<\/p>\n
1- Alayc\u0131l\u0131k<\/span><\/b><\/p>\n Toplum taparl\u0131k ve adam yerine koyulmak Dinin mensuplar\u0131n\u0131n: Ana dilleri ayr\u0131 olsa da, ana d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ayn\u0131d\u0131r. Pasaportlar\u0131nda farkl\u0131 dinlere veya ateizme ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 yazsa da, fikirleri ve fiilleri ayn\u0131d\u0131r. \u00dclkeleri ve partileri de\u011fi\u015fik de olsa, hayat prensipleri ve pratikleri ortakt\u0131r.<\/span><\/p>\n Samimiyetsizli\u011fin yan\u0131 s\u0131ra alayc\u0131l\u0131k da adaml\u0131k dini insanlar\u0131n\u0131n ortak davran\u0131\u015f dengesizli\u011fidir. Kuran’da a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklanan alayc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, ne derece sak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken bir davran\u0131\u015f oldu\u011fu bir ayette \u015f\u00f6yle bildirilmi\u015ftir:<\/span><\/p>\n \u201cArkadan \u00e7eki\u015ftirip duran ve ka\u015f g\u00f6z i\u015faretiyle (insanlarla) alay edip (a\u015fa\u011f\u0131layan) her ki\u015finin vay haline…\u201d<\/a>[1]<\/span><\/b><\/span><\/b><\/p>\n Buna kar\u015f\u0131n adaml\u0131k dininde<\/b>, ki\u015finin f\u0131rsat buldu\u011funda hi\u00e7 \u00e7ekinmeden bir ba\u015fkas\u0131yla alay etmesini ve onu k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmesini engelleyen hi\u00e7bir kural getirilmemi\u015ftir. Tam tersine alay eden ki\u015finin saf\u0131nda olmak herkese daha kolay ve cazip gelir. Alayc\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc tav\u0131rlara \u015fu \u00f6rnekleri verebiliriz:<\/span><\/p>\n Bir topluluk i\u00e7inde samimi oldu\u011fu ki\u015filerle ka\u015f g\u00f6z i\u015fareti yaparak di\u011fer baz\u0131 ki\u015fileri alaya almak, topluluk i\u00e7inde insanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamak kast\u0131yla onlar\u0131n hatalar\u0131n\u0131, eksiklerini, kusurlar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mak ve bunlar\u0131 alay konusu yapmak, ki\u015fileri fiziksel \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 k\u0131namak ve horlamak, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n eksik ya da vasat \u00f6zelliklerini, o \u015fahs\u0131 bu \u00f6zelliklerin z\u0131tt\u0131yla \u00f6verek alay konusu yapmak.<\/span><\/p>\n Ayr\u0131ca \u015faka ve esprilerle veya k\u00f6t\u00fc lakaplar ve s\u0131fatlar takmak suretiyle insanlar\u0131 hafife almak, bak\u0131\u015f ve mimiklerle insanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip a\u015fa\u011f\u0131lamak, kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015fekilde taklidini yapmak, \u00fcslup, ses tonu ve se\u00e7ilen kelimelerle kar\u015f\u0131 taraf\u0131 ezmeye \u00e7al\u0131\u015farak kendi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koymak, birisi bir \u015fey anlat\u0131rken onun eksikli\u011fini ima ederek ba\u015fkas\u0131yla g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcp \u015fakala\u015fmak, duyamayaca\u011f\u0131 bir \u015fekilde onun hakk\u0131nda f\u0131s\u0131lda\u015fmak gibi hareketler adaml\u0131k dininde<\/b> s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fclen edep ve h\u00fcrmet d\u0131\u015f\u0131 hareketlerdir. <\/span><\/p>\n 2- Umursamazl\u0131k<\/span><\/b><\/p>\n \u0130stismarc\u0131l\u0131k dininin<\/span><\/b> en temel esaslar\u0131ndan biri de umursamaz tav\u0131rlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bat\u0131l dinde umursamazl\u0131k; ak\u0131l, yetenek ve \u015fahsiyet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulama y\u00f6ntemi olarak kullan\u0131l\u0131r. \u201c\u00c7ok \u00f6zel, \u00f6nemli ve herkesten daha \u00fcst\u00fcn bir \u015fahsiyete sahip insan\u201d izlenimi vermenin yolunun, “umursuzluk” oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. Bu nedenle \u00f6zellikle gen\u00e7ler aras\u0131nda umursuz tav\u0131rlar \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131r. <\/span><\/p>\n 3- Zalimlik ve zorbal\u0131k<\/span><\/b><\/p>\n \u0130stismarc\u0131l\u0131k dini<\/span><\/b> topluma son derece ac\u0131mas\u0131z ve insaniyetsiz bir sistem getirir. Bu nedenle halk\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00e7evresine kar\u015f\u0131 son derece d\u00fc\u015f\u00fcncesiz ve merhametsizdir. Dolay\u0131s\u0131yla insanlar\u0131n sadece bir g\u00fcn i\u00e7inde defalarca morali bozulur, k\u0131r\u0131l\u0131r, kalbi s\u0131k\u0131l\u0131r. Adaml\u0131k dininin zalimli\u011fi nedeniyle son derece gergin, asabi, azap dolu bir hayat ya\u015fan\u0131r. Herkesin mutlu ve ne\u015feli bildi\u011fi insanlar\u0131n bile hemen hemen tamam\u0131, ak\u015fam yata\u011f\u0131na yatt\u0131\u011f\u0131nda huzursuz olan, vicdan azab\u0131 duyan, i\u00e7in i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bunal\u0131mlar ya\u015fayan insanlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumun geneline adaml\u0131k dini tam h\u00e2kim durumdad\u0131r ve bu dinin getirdi\u011fi her tav\u0131r ve her mimik insanlar i\u00e7in -kendileri de ayn\u0131lar\u0131n\u0131 yap\u0131yor olsa da- katlanmas\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7 bir eziyettir.