{"id":3484,"date":"2015-09-27T09:15:23","date_gmt":"2015-09-27T09:15:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2015\/09\/27\/resmi-dilimiz-turkceyi-dogru-ve-guzel-konusmak-2\/"},"modified":"2015-09-27T09:15:23","modified_gmt":"2015-09-27T09:15:23","slug":"resmi-dilimiz-turkceyi-dogru-ve-guzel-konusmak-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2015\/ekim-2015\/resmi-dilimiz-turkceyi-dogru-ve-guzel-konusmak\/","title":{"rendered":"RESM\u0130 D\u0130L\u0130M\u0130Z T\u00dcRK\u00c7EY\u0130 DO\u011eRU VE G\u00dcZEL KONU\u015eMAK"},"content":{"rendered":"\n

Dil; duygu ve dü\u015füncelerimizi, bilgi ve becerilerimizi, ümit ve hayallerimizi, plan ve projelerimizi, strateji ve hedeflerimizi, arzu ve isteklerimizi ba\u015fkalar\u0131na anlat\u0131p aktarman\u0131n ve ileti\u015fim kurman\u0131n en önemli ö\u011fesidir. “Yaz\u0131” bile, dilin sembollerle ifade edilen \u015feklidir. Konu\u015fma ve duygular\u0131m\u0131z\u0131 payla\u015fma arac\u0131 olan D\u0130L, Yüce Yarat\u0131c\u0131n\u0131n insanlara bah\u015fetti\u011fi en önemli fazilet ve meziyetlerin ba\u015f\u0131nda gelir. Konu\u015fulan dilleri insanlar kendileri tasarlay\u0131p meydana getirmi\u015f de\u011fildir. Farkl\u0131 kavimlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafi \u015fartlara uygun de\u011fi\u015fik renk ve biçimlerde yarat\u0131lmalar\u0131 gibi ayr\u0131 ayr\u0131 “D\u0130L”leri onlara ilham eden de yine Rabbimizdir ve bu Allah’\u0131n hikmet ve ibret ayetlerinden birisidir. (Bak: Rum 22. ayet) Evet, insanlara, dil icat etmekten ziyade, kendi dillerini geli\u015ftirmek, sistemle\u015ftirmek, devlet ve medeniyet dili haline getirmek f\u0131rsat\u0131 verilmi\u015ftir. <\/span><\/span><\/p>\n

“(Allah) \u0130nsan\u0131 halk etmi\u015f ve ona beyan\u0131 (ileti\u015fim kurmay\u0131 ve duygular\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131na anlatmay\u0131) ö\u011fretmi\u015ftir”. <\/strong><\/em>(Rahman Suresi 4. ayet)<\/span><\/span><\/p>\n

“Biz hiçbir Elçi’yi, kendi kavminin dilinden ba\u015fkas\u0131yla göndermedik ki, onlara (ilahi gerçekleri ve insani görevlerini) apaç\u0131k beyan edip (anlatabilsin)” <\/strong><\/em>(\u0130brahim Suresi: 4)<\/span> ayeti de, her ülkede gerekli ve geçerli olan resmi dili çok güzel ve düzgün konu\u015fmak lüzumuna i\u015faret etmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Asla unutulmas\u0131n ki, bir toplumu millet yapan ve birbirine ba\u011flay\u0131p güçlü, onurlu ve huzurlu k\u0131lan ö\u011felerin en önemli ilk ikisi; D\u0130N birli\u011fi ile D\u0130L birli\u011fidir. Dil insanl\u0131k tarihiyle birlikte meydana gelmi\u015f ve devam etmi\u015f tabii bir ihtiyac\u0131n eseri ve ö\u011fesidir.<\/strong><\/span> Bu nedenle, dillerin yozla\u015fmas\u0131, bozulmas\u0131 ve k\u0131s\u0131rla\u015fmas\u0131, toplumun kültür seviyesini dü\u015fürecek ve medeniyet sürecini körletecektir. Çünkü insanlar, ancak konu\u015fup yazabildikleri D\u0130L seviyesinde dü\u015fünce ve çözüm üretebilecektir. Ba\u015fkalar\u0131yla do\u011fru ve doyurucu ileti\u015fim kurabilmeleri de, yine ancak konu\u015fup yazabildikleri dilin zenginli\u011fi ve güzelli\u011fi sayesindedir. Dil sadece ileti\u015fimin de\u011fil, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 olumlu biçimde etkilemenin ve yönlendirmenin de en önemli arac\u0131 olma özelli\u011fine sahiptir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Türkçeyi güzel ve do\u011fru konu\u015fman\u0131n önemi:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Türkçemiz, ayn\u0131 zamanda binlerce y\u0131ll\u0131k inanç ve kültür de\u011ferlerimizin ve medeniyet birikimlerimizin “kod”lar\u0131n\u0131 ve \u015fifrelerini özünde ta\u015f\u0131yan kelime hazinemiz ve ortak zihnimizdir. Dil, bilgisayar gibi sadece bilgilerin yüklendi\u011fi bir depo de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yeni bilgilerin ve dü\u015füncelerin üretildi\u011fi, eski bilgilerin tazelenip güncel ihtiyaç ve amaçlara uygun sentezlendi\u011fi bir ifade ve ileti\u015fim sistemidir. Yani insan\u0131n kelime hazinesi ve Türkçeye hâkimiyeti, onun dü\u015fünce ve de\u011ferlendirme seviyesinin de göstergesidir. Ama bugün maalesef üniversite mezunlar\u0131 bile Atatürk’ün Nutkunu anlayamaz ve dedesinin hat\u0131ralar\u0131n\u0131 okuyamaz hale getirilmi\u015ftir. Gerekli ve yeterli bilgi üretmenin ve yeni beceriler ve ke\u015fifler geli\u015ftirmenin vazgeçilmez iki unsuru: zengin bir dil hazinesi ve ba\u011f\u0131ms\u0131z dü\u015fünme, zihnetme ve mant\u0131k yürütme yetene\u011fidir.<\/span><\/span><\/p>\n

