{"id":3707,"date":"2016-03-30T15:44:39","date_gmt":"2016-03-30T15:44:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2016\/03\/30\/akil-ile-nakilin-vahyin-imtizacindan-uygarliklar-dogmaktadir-2\/"},"modified":"2016-03-30T15:44:39","modified_gmt":"2016-03-30T15:44:39","slug":"akil-ile-nakilin-vahyin-imtizacindan-uygarliklar-dogmaktadir-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2016\/nisan-2016\/akil-ile-nakilin-vahyin-imtizacindan-uygarliklar-dogmaktadir\/","title":{"rendered":"Ak\u0131l ile Nakil\u2019in (Vahyin) \u0130mtizac\u0131ndan UYGARLIKLAR DO\u011eMAKTADIR"},"content":{"rendered":"\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Rahmetli Erbakan Hoca&rsquo;ya g&ouml;re AKIL: \u0130nsana Allah taraf\u0131ndan verilen; iyi ile k&ouml;t&uuml;y&uuml;, do\u011fru ile yanl\u0131\u015f\u0131, adaletle zulm&uuml;, yararl\u0131 ile zararl\u0131y\u0131 ay\u0131rmaya yarayan f\u0131tri bir yetenektir.<\/span> Yani ak\u0131l insan\u0131 hayvanlardan ay\u0131ran bir &ouml;zelliktir. \u0130nsan akl\u0131 sayesinde ara\u015ft\u0131r\u0131p kavrama ve alg\u0131lama (muhakeme), k\u0131yaslama ve kararla\u015ft\u0131rma (mukayese) ve karar alma a\u015famalar\u0131ndan ge&ccedil;ip do\u011fru ve doyurucu bilgiye eri\u015fir. Mutezile&rsquo;nin mutedil kelamc\u0131lar\u0131ndan C&uuml;bbab akl\u0131; <span style=\"font-size: 14pt;\"><em>&ldquo;\u0130nsan\u0131 k&ouml;t&uuml; \u015feylerden engelleyen ve iyi \u015feylere y&ouml;nelten vicdani kabiliyet&rdquo; <\/em><\/span>\u015feklinde tarif etmi\u015ftir. Ebu Huzeyl ise, akl\u0131: <span style=\"font-size: 14pt;\">&ldquo;<em>\u0130nsan\u0131 hayvanlardan ay\u0131ran ve gerekli bilgileri edinmesini sa\u011flayan yetenektir&rdquo;<\/em>,<\/span> demi\u015ftir. &Ccedil;a\u011fda\u015f kelam bilginlerinden Ferid Vecdi ak\u0131l; <span style=\"font-size: 14pt;\"><em>&ldquo;\u0130nsandaki idrak g&uuml;c&uuml; ve ruhun tezah&uuml;rlerinden biri&rdquo;<\/em><\/span> olarak izah etmi\u015ftir. M&uuml;fessir Elmal\u0131l\u0131 Hamdi Yaz\u0131r ise ak\u0131l: <span style=\"font-size: 14pt;\"><em>&ldquo;Duygulardan hareketle duyular &ouml;tesini idrak etme aleti&rdquo; <\/em><\/span>olarak nitelemi\u015ftir. B&uuml;t&uuml;n bunlardan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki; Erbakan Hoca&rsquo;n\u0131n tespitleri &ouml;nceki ve sonraki \u0130slam &acirc;limlerinin tariflerinin orijinal bir tasnifi ve m&uuml;kemmel bir &ouml;zeti gibidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Ak\u0131l:<\/span> Arap&ccedil;a &ldquo;K&ouml;t&uuml;l&uuml;kleri ve tehlikeleri engelleyip mani olmak, bir \u015feyi saklay\u0131p al\u0131koymak ve ka&ccedil;mamas\u0131 i&ccedil;in baz\u0131 \u015feyleri ba\u011flamak&rdquo; mastar\u0131ndan t&uuml;retilen, <em>soyut kavramlardan somut sonu&ccedil;lara ileten ve edinilen bilgileri muhafaza edip de\u011ferlendiren <\/em>ruhi bir kuvvettir. \u0130nsan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan farkl\u0131 ve faziletli k\u0131lan, b&uuml;t&uuml;n davran\u0131\u015flar\u0131na anlam ve ama&ccedil; kazand\u0131ran, ilahi y&uuml;k&uuml;ml&uuml;l&uuml;k ve sorumluluk alt\u0131na sokan AKIL kelimesi, Kur&rsquo;an&rsquo;da sadece bir tanesi &ldquo;ge&ccedil;mi\u015f&rdquo;, di\u011ferleri &ldquo;geni\u015f&rdquo; zaman kipinde 49 (k\u0131rk dokuz) yerde ve &ldquo;fiil&rdquo; \u015feklinde ge&ccedil;mektedir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">&ldquo;(Hay\u0131r) Allah&rsquo;\u0131n izni olmadan (ger&ccedil;e\u011fi ara\u015ft\u0131r\u0131p Hakka teslim olmadan) hi&ccedil; kimse iman edemez. O (Allah) ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanmayan (ve nefsi hevalar\u0131na uyan)lar\u0131 (imandan ve \u0130slam&rsquo;dan mahrum ve) murdar (Rics-necis) k\u0131lmaktad\u0131r&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"> (Yunus: 100) <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">&ldquo;(K&acirc;firler) Onlar (manen) sa\u011f\u0131rd\u0131rlar, dilsizdirler, k&ouml;rd&uuml;rler; bundan dolay\u0131 akledemez (do\u011fru d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;p de\u011ferlendiremez)ler&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"> (Bakara: 171) ayetleri bu ger&ccedil;e\u011fi haber vermektedir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Aristo<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">&rsquo;dan <strong>\u0130bni Ru\u015fd&rsquo;<\/strong>e kadar pek &ccedil;ok felsefeci, <strong><em>&ldquo;Akl\u0131n tek ba\u015f\u0131na mutlak ger&ccedil;e\u011fe ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 bu nedenle bir K&uuml;lli Akla ihtiya&ccedil; duyaca\u011f\u0131n\u0131&rdquo; <\/em><\/strong>s&ouml;ylemi\u015flerdir. <strong>Farabi <\/strong>de, <strong><em>&ldquo;G&uuml;ne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olmadan, g&ouml;z&uuml;n karanl\u0131kta renkleri ve \u015fekilleri se&ccedil;emeyece\u011fini&rdquo; <\/em><\/strong>belirterek bu kanaati desteklemi\u015ftir. <strong>\u0130mam Mansur el-Maturudi <\/strong>ise <strong><em>&ldquo;Ayn\u0131 nitelikte olan \u015feyleri bir araya toplama, farkl\u0131 &ouml;zellikte olan \u015feyleri de bunlardan ay\u0131rma&rdquo;<\/em><\/strong> yetene\u011fi olan <strong>akl\u0131<\/strong>; <strong><em>&ldquo;Derinlemesine d&uuml;\u015f&uuml;nmek, ara\u015ft\u0131rmak, kararla\u015ft\u0131rmak ve delil kullanmak suretiyle duyular &ouml;tesini (metafizik &acirc;lemini); be\u015f duyu vas\u0131tas\u0131 ile de nesneleri (g&ouml;r&uuml;nen &acirc;lemi) idrak etme kuvveti&rdquo;<\/em><\/strong> olarak tarif etmi\u015ftir. <strong>&ldquo;Ak\u0131l&rdquo; ile &ldquo;Nakil&rdquo;in (yani vahyin) imtiza&ccedil;[1]&nbsp;ve izdivac\u0131ndan[2]&nbsp;Adil D&uuml;zen prensipleri ve Yeni Medeniyet Projeleri zuhur etmektedir.. Bat\u0131l\u0131 (Yunan) ve Do\u011fulu (Hint-&Ccedil;in) filozoflar\u0131n bir k\u0131sm\u0131: &ldquo;akl-\u0131 selim ve vicdani tatmin&rdquo; yoluyla hakikat s\u0131rr\u0131na ve s\u0131n\u0131r\u0131na yakla\u015f\u0131vermi\u015f, ama maalesef Hak Din &ouml;\u011fretisinden ve Peygamber rehberli\u011finden mahrum olduklar\u0131 i&ccedil;in &ldquo;mutlak do\u011frulara&rdquo; eri\u015fememi\u015flerdir. Belki de ula\u015ft\u0131klar\u0131 bilgi ve bilgelikler o iklimde daha &ouml;nce gelip ge&ccedil;mi\u015f Peygamber &ouml;\u011fretilerinin esintileridir. B&uuml;t&uuml;n \u0130slam bilginleri <span style=\"font-size: 14pt;\"><em>&ldquo;Ak\u0131lla nakil &ccedil;eli\u015fti\u011finde akl\u0131n esas al\u0131nmas\u0131n\u0131, yani naklin (ayet ve hadislerin) akla g&ouml;re yorumlanmas\u0131n\u0131&rdquo;<\/em><\/span> benimsemi\u015ftir. Sarih (&ccedil;ok a&ccedil;\u0131k ve muhkem) ayetler d\u0131\u015f\u0131ndaki Kur&rsquo;ani haber ve &ouml;\u011f&uuml;tlerin ve mesaj\u0131 kapal\u0131 olan hadisi \u015feriflerin, akl-\u0131 selime ve m&uuml;spet ilme g&ouml;re anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bildirmi\u015flerdir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">\u0130nsan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131nda ve uygarl\u0131klar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda Peygamberlerle Bat\u0131l\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rler ve Darwinistler aras\u0131nda ayr\u0131l\u0131klar ve farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">1- Peygamberlere g&ouml;re insan bir anne babadan yarat\u0131lm\u0131\u015f ve onlardan &ccedil;o\u011falarak bug&uuml;nk&uuml; say\u0131lara ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Darwinistler ise maymunlar\u0131n yava\u015f yava\u015f de\u011fi\u015ferek kitleler