<\/span><\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc taklit\u00e7ilik dininde samimiyetle insanlara itibar ve iltifat etme, iyilik ve g\u00fczellikleri dile getirme yoktur. \u0130nsanlar\u0131 i\u011fnelemek, hor g\u00f6rmek, hakaret etmek, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek adaml\u0131k dininin prensipleridir. Her g\u00fczellikte bir kusur bulmak ve g\u00fczel olan yerine kusurlu olan\u0131 dile getirmek adaml\u0131k dininin bir gere\u011fidir. <\/span><\/p>\n 4- K\u0131zd\u0131rma Taktikleri \u0130le Muhataplar\u0131n\u0131 K\u0131\u015fk\u0131rtmak<\/span><\/b><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131 k\u0131zd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak adaml\u0131k dininin<\/b> bir di\u011fer bozuk tavr\u0131d\u0131r. Halk aras\u0131nda bir\u00e7ok insan \u00e7e\u015fitli sebeplerle bu y\u00f6ntemi kullan\u0131r. Kimisi sevmedi\u011fi bir insana rahats\u0131zl\u0131k vermek, kimisi de kendisine k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapan birinden intikam almak istedi\u011fi i\u00e7in k\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131r. Kimisi i\u00e7in ise k\u0131zd\u0131rmak adeta bir ya\u015fam tarz\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n zaaflar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaktan ve \u00f6fkelenmelerini seyretmekten ho\u015flan\u0131r ve bu \u015fekilde nefsini tatmin etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Annesine, babas\u0131na, \u00f6\u011fretmenlerine, arkada\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 her tavr\u0131n\u0131n alt\u0131nda k\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 bir y\u00f6ne rastlan\u0131r.<\/span><\/p>\n Ancak adaml\u0131k dininin bu \u00f6zelli\u011fi, insanlar taraf\u0131ndan \u00e7ok a\u00e7\u0131k olarak uygulanmaz. K\u0131zd\u0131rman\u0131n belirli y\u00f6ntemleri vard\u0131r. Bunlardan birka\u00e7\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/span><\/p>\n a) “Sakin Tak\u0131lmak”<\/span><\/b><\/p>\n Kar\u015f\u0131 taraf\u0131 k\u0131zd\u0131rmaktan zevk alan insanlar bu y\u00f6nteme \u00e7ok s\u0131k ba\u015fvururlar. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6nem verdi\u011fi, heyecan duydu\u011fu, tela\u015fland\u0131\u011f\u0131 konularda normalin d\u0131\u015f\u0131nda sakin bir tav\u0131r g\u00f6stererek kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki insana rahats\u0131zl\u0131k ya\u015fat\u0131rlar. \u00d6zellikle gen\u00e7lerin k\u0131zd\u0131klar\u0131 \u00f6\u011fretmen ve arkada\u015flar\u0131na, anne ve babalar\u0131na kar\u015f\u0131 olan tav\u0131rlar\u0131nda buna s\u0131k\u00e7a rastlayabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131na izin vermeyen annesinden intikam almak isteyen bir gen\u00e7 k\u0131z, onun b\u00fct\u00fcn sorular\u0131na son derece lakayt ve sakin bir ses tonuyla cevap verir. <\/span><\/p>\n b) Duymaz, G\u00f6rmez, Anlamaz Davranmak<\/span><\/b><\/p>\n Cahiliye toplumlar\u0131nda bu y\u00f6ntemi genellikle kavgal\u0131 ki\u015filer birbirlerinden intikam almak i\u00e7in kullan\u0131rlar. Sevmedi\u011fi insan\u0131 k\u0131zd\u0131rarak rahats\u0131z etmek, ona huzursuzluk vermek i\u00e7in uygularlar. B\u00f6ylece bir nebze de olsa intikam ald\u0131klar\u0131n\u0131 san\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin kavga ettikleri ki\u015finin de bulundu\u011fu bir toplulukta ondan yana bakarak konu\u015fmamak, sanki o ortamda \u00f6yle bir insan yokmu\u015f gibi davranmak, herkesin esprisine g\u00fclerken onunkine ilgi duymamak, herkese selam verirken ona selam verip almamak, herkese veda ederken onunla tokala\u015fmamak, herkesin hat\u0131r\u0131n\u0131 sorarken onun yan\u0131ndan ge\u00e7ip y\u00fcz\u00fcne bakmamak, adaml\u0131k dini k\u0131staslar\u0131na g\u00f6re<\/b> “sana de\u011fer vermiyorum, bilgin olsun” anlam\u0131na gelir. <\/span><\/p>\n c) “Laf Dokundurmak”<\/span><\/b><\/p>\n K\u0131zd\u0131rman\u0131n di\u011fer bir y\u00f6ntemi “laf dokundurma” tabiriyle bilinen bir tav\u0131r bozuklu\u011fudur. \u00d6rne\u011fin birileri vas\u0131tas\u0131yla \u015firkete girmi\u015f ve \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticili\u011fe y\u00fckseltilmi\u015f bir eleman\u0131n oldu\u011fu i\u015f toplant\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda, “ke\u015fke bizim arkam\u0131z da g\u00fc\u00e7l\u00fc olsayd\u0131 da, biz de k\u0131sa yoldan y\u00fckselseydik”<\/b><\/i> <\/b>demek buna bir \u00f6rnektir. Veya istemeyerek yapt\u0131\u011f\u0131 bir hata y\u00fcz\u00fcnden zarara sebep olan birinin yan\u0131nda “baz\u0131 insanlar\u0131n hatalar\u0131n\u0131n ceremesini biz \u00e7ekiyoruz, bildi\u011finiz gibi”<\/i><\/b> \u015feklinde s\u00f6zler sarf etmek yine “laf dokundurmak” maksatl\u0131d\u0131r. Burada isim vermemek, \u00f6zellikle “baz\u0131 insanlar” diye belirtmek yine adaml\u0131k dininin \u00e7irkin kurallar\u0131ndand\u0131r.<\/span><\/p>\n \u00e7) Bak\u0131\u015fla K\u0131zd\u0131rmak<\/span><\/b><\/p>\n \u0130nsanlar genellikle s\u00f6zle anlatamad\u0131klar\u0131 \u015feyleri bak\u0131\u015flar\u0131na yans\u0131tarak kar\u015f\u0131 tarafa anlatma yolunu se\u00e7mektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bak\u0131\u015fla yap\u0131lan bir ima hi\u00e7bir zaman maddi olarak ispat edilemez ve insanlar bak\u0131\u015flar\u0131ndaki anlam\u0131 kolayl\u0131kla reddedebilirler. \u00d6rne\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131ndakine kinle bakan bir insan, “o an heyecanland\u0131m, bak\u0131\u015flar\u0131m bu y\u00fczden de\u011fi\u015fmi\u015ftir, yoksa k\u0131zg\u0131nl\u0131kla hi\u00e7bir ilgisi yok” dedi\u011finde bunu herkes kabul etmek zorunda kal\u0131r. Ya da bak\u0131\u015flar\u0131nda alayc\u0131l\u0131k olan birinin, “yoo ben seni gayet ciddi dinliyorum, bir an akl\u0131ma bir \u015fey geldi de, ondan bak\u0131\u015flar\u0131m sana alay gibi gelmi\u015ftir\u201d dedi\u011finde buna kimse itiraz edemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bak\u0131\u015ftaki alayc\u0131l\u0131\u011f\u0131n maddi bir delili yoktur. Ancak insan bak\u0131\u015flar\u0131yla kar\u015f\u0131s\u0131ndakine, her t\u00fcrl\u00fc olumlu veya olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcncesini belli edebilir. Bu nedenle cahiliye toplumlar\u0131nda k\u0131zd\u0131rma y\u00f6ntemi olarak sadece bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kullanan bir\u00e7ok ki\u015fi vard\u0131r. <\/span><\/p>\n 5- Yeni Fikirlere ve Ele\u015ftiriye Kar\u015f\u0131 Kapal\u0131 Olmak<\/span><\/b><\/p>\n \u0130stismarc\u0131l\u0131k