{"id":384,"date":"2006-11-27T13:45:41","date_gmt":"2006-11-27T13:45:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2006\/11\/27\/ntan-dosyasi\/"},"modified":"2006-11-27T13:45:41","modified_gmt":"2006-11-27T13:45:41","slug":"cecenistan-dosyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2005\/eylul-2005\/cecenistan-dosyasi\/","title":{"rendered":"\u00c7E\u00c7EN\u0130STAN DOSYASI"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>\u0130SLAM&#39;IN KAFKAS \u00dcLKELER\u0130N\u0130 FETH\u0130:<\/strong> <\/p>\n<p> Kafkas diyarlar\u0131 upuzun, sarp ve ge\u00e7it veren noktalar\u0131 \u00e7ok az olan da\u011fl\u0131k bir b\u00f6lgedir. Bu m\u0131nt\u0131ka Hazar Denizi&#39;nden ba\u015flayarak Karadeniz&#39;e kadar 1200 km. boyunca uzay\u0131p gitmektedir. Buradaki da\u011flar\u0131n tepeleri yer yer 5600 m. ye yeti\u015fmektedir. Bu tepeler Avrupa ile Asya&#39;y\u0131 birbirinden ay\u0131ran s\u0131n\u0131r kabul edilir. Tarih boyunca b\u00f6lgeyi Asurlular, \u00c7inliler, Keldaniler ve M\u0131s\u0131rl\u0131lar i\u015fgal etmi\u015flerdir. Bu b\u00f6lge miladi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc as\u0131rda Bizans n\u00fcfuzuna girmi\u015ftir. Ermenistan ve G\u00fcney Kafkasya bir Bizans hakimiyetine, bir Fars hakimiyetine girip el de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.  <\/p>\n<p>  \u00a0  <\/p>\n<p> M\u00fcsl\u00fcmanlar bu beldelere Ra\u015fid halifelerden Hz. \u00d6mer&#39;in d\u00f6neminde (22 H.) gelmi\u015flerdir ve Azerbeycan&#39;\u0131 S\u00fcraka b. Amr kumandas\u0131nda feth etmi\u015flerdir. M\u00fcsl\u00fcmanlar Kafkas b\u00f6lgesi i\u00e7lerindeki Hazar Denizi sahilindeki Derbent kentine kadar gitmi\u015flerdir. \u015eirvan b\u00f6lgesinin b\u00fct\u00fcn halk\u0131 ile Da\u011f\u0131stan&#39;\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u0130slama girmi\u015flerdir. Komok kabileleri \u0130slama giren ve bu dinin yay\u0131lmas\u0131 u\u011frunda \u00e7ok \u00e7aba sarfeden ilk kabile kabul edilmektedir. <\/p>\n<p> Kafkas b\u00f6lgelerinde \u00f6nce Tar\u0131ki e\u015f-\u015eamiyye Emirli\u011fi kurulmu\u015ftur. Bu emirli\u011fin merkezine, &quot;Tar\u0131ki \u015fehri&quot; ismi konulmu\u015ftur. Bug\u00fcn ise buran\u0131n ad\u0131 Petrosk&#39;tur. Sonra M\u00fcsl\u00fcmanlar Ermenistan&#39;\u0131 ve G\u00fcrcistan&#39;\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015f, Tiflis \u015fehrine girmi\u015f ve orada \u0130slami bir h\u00fck\u00fcmet olu\u015fturmu\u015ftur. <\/p>\n<p> H. 32 y\u0131l\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman kumandan Abdurrahman el-Bah\u0131li Hazar b\u00f6lgesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Halife Hz.Osman b. Afvan d\u00f6neminde M\u00fcsl\u00fcman kumandan Hubeyb b. Mesleme fetihlerine devam etmi\u015f ve Tiflis kentine varm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> Emevi Devleti sona erdi\u011finde Kafkasya&#39;da \u0130slam idaresi art\u0131k yerle\u015fmi\u015f durumdad\u0131r. <\/p>\n<p> Abbasi Devleti zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131nda bu zaaf, devletin her y\u00f6resine do\u011fru ilerlemeye ba\u015flam\u0131\u015f ve sonunda Kafkasya da par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> B\u00f6ylece: <\/p>\n<ul>\n<li>1- G\u00fcrcistan beldesi<\/li>\n<li>2- Abhazya beldesi<\/li>\n<\/ul>\n<p> Olarak ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> G\u00fcrc\u00fcler, M. 