{"id":2180,"date":"2011-12-31T12:30:10","date_gmt":"2011-12-31T12:30:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2011\/12\/31\/dersim-uzerinden-devletin-dinamitlenmesi-2\/"},"modified":"2011-12-31T12:30:10","modified_gmt":"2011-12-31T12:30:10","slug":"dersim-uzerinden-devletin-dinamitlenmesi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2012\/ocak-2012\/dersim-uzerinden-devletin-dinamitlenmesi\/","title":{"rendered":"DERS\u0130M \u00dcZER\u0130NDEN DEVLET\u0130N D\u0130NAM\u0130TLENMES\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1964-1967 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 Tunceli\u2019de ge\u00e7en Hocam\u0131z anlatm\u0131\u015ft\u0131. Kom\u015fu ilimiz oldu\u011fundan daha sonralar\u0131 \u00e7ok \u00e7e\u015fitli vesilelerle Tunceli ve il\u00e7elerini dola\u015ft\u0131k. Dersim olaylar\u0131n\u0131 bizzat ya\u015fayan insanlarla, bu olaylar\u0131 bast\u0131rmak \u00fczere asker olarak b\u00f6lgede bulunanlarla ve s\u00fcrg\u00fcnden d\u00f6n\u00fcp Elaz\u0131\u011f\u2019a yerle\u015fen kom\u015fular\u0131m\u0131zla tan\u0131\u015f\u0131p bu konular\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131k. Hatta \u00c7emi\u015fgezek Hazari K\u00f6y\u00fc\u2019nden Alevi yurtta\u015f\u0131m\u0131z Ali Y\u0131lmaz (75) Amcan\u0131n anlatt\u0131klar\u0131ndan notlar ald\u0131k. (05.12.2011-Kanal 23-Son Nokta) Bunlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Baz\u0131 Dersim a\u015firetlerinin y\u00fczy\u0131llarca, \u00e7evredeki S\u00fcnni b\u00f6lgelere y\u00f6nelik e\u015fk\u0131yal\u0131k ve ya\u011fmac\u0131l\u0131kla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Devleti tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Devleti bu operasyonlar\u0131 ba\u015flatmaya mecbur b\u0131rakacak \u00e7ok ciddi yanl\u0131\u015flar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve isyan\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan tezg\u00e2hland\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Bu heng\u00e2mede bir\u00e7ok masum insan\u0131n da maalesef k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ama rakamlar\u0131n \u00e7ok abart\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf ediyor;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Ancak bu olaylar\u0131 ve tarihi yaralar\u0131 de\u015fip kanatmak yerine sarmak ve unutturmak i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyordu. Hatta daha duyarl\u0131 davranan baz\u0131lar\u0131, Dersim hadisesini ka\u015f\u0131y\u0131p k\u0131\u015fk\u0131rtmak isteyenlerin, b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na yeni felaketler a\u00e7aca\u011f\u0131ndan endi\u015fe duyduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Dersim \u0131slah\u0131ndan sonra b\u00f6lgede kalan ve s\u00fcrg\u00fcne yollanan Alevi vatanda\u015flar\u0131m\u0131z, b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fasa da, bu hareketin kendilerine ve nesillerine hangi olumlu ve onurlu imk\u00e2nlar\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincine vararak, bir nevi Atat\u00fcrk\u2019e \u015f\u00fckran ifadesi olarak, O\u2019nun partisi sayd\u0131klar\u0131 CHP\u2019ye sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131 \u00f6nemli bir psikolojiyi yans\u0131t\u0131yordu. Ancak, maalesef Atat\u00fcrk sonras\u0131 CHP taraf\u0131ndan s\u00fcrekli istismar edilen ve sadece \u201cdo\u011fal oy potansiyeli\u201d olarak g\u00f6r\u00fclen Alevilerin de art\u0131k bu oyunlar\u0131 bozmas\u0131 gerekiyordu.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Buna ra\u011fmen Sabah\u2019tan Nazl\u0131 Il\u0131cak, H\u00fcrriyet\u2019ten Yal\u00e7\u0131n Do\u011fan, Taha Akyol, \u0130smet Berkan, Taraf\u2019tan Ahmet Altan, Bask\u0131n Oran, Milliyet\u2019ten Hasan Cemal, G\u00fcneri Civao\u011flu, Cumhuriyet\u2019ten Ahmet Tan, Habert\u00fcrk\u2019ten Bal\u00e7i\u00e7ek \u0130lter, Zaman\u2019dan Vahap Co\u015fkun gibi, hayret \u00e7o\u011fu Sabataist k\u00f6kenli (Yahudi d\u00f6nmezi) yalaka yazarlar, Recep T. Erdo\u011fan\u2019\u0131n Dersim istismar\u0131na arka \u00e7\u0131k\u0131yordu. \u00d6zellikle Masonik \u201cB\u00fcy\u00fck Kul\u00fcp\u201d destekli ve Washington Yahudi Lobileri icazetli Amberin Zaman: <b><i>\u201cDiktat\u00f6r diye Atat\u00fcrk\u2019\u00fc yaralamaya kalk\u0131\u015fmak yanl\u0131\u015ft\u0131r. Atat\u00fcrk\u2019e vuraca\u011f\u0131m\u0131z tek konu Dersim olay\u0131d\u0131r\u201d <\/i><\/b>diyerek asl\u0131nda Siyonist Yahudi odaklar\u0131n talimat\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yordu. Ve Mustafa Kemal\u2019in, bu sefer, CHP \u00fczerinden y\u0131prat\u0131lmas\u0131 hedefleniyordu. Bu nedenle tart\u0131\u015fma CHP Tunceli milletvekili a\u011fz\u0131yla ba\u015flat\u0131l\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Zaten Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu da CHP\u2019nin ba\u015f\u0131na, ayn\u0131 Siyonist Merkezlerce i\u015fte bu hedefle ta\u015f\u0131n\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu Siyonist merkezlerin hizmetk\u00e2r\u0131(m\u0131)d\u0131r?<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Amerikan Derin Devleti&#8217;nin yani Siyonist Yahudilerin kontrol\u00fcnde oldu\u011fu bilinen ve Fetullah\u00e7\u0131lar\u0131 e\u011fiten Johns Hopkins \u00dcniversitesi&#8217;ne ba\u011fl\u0131 Amerikan-\u0130sve\u00e7 merkezli Slikroad Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 75 sayfal\u0131k T\u00fcrkiye raporunun alt\u0131nda Svante E.Cornell ve Hail Magnus Karavelli\u2019nin imzalar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Halil Magnus Karavelli s\u00f6zde ulusalc\u0131 ve Kemalist Cumhuriyet Gazetesi&#8217;nin 2. sayfas\u0131nda yay\u0131nlanan yaz\u0131lar\u0131ndan tan\u0131nmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Karavelli, \u0130sve\u00e7&#8217;te bir gazetenin de ba\u015fyazar\u0131d\u0131r. Enstit\u00fc&#8217;n\u00fcn \u0130sve\u00e7&#8217;teki T\u00fcrkiye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 O y\u00f6netiyor. <\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Svante E. Cornell ise, \u0130srail&#8217;de yay\u0131nlanan The Jerusalem Post Gazetesi&#8217;nin yazarlar\u0131ndand\u0131r. <\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Cornell ve Karaveli ikilisinin ortak \u00f6zellikleri, \u0130srail&#8217;le yak\u0131n ili\u015fkileri ve hizmetk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Ekim 2008&#8217;de yay\u0131nlanan raporda yer alan T\u00fcrkiye senaryolar\u0131 son derece \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r. Raporun i\u00e7inde T\u00fcrkiye&#8217;yi sarsacak \u00f6ng\u00f6r\u00fcler yer almaktad\u0131r. Raporun 72. sayfas\u0131ndaki ifadeler, aynen \u015f\u00f6yle: &#8220;CHP&#8217;den istifa etmeye ikna edilecek Deniz Baykal&#8217;la, yolsuzluklar konusunda kamuoyunda y\u0131ld\u0131z\u0131 parlat\u0131lan Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu yer de\u011fi\u015ftirecek. CHP, yeniden Avrupa tarz\u0131 bir sosyal demokrat parti olarak yeni h\u00fcviyete b\u00fcr\u00fcnecek.&#8221; <\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">O tarihte Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, hen\u00fcz \u00e7i\u00e7e\u011fi burnunda bir Grup Ba\u015fkan Vekilidir. Ancak Onun ciddi bir CHP ge\u00e7mi\u015fi yoktu. \u00d6rg\u00fctler \u00fczerinde de herhangi bir etkisi bulunmuyordu.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Ancak <b>Siyonist Slikroad Enstit\u00fcs\u00fc<\/b> ise, T\u00fcrkiye ile ilgili senaryosunda, <b>&#8220;Baykal istifaya ikna edilecek, yerine K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu gelecek&#8221;<\/b> diye kehanette bulunuyor ve bu \u00f6ng\u00f6r\u00fc de aynen ger\u00e7ekle\u015fiyordu.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\" title=\"\"><\/a><b><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Arial','sans-serif';\">[1]<\/span><\/b> <\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Yani T.C.\u2019nin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 ve \u00fclkenin par\u00e7alanmas\u0131 i\u00e7in AKP gibi CHP\u2019nin de Siyonist odaklar\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcne sokulmas\u0131 gerekiyordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 27pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Sene 1937\u2026 Mustafa Kemal, ba\u015fbakan Celal Bayar\u2019la birlikte Tunceli\u2019ye gelip, Murat Nehri \u00fczerindeki Singe\u00e7 K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapacakt\u0131. K\u00f6pr\u00fcn\u00fcn ucunda karakol vard\u0131 ve isyanc\u0131larca bas\u0131ld\u0131. 33 asker \u015fehit edildi. Pe\u015finden telefon hatlar\u0131 kesildi, pusular kuruldu, Mazgirt K\u00f6pr\u00fcs\u00fc havaya u\u00e7uruldu, jandarma taburu vuruldu, 56 asker daha \u015fehit oldu. Derken film koptu. Eleba\u015flar\u0131ndan birisi Seyit R\u0131za\u2019yd\u0131 ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerce k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 27pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Kendisini oynatanlar\u0131n ipleri b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedince, pani\u011fe kap\u0131ld\u0131, \u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u2019na mektup yazd\u0131, Suriye\u2019deki \u0130ngiliz El\u00e7ili\u011fi\u2019ne yollad\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 27pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Yalvaran mektubunda, Anadolu i\u00e7in \u201c\u00e7orak toprak\u201d derken, \u201cK\u00fcrdistan bereketli toprak\u201d diyordu\u2026 \u201cSay\u0131n ekselanslar\u0131\u201d diye ba\u015fl\u0131yor, \u201cT\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmalar sayesinde d\u0131\u015f bask\u0131lardan kurtuldu, Dersim\u2019e girmeye kalk\u0131\u015ft\u0131, T\u00fcrk ordusunu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fratt\u0131k, direni\u015fimiz kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrk u\u00e7aklar\u0131 bombalamaya ba\u015flad\u0131\u201d diye vaziyeti anlat\u0131yor, \u201csay\u0131n ekselanslar\u0131na sesleniyorum, h\u00fck\u00fcmetinizin y\u00fcksek manevi etkisinden K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 yararland\u0131rman\u0131z\u0131 istirham ediyorum, en derin sayg\u0131lar\u0131m\u0131n kabul\u00fcn\u00fc rica ediyorum\u201d diye bitiriyor, \u201cSeyid R\u0131za\u201d diye imzal\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 27pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Hal b\u00f6yleyken\u2026 Seyit R\u0131za\u2019y\u0131 \u201cmasum\u201d g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fanlar, b\u00f6yle bir mektubun asla var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyorlard\u0131. Alt\u0131nda kabak gibi \u201cSeyid R\u0131za\u201d imzas\u0131 bulunmas\u0131na ra\u011fmen, \u201cSeyit R\u0131za yazmad\u0131, Baytar Nuri Dersimi yazd\u0131\u201d diye konuyu \u00e7arp\u0131t\u0131yorlard\u0131. (\u00c7\u00fcnk\u00fc Baytar Nuri gibi militanlar\u0131n oyunca\u011f\u0131 olmak Seyit R\u0131zay\u0131 masumla\u015ft\u0131rmayacakt\u0131r.)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 27pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Oysa Londra\u2019da \u201cThe National Archives\u201d diye \u0130ngiltere devlet ar\u015fivi bulunmaktad\u0131r. Kay\u0131t ofisine gidiyorsun, \u201cFO 371\/20864\/E5529\u201d numaral\u0131 belgeyi rica edebilir miyim?\u201d diyorsun, hay hay deyip, yukar\u0131daki mektubu veriyorlar. 