Bunun için de:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

a) <\/strong>Anadilimizi geçmi\u015fte konu\u015fulan ve yaz\u0131lan \u015fekliyle (Osmanl\u0131ca kelimelerle) bugünkü Türkçemize yerle\u015fen yeni sözcüklerle birlikte ö\u011frenme gayreti gütmek<\/span><\/span><\/p>\n

b)<\/strong> Türkçe kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunan veya uzun zaman içinde Türkçele\u015fmi\u015f say\u0131lan kelime ve deyimler varken, yabanc\u0131 ve özellikle \u0130ngilizce sözcüklere asla tenezzül etmemek<\/span><\/span><\/p>\n

c) <\/strong>Türkçemizi, dil bilgisi kurallar\u0131na uygun ve düzgün konu\u015fmaya özen göstermek<\/span><\/span><\/p>\n

d) <\/strong>Ve özellikle, hem de ivedilik (öncelik)le, mahalli \u015fiveleri ve bölgesel lehçeleri kesinlikle terk etmek gerekir.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Çünkü:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

1) <\/strong>Mahalli \u015fiveler ve bölgesel lehçelerle, duygu ve dü\u015füncelerimizi ifade etme imkân\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 hale gelmekte, dolay\u0131s\u0131yla beynimiz k\u0131s\u0131r bir ileti\u015fime mahkûm edilmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

2)<\/strong> Türkçemizi mahalli \u015fivelerle konu\u015fmak, ortak ileti\u015fim arac\u0131m\u0131z ve Milli kayna\u015fma kayna\u011f\u0131m\u0131z olan dilimizi birbirimize yabanc\u0131la\u015ft\u0131rmakta ve maalesef Bat\u0131l\u0131 Do\u011fuluyla, Akdenizli Karadenizli ile anla\u015famaz duruma gelmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

3)<\/strong> Bölgesel \u015five ve lehçeler, d\u0131\u015f güçler taraf\u0131ndan bir ayr\u0131\u015fma vesilesi olarak te\u015fvik edilmektedir. Özellikle Do\u011fu ve Güneydo\u011fu bölgemizdeki Kürt kökenli karde\u015flerimiz Türkçeyi kendilerine özgü bir \u015fiveyle konu\u015farak, bu lehçeyi PKK’n\u0131n ve sivil uzant\u0131lar\u0131n\u0131n bir parolas\u0131 ve birbirini tan\u0131ma vas\u0131tas\u0131 gibi kullanma e\u011filimindedir.<\/span><\/span><\/p>\n

4) <\/strong>Filmlerde, dizilerde, tiyatro sahnelerinde, hatta kitap ve gazete dilinde, “Do\u011fu \u015fivesi, Karadeniz \u015fivesi, Ege \u015fivesi, Trakya \u015fivesi, \u0130ç Anadolu \u015fivesi, Elaz\u0131\u011f-Erzurum lehçesi” sürekli ve sistemli \u015fekilde gündeme getirilmek suretiyle, hatta daha da ileri giderek “Kürtçenin, Laz dilinin, Çerkezcenin” resmi e\u011fitim dili olmas\u0131 talepleriyle ve “masumane bir insan hakk\u0131” görüntüsüyle, Milli birlik ve dirli\u011fimiz dinamitlenmek istenmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

5) <\/strong><\/span>Bu tehlikeyi frenleyip önlemek üzere:<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

a) <\/strong><\/span>Aile fertleri olarak:<\/strong><\/span> kendi aram\u0131zda Türkçeyi \u0130stanbul \u015fivesiyle ve do\u011fru \u015fekilde konu\u015fma ve mahalli \u015fiveleri b\u0131rakmaya özel bir dikkat gösterilmelidir. Çocuklar\u0131n\u0131za b\u0131rak\u0131lacak en güzel miras onlara dilimizi güzelce ö\u011fretmektir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

b) <\/strong><\/span>Resmi ve özel e\u011fitim birimleri olarak:<\/strong><\/span> ö\u011fretmenler ve okul yöneticileri ilk, orta ve lise seviyesindeki ö\u011frencilerimizin, Türkçeyi kesinlikle \u0130stanbul \u015fivesiyle konu\u015fmalar\u0131 ve yerel lehçeleri mutlaka b\u0131rakmalar\u0131 konusunda rehberlik etmeli ve bu maksatla çok özel kampanyalar yürütmelidir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

c) <\/strong><\/span>Özel ve resmi radyo ve TV’ler olarak: <\/strong><\/span>yerel ve bozuk \u015fivelerle sunum yapma, tart\u0131\u015fma açma, f\u0131kra ve güldürü sanat\u0131nda kullanma giri\u015fimlerini, çok gerekli olmad\u0131kça yer vermemeli, güzel ve etkili Türkçe konu\u015fmay\u0131 özendirmelidir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

d) <\/strong><\/span>Devlet ve hükümet yetkilileri olarak:<\/strong><\/span> Kürtçe gibi, isteyenlerin anadilini rahatl\u0131kla ö\u011frenme, geli\u015ftirme, yerel TV ve radyolarda kullanabilme imkânlar\u0131 sa\u011flamak ve bu temel insan hakk\u0131na sayg\u0131 duyulmak yan\u0131nda, Türkçeyi \u0130stanbul \u015fivesiyle ve yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle ö\u011fretmek ve bunu yayg\u0131n hale getirmek üzere, kaba ve bozuk mahalli lehçelerin tedricen terk edilmesi konusunda, etkin projeler üretmeli ve bunu Milli bir devlet politikas\u0131 haline getirmelidir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Resmi ve ortak dilin, en güzel \u015fiveyle ve en etkin biçimde kullan\u0131lmas\u0131, Kur’an’\u0131n da emridir.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Rabbimiz, Nisa suresi 63. ayetinde:<\/span><\/span><\/p>\n

“(Ey Elçim)… Sen onlara vaaz ve nasihatle ö\u011füt ver ve onlar\u0131n içlerini (nefislerini ve gönüllerini) etkileyecek “beli\u011f” (aç\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve vicdanlarda iz b\u0131rak\u0131r) \u015fekilde düzgün ve güzel söz söyle”<\/strong><\/em><\/span> ayeti ortak dilimizi en do\u011fru \u015fekilde kullanmay\u0131 emretmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Büyük \u0130slam halifesi Hz. Ömer’in bu ayete dayanarak Arapçay\u0131 bozuk \u015fivelerle konu\u015fanlar\u0131 ve ortak ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 yozla\u015ft\u0131rma çabalar\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131, uymayanlar\u0131 cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve bu amaçla özel bir kampanya ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 rivayet edilmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

“(Hz. Musa) Dedi ki: Rabbim, gö\u011fsümü aç (gönlümü ferahland\u0131r ve ilmimi artt\u0131r)”<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

“(Zalim yöneticilere ve gafil halk kesimlerine kar\u015f\u0131 iman ve ahlak esaslar\u0131n\u0131 tebli\u011f etme sorumlulu\u011fumda) i\u015fimi kolayla\u015ft\u0131r”<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