1026 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan etmeye kalk\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda, Alparslan kumandas\u0131ndaki Sel\u00e7uklular yeti\u015fmi\u015f ve onlar\u0131 M. 1072 y\u0131l\u0131nda yeniden \u0130slam devletine katm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> \u00c7E\u00c7EN\u0130STAN CUMHUR\u0130YET\u0130 <\/p>\n<p> \u00c7e\u00e7enistan Cumhuriyeti \u00d6zerk bir Cumhuriyet olup, Rusya Federasyonuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00c7e\u00e7enistan, Kafkasya&#39;n\u0131n tam ortas\u0131nda bulunmaktad\u0131r. \u00dclkenin kuzeyinde ve do\u011fusunda Da\u011f\u0131stan, g\u00fcneyinde G\u00fcrcistan, bat\u0131s\u0131nda Kuzey Osetya kom\u015fular\u0131d\u0131r. \u00c7e\u00e7enistan&#39;\u0131n y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 19 bin km2 kadard\u0131r.\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>Co\u011frafi Durumu: <\/strong>\u00c7e\u00e7enistan&#39;\u0131n topraklar\u0131 y\u00fcksek Kafkas Da\u011flar\u0131&#39;n\u0131n kuzey eteklerinde yer al\u0131r. Burada da\u011flardan d\u00f6k\u00fclen nehirler vard\u0131r ve yine tatl\u0131 sulu dereler akmaktad\u0131r. Bu dereler B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk Nehri&#39;nde bulu\u015fmaktad\u0131r. \u00c7e\u00e7enistan yemye\u015fil, a\u011fa\u00e7lar\u0131n s\u0131k ve orman bak\u0131m\u0131ndan zengin olan bir yery\u00fcz\u00fc par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u00c7e\u00e7enistan&#39;\u0131n iklimi ya\u015famaya olduk\u00e7a elveri\u015fli ve \u0131l\u0131mand\u0131r. Evleri \u00e7ok g\u00fczel ve geni\u015f bah\u00e7eleriyle tan\u0131nmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>N\u00fcfus Durumu:<\/strong> \u00c7e\u00e7enistan&#39;\u0131n n\u00fcfusu 2 milyon civar\u0131ndad\u0131r. Halk\u0131n tamam\u0131 M\u00fcsl\u00fcman ve sunnidir. Ancak ac\u0131mas\u0131z Rus sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar y\u00fcz\u00fcnden bir\u00e7o\u011fu hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 da mecburen \u00fclkesini terk etmi\u015f oldu\u011fundan bu g\u00fcn n\u00fcfus yar\u0131m milyonun alt\u0131na inmi\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00c7e\u00e7enler Osmanl\u0131lar d\u00f6neminde \u0130slama girmelerine ra\u011fmen dinlerine son derece ba\u011fl\u0131d\u0131r. S\u00f6ylendi\u011fine g\u00f6re \u00c7e\u00e7enler Arap as\u0131ll\u0131d\u0131r ve kendi aralar\u0131nda Da\u011f\u0131stan dilini bariz bir \u00c7e\u00e7en leh\u00e7esiyle konu\u015fmaktad\u0131r. \u00c7e\u00e7enlerin genel n\u00fcfusa oran\u0131 % 60&#39;t\u0131r. \u00c7e\u00e7enler tepelik yerlerde oturmaktad\u0131r. \u00dclke n\u00fcfusunun % 15&#39;i de &quot;\u0130ngu\u015f&quot;lard\u0131r. \u0130ngu\u015flar ovalarda yerle\u015fik durumdad\u0131r. Sava\u015f \u00f6ncesi genel n\u00fcfusun % 20&#39;si oran\u0131nda da Ruslar bulunmaktayd\u0131. <\/p>\n<p> <strong>\u00d6nemli \u015eehirleri:<\/strong> \u00c7e\u00e7enistan&#39;\u0131n en \u00f6nemli \u015fehri ba\u015fkent Grozni&#39;dir. Grozni petrol bak\u0131m\u0131ndan zengindir. <\/p>\n<p> <strong>\u00c7e\u00e7enistan&#39;n\u0131n Do\u011fal Zenginlikleri<\/strong> <\/p>\n<p> <strong>Tar\u0131m:<\/strong> \u00c7e\u00e7en topraklar\u0131n\u0131n verimli olmas\u0131na ve suyunun bol bulunmas\u0131na ra\u011fmen \u00fclke tar\u0131m alan\u0131nda geri