131\u015f ve yozla\u015fm\u0131\u015f de\u011ferleri ve anlam bak\u0131m\u0131ndan dejenere olmu\u015f kelimeleri yeniden ger\u00e7ek amac\u0131na ve Kur&#8217;ani anlam\u0131na kavu\u015fturmak ve insan\u0131m\u0131z\u0131 bu kavram karga\u015fas\u0131ndan kurtarmak ise, ilim ve cihad erbab\u0131n\u0131n vazifesi ve \u00e7ilesidir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u00d6yle ise bu &#8220;Kelime&#8221;lerin \u0131slah\u0131 ve Evrensel boyut kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131r ve zaten Demokrasi ve Laiklik ama\u00e7 de\u011fil ara\u00e7t\u0131r. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Toplumda be\u011feni kazanm\u0131\u015f ve hatta insanl\u0131\u011f\u0131n genel beklentisi halini alm\u0131\u015f baz\u0131 do\u011fru &#8220;Kelime&#8221;ler, k\u00f6t\u00fc niyetli insanlar taraf\u0131ndan <em>&#8220;<\/em><em>yanl\u0131\u015f manalarla doldurulup \u015feytani maksatlar&#8221; <\/em>i\u00e7in istismar edilmektedir. Bug\u00fcn bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise &#8220;Demokrasi&#8221; ve &#8220;Laiklik&#8221; gelmektedir. Halbuki mesela &#8220;Hukuk&#8221; kavram\u0131n\u0131n, evrensel kurallara ve be\u015feri bir icma (evrensel konsens\u00fcs) ile kabul edilmi\u015f temel ve tabii esaslara dayanmas\u0131 gerekti\u011fi gibi, Demokrasi ve Laikli\u011fin de b\u00f6ylesine genel ve gerekli baz\u0131 kurum ve kavramlara uymas\u0131 laz\u0131m gelir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Nas\u0131l ki, oyun sahalar\u0131n\u0131n ve kale direklerinin boyutlar\u0131n\u0131 ve futbolun kurallar\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse, <em>&#8220;<\/em><strong><em>Demokrasi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve insan haklar\u0131<\/em><\/strong><em>&#8221; <\/em>gibi kurum ve kavramlar\u0131 da, keyfimize g\u00f6re e\u011fip b\u00fckmemiz, bunlar\u0131 sadece kendimize reva g\u00f6rmemiz, bir \u00e7ifte standart ve art maksat ifadesidir. Evet, T\u00fcrkiye&#8217;de Demokrasi ve Laiklik a\u00e7\u0131k\u00e7a istismar ve suiistimal edilmektedir. \u00dclkenin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan M\u00fcsl\u00fcmanlara, inand\u0131\u011f\u0131 gibi ya\u015fama ve \u0130slam&#8217;\u0131n kurallar\u0131n\u0131 uygulama hakk\u0131 verilmemektedir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">T\u00fcrkiye&#8217;nin gizli y\u00f6netim \u015fekli maalesef bir zamanlar; <strong><em>&#8220;Susurluk sistemi&#8221;<\/em><\/strong>ne, o da, <strong><em>&#8220;Derin devlet d\u00fczeni&#8221;<\/em><\/strong>ne, o da <strong><em>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>Karanl\u0131k oda rejimi&#8221;<\/em><\/strong>ne dayanmaktayd\u0131\u2026 Bir ba\u015fka ifade ile sistem, mafya \u00e7etesine, o da medya \u015febekesine, o da masonluk meselesine ba\u011flanmaktayd\u0131\u2026 Yani bu dengesiz d\u00fczen, bir ara Kanal7&#8217;de g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini izledi\u011fimiz, <strong><em>kestikleri ke\u00e7i kan\u0131n\u0131 i\u00e7ip \u015feytana tapan<\/em><\/strong> Mason diktatoryas\u0131yd\u0131\u2026 Yunancada <strong><em>&#8220;Demos&#8221;<\/em><\/strong> halk anlam\u0131nda, ama <strong><em>&#8220;Demon&#8221;<\/em><\/strong> ise \u015feytan anlam\u0131ndayd\u0131. Bunlar\u0131n rejimi &#8220;demokrasi-halk idaresi&#8221; de\u011fil, <strong><em>\u201cdemon-krasi\u201d yani \u015feytanlar\u0131n h\u00e2kimiyeti<\/em><\/strong> olmaktayd\u0131. Ve zaten <strong><em>&#8220;Susurluk sistemine, mafya meselesine&#8221; <\/em><\/strong>bula\u015fmayan ve masonlar\u0131n h\u00e2kimiyetine ba\u015fkald\u0131ran Milli Hareketler ise, s\u00fcrekli d\u0131\u015flanmaya ve kapat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktayd\u0131. Ard\u0131ndan mahkemelerin bu haks\u0131z ve dayanaks\u0131z kapatma kararlar\u0131n\u0131n Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi&#8217;ne ta\u015f\u0131nmas\u0131, ne hikmetse en \u00e7ok Bat\u0131 Kul\u00fcp\u00e7\u00fclerini tela\u015fland\u0131rmaktayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sahtek\u00e2rl\u0131klar\u0131 ve \u00e7ifte standartlar\u0131, bizzat tap\u0131nd\u0131klar\u0131 Bat\u0131 taraf\u0131ndan ortaya koyulacakt\u0131.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Evet; kanaatimce, \u00e7ok kullan\u0131lan Demokrasi ve Laiklik gibi &#8220;Kelime&#8221;lerin art\u0131k izah\u0131 ve \u0131slah\u0131 gerekmektedir. Bu kavramlar\u0131n yeniden yorumlanmas\u0131 bir ihtiya\u00e7 haline gelmi\u015ftir. Laiklik ve Demokrasinin her t\u00fcrl\u00fc istismar ve suiistimalden korunacak \u015fekilde sa\u011flam kal\u0131plara ve tan\u0131mlara kavu\u015fturulmas\u0131 icap etmektedir. Bilindi\u011fi gibi, toplumlar\u0131n arzulad\u0131\u011f\u0131 ve ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 de\u011ferleri ve dengeleri ifade etmek i\u00e7in, yeni kelime ve kavramlar t\u00fcretilmi\u015ftir. \u0130\u015fte &#8220;Laiklik ve Demokrasi&#8221; de bunlardan birisidir. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Laiklik;<\/strong> <strong><em>&#8220;<\/em><em>Devlet d\u00fczenini, din adamlar\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve din istismar\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcnden kurtarmak, farkl\u0131 din ve mezhep mensuplar\u0131n\u0131n, birlikte bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fama \u015fartlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak&#8221;<\/em> <\/strong>amac\u0131n\u0131 ve anlam\u0131n\u0131 belirten, evrensel bir kurum ve kavram olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte ve d\u00fc\u015flenmektedir, ki bu anlamda g\u00fczel ve gereklidir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Demokrasi<\/strong> ise<strong>, <em>&#8220;<\/em><em>Halk\u0131n her kesiminin, aktif ve etkin olarak y\u00f6netime kat\u0131lmas\u0131, zorbalar\u0131n ve devrim yobazlar\u0131n\u0131n k\u00f6leli\u011finden kurtar\u0131lmas\u0131 ve insan onuruna yak\u0131\u015f\u0131r bir h\u00fcrriyet ve haysiyet ortam\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131&#8221;<\/em> <\/strong>heves ve hayalinin bir simgesi olarak dile getirilmektedir ki bu ama\u00e7la \u00f6nemli ve \u00f6nceliklidir. Bu iki anlam ve ama\u00e7, temelde \u0130slam&#8217;\u0131n ruhuna da uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>&#8220;<\/em><\/strong><strong><em>(\u0130nsanlar\u0131 \u0130slam\u2019a sokmak i\u00e7in de, ibadetleri yapt\u0131rmak i\u00e7in de) Dinde zorlama (ve bask\u0131) yoktur. \u015e\u00fcphesiz, do\u011fruluk (r\u00fc\u015fd) sapk\u0131nl\u0131k ve azg\u0131nl\u0131ktan apa\u00e7\u0131k ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u2026&#8221;<\/em><\/strong><a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> ve <strong><em>&#8220;(\u00d6yleyse) Sizin (b\u00e2t\u0131l) dininiz (ve d\u00fczeniniz) size, Benim (Hakk) dinim (ve adil d\u00fczenim) Bana (aittir).&#8221;<\/em><\/strong><a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> ayetleri bu ama\u00e7taki laikli\u011fe,<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>&#8220;<\/em><\/strong><strong><em>Onlar Rablerinin (her emrine) icabet ederler, namaz\u0131 dosdo\u011fru yerine getirirler, (devlet, millet ve h\u00fck\u00fcmet) i\u015flerinde me\u015fveret ederler (\u00fclkeyi dan\u0131\u015fma ve dayan\u0131\u015fma sonucu ortak kararla y\u00f6netirler.)\u2026 (Olgun ve onurlu m\u00fc\u2019minler;) Bir haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131klar\u0131 (temel insan haklar\u0131na tecav\u00fcze kalk\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131) zaman; yard\u0131mla\u015farak (t\u00fcm haklar\u0131n\u0131 koruyacak kurum ve kurallar\u0131 olu\u015fturarak) birlikte harekete ge\u00e7enlerdir.\u201d<\/em><\/strong> <a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> ayetleri ise yine bu anlamdaki demokrasiye uygun g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Ne var ki \u00f6zellikle \u00fclkemizde, maalesef bug\u00fcne kadar laiklik ad\u0131na baz\u0131lar\u0131nca din d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, dindarlar uzun zaman hayattan ve h\u00fck\u00fcmetten d\u0131\u015flanm\u0131\u015f ve laiklik; <em>&#8220;<\/em><em>Dine bask\u0131 h\u00fck\u00fcmeti&#8221;<\/em> veya <em>&#8220;<\/em><em>Dine kar\u015f\u0131 olanlar\u0131n h\u00e2kimiyeti<\/em>&#8221; \u015feklinde uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu yanl\u0131\u015f ve haks\u0131z uygulamalar y\u00fcz\u00fcndendir ki, laiklik denince baz\u0131 kesimlerin kafas\u0131nda hemen din d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lanmaktad\u0131r. Ve yine demokrasi, pek \u00e7ok \u00fclkede ve T\u00fcrkiye\u2019mizde, <em>&#8220;Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn, saltanat yerine se\u00e7imle y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi&#8230; Krall\u0131\u011f\u0131n Firavunlardan Karunlara (s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc sermaye baronlar\u0131na) devredilmesi&#8230; Mutlu bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, demokrat k\u00f6leler yap\u0131lan \u00e7o\u011funlu\u011fa h\u00fckmetmesi&#8221;<\/em> \u015feklinde yozla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Bu yanl\u0131\u015f ve yozla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f uygulamalara ra\u011fmen &#8220;Laiklik ve Demokrasi&#8221; h\u00e2l\u00e2 insanl\u0131\u011f\u0131n ortak hayali ve ideali konumundad\u0131r. Yani insanl\u0131k; din-devlet bar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve farkl\u0131 dinlerin bir arada ya\u015famas\u0131n\u0131, hakl\u0131 olarak arzulamaktad\u0131r. \u00d6yle ise ger\u00e7ek ilim ve fikir adamlar\u0131na gereken, ilahiyat\u00e7\u0131 yazar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara d\u00fc\u015fen, insanl\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcne kadar &#8220;Laiklik ve Demokrasi&#8221; diye aray\u0131p da bulamad\u0131\u011f\u0131, arzulay\u0131p