“Dilimden dü\u011fümü çöz (güzel ve etkili konu\u015fma becerisi kazand\u0131r)”<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

“Ki (insanlar) söyleyeceklerimi (kolayl\u0131kla) kavras\u0131n (ve ileti\u015fimde bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fanmas\u0131n)” <\/strong><\/em>(Taha Suresi: 25-26-27-28)<\/span> ayetleri de gayet aç\u0131k ve nettir.<\/span><\/span><\/p>\n

Do\u011fru kullan\u0131lan ortak ve resmi dil; yüksek edebiyat ve medeniyetin kilidi yerindedir<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Dil, dü\u015füncenin, fikir ve zikir ikliminin ana rahmi gibidir. Hikmet ve hakikat rehberi yüksek dü\u015fünceler, örnek ve orijinal projeler, ancak, do\u011fru, zengin ve doyurucu bir anadil ikliminde ve zemininde çiçek açabilir. Biz, e\u011fer bilimi ve dü\u015fünce sistemini TÜRKÇE üretip, TÜRKÇE ifade edemiyorsak, biz o bilgi ve becerinin gerçek sahipleri de\u011filiz demektir. Bir insan\u0131n yabanc\u0131 ve yayg\u0131n \u0130ngilizce gibi dilleri ö\u011frenmesi, elbette onun ufuklar\u0131n\u0131 ve dünyaya ula\u015fma imkânlar\u0131n\u0131 geni\u015fletecektir. Ve hele Yüce Dinimizin temel kayna\u011f\u0131 olan Kur’an lisan\u0131n\u0131n (Arapçay\u0131) bilmek, insan\u0131n olgun dü\u015fünme ve de\u011ferlendirme yetene\u011fini oldukça derinle\u015ftirecektir. Ancak bir ba\u015fka dili do\u011fru anlaman\u0131n ilk \u015fart\u0131, kendi anadilini düzgün ve özgün ö\u011frenmektir.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Dil sistemi ve özellikle Türkçemiz; “kar\u015f\u0131t”l\u0131k (z\u0131tl\u0131k) ilkesi üzerine \u015fekillenir. Ünlüler ünsüzlerle, e\u015f anlaml\u0131 kelimeler z\u0131t anlaml\u0131 sözcüklerle bir kar\u015f\u0131tl\u0131k (z\u0131tl\u0131k) düzeni içinde konu\u015fma ve anla\u015fma dili haline gelir. Bunlar\u0131n en önemli gere\u011fi ise, “sözcükleri seçme ve s\u0131raya dizme” eksenidir. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Bir dili kullan\u0131rken sözcükleri, dil bilgisinden bildi\u011fimiz bir düzende “özne, tümleç, nesne, yüklem” düzeninde s\u0131ralamak gerekir. Buna “s\u0131ralama ekseni” ad\u0131 verilir. S\u0131ralama ekseninde sözcüklere, cümle içindeki görevlerine göre yeni bir anlam yüklenir. “Ahmet kediyi yakalad\u0131.” cümlesinde Ahmet eylemi yapan öznedir, “kedi” ise bu eylemden etkilenen varl\u0131k yerindedir. “Kedi fareyi yakalad\u0131.” cümlesinde eylemi yapan kedidir. Bu, \u015fu anlama gelmektedir: Sözcü\u011fün cümle içindeki konumu, ona yeni bir anlam kazand\u0131r\u0131verir. Buna, sözcü\u011fün dil bilgisi anlam\u0131 denir. S\u0131ralama ekseninde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler, çok ciddi anlam de\u011fi\u015fmelerine yol açabilir. Türkçe, söz dizimi aç\u0131s\u0131ndan kurall\u0131 bir dil oldu\u011fundan onu do\u011fru kullanman\u0131n temel \u015fartlar\u0131ndan birisi, s\u0131ralama eksenine dikkat etmektir.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

S\u0131ralama ekseninde yer alan sözcükler bulunduklar\u0131 konuma ba\u011fl\u0131 olarak dil bilgisel (gramatikal) bir anlam kazand\u0131klar\u0131 gibi, önünde veya ard\u0131nda bulunan sözcüklere göre ve birbirlerine ba\u011flan\u0131\u015f biçimlerine göre yeni anlamlar kazanabilir. Bu anlama, kelimenin söz dizimi anlam\u0131 denir. “Göz” sözcü\u011fü bir cümle içinde kendisinden sonra gelen sözcü\u011fe göre yeni anlamlar içerir: “Göz al\u0131c\u0131, göz hekimi, göz hakk\u0131, göz hapsi, göz karar\u0131, göz koymak, göz önü, gözya\u015f\u0131, göz yummak, gözden dü\u015fmek, göze gelmek, gözden kaçmak, gözden kaybolmak, göze girmek, gözü tok” gibi kullan\u0131mlarda “göz” sözcü\u011füne çok farkl\u0131 anlamlar yüklenmi\u015ftir.<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

