\u00a0 <\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131da okuyacaklar\u0131n\u0131z konu bir uzman\u0131n \u00f6nemli tespitleridir, ki\u015fisel yorum katmadan, aynen dikkatinize sunuyoruz; <\/p>\n
\u00a0 ‘Yak\u0131nda T\u00fcrkiye'nin K\u00fcrt politikas\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler olacak, Barzani ve Ankara ili\u015fkileri ad\u0131na… \u015eu anda kamuoyunda tart\u0131\u015f\u0131lanlar yeni K\u00fcrt politikas\u0131 uygulanmas\u0131 konusunda, hem Kuzey Irak'\u0131 hem de T\u00fcrkiye'deki geli\u015fmeleri kapsayacak bir zemin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Barzani, G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi'nde ve de Ankara'da, AKP i\u00e7inde baz\u0131 milletvekilleriyle kurdu\u011fu s\u0131k\u0131 dostluk sayesinde olduk\u00e7a etkili hale geldi, Washington'la ili\u015fkileri de zaten malumunuz. T\u00fcrkiye'nin yeni K\u00fcrt politikas\u0131n\u0131n belirlenmesinde ‘Barzani'nin sahip oldu\u011fu bu g\u00fc\u00e7 bu kartlar\u0131' belirleyici olmakta, bizim-T\u00fcrkiye'nin politika de\u011fi\u015fikli\u011finin as\u0131l nedeni budur, malum baz\u0131 siyasilerimiz Barzani etkisiyle strateji belirlemeye ba\u015flad\u0131, g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 gibi AB'nin talebiyle de\u011fil. Peki, T\u00fcrkiye'nin yeni K\u00fcrt politikas\u0131nda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde nas\u0131l a\u00e7\u0131l\u0131mlar m\u0131 olacak? <\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
\u00a0 "K.Irak petrol\u00fc T\u00fcrkiye'den-bizim kontrol\u00fcm\u00fczde denize a\u00e7\u0131ls\u0131n" tezi, bizim milli tezimizdir Kuzey Irak'\u0131n fiili ba\u015fkan\u0131 Barzani bir s\u00fcre \u00f6nce "ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u00fcrdistan" \u00fczerine konu\u015furken \u00f6nemli bir sorun olarak "denize a\u00e7\u0131k olmamay\u0131 g\u00f6sterdi, i\u015fte k\u0131r\u0131lma noktas\u0131. T\u00fcrkiye, K.Irak petrol\u00fcn\u00fcn, kendi topraklar\u0131 \u00fczerinden, T\u00fcrkiye'nin kontrol\u00fcnde d\u00fcnyaya pazarlanmas\u0131n\u0131 istiyor. Ancak Barzani bu noktada yani T\u00fcrkiye kontrol\u00fc a\u015famas\u0131nda son derece rahats\u0131z, kontrol\u00fc T\u00fcrkiye'ye, ‘devlete' kapt\u0131rmay\u0131 \u015fiddetle reddediyor, petrol\u00fcn Suriye \u00fczerinden ya da \u0130srail i\u015fbirli\u011finde olu\u015facak bir konsorsiyumun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda pazarlanmas\u0131n\u0131 ya da tamamen kendi belirleyece\u011fi \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 istiyor. <\/p>\n
\u00a0 Anayasa'n\u0131n 66.maddesinin tart\u0131\u015f\u0131lmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131, alt-kimlik \u00fcst kimlik tart\u0131\u015fmalar\u0131, b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde \u015eemdinli vakas\u0131 benzerlerinin beklendi\u011fi ihbarlar\u0131, etnik \u00e7at\u0131\u015fma korkusunun pompalanmas\u0131 ve benzeri psikolojik operasyonlar kamuoyunun \u00fczerinde bask\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131p bu sebep sonu\u00e7 noktas\u0131nda kabul\u00fc sa\u011flamak i\u00e7indir. G\u00f6z\u00fcken o ki ‘Barzani'nin K\u00fcrdistan'\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye \u00fczerinden denize a\u00e7\u0131lmas\u0131 karar\u0131 da art\u0131k Ankara-Telaviv-Washington aras\u0131nda nihai a\u015famada, fakat kesin detaylar h\u00e2l\u00e2 me\u00e7hul. <\/p>\n
\u00a0 Gelinen bu noktada, yurtsever her T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 Kuzey Irak petrol\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye kontrol\u00fcnde, T\u00fcrkiye \u00fczerinden d\u00fcnyaya pazarlanmas\u0131 \u00f6nerisine sahip \u00e7\u0131kmal\u0131, bu tez, Barzani'nin de\u011fil bunu herkes bilsin. Biraz \u00f6ncede belirtti\u011fim gibi Barzani aksine kontrol\u00fcn T\u00fcrkiye'de olmas\u0131n\u0131 istemiyor, bunu durdurmak i\u00e7in T\u00fcrkiye i\u00e7inde kendine yak\u0131n t\u00fcm g\u00fc\u00e7lerle kamuoyunu yan\u0131lt\u0131c\u0131 propagandalar yapt\u0131r\u0131yor. T\u00fcrkiye'nin menfaati, maksimum fayda sa\u011flamas\u0131 ad\u0131na, T\u00fcrkiye'nin bu anla\u015fma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l ekonomik ve siyasi menfaat sa\u011flayaca\u011f\u0131, kazan\u00e7lar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131 t\u00fcm ger\u00e7ekleriyle kamuoyunun \u00f6n\u00fcnde tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r .' <\/p>\n