b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sebebi kom\u00fcnistler d\u00f6neminde uygulanm\u0131\u015f olan toplu tar\u0131m uygulamas\u0131d\u0131r. \u00c7e\u00e7enler bu y\u00fczden tar\u0131mlar\u0131n\u0131 ihmal etmi\u015fler mesleki i\u015flere ve memurlu\u011fa y\u00f6nelmeye mecbur kalm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>Madensel Zenginlikleri:<\/strong> \u00c7e\u00e7enistan&#39;da petrol \u00fclkenin temel servet kayna\u011f\u0131d\u0131r. Petrol yataklar\u0131 \u00fclkenin ortas\u0131nda bulunan ba\u015fkent Grozni civar\u0131nda yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. \u00dclke petrol\u00fcn\u00fc Rus yerle\u015fimciler Rusya Federasyonu hesab\u0131na i\u015fletmekte ve gelirini Rusya&#39;ya ak\u0131tmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>Jeopolitik dergisi 17. say\u0131s\u0131nda Fevzi Usluba\u015f \u015fu tespitlerde bulunmaktad\u0131r:<\/strong> <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &quot;Yeltsin&#39;in Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde (1991-2000) Bat\u0131daki siyasi mahfellerde g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flayan Rusya&#39;n\u0131n par\u00e7alanma s\u00fcrecini durdurmak ve uluslar aras\u0131 platformda \u00fclkeye yeniden b\u00fcy\u00fck devlet stat\u00fcs\u00fcn\u00fc kazand\u0131rmak &quot;tarihi misyonuyla&quot; 16 A\u011fustos 1999&#39;da g\u00f6reve gelen V. Putin, Bu da\u011f\u0131lma s\u00fcrecinde domino etkisi yapabilecek en zay\u0131f halka konumundaki \u00c7e\u00e7enistan&#39;da 3 boyutlu bir strateji izlemek suretiyle, \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde bu meselenin \u00fcstesinden gelmeyi planlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu do\u011frultuda, derhal uygulamaya konulan bu strateji ile 1- B\u00fcy\u00fck bir y\u0131pratma ve \u00fclkesinin alt yap\u0131s\u0131n\u0131 tamamen y\u0131kma yoluyla \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n direncinin en k\u0131sa zamanda k\u0131r\u0131lmas\u0131 2- \u00c7e\u00e7en direni\u015fi uluslararas\u0131 ter\u00f6rizmin bir uzant\u0131s\u0131 olarak g\u00f6sterilerek, \u00fclkenin me\u015fru liderleri ile her t\u00fcrl\u00fc diyalog yolunun kapat\u0131lmas\u0131 3- Makul mali masraf ve askeri kay\u0131plar ile bu sava\u015f\u0131n lokalize edilmesi suretiyle devletin genel i\u015flerinin sekteye u\u011framadan ba\u015far\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.&quot; <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu do\u011frultuda, Stratejinin ilk aya\u011f\u0131 olarak A\u011fustos 1999&#39;da ba\u015flayan ikinci Rus-\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131nda, Aral\u0131k 1994-l996 d\u00f6neminde ya\u015fanan Birinci sava\u015f\u0131n aksine, Rus Silahl\u0131 Kuvvetleri; Da\u011f\u0131stan&#39;a sald\u0131ran S. Basayev komutas\u0131ndaki cihadi gruplara, askeri ama\u00e7 ve hedeflerin \u00e7ok \u00f6tesinde bir kar\u015f\u0131l\u0131kta bulunarak, \u00c7e\u00e7enistan&#39;da b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m ve sistematik tahribat ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Gerilla sava\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 uygulanan &quot; bal\u0131\u011f\u0131n yakalanmas\u0131 i\u00e7in s\u00fcrahinin k\u0131r\u0131lmas\u0131 ve i\u00e7indeki suyun bo\u015falt\u0131lmas\u0131&quot;\u00a0 takti\u011fi uyar\u0131nca, sadece