S\u0131ralama ekseninden ba\u015fka, dilde bir de seçme ekseni önemlidir. Seçme ekseni; s\u0131ralama ekseninde yer alan sözcüklerin yerini alabilecek sözcüklerin olu\u015fturdu\u011fu listedir. Bir cümlenin öznesinin “Mehmet” oldu\u011funu dü\u015fünelim. Bu cümlede “Mehmet” yerine “o, arkada\u015f\u0131m, karde\u015fim, bizim yaramaz” sözcüklerini kullanabiliriz. Dilimiz bize, cümlede bulunan bir sözcü\u011fün yerini alabilecek ba\u015fka sözcük listesi sunacak kadar zengindir. Bu listeye seçme ekseni ad\u0131 verilmektedir. Dili do\u011fru kullananlar bu listeden en uygun sözcü\u011fü seçenlerdir. Bu sözcü\u011fü seçerken cümleye en uygun olan\u0131n\u0131 bulmam\u0131z önemlidir. Bu sözcü\u011fün seçiminde; kiminle, nerede ve hangi düzeyde konu\u015ftu\u011fumuzun veya yaz\u0131da kime ve hangi \u015fartlarda yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n da göz önünde bulundurulmas\u0131 gerekir. Bu konu do\u011fru anlat\u0131m\u0131n temelini olu\u015fturan önemli bir dil ilkesidir.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Dikkat edilecek olursa seçme ekseninde yer alan sözcükler iki z\u0131t özelli\u011fi kendilerinde toplayabilir. Onlar bir bak\u0131ma e\u015f anlaml\u0131 sözcüklerdir. Özne olarak bir cümlede “Ahmet” sözcü\u011fünü kullanabilece\u011fimiz gibi “o” zamirini de kullanabiliriz. Bu durumda “Ahmet” ve “o” ayn\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 dile getirir ve e\u015f anlaml\u0131 sözcüklerdir. Di\u011fer yönden Ahmet’ten “Ahmet” veya “o” diye söz etmemiz aras\u0131nda ince bir anlam fark\u0131 da sezilir. “Ahmet” sözcü\u011fü ile “o” sözcü\u011fü bir “kar\u015f\u0131tl\u0131k” hâli içindedir. Do\u011fru ve doyurucu anlat\u0131m, en uygun sözcü\u011fü seçebilmektir.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Etkili ve verimli ileti\u015fim prensipleri:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Önce dinlemeyi bilin:<\/strong><\/span> Birço\u011fumuz, ne söyleyece\u011fimizi dü\u015fünmekten, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n söylediklerini do\u011fru dürüst dinlemeyiz. Oysa siz onlar\u0131 dikkatle dinlerseniz, onlar da sizi, ilgiyle dinleyecek ve sayg\u0131 gösterecektir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ilgilendiren konulardan söz edin:<\/strong><\/span> Kar\u015f\u0131n\u0131zdakine yetenekli oldu\u011fu konuda konu\u015fma imkân\u0131 verirseniz, s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir sessizli\u011fi önlersiniz ve ço\u011funlukla kar\u015f\u0131n\u0131zdaki, anlatt\u0131klar\u0131na o denli dalar ki, iki insan\u0131n konu\u015fmas\u0131na en çok engel olabilecek olan s\u0131k\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 kayboluverir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

S\u0131k\u0131c\u0131 ayr\u0131nt\u0131lara girmeyin:<\/strong><\/span> Konu\u015furken, en küçük ve gereksiz detaylara dalarsan\u0131z, siz ana konuya gelinceye kadar kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fi s\u0131k\u0131l\u0131p ilgisi da\u011f\u0131labilir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kesin ifadelerle konu\u015fmaya gayret gösterin:<\/strong><\/span> Konu\u015fmaya, ba\u015flamadan durup, önce akl\u0131n\u0131zda kelimeleri seçin. Bir konudan ötekine geçmeyin. Konu\u015furken, konu\u015ftu\u011funuz ki\u015finin yüzüne bak\u0131n, m\u0131r\u0131ldan\u0131r ve m\u0131zm\u0131zlan\u0131r gibi konu\u015fmay\u0131 terk edin.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Etkili ve dikkat çekici sorular yönelttin: <\/strong><\/span>Bir sorunun ak\u0131ll\u0131ca sorulmas\u0131yla, kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015finin “aç\u0131lmas\u0131n\u0131” sa\u011flars\u0131n\u0131z. “\u0130\u015fler nas\u0131l?” ya da “ne haber?” gibi sorular gereksizdir. Fakat, “i\u015fe nas\u0131l ba\u015flad\u0131n\u0131z?” veya “sizce nas\u0131l” gibi sorular kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fiyi konu\u015fturacak ve sizin de gerekenden fazla konu\u015fman\u0131z\u0131 önleyecektir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Öfkelendirmeden itiraz etmeyi ö\u011frenin:<\/strong><\/span> Ço\u011fu kez, ne konu\u015ftu\u011funuz de\u011fil de, nas\u0131l konu\u015ftu\u011funuz önemlidir. Dostça bir tart\u0131\u015fma konu\u015fmay\u0131 zenginle\u015ftirir, fakat sertçe sarf edilen bir söz, iki taraf\u0131n da h\u0131rsa kap\u0131l\u0131p, birbirlerinden uzakla\u015fmalar\u0131na yol açabilir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kimsenin sözünü kesmeyin:<\/strong><\/span> Biri konu\u015furken konu\u015fmaya girmeniz gerekirse, konu\u015fmay\u0131 keserken yumu\u015fak ve gönül al\u0131c\u0131 bir cümle kullanman\u0131z gerekir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ho\u015fgörülü ve anlay\u0131\u015fl\u0131 hareket edin:<\/strong><\/span> Ço\u011fu kez bizi sinirlendiren ve rahats\u0131z eden ki\u015filerle konu\u015fmak zorunda kalabiliriz. Böyle durumlarda konu\u015fulan konu ile ilgilenmeye ve sayg\u0131 göstermeye gayret edin.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Konu\u015furken dinleyenlere övgü ve iltifattan çekinmeyin: <\/strong><\/span>Birini hakl\u0131 olarak övmek onun ilgisini kazanmak demektir. \u0130nsanlara iltifat etmeyi ö\u011frendi\u011finiz an, sohbetiniz de daha zenginle\u015fir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kendinizi birçok konuda geli\u015ftirin:<\/strong><\/span> Bol bol kitap okuyun, Kur’an Meali üzerinde kafa yorun, u\u011fra\u015f alanlar\u0131 (spor, müzik vb.) bulun, ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olun. Böylece sohbetleriniz zenginle\u015fir, unutmay\u0131n\u0131z, güzel sat\u0131c\u0131 ve pazarlay\u0131c\u0131 olmak önemlidir, ancak sermayeniz ve satacak \u015feyiniz k\u0131s\u0131tl\u0131ysa, güzel pazarlamac\u0131l\u0131k yetersizdir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bu konuda de\u011ferli Hocam\u0131z Muhsin Bozkurt “Türkçe Dil Bayra\u011f\u0131m\u0131z” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda önemli tespitlerde bulunmaktad\u0131r:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

“<\/span>Avrupa Parlamentosu ve AB ülkeleri Türkiye’de Kürtlerin, kendi dillerinde konu\u015fmalar\u0131na, e\u011fitim yapmalar\u0131na ve kültürlerini ya\u015famalar\u0131na izin verilmedi\u011fini söylüyorlar. Kürt sorunu diye adland\u0131r\u0131lan sorunun çözümlenebilmesi için etnik hak olarak Kürtçenin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyorlar. Kürtçeyi Anadolu’nun Güneydo\u011fusunda ve Do\u011fusunda ya\u015fayanlar\u0131n kimli\u011finin temel unsuru say\u0131yorlar.”[1]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