dinini ya\u015fayan bir insan, karakter ve ahlak olarak hayat\u0131 boyunca hi\u00e7bir hay\u0131rl\u0131 ilerleme kaydedemeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc adaml\u0131k dini ele\u015ftiriye ve yeni fikirlere kesin bir yasak getirmi\u015ftir. Bir insan\u0131n kendisinden b\u00fcy\u00fck, zengin, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, y\u00fcksek makama sahip, g\u00fczel ve tecr\u00fcbeli bir ki\u015fiyi ele\u015ftirebilmesi veya ona yeni fikirler getirebilmesi neredeyse imk\u00e2ns\u0131z gibidir. Hatta adaml\u0131k dininde bu konuda o kadar sert kurallar vard\u0131r ki, 20-30 y\u0131ll\u0131k arkada\u015fl\u0131klar tek bir ele\u015ftiri nedeniyle bir daha g\u00f6r\u00fc\u015fmemek \u00fczere bir anda sona erebilir. <\/span><\/p>\n \u00d6rne\u011fin adaml\u0131k dinine g\u00f6re bir insan\u0131n, kendi tavr\u0131yla, ahlak\u0131yla, karakteri ve kusurlar\u0131yla ilgili olarak kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015finin fikrini almas\u0131 ve ona dan\u0131\u015fmas\u0131 son derece k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc say\u0131lan bir \u015feydir. Bu nedenle genellikle cahiliye toplumunda kimsenin kendisiyle ilgili konularda bir ba\u015fka ki\u015finin fikrini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve dan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remezsiniz. “Karakterimde sizi rahats\u0131z eden y\u00f6nler bulunuyor mu? G\u00fcl\u00fc\u015flerimde, y\u00fcz mimiklerimde veya y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcmde bir kusur g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor mu? Bana ki\u015fili\u011fimle ilgili verebilece\u011fin bir tavsiyeniz olur mu? Nas\u0131l bir insan olsam daha \u00e7ok sevilirim konusu konu\u015fulur mu?\u201d gibi sorular duymak hemen hemen m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir insan\u0131n kendisini geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7evresinden fikir almas\u0131 adaml\u0131k dininin zihniyetine taban tabana z\u0131t g\u00f6r\u00fclmektedir. Herkes kendisini “en iyi, en k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, en g\u00f6rg\u00fcl\u00fc, en ak\u0131ll\u0131” ki\u015fi olarak kabul etmektedir. Eksiklikleri ve kendisini geli\u015ftirmesi gereken y\u00f6nleri oldu\u011funu bilse bile bunu \u00e7evresine belli etmek istememektedir.<\/span><\/p>\n Taklit\u00e7ilik dini, fikir dan\u0131\u015fmaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ele\u015ftiriye de tam anlam\u0131yla kapal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin kendi alan\u0131nda uzman bir doktor veya bir m\u00fchendis d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Kendilerine gelen bir ki\u015fi e\u011fer ba\u015fka bir uzman\u0131n fikrinin kendisininkinden farkl\u0131 oldu\u011funu ifade ederse, mutlaka “o zaman git ona muayene ol veya \u00f6yle ise git evini ona yapt\u0131r” gibi bir cevap verilir. Kendi sahas\u0131nda uzman olan insanlar, genellikle meslekta\u015flar\u0131n\u0131n fikirlerini almaya tenezz\u00fcl etmez ve mutlaka kendi dediklerinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isterler. <\/span><\/p>\n 6- Misafire Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131s\u0131<\/span><\/b><\/p>\n Bir insan\u0131n manevi de\u011ferlerini kaybetmesiyle birlikte bu bo\u015flu\u011fun yerini dinsizlik sistemi \u00fczerine kurulu olan adaml\u0131k dini doldurmaktad\u0131r. \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n ve Kur\u2019an ahk\u00e2m\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde mutlaka adaml\u0131k dini vard\u0131r. Adaml\u0131k dininin oldu\u011fu yerde ise insaniyet, ince d\u00fc\u015f\u00fcnce, fedak\u00e2rl\u0131k gibi g\u00fczel ahlaka uygun davran\u0131\u015flara rastlamak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/span><\/p>\n E\u011fer adaml\u0131k dininin etkisi alt\u0131nda olan bir ki\u015finin evine misafirli\u011fe giderseniz, burada yo\u011fun olarak hissedece\u011finiz duygu “y\u00fck olma”d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye ahlak\u0131nda misafir, kendi deyimleriyle fazladan bir “bo\u011faz'” olarak alg\u0131lan\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131kar al\u0131\u015f veri\u015fi olan insanlar, aralar\u0131ndaki ili\u015fkinin bozulmamas\u0131 i\u00e7in mecburen birbirlerini bir s\u0131raya tabi olarak belirli zamanlarda a\u011f\u0131rlamaktad\u0131r. Adaml\u0131k dini kurallar\u0131na g\u00f6re bir ki\u015fi di\u011ferinin evine gitti\u011finde s\u0131ran\u0131n mutlaka di\u011ferine gelmesi laz\u0131md\u0131r. \u0130ki-\u00fc\u00e7 kere \u00fcst \u00fcste bir taraf di\u011ferine misafir olamayacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 gere\u011fi misafirin bir an \u00f6nce evine d\u00f6nmesi arzulan\u0131r. En yak\u0131nlar\u0131 bile olsa birka\u00e7 g\u00fcnden fazla misafirlere katlan\u0131lmamaktad\u0131r. Olabilecek en az masrafla misafiri evine yollama g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, en ucuz gelecek \u015fekilde d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131nan birka\u00e7 ikram yap\u0131l\u0131r. Evdekiler genellikle yiyeceklerin iyilerini kendilerine ay\u0131r\u0131p k\u00f6t\u00fclerini sunma ve bu \u015fekilde kar elde etme tela\u015f\u0131na kap\u0131l\u0131r. Misafirin bir tabaktan fazla yemesi son derece itici g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve e\u011fer kendili\u011finden biraz daha yiyecek isterse ev sahipleri mutfakta arkas\u0131ndan “amma \u00e7ok yedi, bir an \u00f6nce gitse de rahat\u0131m\u0131za baksak” gibi k\u0131zg\u0131nl\u0131k ifadeleriyle misafirin ne kadar g\u00f6rg\u00fcs\u00fcz oldu\u011fu vurgulan\u0131r. Misafirin evde dola\u015fmas\u0131 bile hi\u00e7 ho\u015f kar\u015f\u0131lanmamakta, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah r\u0131zas\u0131 ve akraba hat\u0131r\u0131 