milislerin bulundu\u011fu mahaller ve askeri mevziler de\u011fil, t\u00fcm sivil yerle\u015fim alanlar\u0131 ile \u00f6zellikle ba\u015fkent Grozni, aynen 2. Cihan Harbi&#39;nin son d\u00f6neminde Dresden&#39;de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi, yo\u011fun ve s\u00fcrekli hava bombard\u0131man\u0131na tabi tutulmu\u015f, ard\u0131ndan da Rus mekanize ve z\u0131rhl\u0131 birliklerinin Ekim 1994-Haziran 2000 d\u00f6neminde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir dizi harekat sonucu, \u00fclkenin t\u00fcm ekonomik ve ula\u015f\u0131m alt yap\u0131s\u0131 tamamen \u00e7\u00f6kertilmek suretiyle halk g\u00f6\u00e7e zorlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu politikan\u0131n do\u011fal bir neticesi olarak 1,2 milyon civar\u0131nda olan \u00fclke n\u00fcfusu birka\u00e7 ay sonra 350-400 bine kadar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te ikisi kom\u015fu M\u00fcsl\u00fcman b\u00f6lgelere s\u0131\u011f\u0131nmak mecburiyetinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcltecilerden daha sonra geri d\u00f6nenler ile \u00fclkede ya\u015famaya devam etmek durumunda olanlar ise, Rus askeri istihbarat te\u015fkilat\u0131 (GRU) ile KGB&#39;nin halefi konumundaki FSB&#39;nin bilin\u00e7li bask\u0131 ve y\u0131ld\u0131rma operasyonlar\u0131na tabi tutulmu\u015f ve b\u00f6ylece yerel halk\u0131n Rus g\u00fcvenlik karakollar\u0131na veya onlar\u0131n atad\u0131\u011f\u0131 mahalli makamlara tam itaat etmesinin sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Rus Silahl\u0131 Kuvvetlerinin ve g\u00fcvenlik birimlerinin bu sistematik tahribat ve bask\u0131 politikas\u0131n\u0131n neticesinde, \u00c7e\u00e7enistan tam bir afet b\u00f6lgesine benzemektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede, i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n % 90&#39;lara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00fclkede halk\u0131n ya\u015fam parametreleri tamamen bozulmu\u015f ve \u00f6zellikle potansiyel ter\u00f6rist olarak g\u00f6r\u00fclen 13 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki erkek n\u00fcfusun \u00fclkeyi terk etmesi hedeflenmi\u015ftir. Rus Duma&#39;s\u0131nda Liberaller ve reformcu kanad\u0131n temsilcisi konumundaki Yablako grubunun lideri G. Yavlinsky, \u00c7e\u00e7enistan&#39;daki bu kas\u0131tl\u0131 y\u0131k\u0131m ve etnik temizlik politikas\u0131n\u0131n izlerinin silinmesi ve \u00fclkenin ekonomik altyap\u0131s\u0131n\u0131n asgari ko\u015fullarda yeniden tesisi i\u00e7in 100 milyar dolar civar\u0131nda yat\u0131r\u0131ma ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu ve sadece RF&#39;nin b\u00fctce imk\u00e2nlar\u0131yla bunun \u00fcstesinden gelinmesinin zor oldu\u011funu ifade etmektedir.  <\/p>\n<p> <strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Putin&#39;in iktidara gelmesinden sonra Moskova&#39;n\u0131n takip etti\u011fi stratejinin 2. boyutu ise \u00c7e\u00e7enistan&#39;n\u0131n me\u015fru temsilcileri ile her t\u00fcrl\u00fc diyalog ve meseleye m\u00fczakereler yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131n\u0131n reddedilmesi olup, bu g\u00f6r\u00fc\u015f, &quot;\u00c7e\u00e7en milliyet\u00e7ili\u011finin art\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olmayacak d\u00fczeyde olgunla\u015farak, tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k aray\u0131\u015f\u0131yla Rusya Fedarasyonundan ayr\u0131lman\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131&quot; \u015feklindeki Rus makamlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesi ile ili\u015fkilendirilmektedir.