Hâlbuki Türkiye – Irak – \u0130ran üçgeninde yerle\u015fik bulunan çe\u015fitli etnik topluluklar\u0131n (Zaza, Goran, Lur, Kelhur, Beluci, Asurî, Dürzî, Feyli, Hawramani, Bahtiyari, vb.) bunlar\u0131n hepsinin ‘Kürt’ ad\u0131yla adland\u0131r\u0131lmalar\u0131 ne kadar yanl\u0131\u015f, kas\u0131tl\u0131 ve k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 ise, bu topluluklar\u0131n, birbirlerinden çok farkl\u0131 olan lehçe ve dillerine, genel bir ifade ile ‘Kürtçe’ denilmesi de o derece yanl\u0131\u015f ve hatal\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

“<\/span>1597 tarihinde, Bitlis Sanca\u011f\u0131 Beyi \u015eeref Han taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u015eerefname’de, ‘Kürt’ diye nitelendirilen topluluklar, konu\u015ftuklar\u0131 dillere göre; Kurmanci, Lor, Kelhur, Goran”[2]<\/span><\/span> \u015feklinde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

“<\/span>Tasnifi yap\u0131lan dillerin her biri de kendi içerisinde çe\u015fitli konu\u015fma gruplar\u0131na (lehçe, \u015five, a\u011f\u0131z) ayr\u0131lmaktad\u0131r.”[3]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

“<\/span>Rojgi”<\/span><\/strong><\/span> denilen Bitlis Kürtlerinin kendi aralar\u0131nda kulland\u0131klar\u0131 sözler vard\u0131r ki bunlar\u0131 di\u011fer yerlerdeki Kürtler anlayamamaktad\u0131r.[4]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

XVI. asr\u0131n me\u015fhur seyyah\u0131 Evliya Çelebi, bölgeye ait izlenimlerini \u015föyle aktar\u0131r<\/span>: “Burada çe\u015fitli (16 farkl\u0131) diller konu\u015fulmakta olup bunlar: Zaza, Lulu, Hakkâri, Avniki, Mahmudi, \u015eirvani, Cezrevi, Pesani, Sencari, Hariri, Erdelani, Sorani, Halifi, Cenvani, \u0130madi ve Roziki lisanlar\u0131d\u0131r.”<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Diyarbak\u0131rl\u0131 sosyolog Ziya Gökalp de, 20. yüzy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda bu konuyu irdelerken; Kurmanci, Zaza, Soran, Goran, Lur, Bahtiyari, Kelhur, Feyli, Lek gibi dil \/ (ve) lehçeleri sayd\u0131ktan sonra, \u015fu de\u011ferlendirmeyi yapmaktad\u0131r: <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

‘<\/span>Kürtçenin birbirinin mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan kat’iyyen anla\u015f\u0131lmayan dört muhtelif lisana (Kurmanc, Zaza, Soran, Lur) âlem oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bu dört lisan\u0131n sahipleri birbirinin dillerini anlamazlar. Dolay\u0131s\u0131yla aradaki farklar lehçe farklar\u0131 de\u011fil, lisan farklar\u0131d\u0131r. Bu dört dilin her biri, lisaniyat itibariyle müstakil bir lisand\u0131r. Her biri müteaddit (çe\u015fitli) lehçelerden de mürekkeptir.’[5]<\/span><\/strong><\/em><\/span><\/span><\/strong><\/em><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

Irak Kürtlerinden Prof. Tevfik Vehbi’nin tasnifi ise; 1. Zaza, 2. Goran (Hawrami, Zengene, Kakeyi, Bajelan), 3. Lurhi (Mamesani, Kelhori, Feyli, Laki, Baxtiyari), 4. Kurmanci (Bahdinan, Hekari, Asthi, Bohtan, Beyazidi), 5. Sorani (Seneyi, Suleymani, Mukri) (Tori, Ferheng, Kurdi – T\u0131rki, \u0130stanbul – 1992, s: 6,7.) \u015feklinde olmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Türkiye Kürdistan Demokrat Partisi eski Genel Sekreteri Dr. \u015e\u0131van da; Kurmanci, Sorani, Zazaki, Gorani, Hevramani lehçelerini sayd\u0131ktan sonra, ‘Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, büyük a\u015firetlerin ve vadilerin de kendilerine özgü birtak\u0131m \u015fiveleri vard\u0131r ve birbirini anlamakta zorlan\u0131r.’[6]<\/span><\/span> tespitinde bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

“Nitekim yine bir Kürt orijinli olan Mesud Fani’nin; ‘Kürtçe bir göçebe dili s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015famam\u0131\u015ft\u0131r, bunun yan\u0131 s\u0131ra da, biri di\u011ferinden farkl\u0131 birçok lehçeden olu\u015fmaktad\u0131r’ (Messoud Fany, La Nation Kurde et son Evolution Sociale, Paris 1933, s:85, 86; Türkçe Bas\u0131m: Mesud Fani (Bilgili), Kürtler ve Sosyal Geli\u015fimleri, Ankara 1993, s: 44)’ \u015feklindeki sözlerinin üzerinde de durulmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Öte yandan; baz\u0131 Kürtçü ideologlar\u0131n politik ç\u0131karlar gere\u011fi ‘Kürtçeye dâhil ettikleri (Zazaca, Goranice, Lurca, vs. gibi) baz\u0131 dilleri, Bat\u0131l\u0131 ve insafl\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan V. Minorski, David N. Mackenzie, Joyce Blau, Karl Hadank, Oskar Mann, Meyer Benedictsen, Peter Alford Andrews vb. gibi tan\u0131nm\u0131\u015f bilim adamlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, baz\u0131 Kürt yazarlar\u0131 bile Kürtçenin d\u0131\u015f\u0131nda tutmu\u015flard\u0131r.<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Örne\u011fin; \u015eeref Han, Kamuran Ali bedirxan, Ci\u011ferxwin vb. gibi baz\u0131 Kürt tarihçi ve dilcileri, Zaza dilini Kürtçeden ay\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Ayr\u0131ca, Zaza orijinli yazar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar da, Zazaca’n\u0131n Kürtçeden ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir dil oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015flard\u0131r.<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Mesud Fani’nin deyi\u015fiyle; ‘bir göçebe dili ve a\u015firet sevgisi s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015famam\u0131\u015f olan Kürtçenin, onlarca lehçe, yüzlerce \u015five ve a\u011f\u0131z farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yans\u0131tan özelli\u011fi, onun ‘e\u011fitim dili’ olmas\u0131na imkân tan\u0131mamaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kürt dili için hangi lehçenin temel al\u0131naca\u011f\u0131 konusu da öteden beri Kürt yazarlar\u0131 aras\u0131nda tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Örne\u011fin, Irakl\u0131 Kürtler Soranice üzerinde duruyor. Celadet Bedirxan, kendi dili olan Kurmanci’nin Botan \u015fivesini öneriyor. Kürt tarihçi M. Emin Zeki ise Mukri lehçesinde \u0131srar ediyor. Ve \u015fu gerekçeyi sunuyor: ‘Etnografik, filolojik, co\u011frafik durumlar, tarihi belgeler, rivayetler, toplumsal kan\u0131tlar gösteriyor ki, Sabalah bölgesindeki Mukri Kürtleri’nin lehçelerini Kürt dili için temel olarak almam\u0131z gerekiyor.[7]<\/span><\/strong><\/span> Ba\u015fka Kürt yazarlar\u0131 da daha ba\u015fka lehçeleri öne ç\u0131karmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Bir ‘kabile dili’ özelli\u011fine sahip bulunan ve ad\u0131na ‘Kürtçe’ denilen ‘Kurmanci’yi öne ç\u0131kararak, bunu yaz\u0131 dili haline getirme gayreti içerisinde bulunan çevrelerin yazd\u0131klar\u0131n\u0131 halk okuyamamakta ve anlayamamaktad\u0131r. Çünkü en geli\u015fmi\u015f lehçe olarak kabul edilen Kurmanci bile yaz\u0131 diline uyarlanamamaktad\u0131r. Kurmanci’de kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmayan kelimeler, ba\u015fka dil ve lehçelerden al\u0131narak dildeki yetersizlik giderilmeye çal\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