g\u00f6zetilmedi\u011finden, misafirler sadece mecburen katlan\u0131lan bir y\u00fck say\u0131lmaktad\u0131r., <\/span><\/p>\n 7- \u0130stismarc\u0131l\u0131k Dininde Ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa Yakla\u015f\u0131m<\/span><\/span><\/b><\/p>\n Adaml\u0131k dininin her ya\u015f kategorisi i\u00e7in belirledi\u011fi bir tarz\u0131 vard\u0131r. Bunun yaz\u0131l\u0131 bir metni ve a\u00e7\u0131klamas\u0131 yoktur, ama insanlar, d\u00fcnyan\u0131n neresinde ya\u015farlarsa ya\u015fas\u0131nlar, bunu bilip b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131yla uygulamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin 50 veya 60’l\u0131 ya\u015flara gelmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131nda ya\u015fam \u015fekillerinin, konu\u015fmalar\u0131n\u0131n, k\u0131yafetlerinin, ses tonlar\u0131n\u0131n, \u00fcsluplar\u0131n\u0131n adaml\u0131k dininin kurallar\u0131na uygun \u015fekilde de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fine inan\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin ana prensibi: d\u00fcnya nimetlerinden el \u00e7ekme, her \u015feyden, herkesten ve ge\u00e7mi\u015finden \u015fik\u00e2yet etme ve karamsarl\u0131k \u00fczerine kurulmaktad\u0131r. “Nas\u0131ls\u0131n?” sorusuna bu ya\u015flarda verilen cevap genellikle “i\u015fte idare ediyoruz, ne olsun bildi\u011fin gibi” veya “ne yapal\u0131m hastal\u0131klarla u\u011fra\u015f\u0131yoruz” gibi olumsuz cevaplard\u0131r. Bunlar\u0131n hayattan zevk almaya bir haklar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve bu ya\u015ftan sonra t\u00fcm nimetlerden uzakla\u015fmalar\u0131 l\u00fczumuna dair bat\u0131l bir inan\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonsuz bir hayata inan\u0131p haz\u0131rlanmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in hep b\u00f6yle ruhi karanl\u0131k ve karamsarl\u0131k i\u00e7inde k\u0131vranmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n 8- Taklit\u00e7ilik Dininde \u0130nsan Ayr\u0131m\u0131<\/span><\/b><\/p>\n Adaml\u0131k dininin en belirgin k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinden biri, insanlar\u0131 de\u011ferlendirme \u015feklidir. Bu dinde insanlar zengin ve fakir olarak ikiye b\u00f6l\u00fcnmektedir. Her iki gruba farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla da farkl\u0131 bir davran\u0131\u015f \u015fekli h\u00e2kimdir. Zengin ve fakir insanlara kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen tav\u0131r farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, t\u00fcm mimiklerine, ses tonuna ve hatta bak\u0131\u015f \u015fekline kadar d\u00fcnyan\u0131n hemen hemen her yerinde ayn\u0131 gibidir. Bir Amerikal\u0131 da bu dinin gere\u011fi olarak s\u00f6z konusu tavr\u0131 yerine getirir, bir Rus da, bir Frans\u0131z da\u2026 <\/span><\/p>\n \u00d6zet olarak bu tav\u0131r farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde maddeleyebiliriz: <\/span><\/p>\n 1- Cahiliye insanlar\u0131 kendilerinden daha zengin ve itibarl\u0131 ki\u015filere kar\u015f\u0131 genellikle ince ve yumu\u015fak bir ses tonu kullan\u0131r ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca kibarla\u015farak konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Fakir bir insana kar\u015f\u0131 ise ses tonu do\u011falla\u015f\u0131r, ki\u015finin ger\u00e7ek ayar\u0131 neyse bu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Konu\u015fma sertle\u015fir, kabala\u015f\u0131r, kibarla\u015fma ihtiyac\u0131 ortadan kalkmaktad\u0131r. Anlat\u0131lacak olan konu son derece net ve en k\u0131sa \u015fekliyle anlat\u0131l\u0131r. Bir i\u015f yerinde genel m\u00fcd\u00fcre kullan\u0131lan ses tonu ve \u00fcslupla i\u015f yerinin \u00e7ayc\u0131s\u0131na kullan\u0131lan \u00fcslup aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k, hemen g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Genel m\u00fcd\u00fcrden menfaat elde etme ihtimali oldu\u011fu i\u00e7in ona de\u011fer verdiklerini hissettirmek amac\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca nezaketli, al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve sayg\u0131l\u0131 bir ses tonuyla konu\u015fulmaktad\u0131r. Ancak \u00e7ayc\u0131dan bir \u00e7\u0131kar beklentileri yoktur ve bu nedenle konu\u015furken ona de\u011fer vermez bir \u00fcslubu kullanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n 2- Zengin bir ki\u015fi geldi\u011finde hareketler aceleci ve itinal\u0131 olmaktad\u0131r. Her \u015feyin istedi\u011fi gibi olmas\u0131, her arzusunun yerine getirilmesi, ho\u015funa gitmeyecek bir durum olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in herkes tela\u015fa kap\u0131lmaktad\u0131r. Fakir bir insan geldi\u011finde ise genellikle kimse onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 umursamaz. Son derece sakin, yava\u015f ve ilgisiz davran\u0131l\u0131r. Zengin olan biri i\u00e7eri girdi\u011finde aya\u011fa kalk\u0131l\u0131r, \u00fcstba\u015f d\u00fczeltilir, oturu\u015fa \u00e7eki d\u00fczen verilir. Fakir olan birine kar\u015f\u0131 ise aya\u011fa kalk\u0131lmaz, hatta ondan yana bak\u0131lmaz, oturu\u015fta herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmaz. <\/span><\/p>\n 3- Zengine genellikle “siz” diye hitap edilir. Fakir bir ki\u015fiyle ise direk “sen” diye konu\u015fulur. \u00d6rne\u011fin bir bakkal al\u0131\u015fveri\u015fe gelen zengin bir m\u00fc\u015fteriyi mutlaka “ne arzu etmi\u015ftiniz” gibi sayg\u0131l\u0131 bir c\u00fcmleyle kar\u015f\u0131lar. Ancak e\u011fer i\u00e7eri giren m\u00fc\u015fterinin fakir oldu\u011funu anlarsa “Ne istedin” veya “ne bakt\u0131n” gibi a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir ifade kullan\u0131r.