{"id":3441,"date":"2015-08-27T12:52:32","date_gmt":"2015-08-27T12:52:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2015\/08\/27\/cocuk-egitimi-ve-aile-sorumluluklari\/"},"modified":"2015-08-27T12:52:32","modified_gmt":"2015-08-27T12:52:32","slug":"cocuk-egitimi-ve-aile-sorumluluklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2015\/eylul-2015\/cocuk-egitimi-ve-aile-sorumluluklari\/","title":{"rendered":"\u00c7OCUK E\u011e\u0130T\u0130M\u0130 VE A\u0130LE SORUMLULUKLARI"},"content":{"rendered":"\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

Çocuklarda öz sayg\u0131 ve kendine güvenmek<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Çocuklar\u0131m\u0131z, ilk önce anne babas\u0131n\u0131n elinde \u015fekillenecek bir hamurdan farks\u0131zd\u0131r. Ebeveyni ve yak\u0131n çevresi, çocu\u011fun aynas\u0131 ve ayar\u0131d\u0131r. Bu çocuklara en ba\u015fta sevgi ve sayg\u0131 a\u015f\u0131lamak ise onlar\u0131 do\u011fru ve dengeli e\u011fitmenin ilk \u015fart\u0131d\u0131r. Çocu\u011fun sevgiyi ve öz güveni hissetme derecesi, gelecekteki ya\u015fam\u0131nda onu her alanda etkileyip olgunla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda da, çocu\u011fun üretkenlik yetene\u011fini, ba\u015fkalar\u0131yla ili\u015fkisini ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 belirlemede önemli bir faktör olmaktad\u0131r. Ebeveynler, çocu\u011fun öz sayg\u0131s\u0131n\u0131n ilk temellerini olu\u015fturmaktad\u0131r. Çocu\u011fun kendini sevgi dolu ve yetenekli hissetmesi için ailelerin önemli sorumluluklar\u0131 vard\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocuk e\u011fitimi, bir sorumluluk, sab\u0131r, disiplin ve bilgi i\u015fidir. Bilginin ve becerinin efendisi olmak için de, eme\u011fin ve e\u011fitimin hizmetçisi olmak gerekir. Tembellik veya tesadüflerle ve hele bo\u015f vermi\u015flikle ne mutlu yuvalara, ne de kutlu evlatlara eri\u015filmeyecektir. Çocuklar sevgi ve güvenle yeti\u015ftirilmelidir. Onlara pompalanan korku, ku\u015fku ve kayg\u0131 birçok kötülü\u011fün tetikçisidir. Bunlar çocuklar\u0131n kimyas\u0131n\u0131 bozan endi\u015felerdir. Örne\u011fin asl\u0131nda hiçbir çocuk “yalanc\u0131” de\u011fildir. Yalan söylemek insan\u0131n f\u0131trat\u0131na terstir. Ancak çocu\u011fu korkutup kayg\u0131land\u0131r\u0131rsan\u0131z, o zaman “kendini korumak için” yalana ba\u015fvurabilir. S\u0131navdan zay\u0131f alan bir çocuk, anne babas\u0131n\u0131n üzülece\u011fi “kayg\u0131s\u0131” ile, s\u0131nav notunun yüksek oldu\u011fu yalan\u0131n\u0131 söyleyebilir. Burada çocu\u011fun bizzat kendisine ve onun yalan söylemesine odaklanmak yerine, onu yalana iten ku\u015fku ve kayg\u0131lar ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131rsa, yalan söyleme e\u011filimi de kendili\u011finden giderilecektir. Ve yine asl\u0131nda hiçbir çocuk “sald\u0131rgan” de\u011fildir. Ancak çocu\u011fu ürkütüp, kayg\u0131land\u0131r\u0131rsan\u0131z, çocuk “kendini korumak için” sald\u0131rgan bir davran\u0131\u015f sergileyebilir. Mesela, yeni bir karde\u015fi dünyaya gelen çocuk, annesinin karde\u015fi ile daha çok ilgilendi\u011fini ve kendisinin art\u0131k daha az sevildi\u011fini zannederse, üzülüp endi\u015felenir. Böylesi bir psikoloji çocu\u011fun küçük karde\u015fine yönelik “\u015fiddet”, “k\u0131skançl\u0131k”, ve “zarara u\u011fratma” e\u011filimini art\u0131r\u0131verir. Burada, çocu\u011fun sald\u0131rgan davran\u0131\u015f\u0131ndan daha önemli olan \u015fey, çocu\u011fun anne sevgisini kaybediyor oldu\u011fu kayg\u0131s\u0131 ve dü\u015füncesidir. Böylesi bir çocu\u011fun tekrar “normalle\u015febilmesi” ancak onun duydu\u011fu kayg\u0131dan ar\u0131nmas\u0131 ile mümkün hale gelir.<\/span><\/p>\n

Bu nedenle çocuklar\u0131m\u0131za sürekli korku ve ku\u015fkular pompalamak, onlar\u0131n psikolojilerini olumsuz etkileyecektir. Elbette korku, dikkatli ve tedbirli davranmas\u0131 için insan f\u0131trat\u0131na yerle\u015ftirilen gerekli bir duygudur. Ama çocuklar\u0131m\u0131za dengeli, sevgi ve ümit içerikli bir Allah korkusu a\u015f\u0131lamak; Ona s\u0131\u011f\u0131nmak ve yard\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak suretiyle kazan\u0131lan bir cesaretle, giri\u015fken ve üretken ki\u015filer olarak hayata haz\u0131rlamak en güzelidir.<\/span><\/p>\n