h&acirc;linde insan olduklar\u0131 safsatas\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">2- Peygamberlere g&ouml;re insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ile tabiattaki biyolojik denge tamamlanm\u0131\u015f, sosyal evrim ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk insanla bug&uuml;nk&uuml; insan\u0131n gerek beden&icirc; gerekse ruhi yap\u0131s\u0131nda hi&ccedil;bir de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015ft\u0131r. Yani insan\u0131n kendisinde evrim ya\u015fanmam\u0131\u015f, sosyal &ccedil;evresinde evrim ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa Darwinistler insan\u0131n yava\u015f yava\u015f evrimle\u015ferek, gerek beden gerekse ruhi bak\u0131mdan bu seviyeye geldiklerini savunmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">3- Peygamberler sosyal evrimi; insan\u0131n irade-i c&uuml;z&rsquo;iyesine sahip olarak &ccedil;&ouml;z&uuml;mler &uuml;retip uygulamas\u0131na ve bu &ccedil;&ouml;z&uuml;mlere g&ouml;re sorumlu olmas\u0131na dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan, bilgisinde ve giri\u015fimlerinde biyolojik evrim olmaks\u0131z\u0131n evrim yapabilen varl\u0131kt\u0131r. Yani insan\u0131, yapt\u0131klar\u0131ndan sorumlu tutulan ve bunun hesab\u0131n\u0131 verecek olan varl\u0131k olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Bat\u0131l\u0131 Filozoflar ve Darwin kafal\u0131lar ise insan\u0131: konu\u015fan, silah yap\u0131p kullanan, ate\u015f yakan, devlet ve medeniyet kuran, sonra da &ouml;l&uuml;p yoklu\u011fa kar\u0131\u015fan varl\u0131k olarak tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">4- Kur&rsquo;an&rsquo;a g&ouml;re sosyal evrimler de Peygamberler taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131l\u0131p ba\u015far\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Halklar teknik ve ekonomik evrim yapabilmekte ise de, hukuk ve sosyal d&uuml;zende devrim yapamam\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar\u0131 tarihte Peygamberler ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r; \u0130slam&rsquo;dan sonra da Kur&rsquo;an yapacakt\u0131r; Peygamberlerin g&ouml;revini Onlar\u0131n varisleri say\u0131lan m&uuml;&ccedil;tehit ilim adamlar\u0131 alacakt\u0131r. Bat\u0131l\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rlere g&ouml;re ise evrimleri Peygamberler olmadan insanlar d&uuml;\u015f&uuml;nerek kendiliklerinden ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Onlar: <em>&ldquo;M\u0131s\u0131r, Yunan, Bizans ve Avrupa bu i\u015fleri ba\u015fard\u0131. Bunlarda Dinin ve Peygamberlerin etkisi yoktur&rdquo;<\/em> iddias\u0131ndad\u0131r. Oysa ilmi ara\u015ft\u0131rmalar ve tarihi kay\u0131tlar Peygamberlerin s&ouml;ylediklerini onaylam\u0131\u015ft\u0131r. Gerek K&acirc;inat\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, gerekse biyolojideki DNA asitleri ile olu\u015fturulan canl\u0131l\u0131k, gen ve kromozomlar ve t&uuml;m kaz\u0131lar hep peygamberleri do\u011fru &ccedil;\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Tarihi ara\u015ft\u0131rmalar da uygarl\u0131klar\u0131n din adamlar\u0131 eliyle ger&ccedil;ekle\u015fti\u011fini kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Bat\u0131l\u0131 Filozoflara g&ouml;re: Tek de\u011fi\u015fmeyen yasa vard\u0131r, o da de\u011fi\u015fme yasas\u0131d\u0131r. Z\u0131tl\u0131klar i&ccedil;inde denge vard\u0131r. De\u011fi\u015fmeyen varl\u0131k Logos (Varl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131, k&acirc;inat\u0131n kayna\u011f\u0131 olan Tanr\u0131) ak\u0131ld\u0131r ki diyalektik (kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tart\u0131\u015fma ve z\u0131tl\u0131klar\u0131 uzla\u015ft\u0131rma) idealizmi do\u011furmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Allah&rsquo;\u0131n esas vasf\u0131 de\u011fi\u015fmezdir (HAK bu anlama gelmektedir), ba\u015fka her \u015fey de\u011fi\u015fmektedir. \u0130nsanda da bilin&ccedil; birli\u011fi vard\u0131r. K&acirc;inatta da bilin&ccedil; birli\u011fi vard\u0131r ki i\u015fte bu ak\u0131ld\u0131r. Hatta bizim bilincimiz o k&uuml;lli bilincin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Bunu Bedi&uuml;zzaman G&uuml;ne\u015f&rsquo;in denizdeki g&ouml;r&uuml;nt&uuml;lerine benzeterek izaha &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Her g&ouml;r&uuml;nt&uuml; ayr\u0131d\u0131r ama g&ouml;r&uuml;nen ayn\u0131d\u0131r. Herakleitos da Kur&rsquo;ani verileri hat\u0131rlatmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">\u0130nsan akl\u0131 evrensel (k&uuml;lli) akl\u0131n bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r. Mahiyet itibariyle birbirinin ayn\u0131d\u0131r, ne var ki kimine az, kimine &ccedil;ok verilmi\u015ftir; yani miktar itibariyle farkl\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Allah Kur&rsquo;an&rsquo;da, &ldquo;Ben insan\u0131 topraktan var ettim ve ona ruhumdan &uuml;fledim&rdquo; buyurmaktad\u0131r. Tevrat&rsquo;ta da ayn\u0131 \u015feyler vard\u0131r. K&acirc;inat vard\u0131r, bedenimiz vard\u0131r. Bedenimiz K&acirc;inat\u0131n bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r. Ruhumuz var ve Allah vard\u0131r. Allah tecezzi etmedi\u011finden ruh Allah&rsquo;\u0131n par&ccedil;as\u0131d\u0131r denemez, ama ruh O&rsquo;nundur ve O&rsquo;ndand\u0131r. Bu benzeti\u015fte K&acirc;inat, Allah&rsquo;\u0131n tecellisi olmaktad\u0131r. Fark\u0131, bizim bedenimiz K&acirc;inat\u0131n c&uuml;z&rsquo;&uuml; oldu\u011fu i&ccedil;in K&acirc;inata muhta&ccedil;t\u0131r. Oysa Allah&rsquo;\u0131n tecellisi bir \u015feyin c&uuml;z&rsquo;&uuml; olmad\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in ba\u015fka bir \u015feye muhta&ccedil; bulunmamaktad\u0131r. Kendi bedenimizi biz yaratmad\u0131k, ama Allah kendi tecellisini kendisi var k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Z\u0131tl\u0131klar\u0131n gerisinde birlik vard\u0131r. Sahadaki tak\u0131mlar\u0131n z\u0131tl\u0131klar\u0131n arkas\u0131nda bir vahdet bulunmaktad\u0131r. <\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Bu s&ouml;zler Kur&rsquo;an&rsquo;\u0131n ayetlerinin a&ccedil;\u0131klamalar\u0131 ve yorumlar\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">S&uuml;leyman Karag&uuml;lle&rsquo;ye g&ouml;re, ak\u0131ldan az veya &ccedil;ok verilmesi aristokratik (se&ccedil;kin ve y&ouml;netici) s\u0131n\u0131fa dayanak haz\u0131rlamaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Kur&rsquo;an&rsquo;a g&ouml;re ruhlar e\u015fittir ve hepsi Allah&rsquo;\u0131n kendi ruhunun nefhas\u0131d\u0131r. Ruhlarda teklik vard\u0131r. Yani, yar\u0131m ruh, iki misli ruh yoktur. O yumurta gibi tektir, ya vard\u0131r, ya yoktur. \u0130nsan da &ouml;yledir. Tecezzi eden, farkl\u0131 olan insan bedeninin kendisidir. Kolu olmayan insan, tekerle\u011fi olmayan araba misalidir. Bu bedene beyindeki bilgisayarlar\u0131 ve programlar\u0131 da eklenir. Zaten insan b&ouml;ylece insan olmu\u015ftur. \u0130radesini b&ouml;yle kullanmaktad\u0131r. Zaman ve mek&acirc;n d\u0131\u015f\u0131 bir varolu\u015f i&ccedil;inde irade sahibi insan\u0131n var edilmesi Ancak Allah&rsquo;\u0131n sonsuz kudretine ve ilmine imanla anla\u015f\u0131l\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Herakleitos aristokratlara <em>&ldquo;de\u011fi\u015fmeye ayak uydurmalar\u0131n\u0131&rdquo;<\/em> &ouml;\u011f&uuml;tlemektedir. O Hegel&rsquo;i etkilemi\u015ftir, Hegel de Marx&rsquo;\u0131 etkilemi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Kur&rsquo;an ve Tevrat, peygamberlerin hik&acirc;yelerini anlat\u0131rken, <strong><em>Hakk\u0131n