da bir t\u00fcrl\u00fc ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 &#8220;de\u011ferlerin ve dengelerin&#8221; \u0130slam&#8217;da bulundu\u011funu anlamak ve anlatmakt\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Bu ilmi ve insani gerekleri ve bu \u0130slami do\u011frular\u0131 ve de\u011ferleri ise, bug\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n ortak mal\u0131 konumunda olan ve herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131lan ve savunulan &#8220;Laiklik ve Demokrasi&#8221; gibi evrensel kelimelerle a\u00e7\u0131klamam\u0131z daha uygun olacakt\u0131r. Yani demokrasi ve laikli\u011fi, yeniden yorumlamam\u0131z laz\u0131md\u0131r. Daha do\u011frusu bu kelime kal\u0131plar\u0131na, ilmi ve insani olan as\u0131l manalar\u0131n\u0131 yerle\u015ftirip topluma sunmam\u0131z bir ihtiya\u00e7t\u0131r. B\u00f6ylece;<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>a) Hem zaten bilinen ve pe\u015finen kabul edilen evrensel &#8220;kelimeler&#8221;le ger\u00e7ekleri ve insani gerekleri (ihtiya\u00e7lar\u0131) anlatmam\u0131z kolayla\u015facakt\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>b) Hem de \u0130slam&#8217;\u0131n &#8220;Silm&#8221; k\u00f6k\u00fcnden bar\u0131\u015f ve bereket medeniyeti olarak evrensel bir boyut kazanmas\u0131 ve insanl\u0131\u011f\u0131n ortak de\u011ferleri halini almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. \u00d6yle ise bu kelimelerden korkmak ve ka\u00e7mak anlams\u0131zd\u0131r. Ve zaten insanlar\u0131n bildi\u011fi ve benimsedi\u011fi baz\u0131 ortak &#8220;kelimeler&#8221;le onlara yakla\u015fmak, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ve tebli\u011fin \u015fart\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cDe ki: \u2018Ey Ehl-i Kitap! Bizimle sizin aran\u0131zda m\u00fcsavi (e\u015fit ve m\u00fc\u015fterek) olan bir KEL\u0130ME\u2019ye gelin\u2019\u2026\u201d<\/em><\/strong><a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> ayeti bu ger\u00e7e\u011fi anlatmaktad\u0131r. Zira her ne kadar, Yahudi ve Hristiyanlarla M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n <strong><em>Allah inanc\u0131 ve kavram\u0131<\/em><\/strong> \u00e7ok farkl\u0131 ise de, en az\u0131ndan Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ahiret hayat\u0131n\u0131 kabul eden <strong>&#8220;ortak kelimeleri&#8221; <\/strong>bulunmaktad\u0131r. Evet baz\u0131 Hristiyan ve \u00f6zellikle Yahudi bilginleri; <strong><em>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>kelimeleri &#8216;KONULDUKLARI YERLERDEN&#8217; sapt\u0131r\u0131<\/em><\/strong><strong><em>p (kayd\u0131rarak Hakk Dinde tahrifata giri\u015ferek)<\/em><\/strong><strong><em>&#8221; <\/em><\/strong><a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>, do\u011fru kelimelere yanl\u0131\u015f kavramlar y\u00fcklemi\u015f ve b\u00f6ylece pek \u00e7ok haks\u0131z ve ahl\u00e2ks\u0131z uygulamalara y\u00f6nelmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 Kur&#8217;an haber vermektedir. Bu tiplerin \u0130slam \u00e2limleri i\u00e7erisinde de maalesef \u00f6rnekleri g\u00f6r\u00fclmekte, Kur&#8217;ani kavramlar nefsi heves ve hesaplar\u0131 i\u00e7in, yanl\u0131\u015f yorumlanmak ve yozla\u015ft\u0131r\u0131lmak istenmektedir. Bize d\u00fc\u015fen o kelimeleri ilmi anlamlar\u0131na ve \u0130slam\u2019\u0131n ama\u00e7lar\u0131na uygun olarak yorumlamak ve tebli\u011fimizi bu yolla insanl\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131rmakt\u0131r.<strong><em> &#8220;<\/em><\/strong><strong><em>\u2026Allah, b\u00e2t\u0131l\u0131 yok edip-ortadan kald\u0131r\u0131r ve Kendi kelimeleriyle Hakk\u0131 Hakk olarak peki\u015ftirip (ger\u00e7ekle\u015ftirir)\u2026&#8221;<\/em><\/strong><a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a> ayeti de, baz\u0131 ger\u00e7ekleri, insanl\u0131\u011f\u0131n bildi\u011fi, benimsedi\u011fi ve ortak de\u011feri haline getirdi\u011fi kelimelerle anlatmak gerekti\u011fine izin ve i\u015faret buyurmaktad\u0131r. Zaten Allah-u Z\u00fclcelal Hazretleri; <strong><em>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>\u2026Hakk olmak (ve her konuda hakem yap\u0131l\u0131p ba\u015fvurulmak) \u00fczere Kitab\u0131 ve mizan\u0131 indirmi\u015f bulunmaktad\u0131r.\u201d<\/em><\/strong><a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a> Bizim inanc\u0131m\u0131za g\u00f6re Kur&#8217;an, &#8220;Mutlak do\u011frular&#8221; manzumesidir. Yani Kur&#8217;an asla de\u011fi\u015fmeyen ve de\u011ferini yitirmeyen \u00f6l\u00e7\u00fcler getirmi\u015ftir. Her \u015feyin, bu ilmi ve insani kurallara g\u00f6re d\u00fczenlenmesi ve de\u011ferlendirilmesi, insanl\u0131\u011f\u0131n mutlaka menfaatinedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam, tabii ve evrensel olan hayat ve huzur prensiplerini getirmi\u015ftir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Bu nedenle &#8220;Laiklik ve Demokrasi&#8221; gibi evrensel boyut ve be\u011feni kazanm\u0131\u015f kelime ve kavramlar\u0131, yozla\u015fmaktan ve yanl\u0131\u015f uygulamaktan kurtar\u0131p, bunlar\u0131n izah\u0131na ve \u0131slah\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmak ve ilmi temellere oturtmak hem gerekli hem de g\u00fczeldir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Evet, \u0130slam; inan\u00e7, ibadet ve ahl\u00e2k disiplini yan\u0131nda, insanlar aras\u0131nda adalet ve h\u00fcrriyeti ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gelmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn peygamberler de bununla g\u00f6revlidir.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a> \u00d6yle ise, <em>&#8220;<\/em><em>Laiklik zul\u00fcmd\u00fcr, demokrasi k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr&#8221; <\/em>gibi yanl\u0131\u015f ve yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z yorumlara giri\u015fmek, kolayc\u0131 ve ka\u00e7\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flara y\u00f6nelmek her halde zararl\u0131d\u0131r ve tebli\u011f metoduna ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu nedenle Laiklik ve Demokrasi gibi kelimeleri su\u00e7lu ve sorumlu tutup sava\u015f a\u00e7mak veya bunlardan korkup ka\u00e7mak anlams\u0131zd\u0131r. Hem bak\u0131n\u0131z, Laikli\u011fi &#8220;Din kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131&#8221;, Demokrasiyi ise &#8220;Sermaye Krall\u0131\u011f\u0131&#8221; \u015feklinde uygulayan baz\u0131 hain ve zalim \u00e7evreler <em>&#8220;Din, \u0130man, Allah, Peygamber, Hak, Hukuk&#8221;<\/em> gibi \u0130slami ve insani kelimeleri kullanmaktan asla \u00e7ekinmemektedir! Bu do\u011fru ve de\u011ferli kelimeleri, yanl\u0131\u015f ve de\u011fersiz ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131p istismar etmektedir. Ve bu m\u00fchim ve m\u00fcbarek kal\u0131plar\u0131n i\u00e7ini bo\u015falt\u0131p b\u00e2t\u0131l ve bozuk manalar y\u00fcklemektedir. \u00d6yle ise &#8220;Laiklik ve Demokrasi&#8221; gibi \u00e7a\u011fda\u015f ve evrensel kelime ve kavramlara da, bizim sahip \u00e7\u0131kmam\u0131z ve bunlar\u0131 ilmi ve insani temel ve tan\u0131mlara kavu\u015fturmam\u0131z olduk\u00e7a \u00f6nemlidir ve gereklidir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Ancak ne var ki, kendi halk\u0131na g\u00fcvenmeyen, sand\u0131kta tecelli eden milli iradeye sayg\u0131 g\u00f6stermeyen despot ve dayatmac\u0131 zihniyetlerin, ger\u00e7ekten demokrat olduklar\u0131 ve demokrasiyi uygulad\u0131klar\u0131 hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Zira demokrasi, halk\u0131n kendi kendisini idare etmesi, milli inan\u00e7 ve ideallerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve y\u00fcr\u00fctmek istemesidir. Bir milleti millet yapan de\u011fer ve dinamiklere d\u00fc\u015fman olanlar, o milletin tercihine ve h\u00fcr se\u00e7imine nas\u0131l sayg\u0131 g\u00f6stereceklerdir? Bu kafalar mafya diktat\u00f6rlerine ve mason biraderlerine asla kar\u015f\u0131 gelemeyecektir. Bunlar demokrasi diye zul\u00fcm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenlerini y\u00fcr\u00fctmek isteyenlerdir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Laiklik Tan\u0131mlanmal\u0131 ve Herkesin Anlayaca\u011f\u0131 Bir T\u00fcrk\u00e7e ile Yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Anayasam\u0131z\u0131n 24. maddesi laikli\u011fin temel esaslar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Ama &#8220;mu\u011flak-kapal\u0131&#8221;d\u0131r ve istismara m\u00fcsait durumdad\u0131r. Oysa Anayasa h\u00fck\u00fcmlerinin, okuyan herkesin ayn\u0131 \u015feyleri anlayaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131k, net ve kesin bir dille ve T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. Bu nedenle \u201cLaiklik\u201din 24. maddedeki temel esaslara uygun olarak yeniden ve T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lmas\u0131, farkl\u0131 kesim ve g\u00f6r\u00fc\u015flerden uzmanlar\u0131n ortak bir konsens\u00fcsle ortaya koyaca\u011f\u0131 bir tan\u0131m\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, art\u0131k zorunlu bir ihtiya\u00e7t\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>24. Madde;<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">a- Kamunun de\u011fil, <strong>devletin<\/strong>,<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">b- D\u00fczenin de\u011fil, <strong>temel d\u00fczenin<\/strong>,<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">c- Dini fikriyat\u0131 de\u011fil, <strong>dini hissiyat\u0131<\/strong>,<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">d- <strong>&#8220;\u0130stismar edemez ve k\u00f6t\u00fcye kullanamaz&#8221;<\/strong> denilmi\u015ftir. Burada; <strong>&#8220;veya&#8221; <\/strong>yerine <strong>&#8220;ve&#8221; <\/strong>kullan\u0131larak, <strong><em>\u201cistismar\u0131n, a\u00e7\u0131k\u00e7a k\u00f6t\u00fcye kullanmak\u201d <\/em><\/strong>oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Oysa bug\u00fcn Laiklik tamamen farkl\u0131 yorumlanmaktad\u0131r. Ve her t\u00fcrl\u00fc