50 pens filan, fotokopisini alabiliyorsun.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 27pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Haz\u0131r, frak giyerek yakas\u0131na \u015f\u00f6valye ni\u015fan\u0131n\u0131 takan Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z (Siyonist Yahudi g\u00fcd\u00fcml\u00fc \u0130ngiliz CFR\u2019si Chatham House\u2019nin madalyal\u0131 misafiri olarak) ordayken\u2026 Yemekte Windsor kuzusu ikram eden Krali\u00e7e\u2019ye \u201ctarihimizle y\u00fczle\u015felim\u201d dese fena olmazd\u0131.\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\" title=\"\"><\/a><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Arial','sans-serif';\">[2]<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Sn. Recep T. Erdo\u011fan g\u00fcya Dersim katliam\u0131 belgelerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor, ama nedense d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131yla ayaklanmay\u0131 ba\u015flatan ve 300 y\u0131ld\u0131r devleti Dersim\u2019e sokmayan isyanc\u0131lar\u0131n, mesela \u0130ngilizlerle mektupla\u015fmalar\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00fcndeme getirmiyordu. O \u015fartlarda Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, T\u00fcrkiye Cumhuriyetini \u00e7aresiz b\u0131rak\u0131p par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan bu d\u0131\u015f destekli isyan\u0131 bast\u0131rmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir se\u00e7ene\u011fi bulunmuyordu. Bu g\u00fcnk\u00fc Ba\u015fbakan gibi, demokratik a\u00e7\u0131l\u0131m safsatalar\u0131yla Cumhuriyet T\u00fcrkiyesinin hen\u00fcz yeni do\u011fmu\u015fken bo\u011fdurulmas\u0131na izin verecek hali de yoktu. Kald\u0131 ki bu isyan\u0131 bast\u0131rma mecburiyeti, bir partinin de\u011fil devletin karar\u0131yd\u0131. Hatta \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, Atat\u00fcrk\u2019e ra\u011fmen isyanc\u0131lara m\u00fcdahaleyi s\u00fcrekli savsakl\u0131yor ve yaran\u0131n kangrenle\u015fmesine f\u0131rsat veriyordu. Bu durumu sezen Mustafa Kemal, \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019y\u00fc hemen g\u00f6revinden ve askeri yetkilerinden azlediyor, yerine Celal Bayar\u2019\u0131 Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa at\u0131yor ve art\u0131k \u00f6l\u00fcnceye kadar \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019y\u00fc bir daha yan\u0131na yakla\u015ft\u0131rm\u0131yordu. Yani Dersim \u0130syan\u0131 fiilen Celal Bayar d\u00f6neminde bast\u0131r\u0131l\u0131yordu. Ancak Celal Bayar, sonradan DP\u2019yi kurup se\u00e7im gezileri i\u00e7in Elaz\u0131\u011f\u2019a geldi\u011finde, kendisine bu konuyu hat\u0131rlatan Tunceli temsilcilerine: \u201cBen o harek\u00e2t\u0131 isteyerek ve benimseyerek ba\u015flatmad\u0131m. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bask\u0131lar\u0131 ve hatta ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 koparaca\u011f\u0131 korkular\u0131 alt\u0131nda mecbur kald\u0131m\u201d diyerek veli nimeti Mustafa Kemal\u2019i su\u00e7lamaktan da sak\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Elaz\u0131\u011f e\u015fraf\u0131ndan Ziya \u00c7arsancakl\u0131 hat\u0131ra kitab\u0131nda ve yerel televizyonlarda anlat\u0131yordu.<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn, Dersim konusunda Meclis\u2019i ve Cumhurreisi\u2019ni yan\u0131tlamas\u0131!<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, rakip Sabataist cunta taraf\u0131ndan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131l\u0131p kullan\u0131lmas\u0131n diye, \u00e7evresine ve y\u00fcksek b\u00fcrokrasiye Mustafa Kemal\u2019in tayin etti\u011fi ki\u015filer eliyle kontrol edilmek suretiyle, uzun zaman Ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funda tutuluyordu. \u00d6rne\u011fin \u00c7ankaya sofralar\u0131n\u0131n m\u00fcdavimlerinden \u015e\u00fckr\u00fc Kaya, s\u00fcrekli \u0130n\u00f6n\u00fc h\u00fck\u00fcmetlerinin \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131, Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Aras (Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u0130ttihat\u00e7\u0131 D\u00f6nmelere kar\u015f\u0131 \u0131l\u0131ml\u0131 Sabataistlerdendir) ise de\u011fi\u015fmez D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 yap\u0131l\u0131yor, hatta bu ekibin, Atat\u00fcrk\u2019ten sonra Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yolunu t\u0131kamak i\u00e7in, Dersim \u0131slah\u0131n\u0131 savsaklamas\u0131 nedeniyle Ba\u015fbakanl\u0131ktan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerine, \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019y\u00fc milletvekilli\u011finden ay\u0131r\u0131p Washington B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi yapma giri\u015fimleri dahi konu\u015fuluyordu. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Atat\u00fcrk\u2019le \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn ba\u015fl\u0131ca \u00e7at\u0131\u015fma konular\u0131n\u0131 \u015funlar olu\u015fturuyordu:<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1- Hatay Meselesi: <\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Atat\u00fcrk Frans\u0131zlar\u0131n gasp etti\u011fi Hatay\u2019\u0131n bir an evvel T\u00fcrkiye\u2019ye kat\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ise \u201cdiplomatik team\u00fcllerle ve siyasi m\u00fczakerelerle bu sorunun halledilmesi gerekti\u011fini\u201d savunuyordu. Oysa Atat\u00fcrk, \u0131srarl\u0131 taleplerine ra\u011fmen Kaz\u0131m Karabekir\u2019in Musul ve Kerk\u00fck\u2019e asker sokup bir fiili durum olu\u015fturmaktan \u00e7ekinmesi ve konuyu BM\u2019e havale etmesi \u00fczerine bu b\u00f6lgelerin elimizden nas\u0131l \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">2- \u00d6nce Ba\u015fkumandanl\u0131k, sonra Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yetkileri:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, Masonik cuntan\u0131n tahrik ve te\u015fvikiyle, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn hem Ba\u015fkumandanl\u0131k hem de Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yetkilerini \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 buluyor, bunlar\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131n\u0131 istiyordu. B\u00f6ylece Masonik-Sabataist Cunta\u2019ya daha rahat fesatl\u0131k alan\u0131 do\u011faca\u011f\u0131 hesaplan\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">3- \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn \u015eeyh Said K\u0131yam\u0131yla Dersim \u0130syan\u0131na farkl\u0131 tepkileri: <\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1926\u2019daki \u015eeyh Said \u0130syan\u0131na dolayl\u0131 destek ve cesaret kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve gerekli tedbirleri almad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Ali Fethi Okyar h\u00fck\u00fcmetini \u015fiddetle ele\u015ftiren ve isyan\u0131 bast\u0131rmak \u00fczere h\u00fck\u00fcmete getirilen \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn, bu sefer 1937\u2019deki Dersim\u2019in \u0131slah\u0131n\u0131 s\u00fcrekli savsaklamas\u0131 ve hatta Meclis\u2019i ve Cumhurreisi\u2019ni yalan yanl\u0131\u015f beyanlarla aldatmaya kalk\u0131\u015fmas\u0131 dikkatlerden ka\u00e7m\u0131yordu. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, 1937\u2019de Meclis\u2019teki son konu\u015fmas\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u201cBug\u00fcn art\u0131k Dersim\u2019in k\u00f6yleri ve kazalar\u0131, Ankara\u2019n\u0131n sokaklar\u0131 kadar emniyetli duruma sokulmu\u015f bulunmaktad\u0131r. O b\u00f6lgede yollar, okullar, karakollar ve k\u0131\u015flalar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve asayi\u015f tamamen sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Oysa bunlar\u0131n hi\u00e7biri ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tm\u0131yordu ve T.C. Devletinin askerleri ve memurlar\u0131 hala Dersim\u2019e sokulmuyordu!?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Ve zaten bu yanl\u0131\u015f ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 beyanlar\u0131 \u00fczerine \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019y\u00fc Ba\u015fbakanl\u0131ktan al\u0131p yerine eski \u0130ktisat Bakan\u0131 Celal Bayar\u2019\u0131 at\u0131yordu. Ard\u0131ndan da \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc i\u00e7in:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u201cZaten biz O\u2019na hangi g\u00f6revi verdikte, o i\u015fi y\u00fcz\u00fcne g\u00f6z\u00fcne bula\u015ft\u0131rmadan ve mecburen deste\u011fimiz ve himayemiz olmadan onu ba\u015farabilmi\u015ftir? Evet, hem \u0130n\u00f6n\u00fc sava\u015flar\u0131, hem Lozan Bar\u0131\u015f\u0131, tamamen bizim m\u00fcdahalemiz ve gayretimiz sayesinde kazan\u0131labilmi\u015ftir\u201d<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> diyordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Ayd\u0131nl\u0131k\u2019\u0131n bayat numaralar\u0131 ve \u00e7arp\u0131tmalar\u0131!<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Eski TKP y\u00f6neticisi \u0130smail Bilen\u2019in Dersim raporunu esas alan Ayd\u0131nl\u0131k: \u201cDersim isyan\u0131 d\u0131\u015f destekli bir gericilik ayaklanmas\u0131d\u0131r ve y\u00f6redeki \u015feyhlerin k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131d\u0131r\u201d anlam\u0131nda, as\u0131ls\u0131z ve alakas\u0131z yorumlar yaparak, bu bahane ile yine \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kusmaktan sak\u0131nm\u0131yordu.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\" title=\"\"><\/a><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Arial','sans-serif';\">[3]<\/span> Oysa Dersim b\u00f6lgesinde safdil ve cahil halk\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcp ezen ve onlar\u0131n s\u0131rt\u0131ndan derebeylik s\u00fcren baz\u0131 \u201cDEDE\u201dlerin:<\/span><\/p>\n<ol style=\"list-style-type: lower-alpha;\">\n<li><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">a)<span style=\"font: 7pt 'Times New Roman';\"> <\/span><\/span><\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"margin-left: 0cm; text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">b)<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u015eeriat h\u00fck\u00fcmlerini uygulamak<\/span><\/p>\n<ol style=\"list-style-type: lower-alpha;\">\n<li><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">c)<span style=\"font: 7pt 'Times New Roman';\"> <\/span><\/span><\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">gibi hi\u00e7bir gayeleri bulunmuyordu. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">B\u00f6yle bir iddia; sahiplerini g\u00fcl\u00fcn\u00e7 duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyordu. Bu gibi uyduruk kurgular e\u011fer koyu cahillik ve bilgi fukaral\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanm\u0131yorsa, kesinlikle karanl\u0131k kafalar\u0131na sinmi\u015f bir \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u00c7\u00fcnk\u00fc Dersim\u2019deki dedelerin ve a\u015firet reislerinin ne 1925\u2019teki \u015eeyh Sait isyan\u0131na ne de 1930\u2019daki A\u011fr\u0131 ayaklanmas\u0131na asla kat\u0131lmad\u0131klar\u0131n\u0131 herkes biliyordu. Ancak din istismar\u0131yla bu isyanlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtanlarla, Dersim isyan\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan d\u0131\u015f odaklar ayn\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Sadece 1938 askeri operasyonunda de\u011fil; 1936, 1937, 1938, 1939 y\u0131llar\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn m\u00fcdahaleler ve mecburi g\u00f6\u00e7ler sonucu, maalesef hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerin hepsinin toplam\u0131 13 bin civar\u0131nda iken, Sn. Recep T. Erdo\u011fan\u2019\u0131n kalk\u0131p \u201c50 bin\u201d ki\u015finin katledildi\u011fini s\u00f6ylemesi de, herhalde k\u0131\u015fk\u0131rtma ve istismar hesapl\u0131yd\u0131. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1935\u2019ten 1939\u2019a kadar Dersim isyanc\u0131lar\u0131n\u0131n katletti\u011fi asker say\u0131s\u0131 niye hi\u00e7 konu\u015fulmamaktayd\u0131?<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Binlerce insan\u0131n de\u011fil, masum ve mazlum bir ki\u015finin bile \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, elbette vicdan s\u0131zlat\u0131c\u0131d\u0131r. Ancak b\u00f6ylesine tehlikeli ve d\u0131\u015f destekli bir isyan\u0131 bast\u0131r\u0131rken, maalesef su\u00e7lular yan\u0131nda masumlar\u0131n da zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc durumlar ortaya \u00e7\u0131kmaktayd\u0131. Bu ger\u00e7ekleri oldu\u011fu gibi kabullenip anlatmak ve Atat\u00fcrk\u2019e sahip \u00e7\u0131kmak gerekirken, Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nun, Recep Bey\u2019in ve malum merkezlerin ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcren pinti tav\u0131rlar\u0131 ise mide buland\u0131rmaktayd\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Irak\u2019ta Amerika\u2019n\u0131n bir bu\u00e7uk milyon M\u00fcsl\u00fcman\u0131n katline ve on binlerce kad\u0131n\u0131n \u0131rz\u0131na ge\u00e7ilmesine izin ve destek veren, hatta vah\u015fi Conilerin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in dua eden\u2026 Ve yine Libya\u2019da 57 bin insan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine ve bu \u00fclkenin tamamen tahrip edilmesine gayret g\u00f6steren Sn. Recep T. Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u015fimdi kalk\u0131p 74 sene \u00f6nceki Dersim olay\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden 13 bin Alevi yurtta\u015f\u0131m\u0131z ad\u0131na ger\u00e7ekten \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne inanmak i\u00e7in insan\u0131n herhalde AKP\u2019li olmas\u0131 laz\u0131md\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Sn. Ba\u015fbakan\u0131n Dersimlilerden \u00f6z\u00fcr dilemesi de sadece \u015fov ama\u00e7l\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Bug\u00fcn AKP\u2019lilerin ayaklar\u0131na kapand\u0131klar\u0131 AB yetkilileri, BDP Diyarbak\u0131r \u0130l Ba\u015fkan\u0131n\u0131n daveti \u00fczerine Da\u011fl\u0131ca b\u00f6lgesinde TSK\u2019n\u0131n PKK\u2019ya kar\u015f\u0131 \u201ca\u011f\u0131r ve standart d\u0131\u015f\u0131 silahlar kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ara\u015ft\u0131rmaktayd\u0131. \u015eimdi AB\u2019nin g\u00e2vurlar\u0131: \u201cEvet, TSK iddia edildi\u011fi gibi davranm\u0131\u015f ve orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7 kullanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d \u015feklinde uyduruk bir rapor verirse, Sn. Recep T. Erdo\u011fan PKK\u2019l\u0131lardan da \u00f6z\u00fcr dilemeye haz\u0131r m\u0131d\u0131r?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n ve takip\u00e7isi \u0130slamc\u0131lar\u0131n \u00e7eli\u015fkili tav\u0131rlar\u0131:<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Rahmetli Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n 2008\u2019de yay\u0131nlanan \u201cVesikalar Konu\u015fuyor\u201d isimli kitab\u0131nda, B\u00fcy\u00fck Do\u011fu Dergisindeki 6 makale okuyucuya sunulmaktayd\u0131. \u201cTarih boyunca gelen facialar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc\u201d alt ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u201c13 y\u0131l kadar \u00f6nce \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn Ba\u015fvekilli\u011finde ba\u015flat\u0131l\u0131p, Fevzi \u00c7akmak\u2019\u0131n Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 ve Celal Bayar\u2019\u0131n ba\u015fvekilli\u011finde tamamlanan ve esas sorumlulu\u011fun bu iki \u015fah\u0131sta oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan Dersim facias\u0131nda 50 bin M\u00fcsl\u00fcman\u0131n ac\u0131mas\u0131zca katledildi\u011fini ve bunlar\u0131n mukaddesat\u0131 ezmek i\u00e7in tertiplendi\u011fini\u201d yazm\u0131\u015ft\u0131. Bak: 26 Kas\u0131m 2011. Milli Gazete. Sh: 15) <\/span><\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Ve elbette merak ediliyordu:<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1- Dersim harek\u00e2t\u0131 s\u0131ras\u0131nda susan ve bundan bir y\u0131l sonra Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine Onu \u201caskeri bir deha ve siyasi bir kurtar\u0131c\u0131\u201d olarak alk\u0131\u015flayan (Bak: 16 Kas\u0131m 1938 Cumhuriyet) Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n, neden 12 sene sonra Dersimlilere ac\u0131ma duygular\u0131 kabarm\u0131\u015ft\u0131?<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">2- O zaman b\u00fct\u00fcn Dersim havalisinin toplam n\u00fcfusu, en abart\u0131l\u0131 tahminlerde bile 45 bin civar\u0131nda g\u00f6sterilirken, Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n \u201c50 bin\u201d dedi\u011fi insanlar\u0131 nereden bulup soyk\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015flard\u0131? B\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun 17 milyonu bulmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, co\u011frafi ve iktisadi zorluklar nedeniyle n\u00fcfusun en seyrek oldu\u011fu Dersim\u2019de 100 bin ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edenlerin konuyu abart\u0131p sapt\u0131rd\u0131klar\u0131 s\u0131r\u0131tmaktayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn bile, Pertek, \u00c7emi\u015fgezek ve Peri gibi S\u00fcnni a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kazalar d\u00e2hil, Tunceli\u2019nin toplam n\u00fcfusu 80 bin kadard\u0131.<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">3- Necip Faz\u0131l, ger\u00e7ek su\u00e7lu olarak Celal Bayar ve Fevzi \u00c7akmak\u2019\u0131 g\u00f6stermekle; as\u0131l talimat\u0131 veren ve dikkatle takip eden \u015fahs\u0131n Mustafa Kemal oldu\u011funu ve bu katliam iddialar\u0131ndan dolay\u0131 O\u2019nun sorumlu tutulaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyecek kadar saf m\u0131yd\u0131?<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130\u015fte Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek\u2019in Atat\u00fcrk\u2019le ilgili yazd\u0131\u011f\u0131 ve hayat\u0131n\u0131n sonuna kadar bunlar\u0131 yalanlad\u0131\u011f\u0131na rastlanmad\u0131\u011f\u0131 tespit ve yorumlar\u0131:<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n Atat\u00fcrk hayranl\u0131\u011f\u0131 ile Dersim yorumlar\u0131 nas\u0131l ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131?<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn vefat\u0131ndan sonra yurt i\u00e7inde ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda, hakk\u0131nda binlerle ifade edebilece\u011fimiz yaz\u0131lar yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Her biri kendi i\u00e7inde de\u011ferlendirilmesi gereken yaz\u0131lardan birisi de, Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek\u2019in, Cumhuriyet Gazetesi&#8217;nde, 16 Kas\u0131m 1938 tarihinde Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Necip Faz\u0131l, Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn vefat\u0131ndan dolay\u0131 ne hissetti\u011fini \u015fu \u015fekil de dile getiriyordu: <\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u201cB\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada Kral\u0131na, anas\u0131 kadar yanacak kimse yoktur. Bu zalim ruh kanununa ra\u011fmen bu defaki \u00f6l\u00fcm, vatan\u0131n her evinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f kadar g\u00f6ze b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Evinizdeki bir kahve fincan\u0131n\u0131n \u00e7atlamas\u0131, bize Yedikule surlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden daha tesirli geldi\u011fi halde; bu defaki \u00f6l\u00fcm\u00fc hepimiz, fiili ve \u015fahsi bir m\u00fclkiyet kayb\u0131 ifadesiyle duyduk, i\u00e7timai \u00f6l\u00fcler aras\u0131nda (Atat\u00fcrk gibi), her evin \u00f6l\u00fcs\u00fc olabilmi\u015f kahramanlar, tek eldeki parmak say\u0131s\u0131ndan daha azd\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Hi\u00e7bir T\u00fcrk, kendini, devlet reisine, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bu t\u00fcrl\u00fc bir sayg\u0131 g\u00f6sterece\u011fini \u00fcmit edemezdi. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun yar\u0131 d\u00fcnyaya sahip oldu\u011fu devirlerde bile, b\u00f6yle bir ihtirama (sayg\u0131nl\u0131\u011fa ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa) hedef olabilmi\u015f h\u00fck\u00fcmdar yoktur. Avrupa&#8217;n\u0131n, bize en yabanc\u0131 milletlerine kadar heyetlerle, askeri k\u0131talarla ve en b\u00fcy\u00fck m\u00fcmessillerle Ankara&#8217;ya ko\u015fmu\u015f olmas\u0131 g\u00f6steriyor ki, Garp (Bat\u0131), Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn \u015fahs\u0131nda T\u00fcrk ehliyet ve k\u0131ymetine art\u0131k inanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu inand\u0131r\u0131\u015f\u0131n b\u00fcy\u00fck aksiyonunu yapan Milli Kahraman&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda da, hi\u00e7 bir protokol kaidesinin olmad\u0131\u011f\u0131 ve hi\u00e7 bir garpl\u0131n\u0131n bir yabanc\u0131ya g\u00f6stermedi\u011fi bir h\u00fcrmetle \u015fapkas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kartmaktad\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">O, T\u00fcrk&#8217;e, hem T\u00fcrk&#8217;\u00fc hem de Avrupal\u0131y\u0131 inand\u0131rabildi. Tarihte b\u00fcy\u00fck bedbinlerle (k\u00f6t\u00fcmserlerle) b\u00fcy\u00fck nikbinlerden (\u00e7ok iyimserlerden) ibaret iki s\u0131ra kahraman vard\u0131r. Her \u015feyi karanl\u0131k g\u00f6renler, ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 aramaya do\u011fru gizli bir cehde; ayd\u0131nl\u0131k g\u00f6renler de \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015fartlar kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u0131r\u0131lmaz bir mukavemete gebedir:<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn ruhi maktalar\u0131ndan (kesitlerinden) bence en alakal\u0131s\u0131, Onun y\u0131lmaz ve hezimet kabul etmez nikbinli\u011fidir. Atat\u00fcrk bu e\u015fsiz nikbinli\u011fi (a\u015f\u0131r\u0131 iyimserli\u011fi ve \u00fcmit beslemesi), ba\u015fta ve sonda, biri milletine ve \u00f6b\u00fcr\u00fc \u015fahs\u0131na ait iki b\u00fcy\u00fck tezah\u00fcrle vesikaland\u0131rd\u0131.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Birinci vesika;<\/span><\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Bir millet i\u00e7in; esaret ve mahk\u00fbmiyet an\u0131n\u0131n, bir vak\u0131a (fiili durum) halinde teslim edildi\u011fi heng\u00e2mede, bu vak\u0131aya (milletimizin esir olu\u015funa) inanmayan tek adam o idi. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ile birlikte milleti de kendi \u00f6l\u00fcm\u00fcne inand\u0131\u011f\u0131 vakit bile o inanmad\u0131. Bu, Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn millet ufkuna do\u011fu\u015fu ile ba\u015flayan ilk ve b\u00fcy\u00fck nikbinli\u011finin (iyimserlik ve \u00f6zg\u00fcvenin) tecellisidir.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130kinci vesika;<\/span><\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Atat\u00fcrk, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Milleti\u2019nin, sonunda da kendisinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne inanmad\u0131. Bu iki nikbinlik tecellisinin birinde hakl\u0131, \u00f6tekinde haks\u0131z \u00e7\u0131kt\u0131. Fakat koca bir millete hayat vesilesi getirmi\u015f bir kahraman\u0131n ferdi hayat\u0131 olamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in, O\u2019nu ikinci tecellide haks\u0131z bulamayaca\u011f\u0131z. <\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Benim g\u00f6z\u00fcmde birbirine ba\u011fl\u0131 iki i\u015fin sahibi olarak iki Atat\u00fcrk var.&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Zaman tasnifi ile bunlardan biri, d\u00fc\u015fman\u0131n denize d\u00f6k\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne, \u00f6b\u00fcr\u00fc de bug\u00fcne kadar s\u00fcrer. Biri \u00f6l\u00fcm h\u00fckm\u00fc giydirilmi\u015f bir milleti \u015fahland\u0131rd\u0131. Mucize \u00e7ap\u0131nda bir bar\u0131\u015fla madde ve askerlik plan\u0131nda muzaffer k\u0131ld\u0131rd\u0131. \u00d6b\u00fcr\u00fc, biran evvelki \u00f6l\u00fcm tehlikesini do\u011furan sebepler \u00e2lemine kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7ti, fikir ve cemiyet plan\u0131nda yeni bir b\u00fcnye in\u015fas\u0131na giri\u015fti. Bu tarife g\u00f6re birine asker, \u00f6b\u00fcr\u00fcne ink\u0131l\u00e2p\u00e7\u0131 Atat\u00fcrk demek hat\u0131ra gelecektir. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bu iki merhalesini temsil eden cepheleri aras\u0131nda, bence mefk\u00fbreci ve hudutsuz \u015fahsiyet; asker Atat\u00fcrk&#8217;tedir. Asker s\u0131fat\u0131 da O\u2019nu, ifadeye kifayetsizdir. Zira bu merhalede askerlik O&#8217;nun sadece aletiydi. Bu merhalede O, en b\u00fcy\u00fck asker olmak k\u0131ymetinin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde bir de\u011fer ta\u015f\u0131d\u0131. Koca bir milletin dirili\u015f iradesini temsil eden mefk\u00fcrevi insan olmak de\u011feri. Bu de\u011ferle Atat\u00fcrk, be\u015fer tarihinde say\u0131s\u0131 bir ka\u00e7\u0131 ge\u00e7meyen hakiki millet kurtar\u0131c\u0131lar\u0131ndan bir tanesidir. Dehas\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 da ne askeri, ne i\u00e7timai, ne de aklidir. Aksine laboratuar ilimlerinin \u00e7er\u00e7eveleyemedi\u011fi ve aleladelikler (s\u0131radan \u015feyler), serisinin yana\u015famad\u0131\u011f\u0131 bir heyette ve tamam\u0131yla ferdi ve insiyakidir (f\u0131tri ve manevi bir kabiliyettir). <\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130nk\u0131l\u00e2p\u00e7\u0131 Atat\u00fcrk&#8217;e b\u00fct\u00fcn talih ve salahiyetini asker Atat\u00fcrk haz\u0131rlad\u0131. Garip bir tesad\u00fcf cilvesi ile iki Atat\u00fcrk&#8217;ten her biri ayr\u0131 isimler ta\u015f\u0131yor. Mustafa Kemal ve Atat\u00fcrk&#8230; \u0130nk\u0131l\u00e2p\u00e7\u0131 Atat\u00fcrk, Tanzimat&#8217;tan beri T\u00fcrk Cemiyeti&#8217;nin Avrupa medeniyet manzumesine (sistem ve silsilesine) kavu\u015fturulmas\u0131 yolunda giri\u015filen yar\u0131m ve k\u0131s\u0131r te\u015febb\u00fcsleri, tam ve y\u00fczde y\u00fcz rand\u0131manl\u0131 hamleler haline getirdi. \u0130kinci merhalenin Atat\u00fcrk\u2019\u00fc, \u0131slahat\u00e7\u0131l\u0131k tarihimizin en b\u00fcy\u00fck \u00e7ehresidir. Fakat ilk merhalenin Atat\u00fcrk\u2019\u00fc, ayn\u0131 soydan hadiseler aras\u0131nda, b\u00fct\u00fcn be\u015fer tarihinin en ulvi ifadesini ta\u015f\u0131yacakt\u0131r.\u201d<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\" title=\"\"><\/a><b><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Arial','sans-serif';\">[4]<\/span><\/b><\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u015eimdi Necip Faz\u0131l\u2019\u0131 kaynak g\u00f6sterenlere sormak gerekiyordu:<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">B\u00f6ylesine duyarl\u0131 ve tutarl\u0131 bir Atat\u00fcrk, Dersimde 50 bin masumun katledilmesine nas\u0131l izin veriyordu? Acaba, Atat\u00fcrk\u2019le ilgili tespitler mi, yalakal\u0131k ve riyak\u00e2rl\u0131k i\u00e7in uydurulmu\u015ftu; yoksa Dersim\u2019le ilgili s\u00f6zler mi kas\u0131tl\u0131 olarak abart\u0131l\u0131p bir k\u0131\u015fk\u0131rtma amac\u0131 ta\u015f\u0131yordu?<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Osmanl\u0131 ar\u015fivlerinde dersim isyanlar\u0131<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u201cOsmanl\u0131 Devleti, 1514, 1534-1535, 1548-1549, 1552-1554, 1578-1590, 1603-1611 1615-1618, 1622-1639, 1723-1727, 1730-1732, 1735-1736, 1821-1823 tarihlerinde \u015eiili\u011fi ve Alevili\u011fi s\u00fcrekli istismar eden \u0130ran Devleti&#8217;yle sava\u015fmak zorunda kalm\u0131\u015f; b\u00fct\u00fcn bu sava\u015flarda, S\u00fcnni Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n yerli top t\u00fcfek barut \u00fcretimi, d\u0131\u015far\u0131dan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lan kimi Alevi Dersim a\u015firetleri taraf\u0131ndan, y\u00f6redeki madenlere yap\u0131lan silahl\u0131 bask\u0131nlarla, sald\u0131r\u0131larla kesintiye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Cemal \u015eener&#8217;in yay\u0131na haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Dersim Tarihi&#8217;nde yer alan Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi belgelerine g\u00f6re: <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1729 Aral\u0131k:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Baz\u0131 a\u015firetler Keban maden b\u00f6lgesindeki ocaklar\u0131 basm\u0131\u015f, be\u015f y\u00fcz i\u015f\u00e7iyi esir al\u0131p e\u015flerine, \u00e7ocuklar\u0131na mallar\u0131na sald\u0131rm\u0131\u015f; halk evini, i\u015fini, k\u00f6y\u00fcn\u00fc terk edip ba\u015fka y\u00f6relere ka\u00e7maya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. (BOA -Cevdet Zaptiye, no 1983)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1732 May\u0131s:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersim&#8217;li, \u015eeyh Hasanl\u0131 a\u015firetleri, Keban maden b\u00f6lgesi emek\u00e7ilerinin k\u00f6ylerini basarak \u00e7ocuk ve kad\u0131nlar\u0131n\u0131 rehin alm\u0131\u015ft\u0131r. (BOA-Cevdet Zaptiye, no 1697)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1733 Eyl\u00fcl:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131 a\u015firetleri, Elaz\u0131\u011f, \u00c7arsancak, K\u0131\u011f\u0131 madenleri y\u00f6resinde halka sald\u0131rarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 ya\u011fma etmi\u015f ve kad\u0131n \u00e7ocuk ay\u0131rmadan katliam yapm\u0131\u015ft\u0131r.(BOA -Cevdet Dahiliye, no 16543)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1735 Aral\u0131k:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersim E\u015fk\u0131yaba\u015flar\u0131, Keban madenindeki f\u0131r\u0131nlarda yak\u0131lacak odunlar\u0131n y\u00f6redeki da\u011flardan sa\u011flanmas\u0131na engel olmu\u015f ve bir ka\u00e7 y\u0131l boyunca madende \u00fcretimi durdurmu\u015flard\u0131r. (BOA -Cevdet Zaptiye, no 2739)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1743 Ocak:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Kimi a\u015firetlerce Ergani madeninde \u00e7al\u0131\u015fan emek\u00e7ilerin il\u00e7e ve k\u00f6ylerine sald\u0131r\u0131larak madene gidi\u015f geli\u015fleri engellenmekte ve maden y\u00f6netimine sald\u0131r\u0131larak \u00fcretim felce u\u011frat\u0131lmaktad\u0131r. (BOA -Cevdet Dahiliye, no 16193)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1745 Temmuz:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131 a\u015firetleri Ki\u011f\u0131 ve Keban Madenlerinde \u00e7al\u0131\u015fan madencilerin yollar\u0131n\u0131 kesip soyarak \u00f6ld\u00fcrmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. (BOA -Cevdet Zaptiye, no 2047)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1751 Ocak:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131 a\u015firetleri Keban madenine gerekli k\u00f6m\u00fcr\u00fc sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc \u00c7arsancak y\u00f6resini basarak, k\u00f6yl\u00fcleri \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, mallar\u0131n\u0131 ya\u011fma etmi\u015f, k\u00f6ylerini yakm\u0131\u015ft\u0131r. Keban, Ki\u011f\u0131, Kemah maden Eminciklerine bu \u00e7apulculuklar\u0131 \u00f6nleme talimat\u0131 yollanm\u0131\u015ft\u0131r. (BOA-Cevdet Zaptiye, no 2047)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1761 Temmuz:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Ergani madeninde \u00e7al\u0131\u015fan emek\u00e7ilerin k\u00f6y\u00fcne sald\u0131ran kimi a\u015firetler t\u00fcm evleri ya\u011fmalad\u0131klar\u0131 gibi \u00e7ocuk ve kad\u0131nlara sald\u0131r\u0131p \u0131rz\u0131na ge\u00e7mekten sak\u0131nmam\u0131\u015flard\u0131r. (BOA -Cevdet Zaptiye, no 4520)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1762 Eyl\u00fcl:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Alevi Herdi A\u015fireti, Keban maden i\u015fletmesi emek\u00e7ilerine sald\u0131r\u0131p soymu\u015flard\u0131r. (BOA A. E. Dahiliye, no 3120)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1764 Aral\u0131k:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131 a\u015firetleri, \u00e7evredeki madenlere sald\u0131r\u0131p i\u015fgal etmi\u015f, i\u015f\u00e7ileri madenden ka\u00e7\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r. (BOA -Cevdet Zaptiye, no 3639)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1774 Ekim:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Keban ve Ergani madenlerinde devlet egemenli\u011fi yeniden kurularak madenlere ba\u011fl\u0131 kazalar\u0131n halklar\u0131na eski ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 yeniden sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. (BOA -Cevdet \u0130ktisat, no 476)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1780 A\u011fustos:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131, G\u00fcvanl\u0131, Haranl\u0131, Kuvanl\u0131, Zirkanl\u0131, D\u00fc\u00e7ekli, Ko\u00e7giri, Keme, Sadili, G\u00fcre\u015fli, Benaml\u0131, Bazgel\u00fc a\u015firetleri, maden i\u015fletmelerinin bulundu\u011fu G\u00fcm\u00fc\u015fhane, Kuru\u00e7ay, K\u0131zucan, Kemah, Gercanis, \u00c7emisgezek, E\u011fin, Erzincan ve Tercan il\u00e7elerinin madenlerde \u00e7al\u0131\u015fan emek\u00e7i halk\u0131na s\u00fcrekli olarak sald\u0131r\u0131p can, mal ve namus g\u00fcvenli\u011fini yok etmeleri \u00fczerine, maden emek\u00e7ileri i\u015flerini, evlerini, k\u00f6ylerini b\u0131rak\u0131p g\u00f6\u00e7e ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. (BOA -Cevdet Dahiliye, no 5657)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1782 Ocak:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131 ve G\u00fcvanl\u0131 a\u015firetleri, Madenlerde \u00e7al\u0131\u015fan Kuru\u00e7ay (Il\u0131\u00e7), Ki\u011f\u0131, K\u0131zucan il\u00e7e ve k\u00f6ylerini basarak mal ve cana zarar vermi\u015fler (BOA -Cevdet Zaptiye, no 1094), Ekim ay\u0131nda Keban ve Ergani madenilerine sald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. (BOA -Cevdet Dahiliye, no 