davetine ve de\u011fi\u015fmeye ayak uyduramayan kavimlerin hel&acirc;k oldu\u011funu, yerlerine de\u011fi\u015fimcilerin-devrimcilerin geldi\u011fini<\/em><\/strong> s&ouml;ylemektedir. Peygamberler bu de\u011fi\u015fmeden &ouml;nce gelen habercilerdir. De\u011fi\u015fmeden sonra da iyilerin gelece\u011fi kesin de\u011fildir. Tarih boyunca devaml\u0131 tutucular yenilmi\u015flerdir, ilericiler galip gelmi\u015flerdir. Ters tepkiler gericilerin ba\u015far\u0131s\u0131 de\u011fil, ilericilerin hatal\u0131 olmas\u0131ndan ileri gelir. Kur&rsquo;an z\u0131tl\u0131klar d&uuml;nyas\u0131n\u0131 \u015feytan ve insan hik&acirc;yesi ile gece ve g&uuml;nd&uuml;z ile &ouml;l&uuml;m ve hayat ile pek &ccedil;ok misalleriyle vermektedir. Allah her \u015feyi &ccedil;ift yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve dengede oldu\u011funu s&ouml;ylemektedir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Demokritos: \u0130yonya Do\u011fa felsefesini 150 y\u0131l sonra s&uuml;rd&uuml;ren Trakyal\u0131 bir fikir adam\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Yunan Uygarl\u0131\u011f\u0131 \u0130yonya&rsquo;da do\u011fmu\u015ftur. Roma&rsquo;y\u0131 ve Trakya&rsquo;y\u0131 Yunan&#8217;dan &ouml;nce etkilemi\u015ftir. Yunan fikriyat\u0131 bunlar\u0131n aras\u0131nda sonradan olu\u015fmu\u015ftur. Yunan felsefesi \u0130sl&acirc;miyet&rsquo;te \u0130bni Sina ve Farabi taraf\u0131ndan Do\u011fu&#8217;da ve do\u011fru bir tarzda T&uuml;rklerde do\u011fmu\u015ftur. Sonra \u0130bni R&uuml;\u015ft End&uuml;l&uuml;s&rsquo;te s&uuml;rd&uuml;rm&uuml;\u015ft&uuml;r. <strong>Demokritos Sofistlerin cahilliklerini ortaya koymu\u015ftur. Sonunda <em>&ldquo;Gen&ccedil;lerin ahl&acirc;k\u0131n\u0131 bozuyor, tanr\u0131lar\u0131 ink&acirc;r ediyor&rdquo; <\/em>diye zehirlenip bo\u011fulmu\u015ftur. O Yunanistan&rsquo;dan ka&ccedil;may\u0131 reddetmi\u015ftir. &ldquo;<em>Atina kanunlar\u0131ndan yararland\u0131m. Zarar\u0131ma oldu\u011funda da uymal\u0131y\u0131m. Hem ben &ouml;lm&uuml;yorum, daha rahat bir ya\u015famaya gidiyorum<\/em>&rdquo; demi\u015ftir. Sokrates <\/strong>de ak\u0131l yoluyla, hem Allah&rsquo;a hem de Ahirete iman ufkuna yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. G&ouml;r&uuml;\u015fleri etkin olmaya ba\u015flad\u0131. Korktular ve ast\u0131lar. <strong>Sokrates kitap yazmad\u0131. &Ouml;\u011frenciler O&rsquo;nu farkl\u0131 farkl\u0131 anlatt\u0131lar.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">\u0130sl&acirc;miyet&rsquo;te Hz. Peygamber&rsquo;den sonra pek &ccedil;ok okul-ekol kuruldu. Bu okullar\u0131n ba\u015f\u0131nda iki okul gelmektedir. Biri Hanefi, biri Maliki mezhebidir. \u0130mam\u0131 Malik&rsquo;in kitab\u0131 vard\u0131r. Ancak ondan iki ekol ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; \u015eafii ve Hanbeli ekolleri. Hanefi ekol&uuml; b&ouml;l&uuml;nmedi. Bunun nedeni, \u0130mam-\u0131 Azam&rsquo;\u0131n bir yaz\u0131l\u0131 kitab\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in herkes O&rsquo;nu kendine g&ouml;re anlad\u0131 ve orada kald\u0131. Demek ki baz\u0131 durumlarda kitap yazmamak daha yararl\u0131 ve fikirleri kal\u0131c\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Sokrat halk i&ccedil;inde ya\u015fad\u0131 ama y&ouml;netimi bilgelere b\u0131rakt\u0131. Demokrasiyi savunmad\u0131.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Adil D&uuml;zen &ldquo;\u0130nsanl\u0131k Anayasas\u0131&rdquo;nda bulunan &ccedil;&ouml;z&uuml;m, halk\u0131n y&ouml;neticilerini kendileri se&ccedil;mesi ama bilenlerin se&ccedil;ilmesidir. Bunu sa\u011flamak i&ccedil;in halk birisini kendisine \u0130lm&icirc; dan\u0131\u015fman yapt\u0131 m\u0131, art\u0131k onun i&ccedil;tihatlar\u0131na g&ouml;re hareket edecektir. Cahil kimseyi se&ccedil;erse hayatta ba\u015far\u0131s\u0131z olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla en &ccedil;ok bileni kendisine dan\u0131\u015fman yapacakt\u0131r. Ayn\u0131 bilgini dan\u0131\u015fman yapanlar ayn\u0131 zamanda dayan\u0131\u015fma ortakl\u0131\u011f\u0131na girerler. Yani, i&ccedil;lerinden biri bilgisizlikten hata yapt\u0131 m\u0131 b&uuml;t&uuml;n &uuml;yeler zarar\u0131 b&ouml;l&uuml;\u015ferek &ouml;derler. B&ouml;ylece bilgisiz adamlar fazla pay &ouml;demeyelim diye ondan ka&ccedil;acaklard\u0131r. Belli say\u0131n\u0131n alt\u0131na inince de art\u0131k dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapamayacakt\u0131r. B&ouml;ylece &uuml;lkeyi bilgeler y&ouml;netecek, ama bilgeli\u011fini halk onaylayacak, yani, demokrasi de olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Hindistan&rsquo;daki Brahmanc\u0131l\u0131k sadece din&icirc; bir g&ouml;r&uuml;\u015f de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyas&icirc; felsefedir. Y&ouml;neticiler askerlerden &ccedil;\u0131kmaktad\u0131r, din adamlar\u0131 ise denetleyici ve dan\u0131\u015fman konumundad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Tarih boyunca b&ouml;yle olmu\u015ftur; Din adamlar\u0131, ilim adamlar\u0131, i\u015f adamlar\u0131, siyaset adamlar\u0131 ba\u015ftan &ccedil;eki\u015fmeye koyulmakta, sonradan uzla\u015f\u0131p halklar\u0131 birlikte s&ouml;m&uuml;ren iktidar orta\u011f\u0131 olunmaktad\u0131r. Brahmanc\u0131l\u0131kta da din adamlar\u0131 ile askerler anla\u015f\u0131p halk\u0131 birlikte s&ouml;m&uuml;rme yolunu tutmu\u015flard\u0131r.. Orta&ccedil;a\u011f Avrupa&rsquo;s\u0131 da &ouml;yle olmu\u015ftur. Ama sonra krallarla rahipler (din adamlar\u0131) sermaye baronlar\u0131na kar\u015f\u0131 yenilmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. Bug&uuml;n de s&ouml;m&uuml;r&uuml; sermaye Adil D&uuml;zen&rsquo;e yenilmeye mahk&ucirc;m bulunmaktad\u0131r. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Hem maddeci hem ruh&ccedil;u inan\u0131\u015f disiplinine ba\u011fl\u0131 olan, Aryan (Hz. \u0130sa&rsquo;n\u0131n h&acirc;\u015f&acirc; &ldquo;Tanr\u0131&rdquo; say\u0131lmas\u0131n\u0131 kabul etmeyen H\u0131ristiyan Mezhebi) din adamlar\u0131 ruh&ccedil;u bir d&uuml;nya g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; de geli\u015ftirmeye u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Her toplulukta her zaman d&uuml;nya hayat\u0131n\u0131 \u0131slah eden bir hayat felsefesi geli\u015ftirilmeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hepsinde hemen hemen ayn\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">1. Bedeni yani zaman\u0131 iyi kullanma.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">2. Mallar\u0131 iyi kullanma.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">3. K&ouml;t&uuml;l&uuml;klerden uzak durma.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">4. Di\u011fer insanlarla anla\u015fma.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">5. K&ouml;t&uuml;l&uuml;kle m&uuml;cadele yapma ve bu u\u011furda risk alma.