\u0130steklerimizi net ve aç\u0131k bildirmek<\/span><\/strong><\/p>\n

Çocu\u011fumuzun ondan ne istedi\u011fimizi bilmesini sa\u011flayarak i\u015fe ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Bu ona alternatif davran\u0131\u015flar\u0131 ö\u011frenmesi için bir \u015fans tan\u0131makt\u0131r. Örne\u011fin; “Oyuncaklar\u0131n\u0131 karde\u015finin be\u015fi\u011fine atarsan ona zarar verirsin. Bunun yerine “uyand\u0131\u011f\u0131nda ona trenini gösterebilirsin” \u015feklinde bir aç\u0131klama yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130steklerimizi ona aç\u0131kça aktarmak, ondan ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini anlamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r. <\/span><\/p>\n

Dinlemeyi ö\u011frenmek <\/span><\/strong><\/p>\n

Çocuklar\u0131n duygular\u0131, gözlemleri ve alg\u0131lad\u0131klar\u0131 dinlenmeye de\u011ferdir ve böyle yapmak çocuklar\u0131n öz sayg\u0131lar\u0131n\u0131 art\u0131racakt\u0131r. Size bir \u015feyler söylemeye çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, en az\u0131ndan \u015fimdilik ona zaman ay\u0131ramayacaksan\u0131z bile uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ama \u015fu vakitte kendisini dinleyip dikkate alaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hat\u0131rlatmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocu\u011fun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek <\/span><\/strong><\/p>\n

Annelerin zaman zaman \u015fikayetvari söylenmelerinin, hatta “ke\u015fke çocuk do\u011furmasayd\u0131m, onun s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na art\u0131k dayanamayaca\u011f\u0131m” <\/em><\/strong>\u015feklinde pi\u015fmanl\u0131k ifade etmelerinin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu, özellikle bu gibi mesajlar s\u0131k s\u0131k tekrar edildi\u011finde çocuklar\u0131n “istenmedi\u011fi ve kendisine de\u011fer verilmedi\u011fi”<\/em><\/strong> duygusuna kap\u0131lacaklar\u0131 uzmanlarca uyar\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum özellikle evdeki yeni bebeklerle ilgili olmas\u0131na ra\u011fmen, annelerin bu yak\u0131nmalar\u0131 uyumlu bir çocu\u011fun bile istenmedi\u011fini dü\u015fünmesine neden olmaktad\u0131r. Oysa böyle zamanlarda çocuklar\u0131n özel bir ilgiye ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r, çünkü çocuklar yak\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan desteklenmeye ve de\u011fer verilmeye muhtaçt\u0131r. Unutulmas\u0131n ki, çocuklar\u0131na de\u011fer vermeyen ve ilgi göstermeyen anne-babalar onlardan ayn\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulacakt\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocuklar\u0131m\u0131z\u0131n takdir edilecek giri\u015fimlerini görmek<\/span><\/strong><\/p>\n

Çocuklar kötü bir \u015fey yapt\u0131klar\u0131nda belki de ilgi çekmek, iyi bir davran\u0131\u015fta bulunduklar\u0131nda da takdir edilmek arzusundad\u0131rlar. Yapt\u0131klar\u0131, her gün yap\u0131lan s\u0131radan bir \u015fey bile olsa, onlar\u0131n bekledi\u011fi; yapt\u0131klar\u0131n\u0131n onaylanmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle her f\u0131rsatta çocuklarla ilgilenmeli ve onlar\u0131n nesini sevdi\u011fimizi ve takdir etti\u011fimizi anlatmal\u0131d\u0131r. Örne\u011fin; “Senin ö\u011frendi\u011fin yeni duay\u0131 ve \u015fark\u0131y\u0131 çok seviyorum.”<\/em><\/strong> veya “Bu sabah söylediklerin gerçekten beni etkiledi”<\/em><\/strong> gibi sözlerle onlar\u0131 onurland\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bunun gibi çocu\u011funuzun odas\u0131na, banyodaki aynaya veya beslenme çantas\u0131na ufak kâ\u011f\u0131tlara çizilmi\u015f küçük resimler ya da yaz\u0131lm\u0131\u015f sevgi mesajlar\u0131 konulmas\u0131 da onlar\u0131 mutlu k\u0131lacakt\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocuklarla ortak vakit geçirmek <\/span><\/strong><\/p>\n

Birçok ebeveyn için zaman çok s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r; bununla beraber uzmanlar her bir çocukla yaln\u0131z zaman geçirmenin çok önemli oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Bir pazar sabah\u0131 d\u0131\u015far\u0131da kahvalt\u0131 yapmak veya yemekten sonra parkta küçük bir yürüyü\u015fe ç\u0131kmak bile onlar\u0131 sevince bo\u011facakt\u0131r. Zaman zaman çocuklar\u0131n seviyesine inip onlar\u0131n kurallar\u0131 ve oyuncaklar\u0131yla oynamak da yararl\u0131 olacakt\u0131r. Karde\u015fini k\u0131skanan ve yeni do\u011fan bebekten dolay\u0131 geri planda kalan çocu\u011funuzla yaln\u0131z zaman harcamak için daha özel bir çaba harcanmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n