<\/span><\/p>\n 4- Zengine kar\u015f\u0131 \u00e7ok titiz bir sayg\u0131 h\u00e2kimdir. Zengin ki\u015finin ya\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck olsa bile ona bir b\u00fcy\u00fc\u011fe g\u00f6sterilen sayg\u0131 g\u00f6sterilir. Hatta ya\u015f\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck olan insanlar\u0131n bile eli \u00f6p\u00fcl\u00fcr, kalk\u0131l\u0131p yer verilir. Fakire ise ya\u015f\u00e7a b\u00fcy\u00fck olsa bile \u00e7ocuk gibi davran\u0131l\u0131r. “Ne yap\u0131yorsun bakal\u0131m”, “Ne istedin, s\u00f6yle bakal\u0131m” gibi \u00e7ocuklara kullan\u0131lan ifadelerle hitap edilir. <\/span><\/p>\n 8- \u0130stismarc\u0131l\u0131k Dininde Arkada\u015f Se\u00e7me Ko\u015fullar\u0131<\/span><\/b><\/p>\n \u0130slam dininde dost se\u00e7erken de tek \u00f6l\u00e7\u00fc o ki\u015finin ahlak\u0131 ve Allah\u2019a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Adaml\u0131k dininde ise arkada\u015f se\u00e7me \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc yine \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. Cahiliye toplumundaki her k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendisine has birtak\u0131m kurallar\u0131 vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin “entel” \u00e7evreden olan bir ki\u015fi kendisine arkada\u015f se\u00e7erken mutlaka kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne uygun biri olmas\u0131na bakmaktad\u0131r. Bunun i\u00e7in de \u00f6nce d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne bak\u0131l\u0131r. Temiz, d\u00fczg\u00fcn, \u00fct\u00fcl\u00fc, klasik giyimli biri yerine serke\u015f giyimli, boynuna fular ba\u011flayan, aya\u011f\u0131nda kal\u0131n b\u00fcy\u00fck botlar olan, temizli\u011fine \u00f6zen g\u00f6stermemi\u015f, g\u00fcm\u00fc\u015f tak\u0131l\u0131, ke\u00e7i sakall\u0131 veya mor ojeli biriyle arkada\u015fl\u0131k kurmay\u0131 uygun bulmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc adaml\u0131k dininde genellikle bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 belirli bir k\u00fclt\u00fcr vard\u0131r. D\u00fcnyay\u0131 umursamayan, ahlaki de\u011ferlere ald\u0131rmayan, insanlara tepeden bakan, kimsenin kendisine kar\u0131\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 ve kimseye kar\u015f\u0131 sorumlu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan bir hayat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n Bir de dostluk \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin sadece maddi durumuna bakarak belirleyen \u00e7evreler vard\u0131r. Bu adaml\u0131k dini \u00e7evrelerinde kar\u015f\u0131daki ki\u015finin konu\u015fulacak, fikri al\u0131nacak, arkada\u015fl\u0131k kurulacak bir insan olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00f6nce k\u0131yafetlerini, fiyatlar\u0131na ve markalar\u0131na g\u00f6re teker teker de\u011ferlendirmek laz\u0131md\u0131r. Ceketinin, ayakkab\u0131lar\u0131n\u0131n, \u00e7antas\u0131n\u0131n, parf\u00fcm\u00fcn\u00fcn, kol saatinin, g\u00f6mle\u011finin hatta \u00e7oraplar\u0131n\u0131n bile markas\u0131na bak\u0131l\u0131r. K\u0131yafetlerden sonra e\u011fer g\u00f6r\u00fclebilecek bir yerdeyse arabas\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek, e\u011fer arabas\u0131 varsa markas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilmek \u00f6nem kazan\u0131r. Bunlar ilk ad\u0131m i\u00e7in gereken ko\u015fullard\u0131r. \u0130kinci ad\u0131mda ise bu ki\u015finin ailesiyle ilgili bilgi edinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Babas\u0131n\u0131n mesle\u011fi, hangi okulu bitirdi\u011fi, annesinin \u00e7evresi, gitti\u011fi berberi, tatil yapt\u0131klar\u0131 \u00fclkeler, yazl\u0131k evlerinin nerede oldu\u011fu, hangi muhitte oturduklar\u0131 vs. gibi \u00f6zellikler kal\u0131c\u0131 bir dostluk kurup kurmamak i\u00e7in karar verme a\u015famas\u0131nda gerekli \u015fartlard\u0131r. E\u011fer kar\u015f\u0131daki ki\u015fi t\u00fcm bu \u00f6zelliklerden ge\u00e7er not al\u0131rsa o zaman bu ki\u015finin ahlak\u0131, karakteri, inanc\u0131 veya d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc her ne olursa olsun hi\u00e7 fark etmez, mutlaka arkada\u015f olunabilecek insan kategorisinde say\u0131l\u0131r. Evet, d\u00fcnyaperetlerin kurallar\u0131 da, ko\u015fullar\u0131 da \u015eeytan mant\u0131kl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n 10- F\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k ve \u00c7\u0131karc\u0131l\u0131k<\/span><\/b><\/p>\n Kuran’\u0131 yol g\u00f6sterici olarak kabul eden bir insan\u0131n en belirgin \u00f6zelliklerinden biri, son derece vefak\u00e2r ve fedak\u00e2r hareket etmesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir ki\u015fi t\u00fcm m\u00fclk\u00fcn Allah’a ait oldu\u011funu ve O’nun r\u0131zas\u0131n\u0131 aramak i\u00e7in kendisine emanet olarak verildi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla Rabbimiz’in g\u00f6sterdi\u011fi \u015fekilde hay\u0131r yolunda harcamas\u0131 (infak etmesi) gerekti\u011fini bilir. Bu harcama, yani infak, \u0130slam’\u0131n en temel ibadetlerinden biridir. <\/span><\/p>\n Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, adaml\u0131k dini<\/b> tamamen \u015fahsi menfaatlere dayal\u0131 bir toplum modeli benimsemi\u015ftir. Adaml\u0131k dininde yeti\u015fen bir insan, \u00e7ocuklu\u011fundan itibaren \u00e7\u0131karc\u0131 ve bencil bir karaktere sahip olmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde te\u015fvik edilir. Ailesinden, arkada\u015flar\u0131ndan, toplumun genelinden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6rnek insan modeli: \u00e7\u0131karc\u0131, f\u0131rsat\u00e7\u0131, her ortamda kendi \u015fahsi menfaatlerini kollay\u0131c\u0131 insan modelidir. Bu telkinle zaman i\u00e7inde “gemisini kurtaran kaptan”<\/b> olmay\u0131 \u00f6\u011frenir. <\/span><\/p>\n Uyan\u0131kl\u0131k ve f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k, “adam” olmas\u0131 gereken bir ki\u015fide aran\u0131lan \u00f6zelliklerden zannedilir. Her ortam ve i\u015fte kendi \u00e7\u0131kar\u0131na maksimum fayda sa\u011flayabilmek, uyan\u0131kl\u0131k g\u00f6stergesidir. Buna g\u00f6re insan, i\u00e7inde bulundu\u011fu her ortamda kendi \u015fahsi menfaatlerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeli, “en \u00e7ok fayda” prensibi ile hareket etmelidir. Bireyler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi de yine en \u00e7ok fayda prensibi \u015fekillendirir. \u0130\u015f yerinde patron \u00e7al\u0131\u015fanlardan, \u00e7al\u0131\u015fanlar patronlar\u0131ndan elden geldi\u011fince yararlanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Al\u0131\u015f veri\u015fte m\u00fc\u015fteri sat\u0131c\u0131dan, sat\u0131c\u0131 m\u00fc\u015fteriden, arkada\u015flar birbirlerinden en \u00e7ok oranda faydalanmak pe\u015findedir.