istismar ve suiistimale a\u00e7\u0131k bulunmaktad\u0131r. Hem din istismarc\u0131lar\u0131, hem devrim simsarlar\u0131, bu kapal\u0131 laiklik maddesini, kendilerine uydurmaya ve bask\u0131 unsuru olarak uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u201cLaiklik\u201din do\u011fum yeri kabul edilen Fransa\u2019da; ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc sorunuyla ilgili tart\u0131\u015fmalar \u00fczerine; \u201cLaikli\u011fi ara\u015ft\u0131rma\u201d komisyonu kuruldu\u011funu TV haberlerinde dinlemi\u015fsinizdir. Yani Fransa bile, Laikli\u011fin ne oldu\u011fu konusunda h\u00e2l\u00e2 net bir tan\u0131m yapabilmi\u015f de\u011fildir. Zaten d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir \u00fclkesinde laiklik kavram\u0131n\u0131n kesin ve a\u00e7\u0131k bir tarifi yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 gibi; adil bir tatbiki de g\u00f6sterilememi\u015ftir. <strong>Erbakan Hoca\u2019n\u0131n:<\/strong> <strong><em>\u201cGelin Anayasam\u0131za, laikli\u011fin tan\u0131m\u0131n\u0131 ve T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazal\u0131m\u201d<\/em><\/strong> teklifi hep duymazl\u0131ktan gelinmi\u015ftir. <strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6t\u00fc niyetli ve bozuk t\u0131ynetli bir kesim, \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapabilmek i\u00e7in, Laikli\u011fin hep b\u00f6yle mu\u011flak kalmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Laiklik: <\/strong><strong>Din hizmetleriyle devlet i\u015flerinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 ise, yerindedir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Laiklik:<\/strong><strong> Farkl\u0131 din ve mezhep mensuplar\u0131na, devletin ve adaletin ayn\u0131 mesafede kalmas\u0131 ise, g\u00fczeldir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Laiklik:<\/strong><strong> De\u011fi\u015fik din ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahip kesimlerin, birlikte ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde ya\u015fama \u015fartlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ise, tabii ki gereklidir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Laiklik:<\/strong><strong> Devletin ve d\u00fczenin, belli bir inanc\u0131n veya din adamlar\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcne b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 ise, elbette isabetlidir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Laiklik:<\/strong><strong> Herhangi bir dine veya dinsizli\u011fe mensup olman\u0131n, devlet ve hukuk \u00f6n\u00fcnde; ne \u00f6zel bir imtiyaz ve h\u00fcrmet, ne de kas\u0131tl\u0131 bir ma\u011fduriyet ve mahrumiyet nedeni say\u0131lmamas\u0131 ise, herhalde sahiplenmelidir.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Ancak<\/strong> <strong>Laiklik:<\/strong> <strong>Bir \u00fclkenin anayasalar\u0131 yap\u0131l\u0131rken ve di\u011fer gerekli kanun ve kurumlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken, toplumu olu\u015fturan unsurlar\u0131n ve hele kahir \u00e7o\u011funlu\u011fun <em>\u201cdinini, manevi de\u011ferlerini, gelenek ve g\u00f6reneklerini, \u00f6rf ve \u00e2detlerini hi\u00e7 hesaba katmama, esas almama\u201d <\/em>\u015feklinde ifade edilmek isteniyorsa; bu hem imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r, hem haks\u0131zl\u0131kt\u0131r, hem de yarars\u0131zd\u0131r! \u00dcstelik do\u011fal ve sosyal kanunlara da ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Ve zaten Laikli\u011fin b\u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131p uyguland\u0131\u011f\u0131 tek bir \u00fclke dahi yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc halk\u0131n kimli\u011fini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve hayat tarz\u0131n\u0131 \u015fekillendiren en \u00f6nemli etken olan \u201cDini\u201d d\u0131\u015flayarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve halka onaylat\u0131lm\u0131\u015f-despotik d\u00fczenler d\u0131\u015f\u0131nda, tek bir demokratik \u00f6rnek bulunamayacakt\u0131r. Ve bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, h\u00e2lihaz\u0131r Anayasam\u0131zdaki diyanet te\u015fkilat\u0131 kurumu, kanunlar\u0131 ve uygulamas\u0131 da, laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131d\u0131r&#8230; Ve <em>\u201cdevletin temel nizam\u0131n\u0131 k\u0131smen de olsa dini temellere dayand\u0131rma\u201d<\/em> su\u00e7lamas\u0131n\u0131n muhatab\u0131 konumundad\u0131r!?<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Halbuki; hukuk, halk i\u00e7indir. Halk\u0131n inanc\u0131n\u0131 ve manevi ihtiyac\u0131n\u0131 hesaba katmayan ve \u00f6zellikle \u201c\u0130slam\u201d kokusu ald\u0131\u011f\u0131 her \u015feye d\u00fc\u015fman tavr\u0131 tak\u0131nan bir anlay\u0131\u015f ve yakla\u015f\u0131m laiklik de\u011fil, ladinliktir (dinsizliktir) ve laubaliliktir. <\/strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle yanl\u0131\u015f ve tutars\u0131z bir uyarlama ve uygulama:<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 \u00d6nce, Devlet-Millet bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozacak,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 Din-Devlet z\u0131tla\u015fmas\u0131n\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 do\u011furacak,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 \u00dclkede huzur ve g\u00fcven ortam\u0131n\u0131 sarsacak,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 Ekonomiden e\u011fitime, yat\u0131r\u0131mdan \u00fcretime, sanattan k\u00fclt\u00fcre, her y\u00f6nl\u00fc kalk\u0131nmay\u0131 ve hay\u0131rda yar\u0131\u015fmay\u0131 ortadan kald\u0131racak,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 Ve nihayet o \u00fclkeyi, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge sahas\u0131; h\u00fck\u00fcmetleri ise, uzaktan kumandal\u0131 kuklas\u0131 durumuna sokacakt\u0131r&#8230;<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Bunun en ac\u0131 ve \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fi ise, maalesef, T\u00fcrkiye\u2019dir. Nisan 2004\u2019teki \u2018Milli Egemenlik ve Siyaset Sempozyumu\u2019 s\u0131ras\u0131nda Sn. Recep T. Erdo\u011fan\u2019\u0131n, <em>\u201cBat\u0131\u2019da bir s\u00f6z vard\u0131r: Paray\u0131 veren ak\u0131betine h\u00e2kim olur\u201d<\/em> ifadeleri; T\u00fcrkiye\u2019nin, Yahudi bankerlerin IMF garantisiyle verdi\u011fi bor\u00e7 paralarla nas\u0131l esir al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bir nevi dolayl\u0131 itiraf\u0131 gibidir. (IMF bir banka de\u011fil, Amerikan devleti ad\u0131na faizli kredileri tahsil etmede kefalet garantisidir.)<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Laiklik bahanesiyle, ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcne, \u0130mam-Hatip Lisesine sata\u015fanlar\u0131n\u2026 Ve geli\u015fmeleri Kur\u2019ani bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla de\u011ferlendiren ve do\u011fruyu s\u00f6yleyenlere sava\u015f a\u00e7anlar\u0131n, \u00f6zellikle Bat\u0131\u2019ya yaranmak isteyen y\u00f6netimler d\u00f6neminde mantar gibi ve izinsiz olarak \u00e7o\u011falan kiliselere ve masum bir din tebli\u011fi yerine, T\u00fcrkiye\u2019yi s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirmeyi ama\u00e7layan misyonerlik faaliyetlerine niye ses \u00e7\u0131karmad\u0131klar\u0131 \u00fczerinde dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir. Zaten g\u00fcd\u00fcml\u00fc h\u00fck\u00fcmetler bu gibi sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmenin de\u011fil, istismar etmenin pe\u015findedir. Ve yine d\u00f6nemin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Abdullah G\u00fcl\u2019\u00fcn, Denkta\u015f\u2019\u0131n <strong><em>\u201cAnnan Plan\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z elden gidiyor\u201d<\/em><\/strong> s\u00f6zlerine kar\u015f\u0131: <strong><em>\u201cHangi egemenlikten bahsediyorsun&#8230; Bir kasa portakal satam\u0131yorsun\u2026 \u00dclkende futbol ma\u00e7lar\u0131 yapam\u0131yorsun!\u201d<\/em><\/strong> \u015feklindeki s\u00f6m\u00fcrge valisi tipi talihsiz tepkisi de bu t\u00fcr h\u00fck\u00fcmetlerin ve faizci-teslimiyet\u00e7i ve AB\u2019ci zihniyetlerin, \u0130slamc\u0131l\u0131k dejenereleri ve demokrasi demagojileriyle \u00fclkemizi ve gelece\u011fimizi hangi karanl\u0131k neticelere s\u00fcr\u00fcklemek istediklerinin bir g\u00f6stergesidir. <strong>\u00d6yle ise; acilen ve kesinlikle:<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 Evrensel hukuk kurallar\u0131na,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 Temel ve genel insan haklar\u0131na,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 Toplumumuzun tabii yap\u0131s\u0131na ve tarihi miras\u0131na,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong> \u2022 Halk\u0131m\u0131z\u0131n inan\u00e7 ve ahl\u00e2k esaslar\u0131na uygun olarak, \u201cLaiklik\u201din tan\u0131m\u0131, ilgili ve ilmi otoritelerce mutlaka yap\u0131lmal\u0131 ve bu T\u00fcrk\u00e7e tarifi anayasam\u0131za yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ki; her \u00f6n\u00fcne gelen, Laikli\u011fi keyfince yorumlay\u0131p yozla\u015ft\u0131rmas\u0131n ve hele bu Laiklik, \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde uygulanmas\u0131n&#8230;<\/strong> Savc\u0131lar\u0131m\u0131z ve h\u00e2kimlerimiz de, hangi temel yasalara ve hangi genel esaslara dayanarak karar verece\u011fi konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131 ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ya\u015famas\u0131n&#8230;<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Bu arada \u015funu da hat\u0131rlatal\u0131m ki, Atat\u00fcrk Tevhid-i Tedrisat Kanunu\u2019nu, o d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de yayg\u0131nla\u015fan ve kendi dilleriyle e\u011fitim yap\u0131p Hristiyan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc a\u015f\u0131layan yabanc\u0131 okullar\u0131n tahribat\u0131ndan gen\u00e7li\u011fimizi kurtarmay\u0131 ve