Ona görevler vermek ve takip etmek<\/span><\/strong><\/p>\n

Ebeveynler genellikle çocuklar\u0131n\u0131n yapmakta zorland\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri ve okul ödevlerini kendileri yaparak onlara yard\u0131mc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 sanmaktad\u0131r. Oysa bu yard\u0131m, “Sen bunu ba\u015faramazs\u0131n. Sen yeterince olgunla\u015fmad\u0131n”<\/em><\/strong> mesajlar\u0131n\u0131 verebilir veya onlar\u0131 tembellik ve bele\u015fçili\u011fe itebilir ki bu da çocu\u011fun kendine olan sayg\u0131s\u0131n\u0131 azalt\u0131r. Çocuklar\u0131n bir i\u015fi ba\u015farmak için mücadeleye yönlendirilmeleri daha yararl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca çocuklara, problemlerini çözmek ve kendi yeteneklerini ke\u015ffetmek için f\u0131rsatlar da tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yard\u0131m istediklerinde, ilk olarak, o i\u015fin üstesinden gelebileceklerine onlar\u0131 inand\u0131rarak cesaretlendirmek ve rehberlik etmek do\u011fru olan\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocu\u011fun özel e\u015fyalar\u0131na sayg\u0131 göstermek<\/span><\/strong><\/p>\n

Anne-babalar, s\u0131kl\u0131kla çocuklar\u0131na verdikleri oyuncaklar\u0131n ve kitaplar\u0131n kontrolünü elde tutmaya çal\u0131\u015f\u0131r ki, bu yanl\u0131\u015ft\u0131r. Örne\u011fin; bir e\u015fyas\u0131n\u0131n at\u0131lmas\u0131na, çocuktan çok ebeveynler karar vermeye kalk\u0131\u015f\u0131r. Çocu\u011funuzun o oyuncakla oynama ça\u011f\u0131n\u0131n geçti\u011fini dü\u015fündü\u011fünüz halde, çocu\u011fun ona hala ve belki de y\u0131llarca ihtiyaç duyaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Bu nedenle e\u015fyalar\u0131n\u0131 atmadan önce ona dan\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r, bu ona ayr\u0131ca güven ve sayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131racakt\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocu\u011fun dü\u015füncelerine de\u011fer vermek<\/span><\/strong><\/p>\n

Çocu\u011funuzun herhangi bir konudaki tercihini sorman\u0131z, onun duygular\u0131n\u0131n, yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n ve alg\u0131lar\u0131n\u0131n de\u011ferli oldu\u011funu dü\u015fünmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Bir davete giderken ne giyece\u011finizi ya da ö\u011fle yeme\u011finde ne yapabilece\u011finizi bile ona sorman\u0131z gururlar\u0131n\u0131 ok\u015fayacak, görü\u015f beyan etme yetene\u011fi ve cesareti kazand\u0131racakt\u0131r. Tabii her zaman çocu\u011funuzla ayn\u0131 görü\u015fte olmayabilirsiniz. Ama ona, neden onunkinden farkl\u0131 bir karara vard\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n sebeplerini aç\u0131klarsan\u0131z, dü\u015füncelerinin tamamen faydas\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayacakt\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocu\u011fun yeteneklerini kabul etmek<\/span><\/strong><\/p>\n

Her yeni giri\u015fim ve ba\u015far\u0131, çocuklar\u0131n yetenekli ve becerikli oldu\u011fu dü\u015füncesine kuvvet katacakt\u0131r. Ne kadar küçük olursa olsun her ba\u015far\u0131s\u0131 kabul edilmeli ve ona ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131 yeni \u015feyler bulunmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca ebeveynler, onlardan baz\u0131 \u015feyleri kendilerine de ö\u011fretmelerini istemeleri, onlar\u0131 özgüvene ve liderli\u011fe haz\u0131rlayacakt\u0131r. Yeni bir bilgisayar oyunu oynamay\u0131 veya bir namaz duas\u0131n\u0131 size ö\u011fretmesini istemek, onlara moral a\u015f\u0131s\u0131 olacakt\u0131r. Buradaki mesaj aç\u0131kt\u0131r: “Sen yeteneklisin!”<\/em><\/strong> Baz\u0131 \u015feyleri yaparken onlar\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 istemek ve tercihlerine sayg\u0131 göstermekte, çocuklara özgüven kazand\u0131racakt\u0131r. Çocu\u011fun kendine olan sayg\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rman\u0131n bir yolu da, onun davran\u0131\u015f ve duygular\u0131n\u0131 sayg\u0131yla kar\u015f\u0131lamakt\u0131r. Ebeveynler, çocuklar\u0131 için e\u011flenceli veya yararl\u0131 olan etkinlikleri önerebilirler. Fakat onu ön yarg\u0131l\u0131 davranmaya zorlarlarsa, çocuk kendisinin yeterince iyi olmad\u0131\u011f\u0131 duygusuna kap\u0131lacak ve giderek a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksi olu\u015facakt\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocuk içine kapan\u0131ksa, ilgilenip desteklemek<\/span><\/strong><\/p>\n

Çocuklar\u0131n baz\u0131 bozuk tav\u0131rlar\u0131, argo konu\u015fmalar\u0131 ve rahats\u0131z edici davran\u0131\u015flar\u0131 onlar\u0131n psikolojileri hakk\u0131nda ciddi mesajlar ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Böyle durumlarda ebeveynler, sevgiyi ve gerçekleri sunarak yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Onlar\u0131 yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde uyarmal\u0131, ne demek istediklerini anlamal\u0131 ve sonra da do\u011fru olan hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çocukla göz hizas\u0131nda konu\u015fabilmek<\/span><\/strong><\/p>\n