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Bu &ouml;\u011fretilerini Allah ve Ahiret inanc\u0131 ile her zaman takviye etmi\u015flerdir. Bunlardan biri &ouml;nce de\u011fildir. &Ouml;\u011freti b&uuml;t&uuml;nd&uuml;r. Her zaman vard\u0131r. \u015eekli de\u011fi\u015fiktir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Brahmanlar t&uuml;m s\u0131n\u0131flara &ouml;te d&uuml;nya hayat\u0131n\u0131 vaat etmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, mensuplar\u0131n\u0131 dinlerine ba\u011fl\u0131 tutamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Geli\u015fme zamanlar\u0131nda hizmet verenler toplulu\u011fa yararlar sa\u011flarlar ve onlar\u0131 ezmekten sak\u0131n\u0131rlar. Uygarl\u0131k &ccedil;&ouml;kmeye ba\u015flay\u0131nca hizmet s\u0131n\u0131flar\u0131 da maalesef s&ouml;m&uuml;r&uuml; s\u0131n\u0131flar\u0131 olmaya ba\u015flamaktad\u0131r. Asl\u0131nda Budizm \u0130branilerin etkisiyle Hindistan&rsquo;da do\u011fmu\u015f ve yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama zamanla bir tak\u0131m yerel gelenek ve adetler bula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve \u015firke kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Budizm hal&acirc; &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; din olarak yery&uuml;z&uuml;ne h&acirc;kimdir. N&uuml;fus olarak; H\u0131ristiyanl\u0131k, M&uuml;sl&uuml;manl\u0131k ve Yahudilik, ondan sonra da Hinduizm gelmektedir. Hinduizm tarihten silinip gidecektir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; Budizm ge&ccedil;mi\u015f Peygamberlerin ve Hak Din &ouml;\u011fretilerinin etkisindedir. Hinduizm ise \u0130slami prensiplere tamamen terstir<\/span>.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Budizm&rsquo;in \u015fu ilkeleri insan f\u0131trat\u0131na m&uuml;nasiptir:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">1) Hi&ccedil;bir canl\u0131y\u0131 &ouml;ld&uuml;rmeyeceksin. (En do\u011frusu <em>hi&ccedil;bir insan\u0131 &ouml;ld&uuml;rmeyeceksin<\/em> olmal\u0131d\u0131r.) <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">2) Verilmeyeni almayacaks\u0131n. (En uygunu <em>h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmayacaks\u0131n<\/em> olmal\u0131d\u0131r.)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">3) Tensel isteklere kap\u0131l\u0131p yanl\u0131\u015f i\u015fler yapmayacaks\u0131n. (En olgunu <em>zina ve livata etmeyeceksin<\/em> olmal\u0131d\u0131r.)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">4) \u0130&ccedil;ki i&ccedil;meyeceksin. (Uyu\u015fturucu ve sigaradan uzak duracaks\u0131n.) <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">5) Yalan s&ouml;ylemeyeceksin. (Yalan \u015fahitlik veya g&ouml;rd&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; ink&acirc;r da buna kat\u0131lmal\u0131d\u0131r.)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">6) Alt\u0131n, g&uuml;m&uuml;\u015f kabul etmeyeceksin. (En dolgunu <em>r&uuml;\u015fvet almayacaks\u0131n<\/em> olmal\u0131d\u0131r.)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">7) L&uuml;ks yataklardan sak\u0131nacaks\u0131n. (En makbul&uuml; <em>israf etmeyeceksin<\/em> olmal\u0131d\u0131r.)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">8) Vakitsiz yemekten sak\u0131nacaks\u0131n. (Karn\u0131n\u0131 t\u0131ka-basa doldurmayacaks\u0131n veya haram yemekleri b\u0131rakacaks\u0131n olmal\u0131d\u0131r.)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">9) Kamu e\u011flencelerden sak\u0131nacaks\u0131n. (Loto, Toto, Piyango gibi kumar oynamayacak, lehviyat yapmayacaks\u0131n olmal\u0131d\u0131r.)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">10) Pahal\u0131 giysilerden sak\u0131nacaks\u0131n. (<em>Erkekler ipek-alt\u0131n kullanmas\u0131n<\/em> olmal\u0131d\u0131r.)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">G&ouml;r&uuml;l&uuml;yor ki, Buda Hz. Adem&rsquo;den beri gelen \u0130sl&acirc;m &ouml;\u011fretilerinden bir \u015fekilde etkilenmi\u015f ve &ouml;\u011f&uuml;tlemi\u015ftir. Bunlar\u0131 ya Tevrat&rsquo;tan &ouml;\u011frenmi\u015flerdir veya O&rsquo;na da Allah&rsquo;tan vahiy alan Nebilerin haberleri eri\u015fmi\u015ftir. Her ikisi de \u0130slam &ouml;\u011fretisi i&ccedil;in e\u015fittir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; akl-\u0131 selim ve vicdani safiyet insan\u0131 do\u011fruya (Hakka ve hayra) yakla\u015ft\u0131ran bir meziyettir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Konf&uuml;&ccedil;y&uuml;s&rsquo;&uuml;n Ya\u015fam\u0131 ve d&uuml;\u015f&uuml;nce kayna\u011f\u0131<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Konf&uuml;&ccedil;y&uuml;s kitap yazmad\u0131. Y&ouml;netim g&ouml;revine gelece\u011fini umdu, ama olmad\u0131. Ancak &ouml;ld&uuml;kten sonra &Ccedil;in&rsquo;i O&rsquo;nun &ouml;\u011frencileri y&ouml;netmeye ba\u015flad\u0131. Ebu Hanife de kitap yazmad\u0131. Ebu Hanife de y&ouml;neticili\u011fe getirilmek istendi, ama O yana\u015fmad\u0131. D&ouml;ve d&ouml;ve &ouml;ld&uuml;r&uuml;lmesine ra\u011fmen zalimlere fetvac\u0131 olmaya yana\u015fmad\u0131. Ebu Hanife de bin y\u0131ldan fazlad\u0131r ilimde ba\u015fvurulan ilmi merci konumundad\u0131r. T&uuml;me var\u0131m kurallar\u0131n\u0131 ortaya koymakla insanl\u0131\u011f\u0131n d&uuml;\u015f&uuml;ncesini de\u011fi\u015ftirmeye ve ak\u0131l y&uuml;r&uuml;tmeye &ouml;nc&uuml;l&uuml;k yapm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Yeni ve Adil bir D&uuml;zen haz\u0131rlan\u0131rken bug&uuml;nk&uuml; Bat\u0131 Medeniyetince ak\u0131l ve ara\u015ft\u0131rma sonucu ula\u015f\u0131lan, \u0130slam&rsquo;a ayk\u0131r\u0131 bulunmayan hukuki ve idari (siyasi) kural ve kurumlardan da yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u0130slam&rsquo;daki <em>&ldquo;&ouml;rf=hay\u0131rl\u0131 gelenekler ve yararl\u0131 adetler&rdquo;<\/em> s\u0131n\u0131f\u0131na sokulmaktad\u0131r. \u0130mam-\u0131 Azam, bazen &ouml;rf&uuml; k\u0131yastan &uuml;st&uuml;n tutmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Konf&uuml;&ccedil;y&uuml;s&rsquo;&uuml;n d&uuml;\u015f&uuml;nceleri Platon&rsquo;u and\u0131r\u0131r. O&#8217;na g&ouml;re y&ouml;neticiler asiller soyundan geldikleri i&ccedil;in de\u011fil, &uuml;st&uuml;n vas\u0131flar\u0131 sebebiyle y&ouml;netme haklar\u0131na sahip olmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Bu d&uuml;\u015f&uuml;nce \u0130sl&acirc;m &ouml;\u011fretisine &ccedil;ok yak\u0131nd\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; \u0130slam&rsquo;da y&ouml;netme hak de\u011fil, g&ouml;rev say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kim en iyi ba\u015faracaksa o yapmal\u0131d\u0131r. E\u011fer bu bir ailede daha iyi &ouml;\u011freniliyorsa (Osmanl\u0131lardaki gibi) soya g&ouml;re olmas\u0131 da uygun bulunmaktad\u0131r. \u015eartlar\u0131n m&uuml;saadesi nispetinde uygulama yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">&ldquo;\u0130nsanl\u0131k Anayasas\u0131&rdquo;nda da durum buna yak\u0131nd\u0131r. Ortak imtihan yap\u0131l\u0131r. Ba\u015faran derece al\u0131r. Liyakat g&ouml;steren ve sorumluluk kabul eden halka hizmet g&ouml;revlerine atan\u0131r. Bunun yan\u0131nda &ldquo;\u0130nsanl\u0131k Anayasas\u0131&rdquo;nda herkese kendisini yeti\u015ftirme imk&acirc;n\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. &Ccedil;al\u0131\u015farak okuma imk&acirc;n\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. &Ouml;\u011fretimdeki ba\u015far\u0131lara g&ouml;re &uuml;cret takdiri yap\u0131lacakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Konf&uuml;&ccedil;y&uuml;s&rsquo;&uuml;n d&uuml;\u015f&uuml;ncesi: &ldquo;Soylular de\u011fil Bilgeler y&ouml;netsin&rdquo; kural\u0131d\u0131r. Pratikte Konf&uuml;&ccedil;y&uuml;s soylular\u0131 korumu\u015ftur, ama kabiliyetlilere de kap\u0131 a&ccedil;m\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Yani, Konf&uuml;&ccedil;y&uuml;s&rsquo;&uuml;n d&uuml;\u015f&uuml;ncesinde soylular imk&acirc;nlar\u0131 ile bilgeli\u011fi elde etmektedir. &Ccedil;ok kabiliyetli s\u0131radan bir insan da kendi g&uuml;c&uuml;yle bilge olabilir ve y&ouml;neticili\u011fi hak edebilir. Ger&ccedil;ek olan \u015fudur. Biz sosyal yap\u0131da insanlara ba\u015far\u0131lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir fark g&ouml;zetmemeliyiz, ama Allah taraf\u0131ndan do\u011fan fark\u0131 da biz gideremeyiz. Kad\u0131n olarak do\u011fan bir insan\u0131 erkek yapamay\u0131z. G&ouml;rg&uuml;l&uuml; bir anne-babadan do\u011fan, yeterli bir e\u011fitim ve terbiye alan bir &ccedil;ocu\u011fu al\u0131p cahiller aras\u0131na sokamay\u0131z. H&acirc;s\u0131l\u0131, biz farkl\u0131l\u0131k &uuml;retmemeliyiz, ama Allah&rsquo;\u0131n verdi\u011fi farkl\u0131l\u0131\u011fa da sayg\u0131l\u0131 olmal\u0131y\u0131z. \u0130\u015fte Konf&uuml;&ccedil;y&uuml;s d&uuml;\u015f&uuml;ncesi de bu yakla\u015f\u0131ma uygun bulunmaktad\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Eskiden &ccedil;ocuklar\u0131n\u0131 ancak soylular okutaca\u011f\u0131 i&ccedil;in bilgeler onlardan &ccedil;\u0131kmaktayd\u0131. Ama di\u011ferlerine de \u015fans tan\u0131mak <span style=\"font-size: 14pt;\">adaletin icab\u0131yd\u0131.