Milli E\u011fitim program\u0131yla neslimizi koruma alt\u0131na almay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Ama ondan sonra gelenler, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bu yasay\u0131, tam aksine milli ve manevi e\u011fitim veren \u0130mam-Hatiplere kar\u015f\u0131 kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda Adil bir D\u00fczen\u2019de ve asil bir y\u00f6netimde, b\u00fct\u00fcn okullarda, kendi seviye ve stat\u00fcs\u00fcnde milli ve manevi de\u011ferler en ilmi ve etkili metotlarla \u00f6\u011fretilece\u011finden, bug\u00fcnk\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu kendili\u011finden ortadan kalkacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Adil D\u00fczen; bilinen mezhep ve me\u015frep taassubuyla de\u011fil, genel \u0130slami prensipler ve temel insani gereksinimler do\u011frultusunda haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcnnilerin de \u015eiilerin de, dindar kesimlerin de kalenderlerin de ortak ihtiyac\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Teokrasi ve Laiklik Farkl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u00d6nce, k\u0131saca <strong>\u201cTeokrasi\u201d<\/strong>nin tan\u0131m\u0131n\u0131 yapal\u0131m. <strong>\u201cTeo\u201d;<\/strong> tanr\u0131, ilah manalar\u0131na gelir. <strong>\u201cKrasi\u201d;<\/strong> idare ve y\u00f6netim demektir. Bat\u0131l\u0131 anlay\u0131\u015fa g\u00f6re Teokrasi; tanr\u0131lar\u0131n, yani tabiat\u00fcst\u00fc varl\u0131klar\u0131n veya onlar\u0131n vekili olarak ortaya \u00e7\u0131kanlar\u0131n, akli, ilmi ve insani hi\u00e7bir kanun ve kurala ba\u011fl\u0131 kalmadan ve hi\u00e7bir makama kar\u015f\u0131 sorumlu tutulmadan, toplumu keyfince y\u00f6netmeleri veya daha ba\u015fka bir deyimle \u201cdine dayal\u0131 devlet \u015fekli\u201d demektir. Bu anlamda Afrika ve Amerika yerlilerinin ilkel totem te\u015fkilatlar\u0131 veya Orta \u00c7a\u011f Avrupas\u0131\u2019nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren, din ve tanr\u0131 ad\u0131na insanlar\u0131 ezen ve s\u00f6m\u00fcren kilise y\u00f6netimleri, birer teokrasi \u00f6rnekleridir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Ve yine tarihte M\u0131s\u0131r firavunlar\u0131, \u0130ran, Hint ve Japon krallar\u0131, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda ise Lenin, Mao gibi yar\u0131 tanr\u0131 yerine konulup bir nevi putlar\u0131 dikilen, ilim ve ak\u0131l s\u00fczgecine gerek g\u00f6rmeden, do\u011fru-yanl\u0131\u015f her s\u00f6z\u00fc ve her davran\u0131\u015f\u0131 \u201ckutsal ilke ve \u00fclk\u00fc\u201d kabul edilen, hi\u00e7bir konuda ve hi\u00e7bir \u015fekilde tenkit edilmelerine asla izin verilmeyen \u00f6nder kahramanlar\u0131n yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201csahte kurtar\u0131c\u0131lar\u0131n\u201d kurdu\u011fu ve \u201cistismarc\u0131lar\u0131n\u201d \u0131srarla korudu\u011fu sistemler de, asl\u0131nda tam bir teokratik d\u00fczenlerdir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u0130slam ise, sadece imani ve ahl\u00e2ki konular\u0131 i\u00e7eren bir <strong>\u201cdin\u201d<\/strong> de\u011fil; ayn\u0131 zamanda idari, iktisadi, ilmi ve hukuki; velh\u00e2s\u0131l hayat\u0131n her safhas\u0131na ait, adil ve k\u00e2mil kurallar \u00f6ng\u00f6ren bir <strong>\u201cbar\u0131\u015f ve denge\u201d<\/strong> d\u00fczenidir. Sosyalizmin vaat edip de bir t\u00fcrl\u00fc vermedi\u011fi <strong><em>\u201csosyal adaleti\u201d,<\/em><\/strong> Kapitalizmin ama\u00e7lay\u0131p da asla ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 <strong><em>h\u00fcr te\u015febb\u00fcs ve yayg\u0131n saadeti;<\/em><\/strong> g\u00fcd\u00fcml\u00fc demokrasilerde ve hile rejimlerinde as\u0131rlard\u0131r aran\u0131p da bulunamayan <strong><em>\u201cen geni\u015f h\u00fcrriyeti ve milli h\u00e2kimiyeti\u201d<\/em><\/strong> ger\u00e7ekle\u015ftirecek, can, mal ve namus emniyetini ve tam anlam\u0131yla, din ve d\u00fc\u015f\u00fcnce h\u00fcrriyetini kuracak ve koruyacak olan yeg\u00e2ne Hak din ve hayat disiplini \u0130SLAM\u0130YET\u2019tir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Biz, Adil D\u00fczen\u2019in; siyasi, hukuki, iktisadi ve ahl\u00e2ki kurum ve kurallar\u0131n\u0131 di\u011fer b\u00fct\u00fcn sistemlerle mukayeseli olarak tart\u0131\u015fmaya haz\u0131r\u0131z. Geliniz, ger\u00e7e\u011fi ve mutlulu\u011fu arayan medeni insanlar olarak, \u00f6nyarg\u0131lardan ve \u015fartlanm\u0131\u015fl\u0131klardan uzak, akl\u0131n ve ilmin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bir karar verelim. \u0130nsanl\u0131k olarak arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve acilen muhta\u00e7 oldu\u011fumuz \u201cadil ve k\u00e2mil\u201d bir d\u00fczene, s\u0131rf \u201cdini ve ahl\u00e2ki de\u011ferlerden\u201d de yararlan\u0131yor diye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131za, bize b\u00f6ylesine ger\u00e7ek bir saadet ve adalet kurallar\u0131n\u0131 sunan \u0130slam\u2019a sayg\u0131 duymam\u0131z gerekmez mi? B\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7ekleri anlad\u0131ktan sonra, \u0130slam&#8217;\u0131n asla bir teokratik d\u00fczen olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine <em>\u201cdemokrasinin \u00f6z\u00fc say\u0131lan serbest se\u00e7imlere dayal\u0131, milli h\u00e2kimiyeti esas alan tam bir hukuk ve h\u00fcrriyet ortam\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d<\/em> rahatl\u0131kla ve inanarak s\u00f6yl\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam&#8217;da, Hristiyanl\u0131ktakine benzer, Allah&#8217;la kul aras\u0131na giren, insanlar\u0131 af veya aforoz edebilen, hi\u00e7bir makama kar\u015f\u0131 hesap vermeyen ve dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 olan bir \u201cdin adam\u0131\u201d s\u0131n\u0131f\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde \u201c<em>devleti din adamlar\u0131 y\u00f6netecektir<\/em>\u201d diye bir kural da yoktur.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Hem \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi dengeli, uyumlu ve irtibatl\u0131 bir \u201ckuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201dn\u0131 kabul etti\u011finden; adalet d\u00fczenindeki;<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1- \u0130nsanlardaki fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcnce melekesinin dil vas\u0131tas\u0131yla do\u011furdu\u011fu \u0130L\u0130M kurumlar\u0131n\u0131n,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>2- \u0130nsanlardaki inan\u00e7 ve ibadet gibi hissi ve f\u0131tri duygular\u0131 doyuran ve d\u00fczenleyen D\u0130N ve D\u0130YANET kurumlar\u0131n\u0131n,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>3- \u0130nsanlardaki irade, ihtiyar ve menfaat gibi yetenek ve isteklerin, hakkaniyet \u00f6l\u00e7\u00fclerine g\u00f6re olu\u015fturdu\u011fu EKONOM\u0130 kurumlar\u0131n\u0131n,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>4- Ve yine insanlardaki \u00fcnsiyet ve \u00fclfet gibi duygular\u0131n zorunlu olarak ortaya koydu\u011fu ve hemcinsleriyle olan m\u00fcnasebetlerini adalet \u00f6l\u00e7\u00fcleriyle ayarlayan S\u0130YASET ve Y\u00d6NET\u0130M kurumlar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri di\u011ferine h\u00e2kim veya mahk\u00fbm k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu temel kurumlardan her birisi \u201cbar\u0131\u015f d\u00fczeni ve devlet disiplini\u201d i\u00e7erisinde bir nevi \u00f6zerk olarak, kendi hizmet ve faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctecek, biri di\u011ferine m\u00fcdahale etmeyecek; devlet ise bunlar aras\u0131ndaki organizeyi sa\u011flayacak, bunlar\u0131n yetki ve sorumluluk s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyecek ve hepsi birden toplumun ve insanl\u0131\u011f\u0131n maddi ve manevi saadet ve selametini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>B\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7ekler ortada iken, h\u00e2l\u00e2 \u0130slam&#8217;la teokrasiyi ayn\u0131 g\u00f6renler:\u00a0 <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1- Ya \u0130slam&#8217;\u0131 bilmiyorlar, onu Hristiyanl\u0131k gibi bir din zannediyorlar. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>2- Veya bilerek ve maksatl\u0131 olarak insanlar\u0131 korkutmak ve ka\u00e7\u0131rmak i\u00e7in \u0130slam&#8217;a \u201cteokrasi\u201d diyerek iftira ediyorlar.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>3- Ya da a\u00e7\u0131k\u00e7a \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapamayan m\u00fcnaf\u0131klar baz\u0131 \u00e7evrelere ho\u015f g\u00f6r\u00fcnmek, halk\u0131 da \u00fcrk\u00fctmemek i\u00e7in \u201cteokrasi\u201d gibi bulan\u0131k kavramlar\u0131n arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorlar.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Adil D\u00fczen\u2019de bu d\u00f6rt temel m\u00fcessese (ilim, idare, iktisat ve diyanet) bir v\u00fccutta ahenk i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan de\u011fi\u015fik organlar gibidir. Nas\u0131l; bir v\u00fccuttaki sindirim, solunum, dola\u015f\u0131m ve bo\u015falt\u0131m sistemleri, duyu ve hareket organlar\u0131ndan her biri, kendi hizmet ve faaliyetlerini y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, asla birbirine m\u00e2ni olmuyor, ortak bir beyin ve sinir sisteminin kontrol ve komutas\u0131nda o v\u00fccudun hayat ve huzuruna hizmet ediyorlar. Bunun gibi, adil bir devlet d\u00fczenindeki m\u00fcesseseler de b\u00f6yle bir irtibat ve intizam i\u00e7inde hareket ve hizmete mecburdurlar.