‘Kürtçe’ ad\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirilmek istenen Kurmanci, Sorani, Gorani, Luri, Zazaki vb. gibi kabile dillerinin e\u011fitim – ö\u011fretim dili olamayaca\u011f\u0131 gerçe\u011fini, insafl\u0131 Kürt orijinli yazar, e\u011fitimci ve politikac\u0131lar da hat\u0131rlatmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Bölgenin co\u011frafi \u015fartlar\u0131, konu\u015fma çe\u015fitlerini birbirlerinden büyük farkl\u0131l\u0131klar gösteren bir biçimde kesin s\u0131n\u0131rlarla ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Öyle ki, baz\u0131 yörelerde, bir köyde konu\u015fulan diyalekt (lehçe) ile kom\u015fu köyde konu\u015fulan diyalekt aras\u0131nda bile anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. Her bir konu\u015fma çe\u015fidi, fonetik ve morfolojik bak\u0131mdan ancak kendi içlerinde ortak noktalar ihtiva eden diyalektler gruplard\u0131r. Her bir diyalektin, bir bölgede veya kom\u015fu bölgelerde çok dar bir alanda kendi içinde anla\u015f\u0131labilirli\u011fi gerçe\u011fi hesaba kat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bunun da ötesinde as\u0131l sorun, Kurmanci’nin di\u011fer dil veya lehçelerinin (Zazaki, Gorani, Luri, Sorani, Bahtiyari, Feyli, Leki, Kelhuri, Mukri, \u015eexb\u0131z\u0131ni, vb.) halk\u0131n hepsine dayat\u0131lmas\u0131nda ya\u015fanmakta, bölgedeki di\u011fer dilleri \/ lehçeleri konu\u015fanlar, Kurmanci konu\u015fup yazmaya zorlanmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

(Oysa) gerçek dil, kullan\u0131ma haz\u0131r geni\u015f bir kelime hazinesi olan yaz\u0131l\u0131 – e\u011fitim lisan\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kelime hazinesi ço\u011funlukla ba\u015fka dillerden çal\u0131nt\u0131ysa, cümle te\u015fkili ve ifade \u015fekli ba\u015fka bir dilden al\u0131nm\u0131\u015fsa, morfoloji sisteminde denge yoksa, kendine ait ve dilin özelliklerini koruyan bir alfabesi bulunmuyorsa, edebiyat ve e\u011fitim düzeyine ula\u015fmam\u0131\u015fsa, konu\u015fuldu\u011fu yöreye göre de\u011fi\u015fiklikler arz ediyor ve o belirli yörede s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yorsa, bu durumlar ilkel anla\u015fma dillerinin tan\u0131m\u0131d\u0131r. Bu ileti\u015fim \u015fekilleri, sadece vernaküler olup, e\u011fitim ve kültür dili olamazlar.”[8]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

“<\/span>\u0130stanbul’da kurulan Kürt Terakki ve Teavün Cemiyeti (1908) ve Kürdistan Teali Cemiyeti (1918) ile Lübnan’da te\u015fkil edilen Hoybun Cemiyeti’nin (1927) kurucular\u0131 aras\u0131nda yer alan Diyarbak\u0131r \/ Erganili Dr. Mehmet \u015eükrü Sekban, 1933’te yay\u0131nlanan kitab\u0131nda; Irak’ta, Kürtçe konu\u015fulan Süleymaniye ve di\u011fer baz\u0131 kentlerde, Kürtçe e\u011fitim yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen hiçbir olumlu neticenin al\u0131namad\u0131\u011f\u0131n\u0131, çünkü Kürtçenin en temel ihtiyaçlara bile kâfi gelmeyen bir dil özelli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bununla kültürde ilerleme sa\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 bizzat aç\u0131klamak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.”[9]<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

“Fransa \/ Strasbourg Üniversitesi’nde dilbilimi profesörü olan Japon as\u0131ll\u0131 Goichi Kojima, 1970 – 1986 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Türkiye’ye hemen her y\u0131l yapm\u0131\u015f oldu\u011fu seyahat ve incelemelerden edindi\u011fi izlenimlerini anlatt\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131nda:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

‘<\/span>Kürtçenin bir dil de\u011fil, ancak bir diyalektler toplulu\u011fu say\u0131labilece\u011fini, Kurmançça ve Zazacan\u0131n gramatik özellikleri ve kökeni itibariyle büyük farkl\u0131l\u0131klar gösterdi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla bölge insan\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n birbiriyle anla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilecek ortak ileti\u015fim yaratma özelli\u011finden yoksun oldu\u011fu gerçe\u011fini, Türkiye’de üç grup Zazaca, be\u015f grup Kurmançça konu\u015fulageldi\u011fini, bunlar\u0131n birbirlerini anlamakta güçlük çektiklerini, asl\u0131nda Do\u011fu ve Güneydo\u011fu Anadolu’da her 40 – 50 km’de yeni bir ‘Kürtçe’ye rastlan\u0131verdi\u011fini, tüm bu dillerin yaz\u0131l\u0131 \u015fekli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, edebiyat ve kültür dili düzeyine de gelemediklerini, bu nedenle e\u011fitimde, ‘Kürtçe’lerden birini seçip öteki gruplara dayatman\u0131n ne pratik ne de insan haklar\u0131na uygun bir i\u015f olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015flard\u0131r.”[10]<\/span><\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Paris’teki Kürdoloji Enstitüsü’nün Zazaca yaz\u0131l\u0131 metinleriyle Kirmançi’nin gerçekten tek yaz\u0131l\u0131 türü olan Süleymaniye Kirmançisi’yle yaz\u0131lm\u0131\u015f metinleri Anadolu’da kime okunduysa anlamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