Çocuklarla konu\u015furken, daima yüksekten almak ve onlar\u0131 küçümser bir tav\u0131r tak\u0131nmak yanl\u0131\u015ft\u0131r ve yaralay\u0131c\u0131d\u0131r. Bu onlar\u0131n sadece kendini küçük hissetmesini sa\u011flamakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda ebeveyn ve çocuk aras\u0131nda büyük bir mesafe oldu\u011funa inanmas\u0131na da yol açacak ve bizden uzakla\u015facakt\u0131r. Her zaman onunla konu\u015furken, yan\u0131na çömelerek ya da oturarak, ya da onu sizin seviyenize ç\u0131kararak göz konta\u011f\u0131 kurularak konu\u015fulmal\u0131d\u0131r. Bu daha yak\u0131n bir ileti\u015fimi sa\u011flayacakt\u0131r. <\/span><\/p>\n

Çeli\u015fkili mesajlar vermekten ve özgüveni zedelemekten çekinmek<\/span><\/strong><\/p>\n

Çeli\u015fkili mesajlar, anne-baban\u0131n sözleriyle ba\u015fka, eylemleriyle ba\u015fka davrand\u0131klar\u0131nda ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. Örne\u011fin; çocu\u011fa, çok sinirli olarak yüzüne bakmadan “seni seviyorum”<\/em> demeniz, ya da korktu\u011funda, gece yan\u0131n\u0131za gelebilece\u011fini söyleyip, sonra k\u0131zman\u0131z ve köpürmeniz onu çeli\u015fkiye sokacakt\u0131r. Öncelikle çocu\u011fa kar\u015f\u0131 dürüst olunmal\u0131d\u0131r. K\u0131zarken, k\u0131zg\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 söylemek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Çocu\u011fa model olunmal\u0131, ona söyledi\u011finizi siz de yapmal\u0131s\u0131n\u0131z. Fikir birlikteliklerinizi ifade etmeli ve verdi\u011finiz sözleri tutmal\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130stekleriniz ve kurallar\u0131n\u0131z aç\u0131k olmal\u0131, ne hissetti\u011finizi ya da ne bekledi\u011finizi aç\u0131kça ortaya koymal\u0131s\u0131n\u0131z. Sözlerinizle vücut dilinizin birbirine uymas\u0131na dikkat etmeniz size sayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131racakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Duygular\u0131m\u0131z\u0131 çocuklarla payla\u015fmay\u0131 bilmek <\/span><\/strong><\/p>\n

Anne-baba, çocuklar\u0131yla duygular\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131klar\u0131nda, onlar\u0131 kendi deneyimlerini ve dü\u015füncelerini kabul etmeye cesaretlendirmi\u015f olacaklard\u0131r. Anne ve babalar\u0131n\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131, ho\u015fland\u0131klar\u0131 ve korktuklar\u0131 durumlar\u0131, nas\u0131l kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, çocuklar\u0131 do\u011fmas\u0131n\u0131n nas\u0131l bir duygu ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hikâye \u015fekline anlatt\u0131klar\u0131nda, çocuklar anne ve babalar\u0131n\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131yacaklard\u0131r. Aile hikâyelerini çocuklarla payla\u015fmak, kendi kökleriyle gurur duymalar\u0131n\u0131 da sa\u011flayacakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Her çocu\u011fun biricik oldu\u011funu hissettirmek<\/span><\/strong><\/p>\n

Çocuklarda “kendine sayg\u0131y\u0131 geli\u015ftirme”, üstesinden gelinemeyecek bir i\u015f san\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Onlara özellikle sevgiyi a\u015f\u0131lamal\u0131 ve yetene\u011fini hat\u0131rlatmal\u0131 ve tabii ki, her iki duyguyu besleyecek \u015fekilde davran\u0131lmal\u0131 ve o yönde konu\u015fulmaya çal\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ebeveynlerin mükemmel olamad\u0131klar\u0131 ve en iyisini yapamad\u0131klar\u0131 zamanlar da vard\u0131r. Fakat özellikle; g\u0131da alma ihtiyac\u0131 gibi, bir çocu\u011fun sevgiyi düzenli aral\u0131klarla almas\u0131 gerekti\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Çünkü sevgi, anne sütü kadar yararl\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong> <\/span><\/p>\n

\u0130yi bir anne-baba olmak için Sürekli Kendimizi Geli\u015ftirmek ve Beynimizi Geli\u015ftirmek:<\/span><\/strong><\/p>\n

“\u0130\u015fleyen beyin pas tutmaz!” kural\u0131na uymal\u0131y\u0131z!<\/span><\/strong><\/p>\n

Eskiden beyin hücrelerimizin ya\u015flanmakla azald\u0131\u011f\u0131na, nöron kayb\u0131na inan\u0131l\u0131rd\u0131. Oysa yeni çal\u0131\u015fmalar hücre kayb\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, çe\u015fitli alanlar\u0131 birbirine ba\u011flayan yollar\u0131n kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 zamanlar at\u0131l hale geldi\u011fini ortaya ç\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle ya\u015f\u0131m\u0131z ilerledikçe beynimizi kullanmaya daha çok önem vermeli ve beyin egzersizleri de yapmal\u0131d\u0131r. Bunun için de bol bol okumal\u0131, Yüce Yarat\u0131c\u0131n\u0131n kudret eseri kainat\u0131 ve tabiat\u0131 tefekküre dalmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Beynimiz \u015foför mahallidir, kumanday\u0131 akl\u0131m\u0131z\u0131n ve vicdan\u0131m\u0131z\u0131n eline almal\u0131y\u0131z!<\/span><\/strong><\/p>\n