<\/span> <\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Bu bak\u0131mdan, ilk&ouml;\u011fretim mecburiyeti, milli e\u011fitim seferberli\u011fi, e\u011fitimde f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi konusunda, Cumhuriyetin tarihi ve talihli at\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 \u015f&uuml;kranla anmak laz\u0131md\u0131. Ama maalesef bu at\u0131l\u0131m baz\u0131 odaklarca <strong><em>&ldquo;\u0130slami e\u011fitimin yasaklanmas\u0131 veya olduk&ccedil;a k\u0131s\u0131tlan\u0131p k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, din d&uuml;\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilericilik say\u0131lmas\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksiyle \u015fuursuz bir bi&ccedil;imde Bat\u0131 taklit&ccedil;ili\u011fine sap\u0131lmas\u0131&rdquo;<\/em><\/strong> \u015feklinde yozla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve bunun b&uuml;t&uuml;n su&ccedil;u da Mustafa Kemal&rsquo;in s\u0131rt\u0131na y\u0131k\u0131lmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Allah canl\u0131lar\u0131 ve bu arada insanlar\u0131 kabiliyet bak\u0131m\u0131ndan e\u015fit yaratmam\u0131\u015ft\u0131r, farkl\u0131 yeteneklerde var edilmi\u015ftir. B&uuml;t&uuml;n canl\u0131lara kendilerine gerekli her \u015fey verilmi\u015f, ona g&ouml;re de i\u015f verilmi\u015ftir. \u0130nsan ise Allah&rsquo;\u0131n halifeli\u011fi gibi bir fazilet ve mesuliyetle g&ouml;nderilmi\u015ftir. \u0130nsan nerede rahat ederse onun i&ccedil;in oras\u0131 iyidir. Ama topluluk farkl\u0131 seviyede ve stat&uuml;de i\u015fler icat etmektedir. Y&ouml;netmek her hal ve ortamda iyi bir \u015fey olmayabilir. As\u0131l sorun insan\u0131n hukuk d&uuml;zeni i&ccedil;inde birbirine h&uuml;kmetmesidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Do\u011fu-Bat\u0131 sentezi ve &ldquo;uygar insan&rdquo; kavram\u0131<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Genel kanaat ve kan\u0131tlar \u015fu y&ouml;ndedir ki;<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu maneviyat&ccedil;\u0131, bat\u0131l\u0131 maddeci ve menfaat&ccedil;idir. Ama hem inan&ccedil;l\u0131, hem de iz&rsquo;anl\u0131 olmak gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu i&ccedil;ten ve hasbi, bat\u0131l\u0131 art niyetli ve hesabidir. Ama hem merhametli, hem de dikkatli olmak gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu duygular\u0131yla ve metafizikle, bat\u0131l\u0131 be\u015f duyusuyla ve matematikle hareket etmektedir. Ama hem imanl\u0131 ve insafl\u0131, hem de planl\u0131 ve itidalli olmak gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu vefal\u0131 ve fedak&acirc;r, bat\u0131l\u0131 f\u0131rsat&ccedil;\u0131 ve hilek&acirc;r bilinir. Ama hem y&uuml;re\u011fi yan\u0131k, hem de uyan\u0131k olmak gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu tevekk&uuml;l ehli, bat\u0131l\u0131 tedbirlidir. Ama hem m&uuml;dbir (tedbirli), hem m&uuml;tevekkil (teslimiyetli, kanaat ehli ve geni\u015f y&uuml;rekli) olmak g&uuml;zeldir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fuya g&ouml;n&uuml;l ve ilham, bat\u0131ya ak\u0131l ve felsefe h&acirc;kimdir. Ama hem vicdana dayanmak, hem de akl\u0131n\u0131 kullanmak gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fuda din ve duygu, bat\u0131da bilim ve kurgu &ouml;ndedir. Ama dinin de\u011ferleri, bilimin verileriyle yorumlanmal\u0131 ve y&uuml;r&uuml;t&uuml;lmelidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu &ouml;l&uuml;m &ouml;tesine, bat\u0131l\u0131 &ouml;l&uuml;m &ouml;ncesine &ouml;nem verir. Ama ahiret burada kazan\u0131lacakt\u0131r, d&uuml;nya ahiretin mezras\u0131 ve mektebidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu sevgiye ve sadakate, bat\u0131l\u0131 zevke ve h\u0131yanete y&ouml;neliktir. Ama sadakat g&ouml;sterirken, safl\u0131\u011fa d&uuml;\u015fmemelidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">A\u015fk deyince do\u011fuda sevda, bat\u0131da \u015fehvet hat\u0131ra gelir. Do\u011fuda genellikle hikmet, bat\u0131da &ouml;zellikle edebiyat &uuml;retilir. Ama hikmetsiz edebiyat gevezelik, edebiyats\u0131z hikmet zevzekliktir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fuya din ve maneviyat geldi. Ama yobazl\u0131k ve istismarla yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bat\u0131dan laiklik ve demokrasi geldi. Ama dinsizlik ve ahlaks\u0131zl\u0131kla yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fudan hisler, sevgiler geldi. Ama hayalcilik ve haset&ccedil;ilikle yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bat\u0131dan d&uuml;\u015f&uuml;nme ve ak\u0131l y&uuml;r&uuml;tme geldi. Ama \u015fehvet ve \u015feytaniyetle (hile ve desise ile) yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fudan edep ve h&uuml;rmet geldi. Ama \u015fuursuz gelenek ve ruhsuz g&ouml;renekle yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bat\u0131dan serbestlik ve medeni cesaret geldi. Ama haks\u0131zl\u0131k ve hay&acirc;s\u0131zl\u0131kla yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu kaba g&ouml;r&uuml;n&uuml;ml&uuml; ama insanc\u0131l, bat\u0131l\u0131 kibar g&ouml;r&uuml;n&uuml;ml&uuml; ama barbard\u0131r. H&acirc;lbuki hem insanc\u0131l, hem kibar olmaya &ccedil;al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Do\u011fulu &ldquo;sen&rdquo;cil, bat\u0131l\u0131 &ldquo;ben&rdquo;cildir. Ama do\u011frusu &ldquo;biz&rdquo;cil olmakt\u0131r. Yani farkl\u0131 k&ouml;ken ve k&uuml;lt&uuml;rden herkesi kendimizin bir azas\u0131, kendimizi de &acirc;lemlerin bir par&ccedil;as\u0131 g&ouml;rme olgunlu\u011funa ula\u015fmal\u0131d\u0131r. K\u0131saca yerli d&uuml;\u015f&uuml;ncenin ve milli de\u011ferlerin &ccedil;a\u011fda\u015f ve evrensel bir yorumcusu ve savunucusu konumuna ve \u015fuuruna kavu\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">&Ouml;yle ise, dindar olal\u0131m, ama yobazla\u015fmayal\u0131m! Demokrat olal\u0131m, ama soysuzla\u015fmayal\u0131m! Devletimize ba\u011fl\u0131 kalal\u0131m, ama ruhumuzu k&ouml;lele\u015ftirip yozla\u015fmayal\u0131m! Hikmet ve hakikat&#8230; \u0130lim ve sanat&#8230; H&uuml;rriyet ve huzurlu hayat&#8230; \u0130nananlar\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n kaybettikleri ortak mal\u0131d\u0131r. Nerde bulursak alal\u0131m, sahip &ccedil;\u0131kal\u0131m. Ama asla Hak yoldan sapmayal\u0131m, yalpalamayal\u0131m! Do\u011fuya da Bat\u0131ya da yana\u015fal\u0131m, anla\u015fal\u0131m&#8230; \u0130nsani de\u011ferler ve milli dengeler &ccedil;er&ccedil;evesinde y&uuml;zle\u015felim, uzla\u015fal\u0131m. Dan\u0131\u015fal\u0131m, yard\u0131mla\u015fal\u0131m. Ama asla yalvarmayal\u0131m, yav\u015fakla\u015fmayal\u0131m!