\u00a0 Nitekim daha \u00f6nce Tataristan ve Ba\u015f Kurdistan ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi Federasyon \u00e7er\u00e7evesinde m\u00fczakereler yoluyla bu soruna da \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131 hedeflenmi\u015f, \u00f6zellikle Putin&#39;in i\u015f ba\u015f\u0131na gelmesinden sonra bu olas\u0131l\u0131k tekrar g\u00fcndeme getirilmi\u015f, ancak d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler (CIA ve MOSSAD) kendi g\u00fcd\u00fcmlerindeki &quot;radikal \u0130slamc\u0131&quot; etiketli gruplar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtarak, hem Putin&#39;in hem de \u00c7e\u00e7enlerin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlere y\u00f6nelmesi engellenmi\u015ftir. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ard\u0131ndan milliyet\u00e7i \u00c7e\u00e7en liderlerin do\u011frudan ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 cihetine gidilmi\u015ftir. Bu Do\u011frultuda ilk ba\u015fkan J. Dudayev (Ekim 1991-Nisan 1996), ge\u00e7ici ba\u015fkan S. Zandarbeyev (Nisan l996-Ocak l997) ve son ba\u015fkan A.Ma\u015fadov (Ocak 1997-Mart 2005) FSB&#39;nin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi operasyonlarda \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir. Ve bu suikastlar\u0131n kimler taraf\u0131ndan ve ne maksatla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hala belirlenememi\u015ftir. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Moskova&#39;daki gizli MOSSAD \u00c7e\u00e7en direni\u015fini lidersiz b\u0131rakmak ve direni\u015fin \u00f6rg\u00fctlenmesini engellemek amac\u0131yla lider kadroyu ortadan kald\u0131r\u0131rken, ayn\u0131 zamanda bir me\u015fruiyet aray\u0131\u015f\u0131yla kendine yak\u0131n isimleri ba\u015fkan se\u00e7tirmek ve \u00f6nemli g\u00f6revlere getirmek cihetine de gitmi\u015ftir. Moskova&#39;daki bu h\u0131yanet cephesi siyonizme kar\u015f\u0131 tav\u0131r alan Putin&#39;i de zora sokmak ve ba\u015far\u0131s\u0131z k\u0131lmak hedefindedir. Haziran 2000&#39;de \u00c7e\u00e7enistan&#39;\u0131n do\u011frudan Kremlin&#39;e ba\u011flanmas\u0131ndan sonra Ma\u015fadov g\u00f6revden al\u0131nm\u0131\u015f ve A.Kadirov ba\u015fkan tayin edilmi\u015ftir. Kadirov&#39;un May\u0131s 2004&#39;te \u0130slamc\u0131 militanlar taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinden sonra 27 A\u011fustos 2004&#39;te yap\u0131lan ve milliyet\u00e7i unsurlar\u0131n boykot etti\u011fi ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerini Moskova yanl\u0131s\u0131 A. Alkhanov&#39;un kazanmas\u0131 temin edilmi\u015ftir. Ancak Moskova&#39;n\u0131n atad\u0131\u011f\u0131 veya se\u00e7tirdi\u011fi bu lider ve mahalli yetkililer milliyet\u00e7i \u00c7e\u00e7enler taraf\u0131ndan &quot;Moskova&#39;n\u0131n kuklas\u0131&quot;, \u0130slamc\u0131 \u00e7evreler taraf\u0131ndan ise Moskova&#39;n\u0131n emrindeki &quot;m\u00fcnaf\u0131klar&quot; olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00c7e\u00e7en direni\u015fi lider kadrosunu kaybetmekle birlikte asl\u0131nda g\u00fc\u00e7 kaybetmekte ve Moskova&#39;n\u0131n kat\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Siyonist odaklar\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden bir uzla\u015fmaya gidilememektedir. Nitekim A.Ma\u015fadov&#39;un yerine 2002 y\u0131l\u0131nda olu\u015fturulan \u015eeriat Mahkemesinin ba\u015fkan\u0131 A. Halim Sadullaev ge\u00e7ici olarak devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirilmi\u015ftir. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7e\u00e7enistan&#39;da uygulanan stratejinin 3. boyutu olarak, Moskova&#39;n\u0131n bu sava\u015f\u0131 insani kay\u0131plar ile mali k\u00fclfet bak\u0131m\u0131ndan kabul edilebilir s\u0131n\u0131rlarda tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bilhassa sava\u015f\u0131n Rusya&#39;n\u0131n Devlet mekanizmas\u0131n\u0131n normal i\u015fleyi\u015fini sekteye u\u011fratmamas\u0131na ve Rus Diplomasisinin uluslar aras\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131na engel olmamas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmektedir. Ancak, &quot;Mini Afganistan&quot; olarak nitelendirilen bu sava\u015f\u0131n, Rus askeri kaynaklar\u0131na g\u00f6re, ayda 200 civar\u0131nda asker kayb\u0131na neden oldu\u011fu ve 1994-2001 d\u00f6neminde 3548 askerin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc ve 11661 askerin de yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131na kar\u015f\u0131n, bat\u0131l\u0131 askeri mahfelerde ger\u00e7ek kay\u0131plar\u0131n bunun \u00e7ok daha \u00f6tesinde ve \u00c7e\u00e7enistan sava\u015f\u0131n\u0131n zayiat bak\u0131m\u0131ndan K\u0131z\u0131l Ordunun Afganistan&#39;daki (15840 \u00f6l\u00fc ve 54 bin yaral\u0131) kay\u0131plar\u0131na e\u015fde\u011fer d\u00fczeyde oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. Bu nedenle, rejimin bas\u0131n ve yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirdi\u011fi s\u0131k\u0131 tedbirlere ra\u011fmen, bir\u00e7ok dernek, &quot;Asker Anneleri Komitesi&quot; gibi sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ile Rus Parlamentosundaki liberaller; \u00c7e\u00e7enistan sava\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin meseleye \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmeyece\u011fi sav\u0131yla diyalog i\u00e7in Kremlin&#39;e \u00e7a\u011fr\u0131da bulunmaktad\u0131r. Rus halk\u0131 ise, genelde bu post-kolonyal mahiyetteki ve kazan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 g\u00f6z\u00fcken sava\u015ftan art\u0131k iyice b\u0131km\u0131\u015f bir durumdad\u0131r. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sava\u015f\u0131n ekonomik faturas\u0131na gelince:<strong> 1991 -2003 d\u00f6neminde genel mali y\u00fck\u00fcn 40 milyar dolar\u0131 buldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ra\u011fmen, Bat\u0131l\u0131 askeri uzmanlar savunma b\u00fct\u00e7esinin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinin bu sava\u015fa tahsis edildi\u011fini ve y\u0131ll\u0131k maliyetinin 5 milyar dolar\u0131 ge\u00e7ti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmektedirler.<\/strong> Putin&#39;in iktidara gelmesinden sonra petrol fiyatlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 5 misli artmas\u0131 ve enerji geliri olarak yakla\u015f\u0131k senede 75 milyar dolar civar\u0131nda bir paran\u0131n \u00fclke kasas\u0131na girmesi sayesinde bu sava\u015f\u0131n finansman\u0131nda Moskova bu a\u015famada kayda de\u011fer bir g\u00fc\u00e7l\u00fckle kar\u015f\u0131la\u015fmamakla birlikte, petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi halinde, esasen d\u0131\u015f bor\u00e7 y\u00fck\u00fc 182 milyar dolar olan ve sanayi ekipman\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlarla yenilemesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan Rusya bu sava\u015f\u0131 uzun vadede finanse edemeyecektir. Ayr\u0131ca, Ba\u015fkan Bush&#39;un 2002 y\u0131l\u0131ndan itibaren f\u00fcze Kalkan Projesini yeniden canland\u0131rmak suretiyle n\u00fckleer silahlanmay\u0131 h\u0131zland\u0131rmas\u0131 durumunda, Moskova&#39;n\u0131n ayn\u0131 anda bu pahal\u0131 yar\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi ve \u00c7e\u00e7enistan sava\u015f\u0131n\u0131 finanse etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu nedenle, Rus Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca da sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesi ve hatta t\u0131rmanmas\u0131 ihtimaline binaen, politik \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve diyalog opsiyonunun nazari dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131n tercih edildi\u011fi sezilmektedir. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>\u00c7e\u00e7enistan Sava\u015f\u0131na Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tepkilerine gelince:<\/strong> Burada Bat\u0131l\u0131 liderlerin barbar politikan\u0131n bir icab\u0131 olarak; meseleye Rusya&#39;n\u0131n bir &quot;i\u00e7 sorunu&quot; olarak g\u00f6rmeyi tercih ettikleri ve Moskova ile kazan\u00e7l\u0131 ekonomik ili\u015fkilere zarar verebilecek yorum ve giri\u015fimlerden ka\u00e7\u0131nd\u0131klar\u0131 g\u00f6zlenmektedir. 2. \u00c7e\u00e7enistan Sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde Rus general A. Mikhailov&#39;un belirtti\u011fi \u00fczere &quot;\u00c7e\u00e7enistan&#39;\u0131 biz bir ayda d\u00fcmd\u00fcz etsek, Bat\u0131n\u0131n ruhu bile duymaz&quot; g\u00f6r\u00fc\u015flerini hakl\u0131 \u00e7\u0131karacak \u015fekilde, zaman\u0131nda ba\u015fkan Clinton &quot;Rus y\u00f6neticileri diyaloga davet etmek ve sivil halka y\u00f6nelik bombard\u0131man\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 istemekle&quot; yetinmi\u015f, ba\u015fkan Bush ise, 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131 uluslar aras\u0131 ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadele \u00e7er\u00e7evesinde Moskova&#39;n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 m\u00fckemmel i\u015fbirli\u011fini \u00f6verek, &quot;\u00c7e\u00e7enistan konusunu Rusya&#39;n\u0131n bir i\u00e7 sorunu olarak g\u00f6rmek ve \u00c7e\u00e7en direni\u015fi ile Orta-Do\u011fu b\u00f6lgesindeki cihadi gruplar aras\u0131nda organik ili\u015fki bulundu\u011funu kabul etmek&quot; suretiyle Moskova&#39;ya destek vermek cihetine gitmi\u015ftir. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6te yandan, Cenevre S\u00f6zle\u015fmesinin 3. maddesine g\u00f6re, \u00c7e\u00e7enistan&#39;daki sava\u015f\u0131 sadece anti-ter\u00f6rist bir operasyon olarak g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, bu sava\u015f\u0131n &quot;uluslar aras\u0131 boyutu olmayan bir silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma&quot; olarak de\u011ferlendirilmesi icap etmektedir. Uluslar aras\u0131 siyasi kurumlardan sadace AB Parlamentosu taraf\u0131ndan 2002 Nisan ay\u0131nda Rusya&#39;n\u0131n \u00c7e\u00e7enistan politikas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a