Vücudumuzdaki en önemli ve hassas organ\u0131m\u0131z hiç ku\u015fkusuz beynimizdir. Bu yüzden en iyi korunan organ\u0131m\u0131z yine beynimizdir. Beynimiz kendisi için tasarlanm\u0131\u015f koruyucu kafatas\u0131n\u0131n içinde bedenin di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan ayr\u0131 durmaktad\u0131r. Bu kafatas\u0131 ona gelecek zararlar\u0131 en az seviyeye çekmektedir. Yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada; ba\u015f yaralanmalar\u0131n\u0131n pek ço\u011funda beynimizin zarar görmedi\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Ancak okumayan, ara\u015ft\u0131rmayan, tefekküre dalmayan, milli ve insani sorunlara kafa yormayan ki\u015filerin ve hep \u015feytani dü\u015fünce ve hayaller üretenlerin beyinleri çok erken y\u0131pran\u0131p pörsümektedir.<\/span><\/p>\n

Beyin kapasitemizi en yüksek düzeyde kullanmaya çal\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z!<\/span><\/strong><\/p>\n

Bilimde ve teknolojideki geli\u015fmeler ve beynimizle ilgili incelemeler; insan beyninden istifade etme oran\u0131n\u0131n çok dü\u015ftü\u011fünü göstermektedir. Daha önceleri yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarla insan beyninin %10‘unu kulland\u0131\u011f\u0131 ileri sürülürken art\u0131k son ara\u015ft\u0131rmalarla %0,5 ile 1,5 aras\u0131nda bir kullan\u0131m kapasitesinde kald\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Ancak bilim art\u0131k “beynimizi nas\u0131l daha etkin kullan\u0131r\u0131z?”<\/em><\/strong> \u015feklindeki ara\u015ft\u0131rmalara da önem vermektedir. <\/span><\/p>\n

Tembellik kabu\u011fumuzu ç\u0131kartmal\u0131y\u0131z<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu nedenle yeni teknikler ve beyni geli\u015ftirici taktikler ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Önümüzdeki y\u0131llar beyni teknik ve taktiklerle en üst seviyede kullananlar\u0131n olacakt\u0131r. Çünkü 10 km. h\u0131zla giden bir araba 100 km. h\u0131zla giden bir araban\u0131n yan\u0131nda kaplumba\u011fa ile tav\u015fan misali kalacakt\u0131r. Ancak biz üzerimizdeki kabu\u011fu ç\u0131kar\u0131p yar\u0131\u015fa girersek kazanma oran\u0131m\u0131z daha yüksek olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Beyin e\u011fitimi ve geli\u015fimi için:<\/span><\/strong><\/p>\n