<\/span><\/p>\n 11- Yanc\u0131l\u0131k ve Ya\u011fc\u0131l\u0131k:<\/span><\/b><\/p>\n \u0130stismarc\u0131l\u0131k dininin<\/span><\/b> ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 insan karakterlerinden biri de yanc\u0131 ve ya\u011fc\u0131 karakteridir. Yanc\u0131lar\u0131n en belirgin \u00f6zelli\u011fi: asl\u0131nda zengin olmad\u0131klar\u0131 halde zengin gibi ya\u015famalar\u0131, sat\u0131n alacak g\u00fc\u00e7leri olmad\u0131\u011f\u0131 halde pahal\u0131 k\u0131yafetler almalar\u0131, iyi evlerde oturmalar\u0131, aileleri ekonomik olarak zor durumda oldu\u011fu halde kendilerinin zengin bir \u00e7evrede ya\u015famalar\u0131 i\u00e7in imk\u00e2n ve iktidar sahiplerine yaranma gayretleridir. Yanc\u0131lar bu olanaklara, ya\u011fc\u0131l\u0131k ve yalakal\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 bir insan\u0131n “s\u0131rt\u0131ndan ge\u00e7inerek” eri\u015fmektedir. Kendilerine dost edindikleri bu insan\u0131n paras\u0131ndan, \u00e7evresinden, olanaklar\u0131ndan, evinden, arabas\u0131ndan ve sahip oldu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc imk\u00e2ndan faydalanarak hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ise; dalkavukluk yapt\u0131klar\u0131 insan\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ayak i\u015fini yapma, onu \u00f6vme, nefsini tatmin etme, kendisine olan g\u00fcvenini sa\u011flama gibi g\u00f6revleri y\u00fcr\u00fctmektedir.<\/span><\/p>\n E\u011fer \u00e7evrenize dikkatlice bakarsan\u0131z toplum i\u00e7inde hemen her zengin veya \u00fcnl\u00fc ki\u015finin yan\u0131nda bir\u00e7ok yanc\u0131ya ve ya\u011fc\u0131ya rastlaman\u0131z m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Asl\u0131nda her ikisi de ayn\u0131 tarz giyinmelerine, ayn\u0131 \u00fcslupla konu\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen hangisinin piyon, hangisinin patron oldu\u011funu hemen ay\u0131rt edebilirsiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc yanc\u0131lar genellikle a\u015fa\u011f\u0131lanan, azarlanan, hizmet eden, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 s\u00fcrekli \u00f6ven, konu\u015fmalar\u0131n\u0131 tasdikleyen, istekleri yerine getiren, ilgilenen, \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fen ki\u015fidir. Di\u011feri ise \u00f6v\u00fclen, istekleri yerine getirilen, s\u00f6zleri tasdik edilen ve a\u015fa\u011f\u0131layan taraft\u0131r. <\/span><\/p>\n Yanc\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00f6revi ya\u011fc\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiyi e\u011flendirmek, ne\u015felendirmek, s\u00fcrekli \u00f6vmek, onun g\u00fcvenini ayakta tutmakt\u0131r. Kendisini \u00e7irkin hissetti\u011fi zamanlarda onu g\u00fczel oldu\u011funa inand\u0131rmak, morali bozuk oldu\u011funda dengesini sa\u011flamak, espri yapt\u0131\u011f\u0131nda sahte kahkahalar atmak, dertlerini dinleyip ortak olmak ve ona \u00e7\u00f6z\u00fcmler aramak ve ger\u00e7ekte haks\u0131zl\u0131k ve ahlaks\u0131zl\u0131k i\u00e7inde bocalayan bu ki\u015fiye sahte sayg\u0131lar sunmakt\u0131r. Ve hele g\u00f6z\u00fcne girilmeye ve l\u00fctfuna eri\u015filmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ki\u015fi bakan, ba\u015fbakan, holding ba\u015fkan\u0131 ise, gazete yaz\u0131lar\u0131nda ve televizyon yorumlar\u0131nda bunlara yanda\u015fl\u0131k ve ya\u011fdanl\u0131k yapmak, hatta h\u0131yanetlerine keramet, hezimetlerine hikmet uydurmak, \u00e7ok daha k\u0203rl\u0131 ve yayg\u0131n bir karakter hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n 12- \u0130stismarc\u0131l\u0131k Dininde Kavgac\u0131 Tav\u0131rlar<\/span><\/b><\/p>\n Taklit\u00e7i ve cahil toplumda “Adam olman\u0131n” gereklerinden biri de kavgac\u0131 bir karaktere sahip olmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kavgada yenen taraf olmak adaml\u0131k dininde \u00e7ok \u00f6nemli bir itibar meselesi say\u0131l\u0131r. Adaml\u0131k dinine g\u00f6re galip taraf olmak akl\u0131n, g\u00fcc\u00fcn veya karakterin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131r. Yenilen taraf olmak ise zay\u0131fl\u0131kt\u0131r. Bu nedenle insanlar herhangi fiziksel bir kavga ya da tart\u0131\u015fma ortam\u0131nda haks\u0131z da olsalar mutlaka \u00fcst\u00fcn gelmek i\u00e7in ellerinden geleni yapmaktad\u0131r. Kavgan\u0131n bir di\u011fer \u00f6nemi ise, \u015fahsiyet ve cesaret belirtisi olarak alg\u0131lanmas\u0131d\u0131r. Bir insan e\u011fer ho\u015funa gitmeyen bir durumda kar\u015f\u0131s\u0131ndakine tav\u0131r alabiliyorsa adaml\u0131k dinine g\u00f6re bu, onun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir karaktere sahip oldu\u011funun ispat\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Hak dini ya\u015famayan insanlar aras\u0131nda s\u0131k s\u0131k b\u00f6ylesi kavga sahnelerine rastlanmaktad\u0131r. <\/span><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n kavgaya en a\u00e7\u0131k oldu\u011fu yerlerden biri de trafikte ya\u015fan\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla adaml\u0131k dininin binlerce detay\u0131n\u0131 g\u00f6rebildi\u011fimiz yerlerden biri de trafik olay\u0131d\u0131r. Yolda sadece 10-15 dakikal\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7in araba kullansan\u0131z bile y\u00fczlerce adaml\u0131k dini tavr\u0131na \u015fahit olunacakt\u0131r. Dini ve Milli de\u011ferleri, \u00fclkenin birlik ve dirli\u011fi, temel insan haklar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi konusunda k\u0131l\u0131 k\u0131p\u0131rdamayan insanlar\u0131n, basit bir trafik ihlali y\u00fcz\u00fcnden ne kavgalara kar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ve ba\u015flar\u0131na ne belalar a\u00e7t\u0131klar\u0131, her g\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumlard\u0131r.