\u00a0 Uzman\u0131m\u0131z\u0131n projeksiyonu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ger\u00e7ekleri g\u00f6steriyor, d\u00fcn konuyu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m de\u011ferli yetkin-uzman isimlerin hemen hemen hepsinin ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de bu y\u00f6nde oldu zaten. Mesela, M\u0130T eski uzmanlar\u0131ndan Say\u0131n Mahir Kaynak'la yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sohbete bakal\u0131m, dedi ki; <\/p>\n
\u00a0 M\u0130T, SON DERECE BA\u015eARILI STRATEJ\u0130 YAPIYOR ‘Barzani denize a\u00e7\u0131lmak istiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc denize a\u00e7\u0131lmadan o b\u00f6lgede ya\u015fayamaz ba\u015fka \u015fans\u0131 yok \u00e7ok iyi biliyor ancak T\u00fcrkiye'nin kontrol\u00fc alt\u0131na girmemek i\u00e7inde elinden gelen kar\u015f\u0131 politikalar\u0131 olu\u015fturuyor. Kuzey Irak petrol\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye kontrol\u00fcnde pazarlamas\u0131 tezi Barzani'nin i\u015fine gelmiyor, g\u00fcc\u00fcn kendi elinden gitmeyece\u011fi daha ba\u015fka yollar\u0131 zorluyor. Barzani'nin Ankara'da, \u00f6zellikle G\u00fcneydo\u011fu milletvekilleri aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir lobi yaratma g\u00fcc\u00fc var, dolay\u0131s\u0131yla da bu noktada Ankara'da devlet ve h\u00fck\u00fcmet senkronize olam\u0131yor, ortak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor. Bu nedenle de T\u00fcrkiye'nin yeni K\u00fcrt politikas\u0131, Barzani ile ili\u015fkilerin seyri bir t\u00fcrl\u00fc netle\u015fmiyor. <\/p>\n
\u00a0 Ankara'da 2 e\u011filim var k\u0131sacas\u0131, malum baz\u0131 siyasiler Barzani'nin yan\u0131nda durur iken, devletin di\u011fer birimleri de Barzani'nin istediklerini frenleyip \u015fu mesaj\u0131 veriyorlar; ‘Bak Barzani sen T\u00fcrkiye'nin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tek alternatif de\u011filsin. Bu arada unutma PKK sadece bizim belal\u0131m\u0131z de\u011fil, as\u0131l senin ba\u015f\u0131na bela, bu m\u00fccadelede ortak hareket etmeliyiz, PKK'n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131rsa T\u00fcrkiye'den \u00e7ok sana zarar verir, senin taht\u0131n sars\u0131l\u0131r. Sen bizimle oynama, biz de…' (Noktalar\u0131 siz doldurun efendim. PKK-Barzani tart\u0131\u015fmalar\u0131na daha dikkatle bak\u0131n) <\/p>\n
\u00a0 Barzani dayatmalar\u0131na kar\u015f\u0131n M\u0130T ve devletin ilgili birimleri, askeri yetkiler gayet uyum i\u00e7indeler ve bu paralelde geli\u015fen M\u0130T'in yeni ba\u015fkan\u0131n\u0131n stratejik a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 da milli duru\u015flu vatanda\u015flar taraf\u0131ndan destekle izlenmelidir.' <\/p>\n
\u00a0 Art\u0131k, daha ne denebilir ki?[1]<\/a> <\/p>\n T\u00fcrkiye K\u00fcrtleri Ve Irak Se\u00e7imleri<\/strong> <\/p>\n Erich FEIGL, Die KURDEN. Geschichte und Schicksal eines Volkes, M\u00fcchen1995. Universitats Verlag. (132 orijinal belge, foto\u011fraf ve harita. 220 kaynak) 286 Sayfa.] <\/em> <\/p>\n Yukar\u0131da k\u00fcnyesini verdi\u011fim eser Avusturyal\u0131 Profes\u00f6r Erich FIEGL taraf\u0131ndan 1995 y\u0131l\u0131nda M\u00fcnih'te Universitats Verlag taraf\u0131ndan yay\u0131mlanm\u0131\u015f olup, T\u00fcrkler ve kendilerine yeni bir kimlik aray\u0131\u015f\u0131nda olan K\u00fcrtler taraf\u0131ndan yeterince bilinmeyen ve acilen T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmesi gereken bir kitapt\u0131r. <\/p>\n 1995 y\u0131l\u0131na kadar 6 tarih\u00ee eseri yay\u0131mlanan E. Fiegl, pek \u00e7ok belgesel filmin de y\u00f6netmenli\u011fini yapm\u0131\u015f bir bilim adam\u0131d\u0131r. Bu eserden yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihte haberim olmu\u015ftu. San\u0131r\u0131m, Devletimizin ilgili birimlerinin de haberleri vard\u0131. Fakat ne yaz\u0131k ki, o tarihlerde, belki de baz\u0131 kesimleri incitmemek i\u00e7in T\u00fcrk ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n bilgisine sunulmaktan sak\u0131n\u0131ld\u0131. Art\u0131k b\u00fct\u00fcn kozlar a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve T\u00fcrkiye \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck oyunlar oynand\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bir belgesel niteli\u011finde olan bu eserin de herkes taraf\u0131ndan okunup b\u00fct\u00fcn ger\u00e7eklerin bilinmesinde yarar vard\u0131r. <\/p>\n Anadolu, bu topraklar \u00fczerinde ya\u015fayan herkes i\u00e7in kutsald\u0131r. Bu g\u00fczel yurdun, misak \u0131 mill\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan herhangi bir k\u00f6\u015fesinden kopar\u0131lacak bir