·<\/span><\/span> Beyni geli\u015ftirmek için egzersizler yap\u0131n,<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Ba\u015fta Kur’an meali olmak üzere bol bol kitap okuyup yorumlamaya çal\u0131\u015f\u0131n. Pasif de\u011fil aktif okumaya bak\u0131n.<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Beyni tembelle\u015ftiren televizyondan mümkün oldu\u011funca uzak durun. Televizyon seyretmeyi bir plana ba\u011flay\u0131n.<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Kendinize güvenin, direnin ve dayan\u0131n.<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Tefekküre ve konsantrasyon egzersizlerine önem verin, Ruhunuz ve Rabbinizle ba\u015f ba\u015fa kal\u0131n, <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Fazla uyumay\u0131n. Uyku beyni tembelle\u015ftirip, uyu\u015fturmaktad\u0131r. Fazla yemekten sak\u0131n\u0131n,<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Haf\u0131za tekniklerini ö\u011frenin ve uygulay\u0131n <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Korku, stres, tela\u015f, zaman bask\u0131s\u0131, \u015füphe ve k\u0131skançl\u0131k ve de\u011ferlendirme yoksunlu\u011fundan uzak ya\u015fay\u0131n,<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Beyin aç\u0131k havadayken ve ayaktayken daha iyi çal\u0131\u015f\u0131r. \u0130nsan beyninin ayaktayken yakla\u015f\u0131k yüzde 10 daha fazla çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Önemli kararlar\u0131n\u0131z\u0131 al\u0131rken kapal\u0131 alandaysan\u0131z, d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131k\u0131p dola\u015fmay\u0131 veya evde “volta atmay\u0131” deneyebilirsiniz. Yürürken kollar\u0131 sallamak beynin performans\u0131n\u0131 olumlu etkiliyor. Önemli kararlar\u0131n\u0131z\u0131 aç\u0131k havada, kollar\u0131n\u0131z\u0131 sa\u011fa sola sallayarak yürürken almaya çal\u0131\u015f\u0131n,<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Yabanc\u0131 bir dil ö\u011frenme beyni güçlendirip çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Her gün birkaç yabanc\u0131 ya da yerli yeni kelime ö\u011frenip, kullan\u0131n. Sözlükleri kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. Okudu\u011funuz kitap ve makalelerdeki yabanc\u0131 kelimelerin anlam\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131n. Beyninizi çal\u0131\u015ft\u0131rmaktan korkmay\u0131n.<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Zihinsel jimnastik\/antrenman yap\u0131n. Bunun için çe\u015fitli bulmacalar\u0131 çözmeye çal\u0131\u015f\u0131n. Satranç gibi ak\u0131l oyunlar\u0131 oynay\u0131n.  <\/span><\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Rutin olarak tekrar etti\u011finiz davran\u0131\u015flardan uzakla\u015f\u0131n. Bazen telefonu sol elinizde tutun, çantan\u0131z\u0131 di\u011fer elinizle ta\u015f\u0131y\u0131n, evinize ba\u015fka bir yoldan giymeye bak\u0131n. En az\u0131ndan bir günlü\u011füne televizyon kumandas\u0131n\u0131 s\u0131k kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z elinizde tutun. Al\u0131\u015fkanl\u0131klara esir olmay\u0131n,<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Entelektüel zevklerinizi geli\u015ftirmek için her gün mutlaka iyi bir özdeyi\u015f ve atasözleri antolojisinden birkaç cümle okuyun. Beyninizi kaliteli cümlelerle besleyip dolgunla\u015ft\u0131r\u0131n,<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Her gün güzel bir resme veya foto\u011frafa bakmaya çal\u0131\u015f\u0131n. Estetik alg\u0131n\u0131z, seyretti\u011finiz estetik \u015feyler kadar geli\u015fir, unutmay\u0131n. Tabiata hikmet ve ibretle bak\u0131n,<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Sevdi\u011finiz bir müzi\u011fi, ilahi ve ezgiyi bir süre gözleriniz kapal\u0131 dinlemeye çal\u0131\u015f\u0131n. Beyin otoriteleri taraf\u0131ndan sevdi\u011finiz müzi\u011fin zekâya 7 puan ekleyebildi\u011fi hat\u0131rlat\u0131l\u0131r. <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Günde akl\u0131n\u0131zdan 60 bin ile 80 bin aras\u0131 dü\u015fünce geçip durmaktad\u0131r. Bu dü\u015fünceler ne hakk\u0131ndaysa, hayat\u0131n\u0131z da ona göre \u015fekillenip anlam kazan\u0131r. Unutmay\u0131n, kafan\u0131zda en çok neyi dü\u015fünürseniz, hayat\u0131n\u0131zda da onu ço\u011falt\u0131rs\u0131n\u0131z. <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Bir konu hakk\u0131nda dü\u015fünürken, detaylar\u0131 atlamay\u0131n, çe\u015fitli ihtimalleri hesaba kat\u0131n. Dü\u015fünme yönteminiz ve fikir üretme yetene\u011finiz üzerinde yo\u011funla\u015fmak, beyin ve dü\u015fünce kapasitesini art\u0131r\u0131r. Ayr\u0131ca dua, zikir ve Kur’an okuma beyni ve kalbi cilalay\u0131p, kavray\u0131\u015f yetene\u011finizi parlat\u0131r.<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Bol ve temiz oksijen beyin için çok önemlidir. Beynimiz a\u011f\u0131rl\u0131k olarak vücudumuzun yüzde 2’sini olu\u015fturdu\u011fu halde, vücuda gelen oksijenin yüzde 25’ini tüketir. Oksijensiz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ölümü gerçekle\u015fen ilk organ\u0131m\u0131z beyindir. Odan\u0131z\u0131n penceresini açarak kendinize bol bol oksijen \u0131smarlay\u0131n. <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Farkl\u0131 dü\u015fünme tarzlar\u0131 beyninizi geli\u015ftirip parlat\u0131r. Çocuklara daha fazla vakit ay\u0131r\u0131n. Sizden farkl\u0131 dü\u015fünen insanlarla konu\u015fup olgun \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131n. <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Beynin en tehlikeli yan\u0131 “ters çaba” kural\u0131na göre çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlard\u0131r. Ba\u015f\u0131n\u0131za gelmesinden en çok korktu\u011funuz \u015feye odaklan\u0131rsan\u0131z, korktu\u011funuzu ba\u015f\u0131n\u0131za getirmesinden sak\u0131nmal\u0131d\u0131r. Buna ters çaba kural\u0131 denir. Beyin odaklan\u0131lan hedef olumsuz olsa bile, bunu gerçekle\u015ftirmek için çal\u0131\u015f\u0131r. Topluluk önünde konu\u015fma yaparken “acaba heyecanlan\u0131r m\u0131y\u0131m?” diye dü\u015fünürseniz, heyecanlan\u0131rs\u0131n\u0131z. Ahlaks\u0131z \u015feyler hayal kurarsan\u0131z o konuya programlan\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Beyni as\u0131l yoran monotonluk ve durgunluktur. Hayat\u0131n\u0131z\u0131 hay\u0131rl\u0131 ve yararl\u0131 yönde ne kadar renklendirirseniz, beyninizi de o kadar ne\u015felendirece\u011finizi unutmay\u0131n! <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Beyin k\u0131sa süreli ve ani haf\u0131za kayd\u0131nda be\u015f ile yedi aras\u0131ndaki bilgiyi i\u015fleyebildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni bir bilgi gelince, bu bilgilerden birini atmaktad\u0131r. Buna “sihirli say\u0131” kural\u0131 denir. Bu kural a\u015f\u0131l\u0131p a\u015f\u0131r\u0131 bilgi yüklenmesi durumunda beynimiz “servis d\u0131\u015f\u0131” kal\u0131r. Bu nedenle aceleci ve maymun hevesli de\u011fil, dikkatli, tedrici ve sürekli bir ö\u011frenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazanmal\u0131d\u0131r. Hayat\u0131n\u0131z\u0131n en büyük kararlar\u0131n\u0131 al\u0131rken “kafadan” de\u011fil, t\u0131pk\u0131 be\u015f haneli iki rakam grubunu çarparken yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi, bir kâ\u011f\u0131t üzerine yazarak ne yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hesaplay\u0131n. <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Sa\u011flam kafa sa\u011flam vücutta bulunacakt\u0131r. Fiziksel zindelik, zihinsel zindelik sa\u011flayacakt\u0131r. Uzun süre hareketsiz kalmak, zihni de durgunla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Spor yapmaya, fazla kilolar\u0131n\u0131zdan kurtulmaya çaba harcanmal\u0131d\u0131r. Yeterince su içmeye bak\u0131n. Çünkü, insan beyninin yüzde 78’i su ile kapl\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Ders çal\u0131\u015f\u0131rken ilk ö\u011frenilenler, son ö\u011frenilenler, s\u0131k tekrarlananlar ve ilginç bulunanlar en çok ak\u0131lda kalanlard\u0131r. Dersleri k\u0131sa aralar vererek çal\u0131\u015fmak ak\u0131ll\u0131ca bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. <\/span><\/p>\n