<\/span><\/p>\n 13- Delikanl\u0131l\u0131k Numaralar\u0131<\/span><\/b><\/p>\n \u0130stismarc\u0131l\u0131k dininin erkekleri aras\u0131nda yayg\u0131n olan ortak bir ki\u015filik yap\u0131s\u0131 vard\u0131r: “Delikanl\u0131l\u0131k”.<\/b> <\/span><\/p>\n Erkeklerde ergenlik \u00e7a\u011f\u0131yla ba\u015flayan ve genellikle orta ya\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar devam eden delikanl\u0131l\u0131k ruhu<\/b> ki\u015finin tav\u0131r ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkisi alt\u0131na almaktad\u0131r. Temel vasf\u0131n\u0131 “delikanl\u0131l\u0131k” olarak tan\u0131mlayan bu kitlenin ortak tav\u0131r ve davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri vard\u0131r. <\/span><\/p>\n Kendine g\u00f6re \u00e7e\u015fitli prensipleri olan bu ki\u015filik yap\u0131s\u0131n\u0131n ileri safhalar\u0131nda, olay\u0131n bat\u0131l bir felsefe ve ahlak sistemi haline geldi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Kendine g\u00f6re do\u011frular\u0131 yanl\u0131\u015flar\u0131 ve kurallar\u0131 olan bir delikanl\u0131 ahlak\u0131 yayg\u0131nd\u0131r. Bu sisteme g\u00f6re arkada\u015f\u0131n\u0131n, kom\u015funun, mahallenin k\u0131zlar\u0131na bakmak b\u00fcy\u00fck ahlaks\u0131zl\u0131kt\u0131r. Fakat ayn\u0131 yanl\u0131\u015fl\u0131k tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 birine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu hareket \u00e7apk\u0131nl\u0131k, delikanl\u0131l\u0131kt\u0131r. Yak\u0131nlar\u0131n\u0131n, mahallenin kad\u0131nlar\u0131na ve k\u0131zlar\u0131na kar\u015f\u0131 da g\u00f6stermelik bir koruma ve kollama mant\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Lafa gelince, do\u011fruluk, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ya da kendi tan\u0131mlar\u0131yla “harbilik” delikanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131d\u0131r, ama yolunu bulur, kal\u0131b\u0131na uydurursan her t\u00fcrl\u00fc sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 yapmak uyan\u0131kl\u0131k olarak tan\u0131t\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n Bu cahiliye mant\u0131\u011f\u0131ndan, ba\u015fbakan olmu\u015f ki\u015filer bile kurtulamamakta, kendilerine \u201cKas\u0131mpa\u015fa delikanl\u0131s\u0131\u201d denilmesinden ho\u015flanmaktad\u0131r. Genelde kendini kan\u0131tlama \u00fczerine kurulu bu k\u00fclt\u00fcrde; gergin, asabi ve sald\u0131rgan bir ruh h\u00e2kimdir. Bunal\u0131ml\u0131 ve psikopat tak\u0131lmak, ani \u00e7\u0131k\u0131\u015flar, dengesiz hareketler yapmak, her an kavga ya da gerilim \u00e7\u0131karmaya haz\u0131r olmak ne kadar delikanl\u0131 olundu\u011funun bir g\u00f6stergesidir. D\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131 daha cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm verebilmek, \u00e7ekinilen birisi olabilmek i\u00e7in kendine a\u015f\u0131r\u0131 dengesiz bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm vermek de s\u0131k ba\u015fvurulan bir y\u00f6ntemdir. Tespih, zincir gibi aksesuarlar da delikanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n vazge\u00e7ilmez objeleridir.<\/span><\/p>\n 14- Yanl\u0131\u015f Sayg\u0131 Anlay\u0131\u015f\u0131<\/span><\/b><\/p>\n M\u00fcminin sahip oldu\u011fu sayg\u0131 hissinin asl\u0131, Allah’a duydu\u011fu derin h\u00fcrmetten kaynaklan\u0131r. Di\u011fer insanlara g\u00f6sterece\u011fi sayg\u0131 da, bu as\u0131l sayg\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. M\u00fcmin, Allah’a sayg\u0131 duydu\u011fu i\u00e7in, O’na itaat edip, r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fan di\u011fer insanlara, yani t\u00fcm m\u00fcminlere de sayg\u0131 duyacakt\u0131r. (Sayg\u0131ya lay\u0131k olmayanlara, yani Allah’a isyan eden, O’nun r\u0131zas\u0131na ayk\u0131r\u0131 hareket eden, Allah’\u0131 tan\u0131mayan ink\u00e2rc\u0131lara ise kalben sayg\u0131 duymak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/span><\/p>\n Ancak elbette, adaml\u0131k dinindeki sayg\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 Kuran’da tarif edilen bu ger\u00e7ek sayg\u0131 kavram\u0131ndan tamamen uzakt\u0131r. M\u00fcminlerdeki sayg\u0131, daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi, temeli Allah’a olan sayg\u0131dan kaynaklanan i\u00e7ten ve samimi bir duygudur. Adaml\u0131k dininde ise, sayg\u0131: y\u00fczeysel, belli kal\u0131plara oturtulmu\u015f, tamamen \u015fekilci ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131kar ili\u015fkilerine dayanan riyak\u00e2r davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri olarak kendisini g\u00f6steren sahte tav\u0131rlard\u0131r.<\/span><\/p>\n \u0130stismarc\u0131l\u0131k dinine<\/span><\/b> g\u00f6re “sayg\u0131” g\u00f6stermek demek: yerine g\u00f6re nazik davranmak ve \u00e7e\u015fitli ortamlara g\u00f6re kuralla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u00f6z ve hareket kal\u0131plar\u0131n\u0131 suni bir tarzda uygulamakt\u0131r. Sayg\u0131, ki\u015finin toplumda bir yer edinmesine yard\u0131mc\u0131 olan, ortam\u0131na ve ki\u015fisine g\u00f6re \u015fekli, s\u00fcresi de\u011fi\u015fen ve katlan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131lan bir tav\u0131r farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131r ve tam bir sahtek\u00e2rl\u0131kt\u0131r. <\/span><\/p>\n \u0130stismarc\u0131l\u0131k Dininde \u0130slam Aksesuar\u0131!