<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Uygarl\u0131k Ser&uuml;veni<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Uygarl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan ekonomik yap\u0131 de\u011fildir, uygarl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan sosyal b&uuml;nyedir. Adil bir d&uuml;zen kuruldu\u011funda ekonomik yap\u0131 d&uuml;zelir, art\u0131lar tek elden ama adil bir \u015fekilde kullan\u0131larak ekonomik ve sosyal evrim ger&ccedil;ekle\u015fir. Yani, sosyal yap\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi evrimi ve geli\u015fmeyi sa\u011flay\u0131p g&uuml;&ccedil;lendirir. \u0130\u015fte peygamberler b&ouml;ylesi Hakl\u0131 devrimlere ve hay\u0131rl\u0131 de\u011fi\u015fimlere &ouml;nc&uuml;l&uuml;k etmi\u015flerdir. Hukuki d&uuml;zende ger&ccedil;ekle\u015ftirdikleri yeni yap\u0131 sonunda toplulu\u011fu evrimle\u015ftirmi\u015ftir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Mezopotamya&rsquo;da<\/span> olu\u015fan hukuk d&uuml;zeni M\u0131s\u0131r&rsquo;da madd&icirc; ehramlar\u0131n olu\u015fumunu sa\u011flad\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">\u0130branilerde<\/span> olu\u015fan d&uuml;zen Greklerde imparatorlu\u011fu do\u011furacakt\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">H\u0131ristiyanl\u0131kta<\/span> olu\u015fan l&acirc;ik d&uuml;zen Bizans ve Roma&rsquo;y\u0131 ortaya &ccedil;\u0131kard\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">\u0130sl&acirc;miyet&rsquo;te<\/span> olu\u015fan sosyal d&uuml;zen bug&uuml;nk&uuml; Avrupa R&ouml;nesans\u0131n\u0131n yararlanaca\u011f\u0131 \u015fartlar\u0131 haz\u0131rlad\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Peygamberler ekonomiden de\u011fil sosyal d&uuml;zenin \u0131slah\u0131ndan i\u015fe ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Binlerce y\u0131l b&ouml;yle etkili olmu\u015flard\u0131r. Adil D&uuml;zen ve &ldquo;\u0130nsanl\u0131k Anayasas\u0131&rdquo; da buna g&ouml;re haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa hukuki yap\u0131y\u0131 d&uuml;zenleyip ayarlayacak, halk\u0131 hukuk i&ccedil;inde serbest b\u0131rakacak, halk kendi de\u011fi\u015fim ve geli\u015fimini kendisi yapacakt\u0131r. Zaten &ldquo;hukuk d&uuml;zeni&rdquo;nin manas\u0131 budur. Siyasi g&uuml;&ccedil;ler halk\u0131n ilmine, iman\u0131na, ameline ve i&ccedil; i\u015flerine kar\u0131\u015fmayacak sadece y&ouml;nlendirici, destekleyici ve tanzim edici olacakt\u0131r. Hukuk d\u0131\u015f\u0131na &ccedil;\u0131kan cezalanacak, hukukun i&ccedil;inde olanlar ise tam h&uuml;r ve serbest olacaklard\u0131r. &ldquo;Adil D&uuml;zen&rdquo; budur. Bu insanl\u0131\u011f\u0131n ancak bug&uuml;n ula\u015fabilece\u011fi olgun ve onurlu bir uygarl\u0131k do\u011furacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Bat\u0131l\u0131lara g&ouml;re uygarl\u0131k s\u0131n\u0131fla\u015fma ile ortaya &ccedil;\u0131kmaktad\u0131r. <em>&ldquo;Toplumsal art\u0131 &uuml;retme yetene\u011fine sahip olduklar\u0131 halde kendi kendilerine bunu ger&ccedil;ekle\u015ftiremeyen topluluklar, onlar\u0131 b&ouml;yle bir art\u0131 &uuml;retmeye zorlayan bir ba\u015fka toplulu\u011fun etkisiyle, de\u011fi\u015fmeye ve art\u0131 de\u011fer &uuml;retmeye ba\u015flayacaklard\u0131r&#8230;&rdquo; <\/em><\/span>\u0130slam&rsquo;a g&ouml;re ise uygarl\u0131k s\u0131n\u0131fla\u015fma ile de\u011fil, &ldquo;hukuk d&uuml;zeni&rdquo; ile do\u011fmaktad\u0131r. \u0130slam D&uuml;zeninde toplulu\u011fu ki\u015filerin de\u011fil, kurallar\u0131n y&ouml;netmesi esast\u0131r, &ouml;yle kurallar konur ki, herkes o kurala g&ouml;re hareket etti\u011fi zaman d&uuml;zen olu\u015fur. O d&uuml;zen uygarl\u0131\u011f\u0131 getirir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">&ldquo;Hititler Mezopotamya&#8217;dan &ccedil;ok tanr\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ald\u0131lar ve tanr\u0131lar birli\u011fini kurdular&rdquo; iddias\u0131 sadece safsatad\u0131r, as\u0131ls\u0131zd\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Asl\u0131nda b&uuml;t&uuml;n topluluklar tek tanr\u0131ya inanma e\u011filimindedir. Onun melekleri ve \u015feytanlar\u0131 oldu\u011fu kabul edilir. Allah&rsquo;\u0131n var etti\u011fi de\u011fi\u015fik g&uuml;&ccedil;lere birbirlerine z\u0131t g&ouml;revler y&uuml;klenir. Bunlar bir oyunda oynayan kar\u015f\u0131 tak\u0131mlar gibidir. \u0130nsanlar da bunlardan istedi\u011fi taraf\u0131 tutmakta serbesttir. B&ouml;ylece iyi veya k&ouml;t&uuml; insan olabilir. \u0130lk insan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan beri bu felsefe ge&ccedil;erlidir. Bug&uuml;n de b&uuml;t&uuml;n b&uuml;y&uuml;k dinlerde ayn\u0131 inan&ccedil; h&acirc;kimdir. Bundan daha makul bir felsefe geli\u015ftirilememi\u015ftir. Kimse iki kere ikiyi be\u015f yapamaz, ama insanlar Peygamberlerin getirdi\u011fi bu d&uuml;\u015f&uuml;nce ve d&uuml;zeni farkl\u0131 \u015fekillerde dejenere etmi\u015f, \u0130slami &ouml;\u011fretileri de\u011fi\u015ftirmi\u015flerdir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">1. Allah&rsquo;\u0131n de\u011fi\u015fik dillerdeki isimlerini de\u011fi\u015fik tanr\u0131 olarak g&ouml;rm&uuml;\u015flerdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">2. Allah&rsquo;\u0131n de\u011fi\u015fik s\u0131fatlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fik tanr\u0131lar olarak isimlendirmi\u015flerdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">3. Allah&rsquo;\u0131n izafet terkibini farkl\u0131 izah etmi\u015flerdir. &ldquo;G&uuml;ne\u015f&rsquo;in Rabb&rsquo;i&rdquo;ni &ldquo;G&uuml;ne\u015f rab&rdquo; olarak benzetmi\u015flerdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">4. Melekleri, \u015feytanlar\u0131, insanlar\u0131, &ouml;l&uuml;leri tanr\u0131la\u015ft\u0131rmaya y&ouml;nelmi\u015flerdir. Bug&uuml;n de insanlar diktat&ouml;rlere, artistlere, m&uuml;zisyenlere tapmaya devam etmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Hititlerde de ayn\u0131 putperestli\u011fe kayma ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Kur&rsquo;an&rsquo;\u0131n (ve Hak Tevrat&rsquo;\u0131n) anlatt\u0131\u011f\u0131na g&ouml;re insanlar tek Allah inanc\u0131ndan, zamanla \u015firke kaym\u0131\u015flard\u0131r. Bunun tersine &ccedil;ok tanr\u0131c\u0131l\u0131ktan tek tanr\u0131c\u0131l\u0131\u011fa gidildi\u011fini ileri s&uuml;rmek tabii ve tarihi ger&ccedil;eklere ayk\u0131r\u0131d\u0131r. B&ouml;yle bir mant\u0131k yarat\u0131l\u0131\u015f ger&ccedil;e\u011fine de uymamaktad\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Tevrat Hz. Nuh&rsquo;un &uuml;&ccedil; o\u011flu oldu\u011funu, bunlardan birinin Sam olup Samileri olu\u015fturdu\u011funu, di\u011ferinin Yafes oldu\u011funu ve bunlar\u0131n da T&uuml;rk halklar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Ham neslini anlat\u0131rken belirsizlik vard\u0131r. Elde edilen sonu&ccedil;lar &ccedil;ok a&ccedil;\u0131kt\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">1. D&uuml;nyadaki b&uuml;t&uuml;n diller &uuml;&ccedil; grupta toplan\u0131r. T&uuml;rk&ccedil;e ile Arap&ccedil;a tam birbirine z\u0131t mant\u0131\u011fa sahiptir. T&uuml;rk&ccedil;ede &ouml;nemli olan kelimeler sona gelir, Arap&ccedil;ada ba\u015fa gelir. Arap&ccedil;ada &ouml;n harfler vard\u0131r, T&uuml;rk&ccedil;ede son ekler vard\u0131r. Arap&ccedil;ada erkeklik ve di\u015filik vard\u0131r, T&uuml;rk&ccedil;ede yoktur. Arap&ccedil;ada harfi tarif vard\u0131r, T&uuml;rk&ccedil;ede yoktur. Hint-Avrupa dili ise bu iki dilin karmas\u0131d\u0131r. Hem &ouml;n ekler, hem son ekler vard\u0131r. &Ouml;n, son &ouml;ncelik mant\u0131\u011f\u0131 yoktur.