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Evet, ger\u00e7ek ve gerekli bir din ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayan ve bu manadaki laikli\u011fi savunan tek din ve disiplin \u0130slam&#8217;d\u0131r. Kur\u2019an; <em>\u201c(\u0130nsanlar\u0131 \u0130slam\u2019a sokmak i\u00e7in de, ibadetleri yapt\u0131rmak i\u00e7in de) Dinde zorlama (ve bask\u0131) yoktur. \u015e\u00fcphesiz, do\u011fruluk (r\u00fc\u015fd) sapk\u0131nl\u0131k ve azg\u0131nl\u0131ktan apa\u00e7\u0131k ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k kim ta\u011futu (\u0130slam d\u0131\u015f\u0131 sistemleri ve zalim ki\u015fileri terk ve ink\u00e2r ederek onlar\u0131) tan\u0131may\u0131p Allah&#8217;a inan\u0131rsa (\u0130slam nizam\u0131na t\u00e2bi olursa); art\u0131k o, \u015f\u00fcphesiz sapasa\u011flam bir kulpa yap\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ki; bunun kopmas\u0131 yoktur (Kur\u2019an\u2019a tutunanlar\u0131n mahrum ve mahcup olma endi\u015fesi kalmam\u0131\u015ft\u0131r)\u2026\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/em><\/strong> buyurmakla, \u0130slam&#8217;daki laiklik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temel ilkelerini ortaya koymaktad\u0131r. <strong><em>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>Dinde zorlama yoktur\u201d<\/em><\/strong> h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re:<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>a- Ba\u015fka dine mensup bulunan veya dinsiz olan kimseleri; \u00f6l\u00fcm, hapis, i\u015fkence, a\u00e7l\u0131k, i\u015ften atma, s\u00fcrg\u00fcn etme, en tabii insan haklar\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131lma gibi tehditler ve korkutmalarla onlar\u0131 zorla din de\u011fi\u015ftirmeye veya \u0130slamla\u015ft\u0131rmaya hakk\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 gibi,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>b- Adil bar\u0131\u015f d\u00fczeni i\u00e7inde, \u0130slam dinine mensup M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n herhangi bir mezhep, me\u015frep ve tarikata girmeleri veya \u00e7\u0131kmalar\u0131 hususunda da zorlama ve bask\u0131 yapma hakk\u0131m\u0131z da bulunmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar anlayarak, inanarak, benimseyerek ve isteyerek bir dine veya mezhebe girerlerse bu hem kendileri hem de \u00e7evreleri i\u00e7in yararl\u0131 ve verimli olur. Fakat d\u0131\u015f bask\u0131lar ve korkularla M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcnenler ise, ger\u00e7ekte m\u00fcnaf\u0131k olur ki; bu tipler toplum i\u00e7in ba\u015f belas\u0131d\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hak ve h\u00fcrriyetleri belirleyen ve her din ve d\u00fc\u015f\u00fcnceden insanlar\u0131n birlikte ya\u015fama d\u00fczeni ve dengesini olu\u015fturan \u201cbar\u0131\u015f ve adalet devletinin\u201d kanun ve kurallar\u0131na uymak, fitne ve anar\u015fi \u00e7\u0131karmamak ise, zaten herkesin bilmesi gereken bir husustur.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Baz\u0131lar\u0131; Laikli\u011fi la\u00e7kala\u015ft\u0131rmay\u0131, din istismar\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmay\u0131 ve Bat\u0131\u2019n\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 Il\u0131ml\u0131 \u0130slam safsatas\u0131yla dinimizi de, demokrasiyi de yozla\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan kurus\u0131k\u0131 ve kas\u0131tl\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar yapmaktad\u0131r. Ve tabi bu konulardaki duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 ve tutarl\u0131 uyar\u0131lar\u0131 da anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r\u2026 Ancak, \u201cLaiklik\u201d kavram\u0131n\u0131 ve ilgili kanunlar\u0131:<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>a) Gizli \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na bahane yapmaktan,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>b) Gereksiz kuruntu ve ku\u015fkularla, dindar M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 su\u00e7lamak ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaktan,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>c) Asl\u0131nda sosyal adaleti, toplumsal dengeyi, dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma d\u00fczenini, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 ve sevgi d\u00fc\u015f\u00fcncesini, devlete ve kanunlara itaat disiplinini \u00f6ng\u00f6ren ve yerle\u015ftiren \u0130slam dinini, sadece ki\u015filerin vicdan\u0131na ve i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na hapsetme dayatmas\u0131nda bulunmaktan (ki hem insafs\u0131z hem imk\u00e2ns\u0131z ve hem de zaten yarars\u0131z bir tav\u0131rd\u0131r),<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>d) Temelde <em>\u201c<\/em><em>Din hizmetleriyle, Devlet i\u015flerini birbirinden ay\u0131rmak\u201d<\/em> esas\u0131na dayal\u0131 Laikli\u011fi; <em>\u201cDevletin, dini kendi g\u00fcd\u00fcm\u00fcne al\u0131p g\u00fcd\u00fckle\u015ftirmesi, hem Cenab-\u0131 Hakk\u0131n iradesine, hem de M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n h\u00fcr tercihine m\u00fcdahale etmesi\u201d<\/em> \u015feklinde alg\u0131lamak ve uygulamaktan kurtulmak i\u00e7in, laikli\u011fin ilmi ve hukuki bir tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131l\u0131p, anayasaya ve kanunlara konulmas\u0131 laz\u0131md\u0131r ve bu y\u00f6ndeki teklif ve temenniler olumlu bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. B\u00f6ylece hem vatanda\u015flar\u0131n, hem devlet kurumlar\u0131n\u0131n hem de yarg\u0131\u00e7lar\u0131n haklar\u0131n\u0131n ve sorumluluklar\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesini bilmesi kolayla\u015facakt\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Anayasa metinleri ve kanun maddeleri, b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131n rahatl\u0131kla okuyup kavrayaca\u011f\u0131 ve ayn\u0131 \u015feyleri anlayaca\u011f\u0131 sadelik ve netlikle olmal\u0131d\u0131r. Oysa bizdeki \u201cLaiklik\u201d kavram\u0131n\u0131 vatanda\u015flar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu anlay\u0131p anlatamad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu konudaki uzmanlar bile ortak bir kanaate varamamaktad\u0131r. \u00dcstelik Anayasam\u0131z, <strong>Resmi Dilimizin T\u00fcrk\u00e7e<\/strong> olmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015fmaktad\u0131r\u2026<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Cumhuriyet ve Demokrasi gibi kavramlar\u0131n, ad\u0131 ayn\u0131 ama tad\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 onlarca \u00e7e\u015fit uygulamalar\u0131 oldu\u011fu gibi, Laikli\u011fin de genelde \u00fc\u00e7 t\u00fcrl\u00fc ve birbirine ayk\u0131r\u0131 alg\u0131lamalar\u0131 vard\u0131r:<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1- ATE\u0130ST LA\u0130KL\u0130K: \u00c7\u00f6ken kom\u00fcnist Rusya\u2019da oldu\u011fu gibi, her t\u00fcrl\u00fc dini inan\u0131\u015f ve ya\u015fay\u0131\u015f\u0131, hem devletten, hem mabetten, hem aileden ve hatta fert fert beyinlerden d\u0131\u015flama ve yasaklama anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Ve tabi \u00e7ok k\u0131sa zamanda \u00e7\u00fcr\u00fcmek ve \u00e7\u00f6kmekle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>2- B\u0130ZANT\u0130N\u0130ST LA\u0130KL\u0130K: Dini kavram ve kurumlar\u0131, devletin kontrol\u00fcne ve hizmetine uygun olarak k\u0131s\u0131tlama ve basit bir inan\u00e7 olarak kullanma mant\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>3- REAL\u0130ST LA\u0130KL\u0130K: \u0130lmi ger\u00e7eklere ve insani de\u011ferlere uygun \u015fekilde: <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>a- Din i\u015fleriyle devlet hizmetlerinin birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>b- Din ile devletin birbirine d\u00fc\u015fman olup \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 ve z\u0131tla\u015fmad\u0131\u011f\u0131,<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>c- Din ve devletin bar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve her birinin kendi sahas\u0131nda vatanda\u015fa hizmet yar\u0131\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 en do\u011fru ve d\u00fcr\u00fcst yakla\u015f\u0131md\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de biz Milli G\u00f6r\u00fc\u015f\u00e7\u00fclerin ve Adil D\u00fczencilerin savundu\u011fu i\u015fte bu ilmi ve insani anlay\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><strong>Yani ama\u00e7 insand\u0131r. Din de, devlet de insana hizmet i\u00e7in birer ara\u00e7t\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1920, 1924 Anayasalar\u0131 ve De\u011fi\u015fim (Tadil) A\u015famalar\u0131: <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Milli M\u00fccadele\u2019nin ba\u015flamas\u0131ndan ve 23 Nisan 1920&#8217;de Ankara&#8217;da TBMM\u2019nin a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra yeni bir anayasa ihtiyac\u0131 belirmi\u015ftir. 20 Ocak 1921&#8217;de meydana getirilen anayasa (23 madde ve bir m\u00fcnferit madde) bu ihtiyac\u0131n eseridir. Bu anayasaya g\u00f6re: <strong><em>&#8220;H\u00e2kimiyet milletindir. Te\u015frii ve \u0130crai (Kanun ve Y\u00fcr\u00fctme) yetkiler Meclis\u2019in elindedir. Devlet BMM taraf\u0131ndan idare edilir. BMM H\u00fck\u00fcmeti ismini ta\u015f\u0131r.