“<\/span>Sorun, Kojima’n\u0131n i\u015faret etti\u011fi gibi, Kirmançi diyalektlerinin neredeyse say\u0131s\u0131z parçaya bölünmü\u015f olmas\u0131 ve temel kelime haznesinin yetersiz bulunmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, dilbilim aç\u0131s\u0131ndan yaratt\u0131\u011f\u0131 ola\u011fanüstü güçlüklerden kaynaklanmaktad\u0131r.”[11]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

“<\/span>1996 Mart ay\u0131nda Ba\u015fbakan Mesut Y\u0131lmaz’\u0131n I\u011fd\u0131r’da yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmadaki aç\u0131l\u0131m\u0131ndan sonra, Kojima’y\u0131 Türkiye’ye, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’na davet ettim ve kendisine be\u015f Kirmançi alt grubu için ortaokullarda haftada birkaç saat okutulacak seçimlik ders kitaplar\u0131 haz\u0131rlay\u0131p haz\u0131rlayamayaca\u011f\u0131n\u0131 sordum. Gülerek buna imkân olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zira her alt grubun alt\u0131nda da çok say\u0131da birbiriyle anla\u015famayan diyalektler bulundu\u011funu hat\u0131rlatm\u0131\u015flard\u0131r.”[12]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

“<\/span>Bütün bu aç\u0131klamalar çerçevesinde söylenebilecek husus \u015fudur: Her \u015feyden önce, onlarca dil \/ lehçe \/ diyalekt ile yüzlerce \u015five ve a\u011f\u0131z\u0131 ‘Kürtçe’ ad\u0131 alt\u0131nda toplamak, bilimsel gerçeklere ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bununla birlikte, Kürt politik çevrelerince öne ç\u0131kar\u0131lmak istenen ‘Kurmanci’ dilinin, e\u011fitim-ö\u011fretim için yetersizli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, di\u011fer dil \/ lehçe \/ diyalekt ve \u015fiveleri konu\u015fanlar\u0131n da bu dilden (Kurmanci) e\u011fitime tabi tutulmak istenmesi, e\u011fitim dili yaratmak ad\u0131na yap\u0131lan bir zorlamadan ibarettir ve ayn\u0131 zamanda bölgede di\u011fer dil ve lehçeleri ‘konu\u015fan’ geni\u015f kitleleri de yok sayan anti-demokratik bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.”[13]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

Nakletti\u011fimiz bu bilgiler do\u011frultusunda, önceki y\u0131llarda Genelkurmay’\u0131n aç\u0131klamas\u0131 oldukça isabetli ve anlaml\u0131d\u0131r:<\/span><\/span><\/p>\n

“Kürt diliyle e\u011fitim yap\u0131lmas\u0131 ve TV yay\u0131nlar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 pratikte mümkün de\u011fildir. Bu zorluk be\u015f lehçe ve çok miktarda a\u011f\u0131z farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ileri gelmektedir. Ayr\u0131ca Türkiye’de Türk kimli\u011fiyle bütünle\u015fmi\u015f birçok de\u011fi\u015fik köken aleyhine Kürt kökenli vatanda\u015flara ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nmas\u0131 Anayasa’n\u0131n e\u015fitlik ilkesiyle ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 gibi, e\u011fitim birli\u011fi yasas\u0131na da uygun dü\u015fmemektedir.”<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Genelkurmay’\u0131n aç\u0131klamas\u0131nda, Bat\u0131l\u0131 ülkelere de \u015fu uyar\u0131lar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/span><\/span><\/p>\n

“…<\/span>Türkiye’deki devlet görevleri ve kademelerinin, köken fark\u0131 gözetmeden herkese aç\u0131k oldu\u011funa dikkat çekilen aç\u0131klamada: ‘Hangi kökenden gelirse gelsin, vatanda\u015flar\u0131m\u0131z istedi\u011fi okula gidebilir, istedi\u011fi mesle\u011fi seçebilir.’ Denilerek \u015fu görü\u015flere yer verildi: ‘Hiç kimseye, hiçbir yerde ve hiçbir alanda ya\u015fam, can ve mal güvencesi, hukuk ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaz. Dillerini, konu\u015fma ve isim koyma gibi kültürel içerikli konularda hiçbir k\u0131s\u0131tlama yoktur.’”[14]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/sup><\/span><\/p>\n

Sonunda, bu gerçe\u011fi kavrayanlardan biri olan mezkûr “Dr. \u015eükrü Mehmet Sekban, 1881’de Ergani’de do\u011fmu\u015ftur. 1903 y\u0131l\u0131nda Yüzba\u015f\u0131 rütbesi ile Askeri T\u0131bbiye’den mezun olmu\u015ftur.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

…Emperyalist devletlerin el alt\u0131ndan destekledikleri Kürtçülük ak\u0131m\u0131 ülkemizde ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Kürtçü çevrelerle temas kuran Dr. Sekban, 1908 \u0130kinci Me\u015frutiyeti’nden sonra kurulan Kürt Teavün ve Terakki Cemiyeti kurucular\u0131 aras\u0131nda bulunmu\u015f, Kürtçülük davas\u0131n\u0131n bir numaral\u0131 savunucular\u0131ndan olmu\u015ftur.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Ancak, derin ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda gerçe\u011fi gören Dr. \u015eükrü Mehmet Sekban, 1933 y\u0131l\u0131nda Paris’te Frans\u0131zca olarak ‘La Question Kurde’ (Kürt Meselesi) adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. …1960 y\u0131l\u0131nda, \u0130stanbul’da hayata gözlerini yummu\u015ftur. <\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, Kürtlerin büyük k\u0131sm\u0131n\u0131n aslen Türk olduklar\u0131n\u0131 ilmi delilleriyle ortaya koyan Dr. Sekban, ayr\u0131ca Kürtçenin e\u011fitim için yeterli bir dil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir dönem Irak’ta Kürtçe e\u011fitim denemesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde hiçbir sonuç al\u0131namad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da özellikle vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