kayas\u0131n\u0131n bile T\u00fcrk, K\u00fcrt, Arnavut, Laz, G\u00fcrc\u00fc, \u00c7erkez, Abaza, Arap, S\u00fcryan\u00ee Keldan\u00ee k\u00f6kenli T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 da alt\u0131nda ezece\u011fi ger\u00e7e\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Anadolu'da ya\u015fayan K\u00fcrtler kendi tarihlerini ve bu \u00fclke i\u00e7indeki mutlu ge\u00e7mi\u015flerini iyice \u00f6\u011frenmelidirler. ‘K\u00fcrtle\u015fmi\u015f T\u00fcrklerin, y\u00fczy\u0131llar i\u00e7inde Anadolu'nun Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fusuna Bat\u0131dan g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f Av\u015far Kay\u0131 K\u0131z\u0131k Beydili Pe\u00e7enek Y\u00fcre\u011fil Eym\u00fcr D\u00f6\u011fer vb. gibi 24 O\u011fuz Boyundan geldikleri ger\u00e7e\u011fi tarih\u00ee belgelere dayan\u0131larak yaz\u0131l\u0131p anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Urfa y\u00f6resinde ya\u015fayan Karake\u00e7ili oyma\u011f\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n karde\u015flerinin K\u00fctahya-Domani\u00e7, Bilecik-S\u00f6\u011f\u00fct ve K\u0131r\u0131kkale-Karake\u00e7ili il\u00e7esi y\u00f6relerinde yurt tuttuklar\u0131; Dulkadir o\u011fullar\u0131n\u0131n Diyarbak\u0131r ve y\u00f6resinde torunlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu; Beydili a\u015fireti mensuplar\u0131n\u0131n Musul'dan itibaren Anadolu'nun pek \u00e7ok y\u00f6resinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 ders kitaplar\u0131nda yer almal\u0131d\u0131r. <\/p>\n "Die K\u00fcrden' (=K\u00fcrtler) ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan eser, benzerleri aras\u0131nda en ger\u00e7ek\u00e7i, cidd\u00ee bir ara\u015ft\u0131rma \u00fcr\u00fcn\u00fc olup, 220 kaynaktan yararlan\u0131larak yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Erich Feigl, 25 y\u0131l gibi uzun bir s\u00fcre T\u00fcrkiye, \u0130ran, Irak, Suriye ve Ermenistan'da K\u00fcrt boylar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f, o y\u00f6relerde konu\u015fulan farkl\u0131 K\u00fcrt leh\u00e7elerini \u00f6\u011frenmi\u015f, onlar\u0131n sosyal hayatlar\u0131n\u0131, gelenek ve g\u00f6reneklerini incelemi\u015f ve o b\u00f6lgelerde belgesel filmler yapm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n B\u00f6lgeler aras\u0131ndaki farkl\u0131 K\u00fcrt leh\u00e7elerini tarih\u00ee geli\u015fim s\u00fcrecinde derinli\u011fine ara\u015ft\u0131ran yazar, onlar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 tek yanl\u0131 olarak ele al\u0131p yazan pek \u00e7ok Bat\u0131l\u0131 yazardan farkl\u0131 olarak, "K\u00fcrt sorununun bug\u00fcn\u00fc ile PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc konusunda insanlar\u0131 bilgilendirmek i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131" \u00f6zellikle belirtmektedir. Yazar, ayr\u0131ca, "Tarih\u00ee belge ve bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bilimsel yans\u0131zl\u0131kla yazd\u0131\u011f\u0131 bu kitaptaki ger\u00e7ekleri okuyanlar\u0131n kendisini K\u00fcrt d\u00fc\u015fman\u0131 olarak alg\u0131lamamalar\u0131n\u0131" da rica eder. <\/p>\n Aksine, K\u00fcrtleri \u00e7ok sevdi\u011fini, hatta 1970 y\u0131l\u0131nda ‘\u0130nsanlar ve Mitoloji' adl\u0131 TV dizisinin \u00e7ekimi s\u0131ras\u0131nda A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131'nda ge\u00e7irdi\u011fi bir kazada hayat\u0131n\u0131 kurtaran ki\u015finin bir K\u00fcrt oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade eder ve bu ki\u015fi ile \u00e7ekilmi\u015f bir foto\u011fraf\u0131n\u0131 da kitab\u0131n arka kapa\u011f\u0131na koyar. <\/p>\n Kitab\u0131n \u00f6n i\u00e7 kapa\u011f\u0131na ASALI'NIN ‘B\u00fcy\u00fck Ermenistan', arka i\u00e7 kapa\u011f\u0131na da bu haritayla % 60 \u00f6rt\u00fc\u015fen PKK'n\u0131n ‘B\u00fcy\u00fck K\u00fcrdistan' haritas\u0131n\u0131 koyan yazar, bu iki harita aras\u0131nda 19 b\u00f6l\u00fcmde K\u00fcrt sorununu, K\u00fcrt tarihini, K\u00fcrt dillerini, K\u00fcrt ayaklanmalar\u0131n\u0131, PKK ASALA aras\u0131ndaki anla\u015fmay\u0131, uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve PKK ter\u00f6r\u00fcn\u00fc sistematik olarak inceler. Sonu\u00e7 olarak, kendisine g\u00f6re bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisiyle kitab\u0131n\u0131 tamamlar. <\/p>\n Yazar, tarihteki Ermeni K\u00fcrt ili\u015fkileri ile K\u00fcrtler ve Ermeniler aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klara da ayr\u0131ca yer vermektedir. I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda, Ermeniler ve K\u00fcrtler