&#8221;<\/em><\/strong> Bu anayasada laiklik prensibi yer almam\u0131\u015f, devletle din, bir b\u00fcnyenin m\u00fc\u015fterek organlar\u0131 ve ihtiyac\u0131 kabul edilmi\u015f, &#8220;\u015eer&#8217;i h\u00fck\u00fcmlerin tenfizi&#8221; salahiyeti de BMM\u2019ye verilmi\u015ftir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1922&#8217;de padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ve se\u00e7imlerin yenilenmesinden sonra, 1921 Anayasas\u0131\u2019n\u0131 tadil edilen bir kanunla 29 Ekim 1923&#8217;te Cumhuriyet ilan edilmi\u015f, &#8220;Meclis h\u00fck\u00fcmeti sistemine&#8221; son verilmi\u015f, ancak devletin dini maddesi muhafaza edilip, aynen kalm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1924&#8217;te halifeli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakip, 20 Nisan 1924&#8217;te yeni bir anayasa meydana getirilmi\u015f ve bu anayasa 37 y\u0131l baz\u0131 tadillerle (d\u00fczeltme ve de\u011fi\u015ftirme) y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1924 Anayasas\u0131\u2019na g\u00f6re &#8220;kuvvetler birli\u011fi&#8221; esas al\u0131nm\u0131\u015f, te\u015frii ve icrai yetkiler Meclis&#8217;te toplanm\u0131\u015f, te\u015frii salahiyetin bizzat Meclis, icrai salahiyetin de Meclis\u00e7e se\u00e7ilecek bir Cumhurba\u015fkan\u0131 ve onun tayin edece\u011fi vekiller heyeti (Bakanlar Kurulu) taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 anayasada yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anayasada ilk \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik 1928&#8217;de yap\u0131lm\u0131\u015f, &#8220;DEVLET\u0130N D\u0130N\u0130 \u0130SLAMDIR&#8221; ve &#8220;Akam-\u0131 \u015feriyenin tenfiz&#8221; f\u0131kralar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1934&#8217;te kad\u0131nlara da se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1937&#8217;de ve Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn art\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131 ile u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve devlet denetiminin ucunu ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde CHP&#8217;nin ilkeleri anayasaya al\u0131nm\u0131\u015f, 2. Madde <em>&#8220;T\u00fcrkiye Devleti; Cumhuriyet\u00e7i, Milliyet\u00e7i, Halk\u00e7\u0131, Devlet\u00e7i, Laik ve \u0130nk\u0131lap\u00e7\u0131d\u0131r&#8221;<\/em> \u015feklinde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 10 Ocak 1945&#8217;te 1924 anayasas\u0131nda T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirme yap\u0131lm\u0131\u015f, fakat 1950&#8217;den sonra tekrar eski anayasa metnine sahip \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">1946&#8217;da demokratik hayata girmemizden sonra 21 \u015eubat 1950 se\u00e7im kanunu hukuk tarihimizin ilk \u00f6nemli yap\u0131t\u0131 olmu\u015f ve ayn\u0131 y\u0131l se\u00e7imler nispeten serbestlik ve emniyet i\u00e7inde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Adil ve K\u00e2mil Bir Anayasan\u0131n Haz\u0131rlanmas\u0131 ve Temel Esaslar\u0131: <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1- H\u00fck\u00fcm = H\u00e2kimiyet kimindir? Krallardan ve kurtar\u0131c\u0131lardan birinin midir, yahut muayyen bir z\u00fcmrenin midir, yoksa b\u00fct\u00fcn milletin midir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>2- Devletin tasarrufunun s\u0131n\u0131r\u0131 nedir? Hangi duruma kadar \u00fclkenin sakinleri devlete itaat edecektir, ne zaman kendi do\u011fal haklar\u0131n\u0131 ve sorumluluklar\u0131n\u0131 ku\u015fanma gere\u011fi devreye girecektir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>3- Devletin muhtelif organlar\u0131n\u0131n: \u0130crai (Y\u00fcr\u00fctme), Kazai (Yarg\u0131) Te\u015frii (Kanun yapma) tasarruflar\u0131n\u0131n me\u015fru hudutlar\u0131 nelerdir? Bu organlardan her birinin yerine getirece\u011fi vazifeleri nelerdir? Hangi hudut d\u00e2hilinde bu vazifeyi ifa edebileceklerdir? Bu organlar aras\u0131ndaki m\u00fcnasebetler nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r ve ne \u015fekilde belirlenir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>4- Devlet ne maksatla meydana gelmi\u015ftir? Hangi hedefler i\u00e7in gayret g\u00f6sterecektir, esas prensiplerde siyaseti ve stratejisi nedir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>5- Devlet te\u015fkilat\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in h\u00fck\u00fcmet nas\u0131l te\u015fkil edilecektir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>6- H\u00fck\u00fcmet i\u015flerine tayin edilecek kimselerin ehliyet ve kaliteleri nelerdir? Yetki ve sorumluluklar\u0131 nas\u0131l dengelenir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>7- Anayasada vatanda\u015fl\u0131k esaslar\u0131 nelerdir? Devletin b\u00fcnyesinde fertler, hangi yolla vatanda\u015fl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 elde edecektir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>8- Devletin vatanda\u015flara kar\u015f\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, vatanda\u015flar\u0131n devlete kar\u015f\u0131 g\u00f6revleri, hangi kriterlere g\u00f6re belirlenecektir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>9- Devletin, halk\u0131n (vatanda\u015flar\u0131n) \u00fczerindeki haklar\u0131 nelerdir? <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Bir anayasan\u0131n Adil ve K\u00e2mil olmas\u0131 i\u00e7in; <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>1- Milletin iradesine, <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>2- Evrensel hukuk kaidelerine, <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>3- Temel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine, <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>4- Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve k\u00f6kenlerin beklentilerine, <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>5- Dini ve ahl\u00e2ki de\u011ferlere sayg\u0131n ve uygun haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Bu genel ve temel esaslar yan\u0131nda teknik olarak da, mutlaka: A\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r, k\u0131sa ve kesin bir dil kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/strong>Toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve tarihine yabanc\u0131, kapal\u0131 ve karma\u015f\u0131k kelime ve deyimlerden \u00e7ok farkl\u0131 yorumlara ve ayk\u0131r\u0131 yakla\u015f\u0131mlara m\u00fcsait kavram ve ifadelerden kesinlikle sak\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u015eimdi, Anayasam\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda &#8220;Resmi dil; T\u00fcrk\u00e7e&#8217;dir&#8221; denildi\u011fi halde, <em>&#8220;Laiklik gibi; mu\u011flak (kapal\u0131, \u00e7apra\u015f\u0131k ve anla\u015f\u0131lmaz) ve mu\u011falatal\u0131 (yan\u0131lt\u0131c\u0131, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131) bir yabanc\u0131 kavram yerine, bunun asl\u0131na ve amac\u0131na uygun T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazal\u0131m\u201d<\/em> \u00f6nerisine, hemen tepki g\u00f6steren ve tepinen kesimlerin, mutlaka bir art niyeti oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Demek ki &#8220;Laiklik&#8221; kavram\u0131n\u0131; M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131m\u0131za, temel insan haklar\u0131na ve evrensel hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak, istismar ve suiistimal etmek isteyenler vard\u0131r. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Baz\u0131 AKP&#8217;liler asl\u0131nda laiklik maddesinin bu \u015fekliyle kalmas\u0131ndan yanad\u0131r, ama sanki <em>&#8220;kalks\u0131n ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulsun&#8221;<\/em> diye sadece istismar\u0131yla u\u011fra\u015f\u0131lmaktad\u0131r gibi bir tav\u0131r tak\u0131n\u0131lmaktad\u0131r. Yani b\u00f6ylesine \u00f6nemli ve hassas bir konu ucuz politika ve palavra malzemesi yap\u0131lmaktad\u0131r. Ve maalesef baz\u0131 CHP&#8217;liler ise, din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ve \u0130slam&#8217;\u0131n \u00f6z\u00fcnden korkmakta ve sanki <em>&#8220;Anayasaya, Laikli\u011fin tan\u0131m\u0131 ve kapsam\u0131 yaz\u0131l\u0131rsa, \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131m\u0131za bir k\u0131l\u0131f bulamay\u0131z&#8221;<\/em> diye gocunmaktad\u0131r. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u00d6zet olarak: Maalesef T\u00fcrkiye ve \u0130slam \u00fclkeleri, demokrasi, laiklik ve insan haklar\u0131 konusunda Bat\u0131\u2019n\u0131n ve \u00e7a\u011f\u0131n gerisinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131 ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z ise, \u0130slam&#8217;\u0131n ve Asr-\u0131 Saadet\u2019in \u00e7ok gerisinde bulunmaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Laiklik ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn <\/strong><strong>B<\/strong><strong>ak\u0131\u015f <\/strong><strong>A<\/strong><strong>\u00e7\u0131s\u0131<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Laiklik ilkesini ve hele bug\u00fcnk\u00fc tatbikat ilkelli\u011fini T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131na koyan Atat\u00fcrk de\u011fil \u0130smet Pa\u015fa oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi, kas\u0131tl\u0131 olarak milletten gizlenmektedir. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki Atat\u00fcrk Laikli\u011fin Din ve Millet aleyhine kullan\u0131lmas\u0131ndan endi\u015fe etmektedir. Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn 3 ciltlik <strong>\u201cNutuk\u201d<\/strong> kitab\u0131n\u0131 ba\u015ftan sona okuyunuz. Tek bir yerde \u201cLaiklik\u201d kelimesine rastlayamazs\u0131n\u0131z. \u00d6zel mektuplar\u0131n\u0131, s\u00f6ylevlerini, de\u011fi\u015fik konulardaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini derleyen b\u00fct\u00fcn yay\u0131nlar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn laiklikle ilgili hi\u00e7bir beyan\u0131n\u0131 bulamazs\u0131n\u0131z. Bulamazs\u0131n\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc yoktur&#8230;<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u201cLaikli\u011fi\u201d<\/strong><strong>,<\/strong> Recep Peker&#8217;le anla\u015farak 1936 y\u0131l\u0131nda CHP program\u0131na sokan, Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn sirozun pen\u00e7esine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc 1937&#8217;lerin sonunda ve masonik mahfillerin etkisinde kalarak Anayasa\u2019ya yazd\u0131ran \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;d\u00fcr. Kendi can derdine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc o d\u00f6nemlerde Atat\u00fcrk, bu t\u00fcr oldubittilerle u\u011fra\u015facak veya kar\u015f\u0131 koyacak durumda de\u011fildir. Her hususta Bat\u0131\u2019y\u0131 \u00f6rnek alan taklit\u00e7ilerin, Laiklik konusunda bize \u00f6zel garip ve acayip bir uygulamay\u0131 tercih etmeleri, bunlar\u0131n ger\u00e7ek ayar\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan anlaml\u0131 ve \u00f6nemlidir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn;<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cDurumumuzu d\u00fczeltmek i\u00e7in, mutlaka Avrupa\u2019dan \u00f6\u011f\u00fct almak, b\u00fct\u00fcn i\u015flerimizi onlar\u0131n arzusu istikametinde yapmak ve her hususta onlar\u0131n pe\u015fine tak\u0131lmak gerekti\u011fi gibi yanl\u0131\u015f ve hay\u0131rs\u0131z fikirle<\/em><\/strong><strong><em>r<\/em><\/strong><strong><em> ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Halbuki, b\u00f6yle sadece yabanc\u0131lar\u0131n \u00f6\u011f\u00fctleri ve projeleri ile y\u00fckselebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Mali (ekonomik) ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k olmadan, siyasi ve milli ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00f6stermeliktir.