E\u011fitim dili gerçe\u011fi ve Kürtçe konusunu yak\u0131n tarihten bir tespitle noktalayal\u0131m: (Mu\u015f eski milletvekili G\u0131yasettin Emre, Menderes’le ilgili hat\u0131ralar\u0131nda \u015funlar\u0131 aktarmaktad\u0131r:<\/span><\/span><\/p>\n

Menderes’in Kürtçe konusundaki tavr\u0131: <\/strong><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sn. Ba\u015fbakan, ilk defa ziyaret etti\u011fi Mu\u015f’ta görülmemi\u015f bir kalabal\u0131k taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve tren istasyonu yan\u0131nda kurulan kürsüde, çok heyecanl\u0131, co\u015fturucu bir konu\u015fma yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n

“Onun ard\u0131ndan, Meclis Ba\u015fkan\u0131 Refik Koraltan halka hitap ederken, birden bire vali, emniyet müdürü, koruma görevlileri ve polisler pani\u011fe kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Çünkü, Menderes ortadan kaybolmu\u015flard\u0131. Sonra anla\u015f\u0131ld\u0131 ki, Ba\u015fbakan, miting alan\u0131ndan hayli uzak bir bostan\u0131n çad\u0131r\u0131 alt\u0131nda, bir vatanda\u015fla sohbet ederken bulunmu\u015flard\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n

“O s\u0131rada, bostan sahibi vatanda\u015f, radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 ve Menderes’in konu\u015fmalar\u0131n\u0131 anlayamad\u0131klar\u0131ndan yak\u0131nmaktayd\u0131. Çünkü 7-8 ki\u015filik ailesinde, kendisinden ba\u015fka Türkçe bilen bulunmamaktayd\u0131. Çevredeki tablo da o durumdad\u0131r. K\u0131sacas\u0131, adam Kürtçe yay\u0131n arzusunu ve lüzumunu anlatmaya çal\u0131\u015fmaktayd\u0131. “Ba\u015fbakan, Kürtçenin 4 lehçesi (Kurmançi, Gorani, Sorani, D\u0131m\u0131li) oldu\u011funu, bu ayr\u0131 lehçeleri konu\u015fanlar\u0131n birbirlerini zaten hiç anlamad\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131p, ‘mü\u015fterek bir diliniz yok mu?’ sorusuna ‘Türkçe’ cevab\u0131n\u0131 al\u0131nca da: ‘O halde, mü\u015fterek dili bir yayg\u0131nla\u015ft\u0131ral\u0131m, herkes Türkçeyi konu\u015fsun, okuyup yazs\u0131n. Bunun için okullar açal\u0131m, böylece birbirimizle rahatça konu\u015furuz. Dolay\u0131s\u0131yla, kalk\u0131p yeni ve ortak bir Kürtçe uydurmaktansa çocuklar\u0131n\u0131z\u0131n Türkçeyi ö\u011frenmesi daha iyi olacakt\u0131r’ teklifi o vatanda\u015f\u0131n da akl\u0131na yatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\n

1<\/a> <\/span>Gündüz Aktan, Goichi Kojima ya da Kürtçeler, Radikal, 23 Aral\u0131k 1998, s.11<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

2<\/a> <\/span>\u015eeref Han, \u015eerefname, Çev: M. Emin Bozarslan, \u0130st. – 1971, s. 22<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

3<\/a> <\/span>Ziya Baran, E\u011fitim Dili Gerçe\u011fi ve Kürtçe, Zaman, 12 Ocak1999, s.15<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

4<\/a> <\/span>Mehmet Z\u0131llio\u011flu Evliya çelebi, Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Cilt: 3 – 4, Üçdal Ne\u015friyat, \u0130stanbul – (Tarihsiz), s: 1168.<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

5<\/a> <\/span>Ziya Gökalp, Kürt A\u015firetleri Hakk\u0131nda Sosyolojik Tetkikler -Haz: \u015eevket Beysano\u011flu- \u0130stanbul – 1992, s: 24, 25, 95, 96.<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

6<\/a> <\/span>Dr. \u015e\u0131van, Zmane Kurd \/ Kürt Dili, \u0130stanbul – 1976, s: 28,29.<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

7<\/a> <\/span>M. Emin Zeki, Kürdistan Tarihi, \u0130stanbul – 1977, s: 174<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

8<\/a> <\/span>Prof. Dr. Mehlika Aktok Ka\u015fgarl\u0131, Kürt Uygarl\u0131\u011f\u0131 ve A\u011f\u0131zlar\u0131 Hakk\u0131nda Dü\u015fünceler, Ankara 1991, s: 20 – 21<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

9<\/a> <\/span>Dr. Mehmet \u015eükrü Sekban, …Türkçe bas\u0131m: Kürt Sorunu, \u0130stanbul – 1970, s: 24 – 25<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

10<\/a> <\/span>Prof. Dr. Goichi Kojima, Türkiye’nin Bir Ba\u015fka Veçhesi, Japonya 1991, s: 200<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

11<\/a> <\/span>Gündüz Aktan, Kojima’n\u0131n Dü\u015fündürdükleri, Radikal, 30 Aral\u0131k 1998, s: 11<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

12<\/a> <\/span>Gündüz Aktan, Goichi Kojima ya da Kürtçeler, Radikal, 23 Aral\u0131k 1998, s:11<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

13<\/a> <\/span>Ziya Baran, E\u011fitim Dili Gerçe\u011fi ve Kürtçe, Zaman, 12 Ocak 1999, s: 15<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

14<\/a> <\/span>Ankara – Reuters, Milliyet, 5 Aral\u0131k 1998, s: 15<\/span><\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dil; duygu ve dü\u015füncelerimizi, bilgi ve becerilerimizi, ümit ve hayallerimizi, plan ve projelerimizi, strateji ve hedeflerimizi, arzu ve isteklerimizi ba\u015fkalar\u0131na anlat\u0131p aktarman\u0131n ve ileti\u015fim kurman\u0131n en önemli ö\u011fesidir. “Yaz\u0131” bile, dilin sembollerle ifade edilen \u015feklidir. Konu\u015fma ve duygular\u0131m\u0131z\u0131 payla\u015fma arac\u0131 olan D\u0130L, Yüce Yarat\u0131c\u0131n\u0131n insanlara bah\u015fetti\u011fi en önemli fazilet ve meziyetlerin ba\u015f\u0131nda gelir. Konu\u015fulan dilleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[181],"tags":[],"class_list":["post-3484","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekim-2015"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3484"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3484\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}