aras\u0131nda meydana gelen kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bask\u0131n ve katliamlar\u0131 anlat\u0131rken, ASALI'NIN iddia etti\u011fi 1915 y\u0131l\u0131 ‘Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131'n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 o tarihteki Ermeni kilisesi kay\u0131tlar\u0131yla ispatlamaktad\u0131r. <\/p>\n Yazar, ayr\u0131ca, 1000 y\u0131l bir arada ya\u015fayan, ayn\u0131 kaderi payla\u015fan, ortak d\u00fc\u015fmanlara kar\u015f\u0131 birlikte sava\u015fan, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 k\u0131z al\u0131p k\u0131z vererek evlenme yolu ile karma aileler olu\u015fturan, Anadolu K\u00fcrt ve T\u00fcrklerinin birbirinden ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt devletinin olamayaca\u011f\u0131 sonucuna var\u0131r. En iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015fla bir arada ya\u015famaya dayanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgular. [\u015eu sonuca iyice bak\u0131n!] (Tarihte hi\u00e7 olmayan) K\u00fcrt probleminin de \u0130ngiltere ile Rusya'n\u0131n zorlamas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. [Yazar, bu kitab\u0131n\u0131 2000'li y\u0131llarda yazsa idi, bu ger\u00e7eklere Fransa, Bel\u00e7ika, Danimarka gibi s\u00f6zde dost(!) AB \u00fclkelerinin adlar\u0131n\u0131 da eklerdi.] T\u00fcrkler tarih sahnesine \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 M\u00d6. 4500 y\u0131l\u0131ndan beri hi\u00e7bir \u0131rka ve halka zulmetmemi\u015fler, onlar\u0131n refahlar\u0131n\u0131 da kendileriyle ayn\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Hele, Anadolu'yu, yani T\u00fcrk \u00fclkesinin son kalesi T\u00fcrkiye'yi ikinci vatan kabul ederek bu kutsal topraklara s\u0131\u011f\u0131nan ve dillerini, inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131, gelenek ve g\u00f6reneklerini koruyabilen ve sonsuza kadar koruyacak olan insanlar\u0131m\u0131z\u0131 ‘alt kimlik', ‘\u00fcst kimlik' gibi T\u00fcrk tarihinde g\u00f6r\u00fclmeyen bir \u015fekilde b\u00f6lmeye \u00e7al\u0131\u015fanlara en g\u00fczel cevab\u0131 halk\u0131m\u0131z verecektir. Bu vatan hepimizindir. Ba\u015fka T\u00dcRK\u0130YE olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu vatana, bu bayra\u011fa, bu birli\u011fe tek yumruk olarak sahip \u00e7\u0131kmam\u0131z gerekmektedir. Bu ger\u00e7ekleri bize anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fan Alman as\u0131ll\u0131 bir Avusturyal\u0131 bilim adam\u0131n\u0131n bu eserini okumam\u0131z, tespitlerini anlamam\u0131z, yar\u0131nlar\u0131m\u0131z, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ve torunlar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in \u00f6nemlidir. <\/p>\n Bu arada \u015fu tarih\u00ee olay\u0131 da burada bir defa daha hat\u0131rlatmay\u0131 g\u00f6rev addediyorum: T\u00fcrkiye'nin yabanc\u0131lar taraf\u0131ndan istil\u00e2 edildi\u011fi, Ruslar\u0131n Kars ba\u015fta olmak \u00fczere Do\u011fu illerimizi istil\u00e2 etti\u011fi; Frans\u0131z, \u0130ngiliz, \u0130talyan ve Yunanl\u0131lar\u0131n Anadolu'yu b\u00f6lmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrk halk\u0131na ve T\u00fcrk Ordusuna isyan ederek, b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck ve K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fck yapan, sonra da \u0130stikl\u00e2l Mahkemesi karar\u0131 ile idam edilen \u015eeyh Sait, meslekta\u015f\u0131 Said i Nurs\u00ee'yi K\u00fcrt ayaklanmalar\u0131na kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Said i Nurs\u00ee'nin bu ihanet \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na verdi\u011fi cevap \u015f\u00f6yledir: <\/p>\n ‘Sizin sava\u015f\u0131n\u0131z, bir karde\u015fin yapmamas\u0131 gereken sava\u015f olup, hay\u0131r getirmez. T\u00fcrk halk\u0131 1000 y\u0131ld\u0131r \u0130sl\u00e2m'\u0131n bayra\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor ve inanc\u0131 u\u011fruna say\u0131lamayacak m\u00fccadele verdi. Kutsal dinimizin koruyucular\u0131n\u0131n miras\u00e7\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 elime sil\u00e2h alamam!'