11512)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1787 May\u0131s:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131 ve D\u00f6\u00e7ek a\u015firetleri, Keban madenine ba\u011fl\u0131 \u00c7emisgezek, \u00c7arsancak, E\u011fin, G\u00fcm\u00fc\u015fhane, Kemah, Kuru\u00e7ay, Tercan, Erzincan dolaylar\u0131nda madenlere ve maden emek\u00e7ilerine y\u00f6nelik s\u00fcrekli sald\u0131r\u0131larda bulunmu\u015f, k\u00f6ylerini yakm\u0131\u015f, maden emek\u00e7ilerini toplu g\u00f6\u00e7e zorlam\u0131\u015flard\u0131r. (B\u00d6A -Cevdet Zaptiye, no 3484) Eleba\u015f\u0131lar\u0131 bir s\u00fcre sonra yakalan\u0131p cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (BOA -Cevdet Zaptiye, no 576)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1787 Eyl\u00fcl:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131, D\u00fc\u00e7ek a\u015firetleri, Keban ve Ergani madenlerine ba\u011fl\u0131 \u00c7arsancak, \u00c7emisgezek, Sirturuk Kara\u00e7or, Herbulut, \u00c7ermik, E\u011fil, Palu gibi b\u00fct\u00fcn sancak ve kazalara sald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. (BOA -Cevdet Dahiliye, no 13821)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1793 Ocak:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131, Du\u00e7ekli ve Ovac\u0131kl\u0131 a\u015firetleri, \u00c7emisgezek, \u00c7arsancak il\u00e7eleri halk\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. (BOA -Cevdet Dahiliye, no 13821)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1798 Aral\u0131k:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Dersimli, \u015eeyh Hasanl\u0131 ve D\u00fc\u00e7ek a\u015firetlerinin, madenler b\u00f6lgesinde s\u00fcregelen adam \u00f6ld\u00fcrme, soygun, gasp, ya\u011fma, \u0131rza tecav\u00fcz, k\u00f6y yakma eylemlerine kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. (BOA -Cevdet Dahiliye, no 15197)&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Kimi Dersim a\u015firetlerinin, \u00e7evrelerinde bulunan maden i\u015fletmelerini baltalama eylemleri, 1801 y\u0131l\u0131nda birden bire kesilmi\u015f, bunlardan \u015eeyh Hasanl\u0131 a\u015firetinin Reisleri Padi\u015fah III. Selim&#8217;e ba\u015fvurarak, bundan b\u00f6yle madenlere ve maden emek\u00e7ilerine sald\u0131rmay\u0131p madenlerin korunmas\u0131nda g\u00f6rev almak istediklerini bildirerek \u00f6zetle \u015f\u00f6yle demi\u015flerdir:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1802 Haziran: <\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">&#8220;Biz \u015eeyh Hasanl\u0131lar; Padi\u015fah&#8217;a boyun e\u011fip kullar\u0131 aras\u0131na yaz\u0131ld\u0131k. Bundan b\u00f6yle madenleri baltalamayaca\u011f\u0131m\u0131za, \u00c7emi\u015fgezek&#8217;ten Erzincan&#8217;a b\u00fct\u00fcn maden yollar\u0131n\u0131 koruyup g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayaca\u011f\u0131m\u0131za; yan\u0131m\u0131zda y\u00f6remizde bulunan k\u00f6ylerde maden i\u00e7in odun k\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00fcretenleri, ta\u015f\u0131yanlar\u0131 ve maden i\u015f\u00e7ilerini koruyaca\u011f\u0131m\u0131za s\u00f6z veriyoruz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u00c7evremizdeki K\u00fcrtlerle di\u011fer a\u015firetlerden s\u00f6z\u00fcm\u00fcze ayk\u0131r\u0131 davrananlar olursa Maden Emini&#8217;nce cezaland\u0131r\u0131ls\u0131n; s\u00f6z\u00fcm\u00fczde durmayacak olursak Maden Emini bizi de g\u00f6revden als\u0131n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u00c7arsancak, \u00c7emisgezek voyvodalar\u0131na g\u00f6stermek \u00fczere elimize bir ferman verilmesini dileriz. Buyruk padi\u015fah\u0131m\u0131z\u0131nd\u0131r.&#8221; (BOA-Cevdet Zaptiye, no 3152)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1809 Ekim:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> Toplu \u00f6ld\u00fcrmeler, \u0131rza tecav\u00fczler, gasp, il\u00e7e ve k\u00f6y yakma eylemleri, Keban ve Ergani madenlerinde \u00fcretimin durmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f; Palu, Harput, \u00c7arsancak, \u00c7emisgezek, E\u011fil, Malatya, Arapkir, E\u011fin, Keban, Ergani maden y\u00f6netimleri sald\u0131rganlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kamam\u0131\u015ft\u0131r. (BOA -Cevdet Dahiliye, no 7133)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u00d6zetle, \u00c7ald\u0131ran Sava\u015f\u0131, 1514&#8217;te bitmemi\u015f, de\u011fi\u015fik zamanlarda, de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde, y\u00fczy\u0131llar boyu s\u00fcregelmi\u015f, Osmanl\u0131 uyru\u011funda bulunan baz\u0131 Alevi Dersim a\u015firetleri yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin ve Ha\u00e7l\u0131 \u00fclkelerinin k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 \u0130ran\u2019\u0131n deste\u011fi ile bu sava\u015f\u0131 S\u00fcnni Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n o y\u00f6redeki madenlerini, yani ordunun top t\u00fcfek teminiyle, maliyenin para \u00fcretimini baltalayarak isyan etmi\u015flerdir. 1500&#8217;lere dek kendi silah\u0131n\u0131 kendisi yapan, dahas\u0131 yabanc\u0131 \u00fclkelere silah satarak \u00f6nemli bir gelir sa\u011flayan; sava\u015flara s\u0131n\u0131rs\u0131z top, t\u00fcfek, barut, g\u00fclle ve mermiyle \u00e7\u0131k\u0131p d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n \u00f6d\u00fcn\u00fc patlatan Osmanl\u0131, aradan iki y\u00fczy\u0131l ge\u00e7meden topunu t\u00fcfe\u011fini yabanc\u0131lardan sat\u0131n alacak, g\u00fclleyi, mermiyi taneyle da\u011f\u0131tacak, cephanesi t\u00fckenen askerleri sava\u015ftan ka\u00e7acak bir duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Ba\u015flang\u0131\u00e7ta kendi paras\u0131n\u0131 \u00fclke topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f ve bak\u0131rla kendisi basan Osmanl\u0131, maden i\u015fkolundaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle birlikte, para bas\u0131m\u0131nda da s\u0131k\u0131nt\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f; \u00f6yle ki, kimi d\u00f6nemlerde evlerdeki g\u00fcm\u00fc\u015f bak\u0131r vazolar, tepsiler, darphaneye g\u00f6nderilip bunlardan para bas\u0131larak askerin memurun \u00f6dentileri bu paralarla yap\u0131l\u0131r hale gelmi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Amasya ve G\u00fcm\u00fc\u015fhane&#8217;de \u00e7\u0131kart\u0131lan g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn d\u0131\u015far\u0131dan desteklenen Alevi Dersim a\u015firet derebeyleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u0130ran&#8217;a ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0130ran&#8217;daki 70 darphanenin Osmanl\u0131&#8217;dan ka\u00e7\u0131r\u0131lan g\u00fcm\u00fc\u015fle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131!<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Osmanl\u0131daki g\u00fcm\u00fc\u015f ak\u00e7e sorununun, d\u00fc\u015fman g\u00fc\u00e7lerce k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lan Alevi-S\u00fcnni mezhep sava\u015f\u0131n\u0131n \u00c7ald\u0131ran&#8217;dan sonra da ba\u015fka yol ve y\u00f6ntemlerle s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyordu. Osmanl\u0131 madenleri baltalanmay\u0131p verimli \u00e7al\u0131\u015fabilseydi, evlerdeki g\u00fcm\u00fc\u015f vazolar\u0131, bak\u0131r tepsileri darphaneye g\u00f6nderip g\u00fcm\u00fc\u015f ak\u00e7e, bak\u0131r mang\u0131r bast\u0131rmaya gerek kalmaz; ba\u015fka madenler kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak paran\u0131n ayar\u0131 bozulmaz; askerler, memurlar ve halk; &#8220;biz bu de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck, ayar\u0131 bozuk paralar\u0131 istemez\u00fck!&#8221; diye ayaklanmazd\u0131. Kimi Dersim a\u015firetlerinin kendi \u00e7evrelerinde i\u015fletilen Osmanl\u0131 Madenlerini vurdu\u011fu y\u00fczy\u0131llarda, b\u00fct\u00fcn bunlar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Tophaneler,&nbsp;&nbsp; Baruthaneler, darphaneler; e\u015f deyi\u015fle devletin ordusu ve maliyesi gerekli nitelik ve nicelikte madenden yoksun kal\u0131nca, devletin bu iki temel dire\u011fi sallanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Devletin bu do\u011frultuda 1845-1849 aras\u0131, Dersim Ovac\u0131k&#8217;ta bir askeri k\u0131\u015fla yap\u0131p a\u015firet \u00fcyelerini e\u015fit \u00f6zg\u00fcr bireylere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek a\u015firet \u00f6rg\u00fctlenmesini da\u011f\u0131tmaya y\u00f6nelik idari, siyasi giri\u015fimleri, a\u015firet reislerinin tepkisiyle kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1851\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen ayaklanman\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra Padi\u015fah&#8217;a sunulan raporda &#8220;\u00fc\u00e7 d\u00f6rt y\u00fczy\u0131ld\u0131r devlet otoritesinin girmedi\u011fi&#8221; Dersim&#8217;de bir ka\u00e7\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7o\u011fu a\u015firetlerin silahlar\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131, fakat &#8220;yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7melerinin zaman alaca\u011f\u0131&#8221; bildiriliyordu. (BOA, Drade Meclis-i Vala, no 8431)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1860 sonras\u0131 Hozat ve Mazgirt&#8217;e birer askeri k\u0131\u015fla kuran Osmanl\u0131, y\u00f6redeki Ermenilerle i\u015fbirli\u011fi yap\u0131p gezginci sat\u0131c\u0131 &#8220;\u00e7er\u00e7i&#8221; g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde Dersim&#8217;e girip \u00e7\u0131kan yabanc\u0131lar\u0131n bu b\u00f6lgede fesat \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyememi\u015fti. Dersim&#8217;li a\u015firetlerin \u00e7evredeki madenlere sald\u0131r\u0131lar\u0131 s\u00fcr\u00fcyordu. Sonunda Osmanl\u0131, yabanc\u0131lara toprak sat\u0131\u015f\u0131 yasa\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131racak; bir t\u00fcrl\u00fc verimli i\u015fletemedi\u011fi madenleri 1867-1869 aras\u0131 yabanc\u0131lara satmaya ba\u015flayacakt\u0131. 1876-1877 Osmanl\u0131-Rus Savas\u0131&#8217;nda Anadolu&#8217;ya giren Rus ordular\u0131 Dersim a\u015firet reislerini ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 Ermeniler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Osmanl\u0131&#8217;ya kars\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015f; baz\u0131 Dersim a\u015firetleri Erzurum&#8217;daki Rus konsoloslu\u011fuyla ili\u015fkiye ge\u00e7erek Hozat ve Mazgirt k\u0131\u015flalar\u0131n\u0131 y\u0131km\u0131\u015f, kimileri de Kemaliye ve \u00c7emi\u015fgezek&#8217;e sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Trabzon&#8217;daki \u0130ngiliz konsolosu, Eyl\u00fcl 1878&#8217;de kimi Dersim a\u015firetlerinin Erzincan&#8217;daki Osmanl\u0131 ordusunun ileri kollar\u0131na sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiriyordu. Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n Rusya&#8217;ya yenildi\u011fi bu sava\u015ftan sonra Anadolu&#8217;nun do\u011fusunda \u00f6zerk bir Ermenistan kurulmas\u0131na y\u00f6nelik \u0130ngiliz tasar\u0131s\u0131n\u0131n 1878 Berlin Kongresi&#8217;nde onaylanmas\u0131yla birlikte, Anadolu&#8217;da etnik ve mezhepsel ayr\u0131\u015fmalar h\u0131zlanm\u0131\u015f; \u00f6rne\u011fin Hakk\u00e2ri&#8217;de, \u0130ngiliz, Amerikan ve Rus konsoloslar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapan a\u015firet reisi \u015eeyh Ubeydullah, Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n Ruslara yenildi\u011fini, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn t\u00fckendi\u011fini, \u00fcstelik g\u00e2vurla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip kendisine ba\u011fl\u0131 a\u015firetleri ayr\u0131 bir devlet kurmak \u00fczere ayakland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Sultan Abd\u00fclhamit, &#8220;\u0130ttihad-\u0131 \u0130slam&#8221;, e\u015f deyi\u015fle &#8220;\u0130slam Birli\u011fi&#8221; tasar\u0131s\u0131na sar\u0131larak, do\u011fu Anadolu&#8217;da bir H\u0131ristiyan Ermenistan kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek \u00fczere, 1891\u2019de S\u00fcnni K\u00fcrt a\u015firetlerinden Hamidiye Alaylar\u0131 olu\u015fturmu\u015ftu.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Abd\u00fclhamid d\u00f6nemindeki bu hay\u0131rl\u0131 ad\u0131mlar, Dersimli baz\u0131 Alevi a\u015firetleri rahats\u0131z ediyordu. 1892&#8217;de Erzincan Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1896&#8217;da M\u00fc\u015fir Zeki Pa\u015fa taraf\u0131ndan yaz\u0131l\u0131p Abd\u00fclhamid&#8217;e sunulan Dersim raporlar\u0131nda, y\u00f6rede devlet egemenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi s\u0131ralan\u0131yor; Dersim&#8217;de kimi a\u015firet reislerinin, Ermenilerin \u00f6zellikle de Protestan olanlar\u0131yla \u00e7ok yak\u0131n ili\u015fkide olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7iziliyordu. 1896&#8217;da Dersim a\u015firetlerinden de Hamidiye Alaylar\u0131na asker al\u0131nmas\u0131 ve b\u00f6ylece birlik ve beraberli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 giri\u015fimleri baz\u0131 hainlerin tepkisine yol a\u00e7\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Arifi Pa\u015fa&#8217;n\u0131n 1903, Celal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n 1906 tarihli Dersim&#8217;in Yeniden Yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin raporlar\u0131, a\u015firetlerin 1907 ve 1908 isyanlar\u0131yla uygulanamaz olmu\u015ftu. 1908&#8217;de II. Me\u015frutiyet Devrimi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, fakat 1909&#8217;da a\u015firet d\u00fczenini kald\u0131rmaya y\u00f6nelik devlet giri\u015fimi, Dersimdeki 54 A\u015firetin 19&#8217;unun silahl\u0131 direni\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Rus ordular\u0131 do\u011fu Anadolu&#8217;ya girdikten sonra Dersim&#8217;e \u00f6zel g\u00f6revliler yollayarak \u201ce\u011fer Osmanl\u0131 ordusuna sald\u0131racak olurlarsa Dersim&#8217;e ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k vereceklerini\u201d bildirmi\u015f; kimi Dersim a\u015firetleri Rus \u00f6nerisini benimseyerek Mart 1916&#8217;da sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015f; fakat bu a\u015firetler, May\u0131s 1916&#8217;da Osmanl\u0131 ordusuna yenilerek teslim olmu\u015flard\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Ekim 1915&#8217;de Osmanl\u0131 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan yenik \u00e7\u0131kacak, \u0130zmir\u2019in Yunan ordular\u0131nca i\u015fgali \u00fczerine May\u0131s 1919&#8217;da kurtulu\u015f ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k i\u00e7in sava\u015f ba\u015flayacakt\u0131. Sovyet Ermenistan&#8217;\u0131yla imzalanan 1921 G\u00fcmr\u00fc Antla\u015fmas\u0131, Do\u011fu Anadolu&#8217;da B\u00fcy\u00fck Ermenistan tasar\u0131lar\u0131na son verirken; Dersim&#8217;de 400 y\u0131ld\u0131r Alevi mezhep kimliklerini \u00f6ne \u00e7\u0131karan, hem fakir-sefil hem de cahil b\u0131rak\u0131lan Dersim halk\u0131n\u0131 iki arada bir derede b\u0131rakan ve \u201cDede\u201dli\u011fi derebeyli\u011fe \u00e7evirip s\u00f6m\u00fcr\u00fc saltanat\u0131 kuran baz\u0131 i\u015fbirlik\u00e7i a\u011falar, Sevr tasar\u0131s\u0131na umut ba\u011flayan ay\u0131r\u0131mc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerce etnik bir kimli\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclerek Ankara&#8217;ya kars\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lacak ve Ko\u00e7giri a\u015firetinin ad\u0131yla an\u0131lan ayaklanma, Nisan 1921&#8217;de bast\u0131r\u0131lacakt\u0131. Dersim Mebusu Hasan Hayr\u0131 Bey, 3 Ekim 1921 g\u00fcn\u00fc B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi gizli oturumunda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, Ko\u00e7giri Ayaklanmas\u0131&#8217;n\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtanlar\u0131n Dersim a\u015firetlerine giydirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 etnik kimli\u011fi reddederek, bu a\u015firetlerin \u00e7o\u011funun y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce Horasan&#8217;dan gelmi\u015f, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli nedenlerle kom\u015fu a\u015firetlerin etkisinde kalarak K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmaya ba\u015flayan Alevi T\u00fcrkmenler oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u201cT\u00fcrkiye K\u00f6y \u0130ktisat\u0131\u201dnda; Dersim&#8217;de onlarca k\u00f6y ve a\u015firete egemen olan Seyit R\u0131za ve benzerleri her y\u0131l kendi &#8220;Maliye Memurlar\u0131n\u0131\u201d \u0130stanbul&#8217;a g\u00f6ndererek Dersim&#8217;den \u0130stanbul&#8217;a gitmi\u015f a\u015firet \u00fcyelerini buldurup onlardan bile vergi ald\u0131klar\u0131,&nbsp;&nbsp; vermeyenlerin Dersim&#8217;de bulunan yak\u0131nlar\u0131na bask\u0131 yapt\u0131klar\u0131, sahibi oldu\u011fu k\u00f6ylerden gelip ge\u00e7enlerden &#8220;toprak bast\u0131&#8221; paras\u0131 bile al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bildiriliyordu. A\u015firet \u00fcyeleri devlete vergi vermiyor, fakat mecburen a\u015firet reisi Seyit R\u0131za gibilerine vergilerini \u00f6d\u00fcyorlard\u0131. Devlete askerlik yapm\u0131yor, fakat \u00e7aresiz a\u015firet reislerinin \u00e7etelerine kat\u0131l\u0131yorlard\u0131. Devletin okullar\u0131na izin verilmiyor, fakat a\u015firet reisi baz\u0131 dedelerin d\u00fczmeceleri ve derebeylerinin \u00f6\u011fretileriyle beyinleri y\u0131kanmaktayd\u0131. Devletin miras, evlenme, bo\u015fanma, m\u00fclkiyet hukuku ge\u00e7ersiz; fakat a\u015firet reislerinin ve dedelerin iki duda\u011f\u0131 aras\u0131ndan \u00e7\u0131kacak kararlar temyizi olanaks\u0131z kesin h\u00fck\u00fcmler gibi uygulanmaktayd\u0131. Dersim halk\u0131 bir \u00e7aresizlik k\u0131skac\u0131 alt\u0131ndayd\u0131. \u0130yi niyetli dedelerin ve samimi Alevilerin ise, korkudan sesleri \u00e7\u0131kmamaktayd\u0131. <\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Dersim Ferhatu\u015fa\u011f\u0131 A\u015fireti Reisi Diyap A\u011fa 1900 ba\u015flar\u0131nda \u0130ngiltere\u2019nin ve Rusya\u2019n\u0131n, Osmanl\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 isyana kalk\u0131\u015fmalar\u0131 halinde para, silah ve otonomi tekliflerini reddediyor, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda Mustafa Kemal\u2019i destekliyor ve Dersim Mebusu olarak Meclis\u2019e kat\u0131l\u0131yordu. Ama O\u2019nun damad\u0131 ve Abasu\u015fa\u011f\u0131 A\u015fireti Reisi olan Seyit R\u0131za, bu g\u00fcnk\u00fc PKK\u2019l\u0131lar misali, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerce ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck vaadiyle beyinleri y\u0131kanan Baytar Nuri ve Ali \u015eer gibi militan gen\u00e7lerin propagandalar\u0131na kap\u0131l\u0131p T.C.\u2019ne ba\u015f kald\u0131r\u0131yordu. Oysa daha \u00f6nce devletle i\u015fbirli\u011fine yatk\u0131n bir tav\u0131r sergiliyordu. Ve sonu\u00e7ta bir tak\u0131m \u00e7apulcu ve fesat\u00e7\u0131 a\u015firetlerin azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle, pek \u00e7ok masum a\u015firetler de telef oluyordu.<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Devletin a\u015firet \u00fcyelerine ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kazand\u0131r\u0131p a\u015firet reisine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtarmak i\u00e7in da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 topraklar dahi, a\u015firet yasalar\u0131 uyar\u0131nca bedelsiz hileli sat\u0131\u015flar yoluyla yine a\u015firet reislerinin mal\u0131 yap\u0131lmaktayd\u0131. <\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Cumhuriyet, 1934&#8217;te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren \u0130sk\u00e2n Kanunu&#8217;nun 10. maddesiyle, a\u015firet reisli\u011fini yasad\u0131\u015f\u0131 sayarak; bundan b\u00f6yle a\u015firetlerin t\u00fczel ki\u015filik say\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131, hi\u00e7 bir belge ya da h\u00fckm\u00fcn\u00fcn a\u015firete t\u00fczel ki\u015filik kazand\u0131rmakta kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131; a\u015firet reislerinin ve derebeylerinin istismar saltanatlar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fclkiyetleri hangi belgeye ya da gelene\u011fe dayan\u0131rsa dayans\u0131n, a\u015firet reislerinin, a\u015firete ait ya da a\u015firet ad\u0131na diyerek kendi m\u00fclkiyetlerinde tuttuklar\u0131 b\u00fct\u00fcn a\u015firet yap\u0131lar\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik bu kanunun &#8220;Dersim&#8217;de uygulanmas\u0131, Dersim&#8217;i yeniden yap\u0131land\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan 25 Aral\u0131k 1935 tarihli &#8220;Tunceli Vilayetinin \u0130daresi Hakk\u0131nda Kanun&#8217;la sa\u011flanacakt\u0131. <\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, a\u015firetlerin \u201cDersimi\u201dni, huzur ve refah diyar\u0131 &#8220;Tun\u00e7 Eli&#8221;ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek \u00fczere; y\u00f6reyi k\u00f6pr\u00fcler, yollar, okullar, hastaneler, ziraat kurumlar\u0131, h\u00fck\u00fcmet binalar\u0131, adliye te\u015fkilat\u0131, karakol ve k\u0131\u015flalarla donatmaya ba\u015flad\u0131. Ba\u015fka y\u00f6reden i\u015f\u00e7i getirilip \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131. B\u00fct\u00fcn yap\u0131lar dolgun bir g\u00fcndelik verilerek y\u00f6redeki a\u015firet \u00fcyelerine yapt\u0131r\u0131lacak; a\u015firet \u00fcyesi, art\u0131k reisinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir birey olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131p eme\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 para olarak alacakt\u0131. Y\u00fczy\u0131llar boyu kendi ailesinin ya\u015fam\u0131 i\u00e7in gerekli basit ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bile kazanamayan, bundan fazla \u00fcretim yapmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in pazara g\u00f6t\u00fcr\u00fcp satacak bir varl\u0131\u011f\u0131 bulunmayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zel m\u00fclk nedir, parasal birikim nedir, m\u00fclkiyet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc nedir tatmam\u0131\u015f olan y\u00f6re halk\u0131, insanca ya\u015fama \u015fartlar\u0131na kavu\u015facakt\u0131. Dersim\u2019in bu fakir ve cahil durumdan kurtar\u0131lmas\u0131, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn biricik amac\u0131yd\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmalar co\u015fkuyla s\u00fcr\u00fcyor, yap\u0131m\u0131 bitirilen bir k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn Atat\u00fcrk taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6yleniyordu. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Fakat \u00f6yle olmad\u0131. O g\u00fcnleri ya\u015fayan \u0130hsan Sabri \u00c7a\u011flayangil an\u0131lar\u0131nda: &#8220;Atat\u00fcrk Singe\u00e7 K\u00f6pr\u00fcs\u00fc&#8217;n\u00fc a\u00e7maya gidecekti. O tarihte Seyit R\u0131za Dersim&#8217;in lideriydi. Devlet, F\u0131rat \u00fczerine bir k\u00f6pr\u00fc, k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131nda da bir karakol in\u015fa etmi\u015fti. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Karakolda 33 askerimiz, ba\u015flar\u0131nda ise \u0130smail Hakk\u0131 ad\u0131nda bir yedek te\u011fmen bulunuyordu. K\u00f6pr\u00fcye Dersimli isyanc\u0131lar sald\u0131r\u0131 d\u00fczenliyor, karakol y\u0131k\u0131l\u0131yor ve 33 askerimiz \u015fehit oluyordu. \u0130\u015fte bu olayla isyan ba\u015fl\u0131yordu. Atat\u00fcrk olayla ilgileniyor ve kesin talimat veriyor: &#8220;Bu meseleyi k\u00f6k\u00fcnden hallediniz&#8221; diyerek konuyla yak\u0131ndan ilgileniyordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1937 y\u0131l\u0131nda, 21 Mart\u2019\u0131 22 Mart&#8217;a ba\u011flayan &#8220;Nevruz&#8221; gecesi, a\u015firet reisi Seyit R\u0131za, pe\u015fine takt\u0131\u011f\u0131 hatta zorla \u00e7etesine katt\u0131\u011f\u0131 ve tabi d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin silahland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7etelerle isyana kalk\u0131\u015f\u0131yordu. Tunceli-Erzincan yolundaki k\u00f6pr\u00fc yak\u0131l\u0131yor, b\u00f6lgenin telefon hatlar\u0131 kesiliyor, jandarma birliklerine pusu kuruluyor, Pah buca\u011f\u0131 karakoluna bask\u0131n d\u00fczenleniyor, Sin karakoluna h\u00fccum ediliyor, Mazgirt K\u00f6pr\u00fcs\u00fc y\u0131k\u0131l\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130ngiliz The Times gazetesinin 16 ve 17 Haziran 1937 g\u00fcnl\u00fc say\u0131lar\u0131nda isyan\u0131n &#8220;e\u011fitim \u00f6\u011fretime kar\u015f\u0131 koyan&#8221;, &#8220;reformlara direnen&#8221; a\u015firetlerce \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duyurulmu\u015ftu. K\u00fcrt Teali Cemiyeti \u00fcyesi M. Nuri Dersimi taraf\u0131ndan yaz\u0131l\u0131p &#8216;Dersim Generali Seyid R\u0131za&#8217; imzas\u0131yla, yard\u0131m iste\u011fiyle \u0130ngiliz D\u0131\u015fi\u015flerine g\u00f6nderilen mektup, isyan bast\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra \u0130ngiliz D\u0131\u015fi\u015flerince T\u00fcrkiye&#8217;ye g\u00f6nderilerek; &#8220;bak\u0131n, isyanc\u0131lar bizden yard\u0131m istediler, fakat biz onlara yard\u0131m etmedik, bilginiz olsun&#8221; deniliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ngiltere, b\u00fcy\u00fcyen Hitler tehlikesine kar\u015f\u0131, olas\u0131 bir sava\u015fta T\u00fcrkiye&#8217;yi bu kez kar\u015f\u0131 cephede de\u011fil yan\u0131nda g\u00f6rmek istiyor ve bu nedenle T\u00fcrkiye&#8217;yi zay\u0131flat\u0131c\u0131 etkinliklerine ge\u00e7ici olarak ara vermi\u015f bulunuyordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Fransa&#8217;n\u0131n durumu da ayn\u0131yd\u0131. O g\u00fcnlerde Hitler ve Mussolini&#8217;ye kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye ile ittifak aray\u0131\u015f\u0131nda olan \u0130ngiltere ve Fransa, e\u011fer Dersim isyanc\u0131lar\u0131n\u0131 destekleyecek olurlarsa T\u00fcrkiye&#8217;yi kaybedeceklerini bildiklerinden; 1800&#8217;lerden bu yana ilk kez kendilerinden yard\u0131m bekleyen isyanc\u0131lar\u0131 y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmay\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun g\u00f6receklerdi. Amerika, \u0130ngiltere, Fransa ve Kom\u00fcnist Enternasyonal&#8217;in ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu Rusya, Dersim isyan\u0131 konusunda birbirinden habersiz fakat biri di\u011feriyle \u00f6rt\u00fc\u015fen saptamalarda bulunmu\u015flard\u0131. Hepsine g\u00f6re sorunun \u00f6z\u00fc; a\u015firet reislerinin, insan ve yurtta\u015f haklar\u0131n\u0131n gere\u011fi olan kurum ve yasalar\u0131 Dersim&#8217;e sokmayarak, a\u015firet d\u00fczenlerini s\u00fcrd\u00fcrmek istemesinden kaynaklan\u0131yordu. \u0130ster kom\u00fcnist olsun ister emperyalist, sa\u011fc\u0131s\u0131yla solcusuyla o d\u00f6nemde kimsenin yads\u0131yamad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek buydu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Atat\u00fcrk, askeri harek\u00e2t s\u00fcrerken 1 Kas\u0131m 1937 g\u00fcn\u00fc Meclis&#8217;te yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada:<\/span><\/b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\"> <b><i>\u201cHer \u015feyden \u00f6nce \u00fclkede topraks\u0131z \u00e7ift\u00e7i b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bundan daha \u00f6nemlisi de bir \u00e7ift\u00e7i ailesini ge\u00e7indirebilecek topra\u011f\u0131n -hi\u00e7bir nedenle ve bi\u00e7imde- b\u00f6l\u00fcnemez hale getirilmesidir. B\u00fcy\u00fck \u00e7ift\u00e7i ve \u00e7iftlik sahiplerinin i\u015fleyebilecekleri toprak geni\u015fli\u011fi, s\u00f6z konusu topra\u011f\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgenin n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa ve topra\u011f\u0131n verimine g\u00f6re s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d<\/i><\/b> demi\u015fti. \u0130\u015fte T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, bir yandan ordusuyla a\u015firetlerin gerilik\u00e7i isyan\u0131n\u0131 bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, ayn\u0131 anda, isyana kat\u0131lmayan ya da sonradan teslim olan Dersimli a\u015firet \u00fcyelerine, ailelerini ge\u00e7indirmeye yetecek b\u00fcy\u00fckl\u00fckte toprak tapular\u0131 da\u011f\u0131t\u0131yordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">B\u00fct\u00fcn bunlar, Dersim Harek\u00e2t\u0131n\u0131n salt isyan bast\u0131rmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir askeri harek\u00e2t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, orada toprak a\u011fal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve a\u015firet yap\u0131s\u0131n\u0131n yok edilmesine y\u00f6nelik bir cumhuriyet devrimi y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte oldu\u011funu g\u00f6steriyordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn manevi k\u0131z\u0131 Sabiha G\u00f6k\u00e7en, d\u00fcnyan\u0131n ilk kad\u0131n sava\u015f pilotu olarak bu harek\u00e2ta kat\u0131l\u0131yor, isyanc\u0131lar\u0131 havadan bombal\u0131yordu. Sonunda harek\u00e2t\u0131n ilk a\u015famas\u0131 sona eriyor, isyana kat\u0131lan a\u015firet reislerinden teslim olanlar ve yakalananlar yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p su\u00e7lu bulunanlar \u00e7e\u015fitli cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131yor, \u00f6l\u00fcm cezalar\u0131 15 Kas\u0131m 1937 g\u00fcn\u00fc Elaz\u0131\u011f&#8217;\u0131n Bu\u011fday Meydan\u0131&#8217;nda yerine getiriliyordu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">16 Kas\u0131m 1937 g\u00fcn\u00fc Elaz\u0131\u011f&#8217;a gelen Atat\u00fcrk, 17 Kas\u0131m 1937 g\u00fcn\u00fc, art\u0131k &#8220;Tun\u00e7 Eli&#8221;ye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunan Dersime ge\u00e7ecek ve 33 askerimizi \u015fehit eden a\u015firetlerin y\u0131kt\u0131klar\u0131 ve Cumhuriyet&#8217;in k\u0131sa s\u00fcrede yeniden yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6pr\u00fcy\u00fc kendi elleriyle a\u00e7arak; T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;nin \u00e7a\u011fda\u015f uygarl\u0131k d\u00fczeyini a\u015fma yolunda kar\u015f\u0131s\u0131na dikilen b\u00fct\u00fcn engelleri a\u015facak g\u00fc\u00e7te oldu\u011funu d\u00fcnyaya duyuruyordu. 18 Kas\u0131m 1937 g\u00fcnl\u00fc Ulus Gazetesi olaya ili\u015fkin \u015fu haberi veriyordu:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">16 Kas\u0131m 1937 g\u00fcn\u00fc, yan\u0131nda Ba\u015fbakan Celal Bayar, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc Kaya, Sabiha G\u00f6k\u00e7en ve daha ba\u015fkalar\u0131 oldu\u011fu halde, \u00f6zel tren Elaz\u0131\u011f&#8217;a geldi. G\u00fcnlerden beri Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn yolunu bekleyen Elaz\u0131\u011fl\u0131lar, istasyondan \u015fehre kadar yollara hal\u0131lar d\u00f6\u015feyerek parlak bir kar\u015f\u0131lama t\u00f6reni d\u00fczenlemi\u015flerdi.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Genel M\u00fcfetti\u015f General Abdullah Akdo\u011fan (\u015fimdi Elaz\u0131\u011f Abdullahpa\u015fa Mahallesine ad\u0131n\u0131 veren Generaldi), Vali \u015eefik Bicio\u011flu, Belediye Ba\u015fkan\u0131 H\u00fcrrem M\u00fcft\u00fcgil, Maden&#8217;den beri Atat\u00fcrk&#8217;\u00fc izlemi\u015flerdi. 17 Kas\u0131m 1937 sabah\u0131 Atat\u00fcrk, \u00f6nce D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Genel M\u00fcfetti\u015fli\u011fe gelerek, General Abdullah Akdo\u011fan&#8217;dan Elaz\u0131\u011f ve sorunlar\u0131 hakk\u0131nda bilgi edinmi\u015fti.<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Bir s\u00fcre sonra da Tunceli&#8217;ne ba\u011fl\u0131 Pertek il\u00e7esine hareket etti. Buradan Murat Suyu&#8217;nu ge\u00e7erek Hozat Deresi \u00fczerinde yeni yap\u0131lm\u0131\u015f olan &#8220;Soyunge\u00e7&#8221; k\u00f6pr\u00fcs\u00fcne geldi. Beton k\u00f6pr\u00fc ger\u00e7ekten g\u00f6steri\u015fli yap\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7evrenin y\u0131llardan beri s\u00fcregelen ula\u015f\u0131m sorunu halledilmi\u015fti. Atat\u00fcrk, k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131ktan ve kurdeleyi kestikten sonra: &#8220;Daha \u00f6nce soyunup suya girdikten sonra ge\u00e7ilen \u0131rma\u011fa \u201cSoyunge\u00e7\u201d denmi\u015f. Simdi buna l\u00fczum g\u00f6r\u00fclmeden sinerek ge\u00e7iliyor. K\u00f6pr\u00fcye bundan sonra &#8216;Singe\u00e7&#8217; diyelim, demi\u015fti.\u201d<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Dersim harek\u00e2t\u0131n\u0131n Haziran 1938&#8217;de ba\u015flat\u0131lan ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, A\u011fustos 1938&#8217;de yabanc\u0131 \u00fclkelerin T\u00fcrkiye&#8217;deki b\u00fct\u00fcn yabanc\u0131 \u00fclke askeri ata\u015felerinin \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve gelip izledikleri &#8220;\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ordu Tunceli Askeri Manevralar\u0131\u201dyla birle\u015ftirilmi\u015f ve t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Askerlerin Dersim da\u011flar\u0131nda ma\u011faralar\u0131nda isyanc\u0131 arama tarama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, yabanc\u0131 \u00fclkelerin askeri ata\u015feleriyle gazete muhabirleri taraf\u0131ndan notlar al\u0131narak, foto\u011fraflar \u00e7ekilerek izlenmi\u015f, harek\u00e2t\u0131n sonu\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 16 Eyl\u00fcl 1938&#8217;e dek Dersim&#8217;in b\u00fct\u00fcn da\u011flar\u0131, dereleri, tepeleri, ma\u011faralar\u0131, yabanc\u0131 devlet g\u00f6revlilerinin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde ad\u0131m, ad\u0131m taranm\u0131\u015f, \u00e7at\u0131\u015fmalar da yabanc\u0131lar\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde olup bitmi\u015fti. 1937&#8217;deki birinci evrede oldu\u011fu gibi, 1938&#8217;deki ikinci evrede de bir yandan isyanc\u0131larla \u00e7at\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, di\u011fer yandan y\u0131llard\u0131r derebeylerine ve dedelere k\u00f6le muamelesi g\u00f6ren y\u00f6re halk\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcr \u00e7ift\u00e7ilere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek toprak da\u011f\u0131t\u0131m\u0131yla bay\u0131nd\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekteydi. Ve sonunda, isyan t\u00fcm\u00fcyle bast\u0131r\u0131l\u0131rken, Tunceli&#8217;de milli birlik ve dirlik d\u00fczeni de tesis edilmi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130ngiliz askeri ate\u015fe Yarbay A. Ross, 5 Eyl\u00fcl 1938 g\u00fcn\u00fc g\u00f6nderdi\u011fi 119 nolu kapal\u0131 raporunda, harek\u00e2t\u0131n sona ermesinden on bir g\u00fcn \u00f6nceki durumu \u0130ngiltere&#8217;ye \u00f6zetle \u015f\u00f6yle bildiriyordu:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><i><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">&#8220;T\u00fcrkler simdi de 3 milyon liral\u0131k bir onar\u0131m program\u0131na giri\u015fmi\u015ftir. Biri Tunceli&#8217;nin bat\u0131s\u0131ndan, di\u011feri do\u011fusundan ge\u00e7ip Erzincan&#8217;\u0131 Elaz\u0131\u011f&#8217;a ba\u011flayan ve \u00e7e\u015fitli noktalardan birbirine ba\u011flanarak b\u00f6lgesel bir ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131 olu\u015fturan iki yolun yap\u0131m\u0131 s\u00fcrmektedir. \u015eu ana dek toplam uzunluklar\u0131 684 metre tutan dokuz k\u00f6pr\u00fcyle birlikte, 420 km. yol yap\u0131lm\u0131\u015f ve telefon hatlar\u0131na 5.000 km. eklenmi\u015ftir. Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak bana, Mansur (veya Murat) nehrinin kayna\u011f\u0131nda bir barajdan muhtemelen hidroelektrik enerjisi de elde edilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. Genelkurmay Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131na ve di\u011fer T\u00fcrk subaylar\u0131na g\u00f6re son derece g\u00fczel bir yer olan Tunceli b\u00f6lgesinin ilerde &#8216;ikinci bir \u0130svi\u00e7re&#8217; haline getirilmesi de hedeflenmi\u015ftir. Ama bana kal\u0131rsa b\u00f6lgenin eri\u015filmez yap\u0131s\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;yi gezen yabanc\u0131lara \u00e7\u0131kart\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fckler bu d\u00fc\u015f\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesini ciddi bir bi\u00e7imde engelleyecektir.&#8221;&nbsp;&nbsp; <\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Bu son c\u00fcmle, \u0130ngiliz g\u00e2vurunun Tunceli\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen huzur ve onar\u0131mdan rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da de\u015fifre etmektedir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u0130syana, say\u0131lar\u0131 elli dolay\u0131nda olan a\u015firetlerin t\u00fcm\u00fc de\u011fil, en \u00e7ok \u00fc\u00e7te biri kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130syanc\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu, isyana kat\u0131lmay\u0131p, devletin yan\u0131nda yer alan Dersimliler taraf\u0131ndan aran\u0131p bulunmu\u015f, yakalan\u0131p \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, ya da sa\u011f olarak g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerine teslim edilmi\u015fti.<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Dersimliler isyanc\u0131lar\u0131n sakland\u0131klar\u0131 yerlerin aran\u0131p bulunmas\u0131nda g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerine k\u0131lavuzluk etmi\u015flerdi, devlet, bu isyan\u0131, ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu isyana kat\u0131lmam\u0131\u015f olan Dersimsilerle birlikte bast\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Devlet, ister isyan etmi\u015f olsun, ister devletin yan\u0131nda yer alm\u0131\u015f olsun, b\u00fct\u00fcn a\u015firet reislerini aileleriyle birlikte ba\u015fka illere yerle\u015ftirerek, Tunceli k\u00f6yl\u00fclerine toprak da\u011f\u0131t\u0131p yerle\u015fik \u00e7ift\u00e7ili\u011fe ve e\u015fit vatanda\u015fl\u0131k bilincine y\u00f6nlendirmi\u015fti. Devlet i\u00e7in sorun etnik veya mezhepsel de\u011fil, toplumsald\u0131; ama\u00e7 isyanc\u0131 ve ba\u015f\u0131bozuk a\u015firet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesiydi.<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Cumhuriyet tarihinin a\u015firet ayaklanmalar\u0131 d\u00f6nemi 16 Eyl\u00fcl 1938 g\u00fcn\u00fc sona eren ikinci harek\u00e2tla birlikte kapanacak ve <b>Atat\u00fcrk, hasta yata\u011f\u0131nda yazd\u0131r\u0131p 1 Kas\u0131m 1938 g\u00fcn\u00fc Meclis&#8217;te okuttu\u011fu a\u00e7\u0131\u015f s\u00f6ylevinde:<\/b> <b><i>\u201cUzun y\u0131llardan beri s\u00fcregelen ve zaman, zaman a\u015f\u0131r\u0131 bir duruma giren Tunceli&#8217;deki toplu haydutluk olaylar\u0131, belli bir program i\u00e7indeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucu olarak, k\u0131sa bir zamanda ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, o b\u00f6lgede b\u00f6yle olaylar bir daha tekrarlanmamak \u00fczere tarihe aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/i><\/b> [\u00f6zcesi: \u201ce\u015fk\u0131ya d\u00fcnyaya h\u00fck\u00fcmdar olmaz\u201d] dedikten 10 g\u00fcn sonra, bizlere i\u00e7 ve d\u0131\u015f bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayacak yolu a\u00e7m\u0131\u015f, medeniyet yar\u0131\u015f\u0131nda potansiyeli y\u00fcksek bir T\u00fcrkiye b\u0131rakarak, hayata veda etmi\u015fti. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Aradan 74 y\u0131l ge\u00e7ti. Kimi a\u015firet reislerince, &#8216;T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan Demokrat Partisi&#8217; ad\u0131 alt\u0131nda, Barzanilere ba\u011fl\u0131, \u0131rk ay\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcden gizli partinin kuruldu\u011fu 1965\u2019lerden bu yana, ad\u0131m, ad\u0131m bu b\u00f6l\u00fcc\u00fc partinin g\u00f6r\u00fc\u015flerini sol kesime, sanki sosyalist de\u011ferlendirmelermi\u015f gibi \u015f\u0131r\u0131nga etmeyi deneyen birileri, son k\u0131rk y\u0131ld\u0131r Seyit R\u0131za&#8217;n\u0131n devrimci bir \u00f6nder oldu\u011funu, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti&#8217;nin 1937-38&#8217;de Dersim&#8217;de soyk\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunarak, bu g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u015fleyen kitaplar yay\u0131mlanmakta; Avrupa Parlamentosu&#8217;nda &#8220;Dersim Soyk\u0131r\u0131m\u0131&#8221; konulu konferanslar d\u00fczenlenmekte; dahas\u0131, devletin Dersim&#8217;de zehirli gaz kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler bile \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Oysa T\u00fcrkiye&#8217;nin o tarihlerde zehirli gaz \u00fcretimi olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yabanc\u0131 \u00fclkeler de T\u00fcrkiye&#8217;ye zehirli gaz sat\u0131\u015f\u0131na Dersim harek\u00e2t\u0131ndan y\u0131llar sonra ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">1937-1938 Dersim isyan\u0131na kat\u0131lanlardan \u015eeyh Hasanl\u0131 a\u015firetinin, y\u00fczy\u0131llar boyu madenlere sald\u0131rarak, say\u0131s\u0131z maden i\u015f\u00e7isini topluca \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri, onlar madende \u00e7al\u0131\u015fmaktayken k\u00f6ylerini bas\u0131p savunmas\u0131z kad\u0131nlar\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 topluca katlettikleri, \u0131rzlar\u0131na tecav\u00fcz ettikleri, k\u00f6ylerini yak\u0131p mallar\u0131n\u0131 ya\u011fma ettikleri, paralar\u0131n\u0131 ve ziynet e\u015fyalar\u0131n\u0131 al\u0131p gittikleri d\u00f6nemin Osmanl\u0131 Ar\u015fiv Belgeleriyle kan\u0131tl\u0131 bir ger\u00e7ektir. Yani Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Dersim\u2019e devlet m\u00fcdahalesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir mecburiyet haline gelmi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u201cD\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 her zaman ve d\u00fcnyan\u0131n hepsini bir zaman aldatmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; fakat b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 her zaman aldatmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u201d diyen Atat\u00fcrk, bu gibi durumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6yle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">\u201c\u015ea\u015far\u0131m akl-\u0131 peri\u015fan\u0131na, ahmak\u0131n<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><b><span style=\"font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Devlete hain olursun; yoksa ahlak\u0131n\u201d<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\" title=\"\"><\/a><b><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Arial','sans-serif';\">[5]<\/span><\/b><\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 45pt; line-height: 150%;\"><span style=\"font-size: 11pt; line-height: 150%; font-family: 'Arial','sans-serif';\">Dersim \u00fczerinden devleti tahribata y\u00f6nelen, ucuz kahramanl\u0131k ve sahte duyarl\u0131l\u0131k sergileyip merhamet havarisi kesilen AKP milletvekillerinin, bu olaylar\u0131 incelemek \u00fczere bir Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu kurulmas\u0131 \u00f6nergesini Mecliste reddetmesi ise, bunlar\u0131n samimiyet ve cesaret ayarlar\u0131n\u0131 ortaya koymaktayd\u0131.<\/span><\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\" title=\"\"><\/a><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman','serif';\">[1]<\/span> 24 Kas\u0131m 2011 \/ Takvim \/ Emin Pazarc\u0131<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\" title=\"\"><\/a><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman','serif';\">[2]<\/span> 24 Kas\u0131m 2011 \/ H\u00fcrriyet \/ Y\u0131lmaz \u00d6zdil<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\" title=\"\"><\/a><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman','serif';\">[3]<\/span> 24 Kas\u0131m 2011 \/ Ayd\u0131nl\u0131k \/ sh: 14<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\" title=\"\"><\/a><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman','serif';\">[4]<\/span> Kaynak: Atat\u00fcrk Nas\u0131l \u00d6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc? Og\u00fcn Deli. Akis Kitap. 1. Bask\u0131. 2006 \u0130ST. Sh: 25<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\" title=\"\"><\/a><span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman','serif';\">[5]<\/span> Ba\u015fkent \u00dcniversitesi K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131n\u0131 \u201cB\u00fct\u00fcn D\u00fcnya\u201d dergisinin 1 Ocak 2010 tarihli say\u0131s\u0131nda<\/p>\n<p>Cengiz \u00d6zak\u0131nc\u0131 -1 Ocak 2010 -Dersim Dersi.doc<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 1964-1967 y\u0131llar\u0131 aras\u0131 \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 Tunceli\u2019de ge\u00e7en Hocam\u0131z anlatm\u0131\u015ft\u0131. Kom\u015fu ilimiz oldu\u011fundan daha sonralar\u0131 \u00e7ok \u00e7e\u015fitli vesilelerle Tunceli ve il\u00e7elerini dola\u015ft\u0131k. Dersim olaylar\u0131n\u0131 bizzat ya\u015fayan insanlarla, bu olaylar\u0131 bast\u0131rmak \u00fczere asker olarak b\u00f6lgede bulunanlarla ve s\u00fcrg\u00fcnden d\u00f6n\u00fcp Elaz\u0131\u011f\u2019a yerle\u015fen kom\u015fular\u0131m\u0131zla tan\u0131\u015f\u0131p bu konular\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131k. Hatta \u00c7emi\u015fgezek Hazari K\u00f6y\u00fc\u2019nden Alevi yurtta\u015f\u0131m\u0131z Ali Y\u0131lmaz (75) Amcan\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[132],"tags":[],"class_list":["post-2180","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ocak-2012"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2180"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2180\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}