·<\/span><\/span> Bu hafta kafan\u0131z\u0131 nas\u0131l daha iyi çal\u0131\u015ft\u0131rabilece\u011finiz üzerine daha fazla yo\u011funla\u015f\u0131n. Unutmay\u0131n, beynimizi daha iyi çal\u0131\u015ft\u0131rmak için kullanaca\u011f\u0131m\u0131z organ yine beynimiz olacakt\u0131r! “Akl\u0131n\u0131z\u0131 “ba\u015f\u0131n\u0131za” toplay\u0131n ve kullan\u0131n! <\/span><\/p>\n

Bilgisayar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ça\u011fda\u015f ve yayg\u0131n bir hastal\u0131kt\u0131r! <\/span><\/strong><\/p>\n

Bilgisayar, son yüzy\u0131l\u0131n en büyük giri\u015fim, de\u011fi\u015fim, geli\u015fim süreçlerinin tümünü hareketleyen ve kendi içinde bar\u0131nd\u0131ran bir fonksiyon haline gelmi\u015ftir. Özellikle son zamanlarda toplumda insanlar\u0131n birbirinden korkmas\u0131, caddede gezmenin bile tehlikeli olmas\u0131 gibi sosyal nedenler bizi neredeyse eve hapsetmi\u015ftir. Art\u0131k internet üzerinde her türlü i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131 bizi bilgisayara adeta ba\u011f\u0131ml\u0131 konuma sürüklemi\u015ftir. Bunun yan\u0131nda çocuklar\u0131n ilgilerine hitap eden \u015fiddet ve h\u0131rs nitelikli oyunlar\u0131n da olmas\u0131 eri\u015fkinlerin oldu\u011fu kadar çocuklar\u0131 da kötü yönde etkilemektedir. Bu durum hem anne-babalar\u0131, hem de çocuklar\u0131 “bilgisayar mahkumu”<\/strong>na çevirmi\u015f, ileti\u015fim ve i\u015fbirli\u011fini köreltmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Peki bilgisayar\u0131n bize ne gibi psiko-sosyal etkileri olabilir?<\/span><\/strong><\/p>\n

Bir defa öncelikle sosyal hayat\u0131m\u0131z\u0131n azalmas\u0131 ve ileti\u015fimin kopmas\u0131 kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bilgisayar kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ço\u011funun; ailevi sorumluluklar\u0131na, hatta kendisiyle alakal\u0131 konulara ilgisi azalmaktad\u0131r. \u0130çine kapanan bu ki\u015filer, ASOSYAL denilen s\u0131n\u0131fa kat\u0131l\u0131p bu ki\u015filik sorununu fark\u0131nda olmadan ya\u015famaya ba\u015flamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bilgisayara ba\u011f\u0131ml\u0131 ki\u015finin özellikleri:<\/span><\/strong><\/p>\n

· <\/span><\/span>Giderek artan bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla bilgisayar kullan\u0131m\u0131na yönelme<\/span><\/p>\n

· <\/span><\/span>Bilgisayar kullanma da kendini kontrol edememe, yanl\u0131\u015f, yarars\u0131z, hatta ahlaks\u0131z sitelere girme<\/span><\/p>\n

· <\/span><\/span>Sorunlardan kaçmak için bilgisayar dü\u011fmesini kurtulu\u015f gibi görme,<\/span><\/p>\n

· <\/span><\/span>Bilgisayar kullan\u0131m\u0131 için aile veya çevreye yalan söyleme,<\/span><\/p>\n

· <\/span><\/span>Bilgisayar\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z kullan\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 i\u015f, e\u011fitim, geli\u015fim gibi alanlardan yoksun kalma, f\u0131rsatlar\u0131 bo\u015fa verme<\/span><\/p>\n

· <\/span><\/span>Bilgisayar olmad\u0131\u011f\u0131 zaman kendini gergin ve huzursuz hissetme<\/span><\/p>\n

· <\/span><\/span>Ki\u015fisel sorunlar, depresyon, d\u0131\u015flanma, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frama, kendini de\u011fersiz ve beceriksiz sanma gibi dü\u015fünce ve benlik alg\u0131lar\u0131 da ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa neden olmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Asosyal ve psikolojik sorunu olanlar, daha çok ba\u011flan\u0131rlar!<\/span><\/strong><\/p>\n

Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda; sosyal ileti\u015fimi az olan, kendini yeterince kan\u0131tlayamayan, duygu ve dü\u015füncelerini rahatl\u0131kla ortaya koyamayan ki\u015filerin internet veya bilgisayar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na daha meyilli olduklar\u0131 ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda baz\u0131 ki\u015filer bazen, gerçekte bulamad\u0131klar\u0131 ilgi, sevgi ve sayg\u0131y\u0131 sanalda arayarak kendilerini avutup benlik sayg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 korumaya çal\u0131\u015fmaktad\u0131r. Her ne kadar sanal ileti\u015fim insan\u0131 sosyalle\u015ftirip, ileti\u015fimi artt\u0131r\u0131r gibi görünse de gerçek hayattan uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131, insan\u0131 haz\u0131rc\u0131l\u0131\u011fa ve kolayc\u0131l\u0131\u011fa al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 nedeniyle, asosyal yapmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bilgisayar ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 hayal âleminde ya\u015farlar, hayattan koparlar!<\/span><\/strong><\/p>\n

Yine, internet ve bilgisayar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 incelendi\u011finde, ki\u015finin e\u011fer var olan kimlik olgusundan ve sosyal-ekonomik konumundan memnun de\u011filse, olan\u0131 de\u011fil de olmas\u0131 gerekeni (ideali) aramaya ve sanalda ya\u015famaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. “Çok güçlü bir sava\u015fç\u0131, çok zengin bir i\u015f adam\u0131, uzun boylu bir yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131, sayg\u0131n bir ilim adam\u0131” biri gibi rollere girerek idealindeki ki\u015fiye yak\u0131nla\u015farak kendini daha de\u011ferli ve önemli hissedip avunmaktad\u0131r. Bu durum onun hayal âleminde ya\u015famas\u0131 gibi bir \u015fey olup, bilgisayar ba\u015f\u0131na her oturdu\u011funda gerçek kimli\u011fini buldu\u011funu sanmas\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu ki\u015filerde sanr\u0131sal bozukluk veya ileride \u015fizofren veya paranoyak bozukluklar\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131 ise kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r… Özellikle internet kullananlar\u0131n ço\u011funlu\u011funun “sohbet odalar\u0131na” daha s\u0131k girdiklerini saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedeni asl\u0131nda ki\u015finin ko\u015fulsuz kabul aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Çünkü çevresi e\u011fer bireyi hep ele\u015ftirip, kendilerine göre görmek isterlerse birey gerçek çevreden kaç\u0131p, kendisini ko\u015fulsuz kabul eden, sanal çevreye kaymaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Peki neler yapmal\u0131y\u0131z?<\/span><\/strong><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>\u0130nternet ve oyun ortam\u0131n\u0131n gerçek de\u011fil sanal oldu\u011funu asla unutmamal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>Gerçek hayattaki ili\u015fkilerimizi ve ya\u015fam felsefemizi sorgulamal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>\u0130nternete olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n nedenlerini yukar\u0131daki görü\u015flere ba\u011fl\u0131 olarak cesaret ve samimiyetle ortaya koymal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>Çocuklar\u0131m\u0131z\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 oyunlar\u0131, girdikleri siteleri bilmeli ve onlara önleyici bilgiler vererek zarar görmelerine engel olmal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>Sanalda buldu\u011fumuz \u015feyin arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 mant\u0131ksal süreçler olarak tart\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>\u0130nternet kullan\u0131m süresini ihtiyaca göre ayarlamal\u0131y\u0131z. <\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>\u0130nternet ve oyuna yönelmemek için farkl\u0131 u\u011fra\u015flar bulmal\u0131y\u0131z. Kitap okumak, ilim ve ibadete vakit ay\u0131rmak, spor yapmak, ev i\u015fleriyle u\u011fra\u015fmak, arkada\u015fla beraber olmak, müzik dinlemek vs… gibi.<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>Çocu\u011funuzun bilgisayar kullan\u0131m süresini ve kalitesini kontrol etmeli, ihtiyac\u0131n\u0131n niteli\u011fini ve niceli\u011fini aç\u0131\u011fa ç\u0131karmal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>Çocu\u011funuza, sanal konularla ve olumsuzluklarla ilgili ön bilgileri aktarmal\u0131y\u0131z<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>Çocuklar\u0131n temel görevlerini bitirmeden bilgisayar ba\u015f\u0131na oturmalar\u0131na kesinlikle göz yummamal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n

·  <\/span><\/span><\/span>Çocuklar\u0131n günlük kullan\u0131m\u0131 en fazla 1 saat olmal\u0131d\u0131r. E\u011fer internet veya oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 var ise ilk i\u015f olarak onlara kullan\u0131m süresi ve günlük farkl\u0131 u\u011fra\u015flar listesi yapmal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Çocuklarda öz sayg\u0131 ve kendine güvenmek Çocuklar\u0131m\u0131z, ilk önce anne babas\u0131n\u0131n elinde \u015fekillenecek bir hamurdan farks\u0131zd\u0131r. Ebeveyni ve yak\u0131n çevresi, çocu\u011fun aynas\u0131 ve ayar\u0131d\u0131r. Bu çocuklara en ba\u015fta sevgi ve sayg\u0131 a\u015f\u0131lamak ise onlar\u0131 do\u011fru ve dengeli e\u011fitmenin ilk \u015fart\u0131d\u0131r. Çocu\u011fun sevgiyi ve öz güveni hissetme derecesi, gelecekteki ya\u015fam\u0131nda onu her alanda etkileyip olgunla\u015ft\u0131racakt\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":64,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[180],"tags":[],"class_list":["post-3441","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eylul-2015"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/64"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3441\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}