[2]<\/a> <\/p>\n Irak se\u00e7imleri'nin de\u011ferlendirilmesi ve tarihsel geli\u015fim<\/strong> <\/p>\n Ge\u00e7mi\u015fe Bak\u0131\u015f:<\/em><\/strong> <\/p>\n Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu'nun en b\u00fcy\u00fck eyaletlerinden biri olan Irak, zenginli\u011fi ve ticareti ile me\u015fhur bir b\u00f6lgeydi. Irak, Bat\u0131l\u0131lar\u0131n ilgisini 18. y\u00fczy\u0131ldan itibaren \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. Ara\u015ft\u0131rmalar sonucu Irak'ta bulundu\u011funun belirlenmesi ve ayn\u0131 zamanda Hindistan yolu \u00fcst\u00fcndeki stratejik konumu dolay\u0131s\u0131yla \u0130ngilizler, bu eyalete g\u00f6z\u00fcn\u00fc dikmi\u015fti. Irak ve \u00e7evresi, Almanlar\u0131n da ilgisini \u00e7ekiyordu. <\/p>\n 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, ba\u015fta \u0130ngiliz ve Frans\u0131zlar olmak \u00fczere Osmanl\u0131'ya d\u00f6rt bir yandan sald\u0131ran Avrupa devletleri, Ortado\u011fu'yu hedef alm\u0131\u015flard\u0131. Bu d\u00f6nemde, buralara \u00e7e\u015fitli vaatler vererek girmeye \u00e7al\u0131\u015fan \u0130ngiliz g\u00fc\u00e7lerine, baz\u0131 Arap kabileleri \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Arabistan'da krall\u0131\u011f\u0131n kurulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan \u0130ngilizler, kendileriyle i\u015fbirli\u011fi yapan "kabilelere" de \u00f6d\u00fcl olarak, biri Irak'ta, di\u011feri \u00dcrd\u00fcn'de iki krall\u0131k kurdurmu\u015flard\u0131r. <\/p>\n Hemen s\u00f6ylemek gerekir ki; Irak halk\u0131 hi\u00e7bir zaman Osmanl\u0131'ya kar\u015f\u0131 isyan etmemi\u015f ve son dakikaya kadar ona sad\u0131k kalm\u0131\u015ft\u0131r. Zaten bu nedenle \u0130ngilizler, Irak'\u0131n ba\u015f\u0131na d\u0131\u015fardan bir hanedan getirmi\u015ftir. <\/p>\n 1958'e kadar Irak'ta h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Ha\u015fimi Krall\u0131\u011f\u0131, \u00e7ok kanl\u0131 bir halk ayaklanmas\u0131 ile sona erdi. Ard\u0131ndan General Kas\u0131m d\u00f6nemi ile ba\u015flayan askeri diktat\u00f6rl\u00fckler, 1979 y\u0131l\u0131na kadar devam etti. O y\u0131l, Cumhurba\u015fkan\u0131 El-Bakr'\u0131n istifas\u0131 \u00fczerine, yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan Saddam H\u00fcseyin Cumhurba\u015fkan\u0131 oldu. B\u00f6ylece Irak'ta Saddam d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131. Saddam, uzun y\u0131llar \u00fclkeyi kat\u0131 sosyalist Baas Partisi'ne dayanarak y\u00f6netti.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n Saddam H\u00fcseyin daha ilk y\u0131llar\u0131nda, Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin te\u015fvik ve yan\u0131ltmas\u0131, kendisinin de yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok yanl\u0131\u015f hesaplar sonucunda, \u0130ran ile 10 y\u0131l s\u00fcrecek sava\u015f ba\u015flatt\u0131. Bu sava\u015f, Irak'\u0131 b\u00fcy\u00fck zaafa u\u011fratt\u0131. <\/p>\n Hemen ard\u0131ndan, daha da b\u00fcy\u00fck bir stratejik hata yaparak Kuveyt'i i\u015fgal etti. Saddam H\u00fcseyin, b\u00f6ylece kendi sonunu kendi haz\u0131rlad\u0131. <\/p>\n Irak, 1990 y\u0131l\u0131nda Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda i\u015fgale u\u011frad\u0131. Bu d\u00f6nemden sonra s\u00fcrekli olarak ABD ve \u0130ngiltere'nin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda hareketleri k\u0131s\u0131tland\u0131 ve s\u00fcrekli sava\u015f tazminat\u0131 \u00f6demek zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131.\u00a0 2003 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, \u0130kinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti. B\u00f6ylece,\u00a0 ABD ve Koalisyon g\u00fc\u00e7leri Irak'\u0131 tekrar i\u015fgal etti ve Saddam idaresine son verdi. <\/p>\n \u0130kinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131, bilindi\u011fi gibi do\u011frulu\u011fu ispatlanamayan s\u00f6zde istihbarat raporlar\u0131na dayan\u0131larak ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f bir sava\u015ft\u0131r. Bir\u00e7ok Avrupa devleti ba\u015fta buna kat\u0131lmak istememi\u015f, Birle\u015fmi\u015f Milletler de m\u00fcdahale y\u00f6n\u00fcnde karar vermemi\u015ftir. Lakin bu raporlara inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen ABD, Irak'\u0131 i\u015fgal etmi\u015ftir. Daha sonra g\u00f6stermelik g\u00fc\u00e7lerle buna kat\u0131lan devletlerle birlikte Koalisyon G\u00fc\u00e7leri'ni olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. ABD'den ba\u015fka Irak'\u0131 i\u015fgal eden askeri g\u00fc\u00e7 \u0130ngilizlere aittir.