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">2. Sami dilleri Mezopotamya ve Afrika k\u0131talar\u0131nda konu\u015fulmu\u015ftur. T&uuml;rk&ccedil;e, &Ccedil;in ve Asya&rsquo;da konu\u015fulmu\u015ftur. Hint-Avrupa dillerinin ise iki merkezi vard\u0131r. Biri Avrupa, di\u011feri ise \u0130ran ve Hindistan&rsquo;d\u0131r. \u015eimdi &ccedil;&ouml;z&uuml;lmemi\u015f sorun vard\u0131r. Bu dillerin merkezi Asya m\u0131d\u0131r, yoksa Avrupa m\u0131d\u0131r? Nereden nereye gidilmi\u015ftir? Genel olarak Avrupa merkez kabul edilir. Oysa Hz. Nuh&rsquo;un o\u011flu Mezopotamya&rsquo;dan gitmi\u015ftir. Yine bu dildeki s\u0131k\u0131nt\u0131 L&acirc;tin dillerinden gelmektedir. L&acirc;tin dilleri bug&uuml;n Hint-Avrupa dilleri aras\u0131nda olmakla beraber, ba\u015flang\u0131&ccedil;ta T&uuml;rk veya Sami dilleri ile yak\u0131n ili\u015fkisi vard\u0131r. En &ouml;nemlisi, uygarl\u0131kta b&uuml;y&uuml;k etkileri olan Grek ve Yunanl\u0131lar hangi halklardan olu\u015fur? &ldquo;Roma&rdquo; kelimesi ile &ldquo;Arami&rdquo; kelimesi aras\u0131nda akrabal\u0131k kurulur, &ldquo;Rum&rdquo;un Sami oldu\u011fu da Tevrat&rsquo;ta yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu dili ve toplulu\u011fu netle\u015ftirmek zordur. Biz genel olarak \u015fu varsay\u0131m\u0131n\u0131 kabul ediyoruz.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">3. Hz. Nuh&rsquo;un &uuml;&ccedil; o\u011flundan Sam yerinde kald\u0131 ve sonra g&uuml;neye giderek Afrikal\u0131lar\u0131 olu\u015fturdu. Yafes do\u011fuya gitti ve &Ccedil;inlileri olu\u015fturdu. Kuzeye &ccedil;\u0131kanlar T&uuml;rk ve Mo\u011fol \u0131rk\u0131n\u0131 ortaya &ccedil;\u0131kard\u0131. Ham bat\u0131ya gitti ve L&acirc;tinleri olu\u015fturdu, Kuzeye gidenler Germenleri olu\u015fturdu. Bu arada Asya&rsquo;n\u0131n g&uuml;neyine inen topluluk Hintlileri olu\u015fturdu.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">4. \u0130&Ouml; 2000 y\u0131llar\u0131nda Anadolu&rsquo;da g&ouml;r&uuml;len bu halk \u0130ran&rsquo;da da g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015ft&uuml;r. Hindistan&rsquo;da ise 2500 y\u0131l &ouml;nce g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015flerdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Allah insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesini, bir &ccedil;ocu\u011fun yeti\u015fmesi gibi takdir etmi\u015ftir. \u0130nsanlar binlerce senedir yava\u015f yava\u015f geli\u015ferek bug&uuml;nk&uuml; erginlik &ccedil;a\u011f\u0131na gelmi\u015flerdir, insanl\u0131k hal&acirc; daha r&uuml;\u015ft&uuml;n&uuml; ispat etmi\u015f de\u011fildir. Bu devreler d&ouml;rt b&ouml;l&uuml;mde ele al\u0131nabilir:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">a) Hz. &Acirc;dem ve ondan sonra gelen peygamberler d&ouml;nemi. Toplay\u0131c\u0131l\u0131k, avc\u0131l\u0131k, &ccedil;obanl\u0131k ve &ccedil;ift&ccedil;ilik d&ouml;nemlerini ge&ccedil;irmi\u015flerdir. Y&ouml;netim ki\u015fi y&ouml;netimidir. \u0130nsanl\u0131k hen&uuml;z hukuk d&uuml;zenine ge&ccedil;mi\u015f de\u011fildir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">b) Hz. Nuh ve ondan sonra gelen peygamberler d&ouml;nemidir. Kentle\u015fmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k y&ouml;netim ki\u015filer taraf\u0131ndan de\u011fil, kurallarla y&ouml;netilmektedir. Ne var ki, kurallar de\u011fi\u015fiktir ve her toplulu\u011fun kendi kurallar\u0131 vard\u0131r. Kurallar\u0131 koyan y&ouml;neticilerdir. Yani, Hz. &Acirc;dem evresinde y&ouml;neticiler do\u011frudan y&ouml;netmi\u015flerdir, Hz. Nuh evresinde y&ouml;neticiler kurallarla y&ouml;netmi\u015flerdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">c) Hz. Musa ve O&rsquo;ndan sonraki peygamberler evresi. Allah&rsquo;\u0131n koydu\u011fu genel kurallarla topluluk y&ouml;netilmi\u015ftir. Allah&rsquo;\u0131n Kitab\u0131 temel yasa idi. Y&ouml;netici O&#8217;nu de\u011fi\u015ftiremezdi, ama yorumunu kendisi yapabilirdi. Ayn\u0131 Kitab\u0131 de\u011fi\u015fik peygamberler de uygulayagelmi\u015ftir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">d) Kur&rsquo;an d&ouml;nemi. Burada ilahi kanunlar\u0131 yorumlama yetkisi y&ouml;neticilerin elinden al\u0131n\u0131p ilim ehline verilmi\u015ftir. Her uygulay\u0131c\u0131 kendisi i&ccedil;in mevzuat\u0131 yorumlayabilecektir, ama ihtil&acirc;flar hakemlerce &ccedil;&ouml;z&uuml;lecektir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">B&ouml;ylece \u0130braniler insanl\u0131\u011fa \u015feriat d&uuml;zenini &ouml;\u011fretmi\u015flerdir. Etkileri g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze kadar gelmi\u015ftir. \u0130slam i&ccedil;tihat sistemini getirip geli\u015ftirmi\u015f, ama hen&uuml;z b&uuml;t&uuml;n&uuml;yle &ldquo;i&ccedil;tihat d&ouml;nemi&rdquo;ne ge&ccedil;ilmemi\u015ftir. Adil D&uuml;zen &ldquo;\u0130nsanl\u0131k Anayasas\u0131&rdquo; bunu sa\u011flayacak bir giri\u015fimdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">\u0130braniler uygarl\u0131k kuramam\u0131\u015flar ama d&uuml;\u015f&uuml;nceleri Yunan sonras\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131 etkilemi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">\u0130braniler yaln\u0131z Yunan sonras\u0131 uygarl\u0131klar\u0131 etkilememi\u015f, Yunan Uygarl\u0131\u011f\u0131 \u0130brani Uygarl\u0131\u011f\u0131&rsquo;n\u0131n etkisi ile \u015fekillenmi\u015ftir. Biraz sonra da devreden &ccedil;ekilmi\u015ftir. \u0130braniler M\u0131s\u0131r&rsquo;dan M&Ouml; 1200 y\u0131llar\u0131nda &ccedil;\u0131km\u0131\u015f, \u0130&Ouml; 1000 y\u0131llar\u0131 i&ccedil;inde insanl\u0131kta b&uuml;y&uuml;k evrim g&ouml;zlenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">1. Her \u015feyden &ouml;nce harf yaz\u0131s\u0131 yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, halk okur-yazar hale gelmi\u015ftir. Halk\u0131n okudu\u011fu kitaplar meydana getirilmi\u015ftir. E\u011fitim sistemi de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Halk e\u011fitimi, din e\u011fitimi sistemle\u015fmi\u015ftir. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">2. Bu sayede, din h&uuml;rriyeti geli\u015fmi\u015ftir. \u0130braniler tek Allah&rsquo;a tap\u0131yorlard\u0131 ama kendi peygamberleri vard\u0131 ve bunlara birtak\u0131m g&ouml;revler verilmi\u015fti. Ba\u015fka \u0131rkta olanlar\u0131 dinlerine kabul etmemi\u015flerdi. Ama bu sayede ba\u015fka dinde olanlara bask\u0131dan vazge&ccedil;ilmi\u015fti. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">3. Bu arada at kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f, s&uuml;variler do\u011fmu\u015f, posta te\u015fkil&acirc;t\u0131 geni\u015flemi\u015ftir. K&uuml;&ccedil;&uuml;k sanayi geli\u015fmi\u015f ve yelkenli gemilerle geni\u015f sahalarda gidip-gelme ger&ccedil;ekle\u015fmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">4. \u0130braniler (&ouml;zellikle Hz. Davut d&ouml;neminde) demiri yayg\u0131nla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar ve sava\u015f teknolojisi de\u011fi\u015fmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu de\u011fi\u015fmeler sonunda yeni uygarl\u0131klar meydana gelmi\u015ftir. Bu uygarl\u0131k her y&ouml;n&uuml;yle bir \u0130brani Uygarl\u0131\u011f\u0131&rsquo;d\u0131r. Daha &ouml;nce Mezopotamyal\u0131lar ve S&uuml;merler ne ise; \u0130braniler de b&ouml;yle bir misyon &uuml;stlenmi\u015ftir. Bug&uuml;nk&uuml; H\u0131ristiyanl\u0131k \u0130brani Uygarl\u0131\u011f\u0131&rsquo;n\u0131n devam\u0131 gibidir. As\u0131l b&uuml;y&uuml;k Devrimin ve Adalet d&uuml;zeninin temel dinamiklerini Kur&rsquo;an getirmi\u015f, M&uuml;sl&uuml;man &acirc;limler geli\u015ftirmi\u015ftir. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\">Adil D&uuml;zen &ldquo;\u0130nsanl\u0131k Anayasas\u0131&rdquo;nda d&ouml;rt kurum vard\u0131r:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">1- &Uuml;lkedeki farkl\u0131 din ve mezheplerin en yetkin ve se&ccedil;kin bilginlerinden olu\u015fan Din&icirc; \u015e&ucirc;ralar ve ba\u011fl\u0131 bakanl\u0131klar: Topluma neler yap\u0131lmas\u0131 ve nelerin yasaklanmas\u0131 gerekti\u011fine karar verirler.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">2- &Uuml;niversitelerin ve y&uuml;ksek e\u011fitim-&ouml;\u011fretim merkezlerinin kendi b&uuml;nyelerinde ve bilimsel y&ouml;ntemlerle se&ccedil;tikleri ehliyet ve emniyet (g&uuml;venilirlik) \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan profes&ouml;rlerin olu\u015fturaca\u011f\u0131 kanun yap\u0131c\u0131s\u0131 \u0130lm&icirc; \u015e&ucirc;ralar ve ba\u011fl\u0131 bakanl\u0131klar: Bunlar\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirlerler.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">3- Sendika ve odalar\u0131n genel temsilcilerinin kuracaklar\u0131 Meslek&icirc; \u015e&ucirc;ralar ve ba\u011fl\u0131 bakanl\u0131klar: Hangi i\u015fleri, hangi e\u011fitim ve ehliyetteki \u015fah\u0131slar\u0131n yapaca\u011f\u0131na karar verirler.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">4- Yerelde (yak\u0131n ve tan\u0131d\u0131k &ccedil;evrede) do\u011frudan; genelde (geni\u015f &ccedil;er&ccedil;evede) dolayl\u0131 \u015fekilde halk\u0131n demokratik se&ccedil;im ve tercihleriyle belirlemi\u015f olaca\u011f\u0131 Siyas&icirc; \u015e&ucirc;ralar ve ba\u011fl\u0131 bakanl\u0131klar: Hangi g&ouml;rev ve yetkilere kimlerin atanaca\u011f\u0131na, &uuml;lkede refah\u0131n nas\u0131l payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131na, Milli Savunman\u0131n ve huzur ortam\u0131n\u0131n nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131na karar verirler.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">&Ouml;zetle;<\/span> Ak\u0131l Nakil&rsquo;in yani (vahiy ve s&uuml;nnet kilitlerinin) anahtar\u0131, Kur&rsquo;ani hakikatleri anlama ve yorumlama arac\u0131d\u0131r. Cenab\u0131 Hak Kur&rsquo;an&rsquo;\u0131nda: <span style=\"font-size: 14pt;\"><em>&ldquo;G&ouml;klerin ve yerin kilitleri O&rsquo;nun (Kudret elindedir, anahtar\u0131 ise ak\u0131l ve ilimdir) Allah&rsquo;\u0131n ayetlerini ink&acirc;r edenler ise h&uuml;srana u\u011fray\u0131p (imtihan\u0131 kaybedenlerdir).&rdquo; <\/em><\/span>(Zumer: 63) buyurmaktad\u0131r. &Ouml;yleyse akl\u0131n &ouml;nemini ve gere\u011fini ink&acirc;r etmek, bizzat Kur&rsquo;an&rsquo;a ayk\u0131r\u0131d\u0131r ve Allah&rsquo;a itiraz ve isyan manas\u0131 ta\u015f\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; anahtar\u0131 olmadan K\u0130L\u0130T&rsquo;lerin a&ccedil;\u0131lmas\u0131 imk&acirc;ns\u0131zd\u0131r. Kur&rsquo;an&rsquo;\u0131nda 50 yerde akl\u0131 &ouml;ven, akl\u0131n\u0131 kullanmayanlar\u0131 ve vicdan\u0131n\u0131 rehber tutmayanlar\u0131 \u015fiddetle yeren Y&uuml;ce Allah&rsquo;a ra\u011fmen, hal&acirc; ak\u0131l y&uuml;r&uuml;tmeyi zararl\u0131 ve marazl\u0131 bir tav\u0131r gibi g&ouml;stermek ne b&uuml;y&uuml;k bir sayg\u0131s\u0131zl\u0131k ve sapk\u0131nl\u0131kt\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Evet, AKIL: \u0130nsana l&uuml;tfedilen d&uuml;\u015f&uuml;nme, de\u011ferlendirme, bilgi edinme ve tedbirli hareket etme yetisidir. B&uuml;t&uuml;n bilim konular\u0131nda ve g&uuml;nl&uuml;k hayat sorunlar\u0131nda insan ancak d&uuml;\u015f&uuml;nerek ve ak\u0131l y&uuml;r&uuml;terek do\u011fru ve uygun karar verebilir. Ak\u0131l y&uuml;r&uuml;tme (istidlal), d&uuml;\u015f&uuml;nmenin en &ouml;nemli &ouml;\u011fesidir. H&uuml;k&uuml;mler, iki fikir aras\u0131ndaki ilgiyi belirtir. Ak\u0131l y&uuml;r&uuml;tme ise iki h&uuml;k&uuml;mden yeni bir h&uuml;k&uuml;m &ccedil;\u0131karma gayretidir. Ak\u0131l y&uuml;r&uuml;tme: &ldquo;ded&uuml;ksiyon&rdquo;, &ldquo;end&uuml;ksiyon&rdquo; ve &ldquo;analoji&rdquo; olmak &uuml;zere &uuml;&ccedil; &ccedil;e\u015fittir. Ded&uuml;ksiyon (T&uuml;mdengelim), genel h&uuml;k&uuml;mlerden &ouml;zel h&uuml;k&uuml;mler elde etmeye y&ouml;neliktir. End&uuml;ksiyon (T&uuml;mevar\u0131m), &ouml;zel h&uuml;k&uuml;mlerden genel h&uuml;k&uuml;mler &ccedil;\u0131karma \u015feklinde yap\u0131lan ak\u0131l y&uuml;r&uuml;tmedir. Analoji (k\u0131yaslama ile h&uuml;k&uuml;m belirleme) ise bilinen &ouml;rneklerden bilinmeyen benzerlerinin &ccedil;\u0131kar\u0131lmas\u0131 usul&uuml; ve y&ouml;ntemleridir. Bu nedenle akl\u0131m\u0131z, d&uuml;\u015f&uuml;nce ve hareketlerimizin, s&ouml;ylem ve eylemlerimizin hem karar vericisi hem de hakemi (tart\u0131p de\u011ferlendireni)dir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial',sans-serif;\">Akl\u0131n ruh madeni (zek&acirc; ve zihin) insanlara do\u011fu\u015ftan verilir, ama onu geli\u015ftirmek ve &uuml;retken hale getirmek bir gayret ve kapasite meselesidir. Bu kapasiteyi belirleyen bizim ilgi istek ve irademizdir. Her insanda var olan ak\u0131l, de\u011fi\u015fik bi&ccedil;im ve &ouml;l&ccedil;&uuml;lerde kullan\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131, baz\u0131 insanlara &#8220;dahi&#8221; s\u0131fat\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken, en az kullanabilenlere de &ldquo;deli&rdquo; denilmektedir. Ki\u015filer gerek kendi i&ccedil; d&uuml;nyas\u0131n\u0131, gerekse ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131, t&uuml;m d&uuml;nyay\u0131 ve k&acirc;inat\u0131 anlamaya y&ouml;neldi\u011fi zaman, akl\u0131 sayesinde de\u011ferlendirecektir. Yani ilgi ve ihtiya&ccedil; hissi ak\u0131l y&uuml;r&uuml;tmeye, ak\u0131ll\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nce bilgiye, bilgi ise ger&ccedil;e\u011fe eri\u015ftirmektedir. \u0130\u015fte bu noktada iman \u0131\u015f\u0131k verici, Kur&rsquo;an harita bilgisi, Hz. Peygamber ise k\u0131lavuz rehberdir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"text-align: left;\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; line-height: normal;\"><span style=\"font-size: 10pt;\"><a href=\"#ftnref1\" id=\"ftnref1\" name=\"ftn1\" style=\"vertical-align: super;\">[1]<\/a><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"> <strong>\u0130mtiza&ccedil;:<\/strong> Uyu\u015fma, kayna\u015fma, kar\u0131\u015f\u0131p yeni bir \u015fey olu\u015fturma<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; line-height: normal;\"><span style=\"font-size: 10pt;\"><a href=\"#ftnref2\" id=\"ftnref2\" name=\"ftn2\" style=\"vertical-align: super;\">[2]<\/a><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"> <strong>\u0130zdiva&ccedil;:<\/strong> Uygun &ccedil;ift olma<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Rahmetli Erbakan Hoca&rsquo;ya g&ouml;re AKIL: \u0130nsana Allah taraf\u0131ndan verilen; iyi ile k&ouml;t&uuml;y&uuml;, do\u011fru ile yanl\u0131\u015f\u0131, adaletle zulm&uuml;, yararl\u0131 ile zararl\u0131y\u0131 ay\u0131rmaya yarayan f\u0131tri bir yetenektir. Yani ak\u0131l insan\u0131 hayvanlardan ay\u0131ran bir &ouml;zelliktir. \u0130nsan akl\u0131 sayesinde ara\u015ft\u0131r\u0131p kavrama ve alg\u0131lama (muhakeme), k\u0131yaslama ve kararla\u015ft\u0131rma (mukayese) ve karar alma a\u015famalar\u0131ndan ge&ccedil;ip do\u011fru ve doyurucu bilgiye eri\u015fir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-3707","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nisan-2016"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3707"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3707\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}