\u201d (1922)<\/em><\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>\u201cBiz <\/em><\/strong><strong><em>\u2018<\/em><\/strong><strong><em>gidi\u015fat\u0131m\u0131z\u0131 ve toplum hayat\u0131m\u0131z\u0131 yabanc\u0131lar\u0131n tavsiye ve takdirlerine uydurmak gerekti\u011fi<\/em><\/strong><strong><em>\u2019<\/em><\/strong><strong><em> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bir zillet ve zafiyet kabul ediyoruz\u2026 Avrupa\u2019n\u0131n en ileri devletleri, Osmanl\u0131 T\u00fcrklerinin gerilemesi ve \u00e7\u00f6kmesi sayesinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve g\u00fc\u00e7 kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Bat\u0131l\u0131lar bug\u00fcn<\/em><\/strong> <strong><em>de; kendi k\u00e2rlar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin zarar\u0131nda ve hatta y\u0131k\u0131lmas\u0131nda aramaktad\u0131r. Ve T\u00fcrkiye\u2019yi y\u0131kma konusunda, kendi aralar\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmeleri b\u0131rak\u0131p, ittifak kurmu\u015flard\u0131r.<\/em><\/strong> <strong><em>T\u00fcrkiye\u2019yi uygarla\u015ft\u0131rmak gibi baz\u0131 bahanelerle m\u00fcesseselerimize, mekteplerimize, ticaret ve sanayimize s\u0131zm\u0131\u015flard\u0131r.<\/em><\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong><em>Unutmay\u0131n\u0131z ki, himaye alt\u0131na giren bir \u00fclke ger\u00e7ek h\u00e2kimiyetini kaybetmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve egemenlik bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Siyasi, iktisadi ve i\u00e7timai her y\u00f6nden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmayan bir devletin gelece\u011fi karanl\u0131kt\u0131r.\u201d<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u015eeklindeki kesin ve keskin uyar\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 eden sahte Atat\u00fcrk\u00e7\u00fclerin, AB\u2019ye ve ABD\u2019ye teslimiyet yolundaki gayretleri de, tam bir karakter haml\u0131\u011f\u0131 ve kabiliyet noksanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Oysa Atat\u00fcrk; Laik bir M\u00fcsl\u00fcmand\u0131r! Atat\u00fcrk Maturidi me\u015frepti ve Nakil ile Akl\u0131 (Kur&#8217;an ile ilmi hakikatleri) \u00f6zde\u015fle\u015ftiren birisiydi!..<\/strong> <strong>Emekli B\u00fcy\u00fckel\u00e7i G\u00fcnd\u00fcz Aktan, bir m\u00fclakat\u0131nda: &#8220;CHP<sup>&#8216;<\/sup>nin laiklik konusunda Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc Doktrin&#8217;den belirgin bir sapma g\u00f6stermi\u015f oldu\u011funu&#8221; s\u00f6ylemi\u015fti.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Aktan, Mustafa Kemal&#8217;in \u0130mam Maturidi anlay\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu, <em>\u201c<\/em><em>Biz amelde Hanefi, \u0130tikatta Maturidi\u2019yiz\u201d<\/em> s\u00f6zlerini Meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden Seyit Bey&#8217;in yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmaya koydurmas\u0131yla ilan etti\u011fini belirtmi\u015fti.<\/strong> <strong>Bu konu olduk\u00e7a ilgi \u00e7ekmi\u015f ve bas\u0131nda \u00e7ok g\u00fcndeme gelmi\u015fti. \u00d6rne\u011fin,<\/strong> <strong>\u201cher \u015feyi<\/strong> <strong>bilen adam<sup>\u201d<\/sup> havas\u0131ndaki Taha Akyol, b\u00f6yle bir konu\u015fmay\u0131 Mustafa Kemal&#8217;in yazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131na pek kani olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f; sonra da, <em>\u201cT\u00fcrkiye&#8217;nin liberal laikli\u011fe ihtiyac\u0131 vard\u0131r\u201d<\/em> gibi masonik ve m\u00fcnaf\u0131k tav\u0131rlar sergilemi\u015fti. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">\u015eimdi cahillikle ve ideolojik saplant\u0131lar\u0131 ile konu\u015fup yazanlar\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131rsak, \u00f6ncelikle Mustafa Kemal Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn aynen G\u00fcnd\u00fcz Aktan&#8217;\u0131n ifade etti\u011fi gibi <strong><em>Maturidi me\u015frebini tercih etti\u011finin ve laiklik m\u00fcessesini bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re in\u015fa etmek istedi\u011finin<\/em><\/strong> bir ba\u015fka kan\u0131t\u0131 da Kur\u2019an meali yazd\u0131rmas\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk ki\u015fisel harcamalar\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ay\u0131rarak, bug\u00fcn T\u00fcrkiye&#8217;de en yayg\u0131n tefsir olarak bilinen <strong>Elmal\u0131l\u0131 Tefsiri\u2019ni<\/strong> kaleme alan Hamdi Yaz\u0131r&#8217;dan bu me\u015fhur eseri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir ve bu tefsir i\u00e7in kontrat yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da bilinmektedir. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, bu kontrat\u0131n maddeleri aras\u0131na, <strong><em>&#8216;Bu tefsir, Hanefi f\u0131kh\u0131 ve Maturidi itikad\u0131 \u00fczerine kaleme al\u0131nacakt\u0131r&#8217;<\/em><\/strong> maddesinin konulmas\u0131n\u0131 bizzat talep etmi\u015ftir. Sonraki y\u0131llarda Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n Maturidi ekolden se\u00e7ilmesi de bir tesad\u00fcf de\u011fildir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Maturidili\u011fin; bug\u00fcnk\u00fc kat\u0131 ve kapal\u0131 y\u00f6netimleri, hatta baz\u0131 anar\u015fist hareketleri besleyen taklit\u00e7i ve gelenek\u00e7i ekollerden temel fark\u0131, <strong><em>&#8220;laikli\u011fi \u0130slam i\u00e7i kaynaklardan \u00fcretmeye ba\u015flam\u0131\u015f bulunmas\u0131<\/em><\/strong><em>&#8221; <\/em>olarak g\u00f6sterilebilir&#8230; \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7inde dini \u00f6\u011frenme unsurlar\u0131n\u0131 iki temelde \u201cnakil ve ak\u0131l\u201d olarak ifade eden \u0130mam Maturidi, bu iki kayna\u011f\u0131n her birine de son derecede \u00f6nem vermi\u015f ve birbirlerini do\u011frulamas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131 benimsemi\u015ftir. Nakil, Kur&#8217;an ve S\u00fcnnet&#8217;i i\u00e7ermi\u015f\u2026 Ak\u0131l ise, ilmi ve insani \u00f6l\u00e7\u00fcler temelinde \u00f6zg\u00fcr bireyin \u00f6zg\u00fcr sorgulama yetene\u011fini ifade etmi\u015ftir. Bu kapsamda, g\u00f6recelili\u011fin de \u00f6nemine binaen \u0130mam Maturidi, yapm\u0131\u015f oldu\u011fu Kur&#8217;an tefsirine <strong>&#8216;tefsir&#8217;<\/strong> (a\u00e7\u0131klama) ismini koymaktan \u00e7ekinmi\u015f, <strong>te\u2019vil<\/strong> kelimesini se\u00e7erek, \u201cyorumlardan biri\u201d ifadesini tercih etmi\u015ftir. Maturidilere g\u00f6re, iyi-g\u00fczel (h\u00fcs\u00fcn) veya k\u00f6t\u00fc-\u00e7irkin (kubuh) ak\u0131l ve vicdan yoluyla bilinir ve bir nevi f\u0131tridir. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u015fey; iyi-g\u00fczel oldu\u011fu i\u00e7in Allah taraf\u0131ndan emredilmi\u015f, k\u00f6t\u00fc-\u00e7irkin oldu\u011fu i\u00e7in de yasaklan\u0131vermi\u015ftir.<\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Atat\u00fcrk Laikli\u011fi Nas\u0131ld\u0131r?<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Bug\u00fcn <em>\u201cDindar insan laik olabilir mi?\u201d<\/em> diye soruluyor. Evet, olabilir. Bunun en iyi \u00f6rne\u011fini \u0130mam Maturidi ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130mam Maturidi 850-950 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Semerkant&#8217;ta ya\u015fam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir din adam\u0131d\u0131r. T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 bir dehad\u0131r. \u00d6rnek ve \u00f6nder bir M\u00fcsl\u00fcman&#8217;d\u0131r. O, diyanetle siyasetin ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 savunan ilk ki\u015fi olmu\u015f ve <em>\u201cKur\u2019an\u2019\u0131 bize yollayan Allah&#8217;t\u0131r. Kur\u2019an\u2019\u0131 anlamak i\u00e7in insan akl\u0131n\u0131 yaratan da Allah\u2019t\u0131r!\u201d <\/em>diyerek akl\u0131n \u00f6nemini ve gere\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Onun i\u00e7tihat sisteminde ve teolojisinde (Dini de\u011ferlendirmelerinde ve \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde) akl\u0131n\u0131 kullanan ve ayn\u0131 zamanda da inanan birey vard\u0131r. <em>&#8220;<\/em><em>\u0130yilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck sizin iradenizledir. Su\u00e7u kaderinize y\u00fcklemeyin.&#8221;<\/em> buyurmu\u015flard\u0131r. O, yanl\u0131\u015f kader inanc\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f, insana sorumluluklar\u0131n\u0131, yarat\u0131l\u0131\u015f ve imtihan s\u0131rr\u0131n\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r. Evet her \u015feyi Allah yaratmaktad\u0131r, ama insanlar kendi serbest irade ve ihtiyarlar\u0131 nedeniyle elbette yapt\u0131klar\u0131ndan sorumlu tutulacakt\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u0130mam Maturidi&#8217;ye g\u00f6re, <em>toplumun veya devletin din konusunda bireye bask\u0131 yapmas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r ve haks\u0131zl\u0131kt\u0131r.<\/em> Onun i\u00e7tihat felsefesi t\u00fcm\u00fcyle demokratik ve laik topluma uymaktad\u0131r. Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn laikli\u011fi de i\u015fte bu Hanefi ve Maturidi \u00e7izgiyi esas almaktad\u0131r ve Kur\u2019an\u2019\u0131n \u00f6z\u00fcne dayanmaktad\u0131r. Bu, <em>&#8220;dindar birey, laik devlet&#8221;<\/em> anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn takip\u00e7isi iddias\u0131ndaki baz\u0131 Kemalistler ise maalesef hen\u00fcz dindarl\u0131kla laikli\u011fi ba\u011fda\u015ft\u0131ramam\u0131\u015ft\u0131r\u2026<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Eski CHP&#8217;li ve sol d\u00fc\u015f\u00fcnceli olmas\u0131na ra\u011fmen bir ara MHP\u2019den aday olan Emekli B\u00fcy\u00fckel\u00e7i ve yazar G\u00fcnd\u00fcz Aktan;<\/strong> <strong>Kur\u2019an\u2019\u0131n hakikati ve h\u00fck\u00fcmleri, \u0130slam&#8217;\u0131n hedefi ve hikmetleri konusundaki bilgi yetersizli\u011finden kaynaklanan baz\u0131 yanl\u0131\u015f yorumlar yapsa da,<\/strong> <strong><em>Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn Maturidi mezhebini esas alan, akl\u0131selimin ve m\u00fcspet ilmin hakemli\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131karan bir yakla\u015f\u0131mla<\/em> <em>&#8220;<\/em><em>M\u00fcsl\u00fcman kimlikli ve dindar ki\u015filikli Laiklik&#8221;<\/em> prensibini benimsedi\u011fi ve \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc eliyle bu gerekli ve ger\u00e7ek\u00e7i felsefenin dejenere edilip, dini d\u0131\u015flayan ve \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na dayanan bir laiklik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yerle\u015ftirildi\u011fi hususundaki tespitleri olduk\u00e7a yerinde ve anlaml\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn hedefi: \u0130slam&#8217;\u0131n da \u00f6z\u00fcne ve hikmetine uygun oldu\u011fu gibi, toplumun h\u00fcr tercihi ve tensibiyle milli iradenin olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak; inan\u00e7l\u0131 ve ahl\u00e2kl\u0131 kalarak, Laik ve Demokratik bir bar\u0131\u015f ve adalet d\u00fczenini oturtmak; dinini, dilini ve milli kimli\u011fini koruyarak muas\u0131r medeniyeti yakalay\u0131p a\u015fmak; b\u00f6ylece her y\u00f6nden ba\u011f\u0131ms\u0131z, kalk\u0131nm\u0131\u015f ve \u00f6rnek al\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015f B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye hayaline ula\u015fmak y\u00f6n\u00fcndedir. <\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>Prof. Dr. Necmettin Erbakan Hocam\u0131z\u0131n LA\u0130KL\u0130K anlay\u0131\u015f\u0131 da bu do\u011frultudad\u0131r:<\/strong><\/span><\/p><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><strong>\u201cM\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n bizatihi kendisi laiktir. A\u00e7\u0131n Sultan Fatih\u2019in \u0130stanbul\u2019un Fethi\u2019nin arkas\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 beyannameyi, okuyun; Galata\u2019daki Cenevizlilere dahi: <em>\u201cB\u00fct\u00fcn haklar\u0131n\u0131z benim teminat\u0131m alt\u0131ndad\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc inan\u00e7 h\u00fcrriyetine sahipsiniz. Patrikhane her t\u00fcrl\u00fc hizmetine devam edecektir!\u201d<\/em> demi\u015ftir. Hz. \u00d6mer Efendimizin Kud\u00fcs\u2019\u00fc fethetti\u011fi zamanki beyanat\u0131na bak\u0131n: <em>\u201cHerkes kendi dininde serbesttir. Her inan\u00e7 sahibi kendi ibadetini muntazam yapacak, rahatl\u0131kla yerine getirecektir. Sizin koruyucunuz benim!\u201d<\/em> demi\u015ftir. Selahattin Eyyubi Kud\u00fcs\u2019\u00fc ald\u0131ktan sonra ayn\u0131 \u015fekilde: <em>\u201cHepinizin inanc\u0131n\u0131n teminat\u0131 benim!\u201d<\/em> demi\u015ftir. Bizim tarihimiz hep bunlarla doludur, d\u00fcnya \u00e2lem buna \u015fahittir. Bunun i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k i\u00e7indedir bizzat laiklik. Asl\u0131nda <em>M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k varken ayr\u0131ca laiklik diye bir \u015fey araman\u0131z bile gereksizdir.<\/em> M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k her zaman, herkesin dinine sayg\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Bak\u0131n\u0131z M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kta hi\u00e7bir zaman, \u015fah\u0131slar\u0131n Dine ait kurallara ayk\u0131r\u0131 hareket etmesiyle ilgili bir cezai m\u00fceyyide getirilmemi\u015ftir. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de iki tane nizam vard\u0131r. Bir, \u201cGenel \u0130nsanl\u0131k Nizam\u0131\u201d. Bu genel insanl\u0131k nizam\u0131nda m\u00fcsaade edilenler var, yasak edilenler var. Yasak edilenler nedir; adam \u00f6ld\u00fcrmek, yalan yere \u015fahitlik etmek, \u00e7e\u015fitli ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131klara y\u00f6nelmek, \u0131rz ve namusa tecav\u00fcze yeltenmek; b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsinin ve her din i\u00e7in e\u015fit oranda cezas\u0131 vard\u0131r. Ama namaz k\u0131lmam\u0131\u015fsa bunun bir cezas\u0131 yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu Allah\u2019la kul aras\u0131ndad\u0131r. Ancak bu durumda M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in tavsiye vard\u0131r, o da tatl\u0131 dille yap\u0131lacakt\u0131r. <em>\u2018Namaz\u0131n\u0131 k\u0131larsan yar\u0131n \u015fu sevab\u0131 al\u0131rs\u0131n\u2019<\/em> diye uyar\u0131lacakt\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yapaca\u011f\u0131 i\u015flerin ad\u0131 \u201cHel\u00e2l\u201d, yapmayacaklar\u0131n\u0131n ad\u0131 \u201cHaram\u201dd\u0131r. Herkesin yapaca\u011f\u0131 i\u015fin ad\u0131 \u201cMaruf\u201d, yapmayaca\u011f\u0131 i\u015fin ad\u0131 \u201cM\u00fcnker\u201d olmaktad\u0131r. \u0130ki ayr\u0131 sistem tarif edilmi\u015ftir.\u00a0 Maruf ve M\u00fcnker\u2019de ceza vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkesi ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r ve temel insan haklar\u0131yla al\u00e2kal\u0131d\u0131r. Hangi dinden olursa olsun adam \u00f6ld\u00fcrmeye kalk\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z, zina yaparsan\u0131z, yalan yere \u015fahitlikte bulunursan\u0131z, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yaparsan\u0131z cezas\u0131na katlan\u0131rs\u0131n\u0131z. Ama namaz, oru\u00e7 vs. M\u00fcsl\u00fcmanlara ait \u015fahsi ibadetleri terk etme gibi hususlara gelince, bunlar\u0131n d\u00fcnyal\u0131k cezas\u0131 konulmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar tavsiyeyle, telkinle, tatl\u0131 dille, kavli leyyinle anlat\u0131lacakt\u0131r. Bundan dolay\u0131 e\u011fer Milli G\u00f6r\u00fc\u015f okulundan ve arka kap\u0131dan ka\u00e7\u0131p top oynamazsan, o zaman bilirsin ki M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, laiklikle tamamen bir aradad\u0131r, hi\u00e7biri aras\u0131nda tezat bulunmamaktad\u0131r. Bu sebepten dolay\u0131d\u0131r ki bizim elli senelik ge\u00e7mi\u015fimizde, Anayasan\u0131n Laiklik maddesiyle de\u011fil, bu maddeye ayk\u0131r\u0131 hareket edilmesiyle m\u00fccadele etti\u011fimiz ortadad\u0131r.\u201d<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a><\/strong><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5ca434f1 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5ca434f1\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-15d65f5\" data-id=\"15d65f5\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-58d8a36f  siyah-link elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"58d8a36f\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Z\u00fcmer: 3-4<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Nisa: 172<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0 Bakara: 256<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0 Kafir\u00fbn: 6<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0 \u015e\u00fbr\u00e2: 38-39<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> \u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 64<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Nisa: 46<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> \u015e\u00fbr\u00e2: 24<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> \u015e\u00fbr\u00e2: 17<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> \u015e\u00fbr\u00e2: 15<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Bakara: 256<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Bak: ATO. Vatanseverin El Kitab\u0131: 2 \/ D\u00fcnden Bug\u00fcne Kapit\u00fcl\u00e2syonlar. Sh.127\u2013130<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\"><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> <strong>Prof. Dr. Necmettin ERBAKAN Hocam\u0131z\u0131n Kanal B\u2019de Ba\u015fkent Oturumlar\u0131 Program\u0131\u00a0 2nci B\u00f6l\u00fcm 40:15 dakikas\u0131nda (04 TEMMUZ 2007 \u00c7ar\u015famba)<br \/><\/strong><\/span><span style=\"font-family: arial, helvetica, sans-serif;\">Kaynak URL:\u00a0<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sOp37HMKt9E&amp;t=2415s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sOp37HMKt9E&amp;t=2415s<\/a><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>LA\u0130KL\u0130K KAVRAMININ DO\u011eRU TANIMI VE UYGUN KURUMLA\u015eMASI Kelime ve Kavramlar\u0131n Yozla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 Yeni olu\u015fan sistemler ve medeniyetler, kendisinden \u00f6nceki d\u00fczen ve d\u00f6nem i\u00e7erisinde kullan\u0131lagelen birtak\u0131m kelimelere, yeni manalar y\u00fckleyerek; \u00f6zel kurumlar yan\u0131nda, orijinal kavramlar da geli\u015ftirirler. Asl\u0131nda hi\u00e7bir dil-lisan ne kadar zengin olursa olsun, birbirinden farkl\u0131 sistemlerin hepsine birden, tamamen yeni ve orijinal kelimeler veremezler. \u00d6yle [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[6510,6807,6808,336,339,6213,6322],"class_list":["post-21019","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar","tag-adil-duzen","tag-maturidi","tag-mustafa-kemal-ataturk","tag-laiklik","tag-ismet-inonu","tag-anayasa","tag-necmettin-erbakan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21019"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21019\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}