\u00a0 B\u00f6ylece \u0130ngilizler, 1948'de \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 bu topraklara tekrar i\u015fgal g\u00fcc\u00fc olarak geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir. <\/p>\n Irak gibi zengin bir \u00fclke, k\u00f6t\u00fc ve hatal\u0131 idareler ve idareciler y\u00fcz\u00fcnden mahvolmu\u015ftur. Irak halk\u0131 hi\u00e7 bir zaman rahat bir ya\u015fam g\u00f6rememi\u015f ve tabii zenginlikler bo\u015f yere heba edilmi\u015ftir. Sonu\u00e7 ise, \u015fu anda d\u00fcnya'n\u0131n ibretle seyretti\u011fi silahlar alt\u0131nda demokratikle\u015fmeye (!) \u00e7al\u0131\u015fan, her g\u00fcn \u00e7at\u0131\u015fmalara sahne olan, peri\u015fan bir Irak't\u0131r. <\/p>\n Durum Tespiti:<\/em><\/strong> <\/p>\n Irak'ta 15 Aral\u0131k 2005 tarihinde silahlar\u0131n g\u00f6lgesinde ve bask\u0131lar alt\u0131nda bir se\u00e7im yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hala sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu taraflarca tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu noktaya 3 a\u015famada gelinmi\u015ftir. <\/p>\n Anayasa, \u00f6zellikle Amerika'dan gelen uzmanlar ve baz\u0131 etnik ki\u015filerce haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve yine silahlar\u0131n g\u00f6lgesinde oylamaya sunulmu\u015ftur. Demek ki, Irak'ta demokrasi \u015fimdiye kadar hep silahlar\u0131n g\u00f6lgesinde geli\u015fiyor\u00a0 (!) gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. <\/p>\n Se\u00e7im Sonu\u00e7lar\u0131: <\/p>\n \u00d6zellikle Irak i\u015fgalinden bu yana \u00fcst\u00fcnde \u00e7ok durulan, \u00e7e\u015fitli yollarla alt yap\u0131s\u0131 haz\u0131rlanan ve ger\u00e7ekle\u015fmesi umulan Irak'ta etnik ve dini-mezhepler baz\u0131nda ayr\u0131\u015fman\u0131n kesin \u00e7izgilerle ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 sa\u011flanmak isteniyor. Nitekim son se\u00e7imde, bu \u00e7izgiler olduk\u00e7a netlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n \u015eu ana kadar elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re; 275 ki\u015filik parlamentoda,\u00a0 en b\u00fcy\u00fck pay\u0131 137 \u00fcye ile \u015eiiler alm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu 57 \u00fcye ile K\u00fcrtler ve en son da 52 \u00fcye ile S\u00fcnni Araplar takip etmi\u015ftir. T\u00fcrkmenler ise; tamamen etkisiz seviyede kalm\u0131\u015f, i\u00e7lerinden bir k\u0131sm\u0131 di\u011fer partilerden se\u00e7ime girmi\u015flerdir.\u00a0 <\/p>\n K\u00fcrtler<\/em><\/strong> a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131l\u0131nca,\u00a0 Ocak 2005 tarihli ilk se\u00e7imden sonra onlar i\u00e7in \u00e7ok olumlu geli\u015fmeler ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Barzani, Kuzey Irak'ta yap\u0131lanan K\u00fcrt b\u00f6lgesinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7irilmi\u015f, Talabani de, b\u00fct\u00fcn Irak i\u00e7in ge\u00e7ici koalisyonda Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revine getirilmi\u015ftir. T\u00fcm bu geli\u015fmelerde, K\u00fcrtlerin Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerle yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fbirli\u011finin verdi\u011fi kolayl\u0131k, ABD ve koalisyon g\u00fc\u00e7lerinin onlar lehine verdi\u011fi deste\u011fin de katk\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck olmu\u015ftur.\u00a0 <\/p>\n Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, son yap\u0131lan se\u00e7imin sonu\u00e7lar\u0131ndan ve ileride \u015eiilerle koalisyon kurma durumuna d\u00fc\u015fmekten \u015fik\u00e2yet\u00e7i olan K\u00fcrtler, neticeden pek de memnun g\u00f6r\u00fcnmemektedirler.\u00a0 <\/p>\n Araplar<\/em><\/strong> kendi aralar\u0131nda \u015eii ve S\u00fcnni olarak b\u00f6l\u00fcnerek, i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 direni\u015fte birbirlerine yard\u0131m etmemektedir. B\u00f6ylece, o s\u0131rada m\u00fccadele eden taraf\u0131n ezilip, yenilmesine ve \u00fclkelerinin savunmas\u0131n\u0131n zaafa u\u011framas\u0131na sebep olmaktad\u0131rlar. Aralar\u0131ndaki mezhep fark\u0131 \u00e7ok daha fazla \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/em>\u00a0 <\/strong> <\/p>\n Di\u011fer taraftan, K\u00fcrtlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 S\u00fcnni olmas\u0131na ra\u011fmen, onlar da \u00f6n planda etnik yap\u0131y\u0131 tutmaktad\u0131r. \u015eu anda i\u015f ba\u015f\u0131ndaki K\u00fcrtlerin \u00e7o\u011fu "laik" yani sek\u00fcler olanlard\u0131r. Bu da Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin i\u015fine gelmektedir.\u00a0 <\/p>\n T\u00fcrkmenler<\/em><\/strong> <\/strong>i\u00e7inde her iki mezhep de olmakla beraber, S\u00fcnniler a\u011f\u0131rl\u0131ktad\u0131r, ama onlar\u0131n da, T\u00fcrkmen<\/em><\/strong> kimli\u011fi a\u011f\u0131r basmaktad\u0131r. <\/p>\n Araplar aras\u0131nda ki laik guruplar da \u015fu anda i\u015f ba\u015f\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n Bu arada Bat\u0131l\u0131lar, tarih boyunca Irak co\u011frafyas\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f her topluluktan arta kalan k\u00fc\u00e7\u00fck etnik gruplar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kartarak, b\u00f6lgenin adeta pul, pul \u00e7\u00f6z\u00fclmesini te\u015fvik etmektedirler. <\/p>\n Irak'taki siyasi geli\u015fmelerde etkili olan isimlerden bir tanesi de Amerikan b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Zalmay Halilzad adl\u0131, Afgan k\u00f6kenli bir ki\u015fidir.