<\/span><\/b><\/p>\n B<\/span>ug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde “din” kavram\u0131 son derece yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Allah’\u0131n Kuran’da bildirdi\u011fi din anlay\u0131\u015f\u0131 ve \u0130slam ahlak\u0131 ile toplumun alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve uygulad\u0131\u011f\u0131 din kavram\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r.<\/span><\/p>\n Bunun en a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesi, bir insandan s\u00f6z edilirken onun dininin yan\u0131 s\u0131ra, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden, ideolojisinden, hayat felsefesinden ya da ya\u015fam bi\u00e7iminden de s\u00f6z edilebilmesidir. Bu mant\u0131\u011fa g\u00f6re, bir insan herhangi bir dine mensup, \u00f6rne\u011fin M\u00fcsl\u00fcman olabilir, ancak bunun yan\u0131nda, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda (Kom\u00fcnistlik, Kapitalistlik gibi) bir hayat felsefesi, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc vs. benimsemesinde hi\u00e7bir \u00e7eli\u015fki g\u00f6r\u00fclmemektedir. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, onun sadece “inan\u00e7”lar\u0131yla ilgilidir, ama bunun yan\u0131nda bir de “hayat\u0131n ger\u00e7ekleri” vard\u0131r!? diyerek, kendi tap\u0131nd\u0131\u011f\u0131 Bat\u0131l din ve ideolojiye \u0130slam kisvesi ge\u00e7irilmektedir. Yani \u0130slam bunlar\u0131n hayat\u0131n\u0131n motoru de\u011fil, kaportas\u0131 ve aksesuar\u0131d\u0131r.<\/b><\/span><\/p>\n Bu zihniyete sahip adaml\u0131k dini mensuplar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, hak dini a\u00e7\u0131k\u00e7a ink\u00e2r etmezler. Aksine iyi birer M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerler. Buna kar\u015f\u0131n, \u0130slam’\u0131n baz\u0131 h\u00fck\u00fcmlerini kendilerince be\u011fenmez, \u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131, gereksiz ve ge\u00e7ersiz g\u00f6sterirler. Kat\u0131 Kur\u2019ani kurallar\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesindedirler. Dinin kabul ettikleri k\u0131sm\u0131 sadece, \u00e7\u0131karlar\u0131na ters d\u00fc\u015fmeyen b\u00f6l\u00fcmleridir. T\u00fcm bunlar\u0131 yaparken iyi birer M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 iddias\u0131n\u0131 da s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. Oysa bu yapt\u0131klar\u0131, Kuran’da bildirilen tariflere g\u00f6re samimi iman \u00f6zellikleri de\u011fildir. Ve bir anlamda ink\u00e2r etmektir. B\u00f6ylece Kuran’da, “ayetlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kabul edip bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ink\u00e2r edenler”<\/b>in konumuna d\u00fc\u015f\u00fclmektedir.<\/a>[2]<\/span><\/span><\/p>\n Burada \u0130stismarc\u0131l\u0131k ve \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131k dini mensuplar\u0131n\u0131n neden \u0130slam’\u0131 tamam\u0131yla de\u011fil de k\u0131smen kabul ettiklerini ve neden bunun ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n bir \u00f6zelli\u011fi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini iyi tespit etmelidir. Asl\u0131nda bir insan\u0131n \u0130slam’\u0131 kabul edip ya\u015famas\u0131n\u0131n ger\u00e7ek nedeni, \u201cyaln\u0131zca Allah’\u0131 Rab kabul etmesi ve O’na teslimiyetle y\u00f6nelmesi ve r\u0131zas\u0131na eri\u015fmesi\u201d olmas\u0131 gerekir. E\u011fer \u0130slam bundan daha farkl\u0131 bir nedenle benimsenir ve ya\u015fan\u0131rsa, bu ger\u00e7ek bir iman de\u011fildir. Kuran’da bahsi ge\u00e7en bir insan toplulu\u011fu olan m\u00fcnaf\u0131klar bunun en iyi \u00f6rne\u011fidir. Onlar da \u0130slam’\u0131 benimser gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler ve t\u0131pk\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar gibi hareket ederler, ama ama\u00e7lar\u0131 Allah r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmak de\u011fil, insanlara g\u00f6steri\u015ftir ve dini s\u00f6m\u00fcrmektir. \u0130slam’\u0131 kabul ederek daha iyi bir stat\u00fc elde edeceklerini, baz\u0131 \u00e7\u0131karlara kolay eri\u015feceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Kuran’da bu insanlar \u015f\u00f6yle tan\u0131mlan\u0131r:<\/span><\/p>\n \u0130nsanlardan \u00f6yleleri vard\u0131r ki: “Biz Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne iman ettik” derler; oysa inanm\u0131\u015f de\u011fillerdir. (S\u00f6zde) Allah’\u0131 ve iman edenleri aldat\u0131rlar. Oysa onlar, yaln\u0131zca kendilerini aldat\u0131yorlar ve \u015fuurunda de\u011filler.”<\/a>[3]<\/span><\/b><\/span><\/b><\/p>\n M\u00fcnaf\u0131klar, \u0130slam’\u0131n Allah r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki bir ama\u00e7tan dolay\u0131 benimsenmesinin hi\u00e7bir de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fidirler. Zaten bunlar, \u0130slam’\u0131n t\u00fcm h\u00fck\u00fcmlerini yerine getirmez ve \u00f6zellikle fedak\u00e2rl\u0131k gerektiren ibadetlerden y\u00fcz \u00e7evirirler. S\u00fcper g\u00fc\u00e7 dedikleri zalimlerin himayesine girmeyi ve onlara g\u00f6n\u00fcll\u00fc hizmet etmeyi realite diye g\u00f6sterirler.<\/span><\/b><\/p>\n \u0130stismarc\u0131l\u0131k dini mensuplar\u0131 da benzer bir durum i\u00e7indedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar da \u0130slam’\u0131, Allah’a ger\u00e7ekten iman ettiklerinden, O’nun r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zettiklerinden ve ahiret hayat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp haz\u0131rl\u0131k g\u00f6rd\u00fcklerinden dolay\u0131 kabul etmi\u015f de\u011fillerdir. Onlar\u0131n \u0130slam’\u0131 kabul nedenleri, ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n temel \u00f6zelliklerinden biri olan “atalara uyma” mant\u0131\u011f\u0131 ve taklit\u00e7iliktir.<\/span><\/b><\/p>\n