\u00a0 Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin, Ortado\u011fu \u00fclkelerine yollad\u0131klar\u0131 el\u00e7ilerin se\u00e7imleri ve etkinlikleri de ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na ayr\u0131 bir konudur. <\/p>\n Se\u00e7im sonras\u0131nda Irak'ta olas\u0131 geli\u015fmeler<\/strong> <\/p>\n B\u00fcy\u00fck haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131larak Irak'ta 15 Aral\u0131k tarihinde genel se\u00e7im ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Se\u00e7im \u00f6ncesinde \u00fclkeye giri\u015fler k\u0131s\u0131tland\u0131. K\u0131s\u0131tlamalar, yasaklar ve i\u015fgalcilerin ve silahlar\u0131n g\u00f6lgesinde Irak'ta demokrasi dalaveresi ger\u00e7ekle\u015ftirildi!<\/em><\/strong> <\/p>\n Se\u00e7imlerde hile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inanan halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bu durumu iki haftadan bu yana protestolarla k\u0131namaktad\u0131r. Ne zaman protesto g\u00f6sterisi yapmak \u00fczere toplan\u0131lsa, i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri protestocular\u0131n \u00fczerine ate\u015f a\u00e7makta, onlar\u0131 zorla da\u011f\u0131tmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde iki ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti bile.\u00a0 Irak'ta demokrasi despotizme k\u0131l\u0131f yap\u0131l\u0131yor.<\/em><\/strong>\u00a0\u00a0 <\/p>\n Beklenen geli\u015fmeler:<\/em><\/strong> <\/p>\n Irak'ta halledilmesi gereken d\u00f6rt \u00f6nemli konu bulunmaktad\u0131r. Ele alaca\u011f\u0131m\u0131z kavramlar asl\u0131nda en b\u00fcy\u00fck \u00e7eki\u015fme alanlar\u0131n\u0131n haritas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kartmaktad\u0131r: <\/p>\n Anayasa yaz\u0131l\u0131m\u0131:\u00a0<\/strong> <\/p>\n \u015eu ana kadar \u00fclke d\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6zellikle ABD'den gelen uzmanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile haz\u0131rlanan anayasan\u0131n yerel ihtiya\u00e7lara ne kadar cevap verece\u011fi bilinemez. As\u0131l mesele, \u015fimdiden sonra kimlerin anayasay\u0131 tamamlayaca\u011f\u0131 ve ne gibi maddelerin buraya yerle\u015ftirilece\u011fidir. <\/p>\n Se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re; \u015eiiler 138, K\u00fcrtler 48,\u00a0 S\u00fcnni Araplar 44 sandalye kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni se\u00e7im kanununa g\u00f6re de, 45 sandalye do\u011frudan tayinle dolacakt\u0131r. Yani; ABD ve ge\u00e7ici merkezi h\u00fck\u00fcmete yak\u0131n isimler buraya oturtulacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, belli gruplar\u0131n sandalye say\u0131s\u0131 da o miktarda artm\u0131\u015f olacakt\u0131r. T\u00fcrkmenler, en zay\u0131f durumda olan gruptur. Sonu\u00e7 olarak mevcut \u015fartlar alt\u0131nda nas\u0131l bir anayasa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 olduk\u00e7a a\u015fikard\u0131r. <\/p>\n G\u00fc\u00e7 deyince, \u0130ktidar olmak<\/em><\/strong> ve h\u00fck\u00fcmeti kurmak birinci \u00f6ge olarak alg\u0131lan\u0131r. H\u00fck\u00fcmeti kimler kuracak ve koalisyondan birle\u015fik bir Irak m\u0131 yoksa b\u00f6l\u00fcnmeye haz\u0131r bir Irak m\u0131 \u00e7\u0131kacak? <\/p>\n "G\u00fc\u00e7"\u00fcn ikinci \u00f6\u011fesi; g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leridir<\/em><\/strong>. Asker, jandarma ve polis kuvvetleri kimin elinde olacak? Bunlar merkezden mi idare edilecek yoksa b\u00f6lgelere g\u00f6re mi da\u011f\u0131t\u0131lacak? Yeti\u015ftirilmeleri ve silah g\u00fcc\u00fc nas\u0131l tayin edilecek? <\/p>\n "G\u00fc\u00e7"\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6\u011fesi; para ve kaynak g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. <\/em><\/strong>Yani; mali kaynaklar, nas\u0131l payla\u015f\u0131lacak? Kim, vergi koymak hakk\u0131na sahip olacak? Para birimi ne olacak ve nerede haz\u0131rlanacak? Mali kaynaklar b\u00f6lgeler aras\u0131nda nas\u0131l b\u00f6l\u00fcnecek? <\/p>\n "G\u00fc\u00e7"\u00fcn d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00f6\u011fesi ise; yeralt\u0131 kaynaklar\u0131d\u0131r. <\/em><\/strong>Irak i\u00e7in en \u00f6nemli kaynak olan petrol nas\u0131l kullan\u0131lacak,? Daha \u015fimdiden, K\u00fcrtler zorla Kerk\u00fck ve Basra'ya el koyarak buralardaki petrol\u00fcn kullan\u0131m hakk\u0131n\u0131n kendilerine ait oldu\u011funu iddia etmektedirler. G\u00fcney'deki \u015eiiler de, b\u00f6lgelerindeki petrollere sahip \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar.\u00a0 \u00dclkenin orta k\u0131sm\u0131ndaki S\u00fcnnilere hi\u00e7 bir \u015fey b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkmenler ise zaten, cebren kendi ata topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131rlar. G\u00f6r\u00fcnen o ki,\u00a0 Irak'ta en b\u00fcy\u00fck problem "petrol" olacakt\u0131r. K\u0131sacas\u0131, bu \u00fclkedeki k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131 net olarak belirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/strong>\u00a0 <\/p>\n Federalizmin hangi tipi Irak'ta kullan\u0131lacak, hangisi b\u00f6lgeye uygundur? Saddam zaman\u0131nda Irak'ta "merkezi g\u00fc\u00e7l\u00fc" bir federalizm mevcuttu. \u015eimdi, yeni d\u00fczen nas\u0131l olacakt\u0131r? <\/p>\n Amerikan tipi mi? <\/em><\/strong>Bu yap\u0131labilirse idari yetki, mali kaynak, g\u00fcvenlik ve tabii kaynaklar\u0131n t\u00fcm\u00fc merkezdeki federal idarenin kontrol\u00fcnde olur. Irak'ta bu nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fecek? <\/p>\n Yugoslavya\u00a0 tipi mi?<\/em><\/strong>\u00a0 B\u00fcy\u00fck ideallerle kurulan Yugoslavya 45 y\u0131l i\u00e7inde pul, pul par\u00e7alanm\u0131\u015f, kanl\u0131 bir i\u00e7 sava\u015f ge\u00e7irmi\u015f ve \u015fu anda esamesi bile okunmayan bir b\u00f6lge haline gelmi\u015ftir.\u00a0 Irak'ta da bunun olmas\u0131 m\u0131 istenmektedir? <\/p>\n Rusya (SSCB) tipi mi?\u00a0 <\/em><\/strong>Bu federasyon da 73 y\u0131l zor dayanm\u0131\u015f, 1990'dan sonra da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fck bir siyasi ve mali zaaf i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00fcy\u00fck kaynak ve alt yap\u0131s\u0131na ra\u011fmen peri\u015fan olan Rusya ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, 1980'lerden beri sava\u015f \u015fartlar\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f ve t\u00fcm alt yap\u0131s\u0131 zedelenmi\u015f olan Irak'\u0131n durumu nas\u0131l olacakt\u0131r? Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n himayesinde ya\u015fayan aciz bir devlet mi hedeflenmektedir? <\/p>\n Hindistan tipi mi?<\/em><\/strong> Burada da, kuruldu\u011fu 1947'den bu yana i\u00e7 d\u00fczen ve huzur tam olarak temin edilememi\u015ftir. Hindistan'da son on y\u0131ldan bu yana da, \u0131rk ve mezheplere dayal\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar artm\u0131\u015f, \u00e7o\u011fu g\u00fc\u00e7 merkezde toplanm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen toplumdaki farkl\u0131 s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda gerginlik s\u00fcrekli t\u0131rmanm\u0131\u015ft\u0131r. O halde Irak'ta arzu edilen durum, b\u00f6yle bir federal sistem midir? Bunlar\u0131n cevaplar\u0131 iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. <\/p>\n •3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Demokrasinin\u00a0 nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131:<\/strong> <\/p>\n Demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131, toplumsal geli\u015fmenin ve deneyimlerin sonucudur. Ve bu anlay\u0131\u015f \u00fclkelerin k\u00fclt\u00fcr \u00f6\u011felerinden \u00e7ok etkilenir. Tarihi deneyimler ise toplumun demokrasiyi alg\u0131lamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. <\/p>\n Krall\u0131k, diktat\u00f6rl\u00fck ve yabanc\u0131 i\u015fgal d\u00f6nemlerinden hi\u00e7biri, Irak halk\u0131n\u0131 demokrasiye haz\u0131rlamam\u0131\u015ft\u0131r. O halde, silah zoru ve dayatma ile getirilen demokrasinin bu \u00fclkede i\u015fleme ve yerle\u015fme \u015fans\u0131 nedir? <\/p>\n Irak nereye s\u00fcr\u00fcklenmektedir?<\/em><\/strong> <\/p>\n T\u00fcrkiye'nin ve t\u00fcm kom\u015fular\u0131n bu \u015fart ve geli\u015fmeleri dikkatle izlemeleri ve tedbir almalar\u0131, kararlar\u0131n\u0131 \u00f6yle vermeleri gerekmektedir. D\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin \u00e7ok uzun vadeli planlar\u0131 oldu\u011fu ortada, peki ya b\u00f6lgedeki \u00fclkelerin planlar\u0131 nelerdir?[3]<\/a> <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> Ak\u015fam \/ G\u00fcler K\u00f6m\u00fcrc\u00fc <\/p>\n [2]<\/a> Yeni \u00c7a\u011f \/ 01 Ocak 2006 \/ Tuncer G\u00fclensoy <\/p>\n\n
\n
\n
\n
\n