k\u0131nayan ve Moskova&#39;y\u0131 soruna bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya davet eden g\u00f6stermelik bir karar alm\u0131\u015f ise de Avrupa Konseyi, Moskova&#39;n\u0131n bu sava\u015f s\u0131ras\u0131nda tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tutumu k\u0131nayan ve sava\u015f\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 isteyen sembolik mahiyette birka\u00e7 Deklarasyon yay\u0131nlamakla yetinmi\u015ftir. AG\u0130T&#39;de 2003 y\u0131l\u0131nda do\u011frudan b\u00f6lgeden \u00e7ekilmeyi tercih etmi\u015ftir. Moskova \u00fczerinde herhangi bir diplomatik bask\u0131 icra etmek imk\u00e2n\u0131na sahip olmayan BM ise D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k Te\u015fkilat\u0131, M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi, D\u00fcnya G\u0131da Yard\u0131m Program\u0131 gibi kendisine ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile sadece baz\u0131 yetersiz insani yard\u0131m hizmetlerini s\u00fcrd\u00fcrmek suretiyle yerel makamlar\u0131n m\u00fcsadesi taht\u0131nda b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmektedir. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7e\u00e7enistan meselesinde, St. Augustin&#39;in &quot;Beyaz Adam\u0131n ayd\u0131nlatma&quot; misyonuna dayanarak dile getirdi\u011fi &quot;hakl\u0131 sava\u015f&quot; teorisi \u00e7er\u00e7evesinde, Moskova&#39;n\u0131n bu b\u00f6lgede uygulamakta oldu\u011fu stratejiyi me\u015fru hedef (Jus in bello) ve me\u015fru y\u00f6ntem (Jus ad bellum) dahilinde barbar bat\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesi ve ezoterik bir yakla\u015f\u0131mla onay vermesi Emperyalizmin ve Ha\u00e7l\u0131 zihniyetinin bir gere\u011fidir. Esasen, bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda,11 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda geli\u015fen Amerikan- Rus i\u015fbirli\u011finin nazari dikkate alarak \u00c7e\u00e7en direni\u015finin bat\u0131dan beklenen siyasi ve hukuki destekten \u00fcmidini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kesti\u011fi ve bunun da etkisiyle ba\u015flang\u0131\u00e7ta milliyet\u00e7i bir motivasyonla ortaya \u00e7\u0131kan direni\u015fin zamanla daha \u0130slami a\u00e7\u0131l\u0131mlara y\u00f6neldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ma\u015fadov, milliyet\u00e7i ve \u0130slamc\u0131 ak\u0131mlar aras\u0131nda denge ve uzla\u015f\u0131y\u0131 sa\u011flayan bir lider konumunda idi&#8230; Ma\u015fadov&#39;dan sonra beklenildi\u011fi \u00fczere Moskova&#39;n\u0131n uzla\u015fmaz ve diyaloga kapal\u0131 mevcut stratejisini s\u00fcrd\u00fcrmesi durumunda, \u00c7e\u00e7en direni\u015finin mutedil ve milliyet\u00e7i \u00e7izgiden daha da uzakla\u015farak radikal islama kayd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0130srail&#39;in i\u015fine gelmektedir. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Esasen, \u00c7e\u00e7en direni\u015finin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren milli ve dini motifler birlikte ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Zira Rus birliklerinin 1811&#39;den itibaren Kuzey Kafkasya&#39;y\u0131 i\u015fgal etmesine \u00f6nce b\u00f6lgede hayli yayg\u0131n ve kuvvetli konumda olan Nak\u015fibendi Tarikat\u0131n\u0131n \u015feyhleri kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flar ve Kafkas halklar\u0131n\u0131n \u00c7arl\u0131k ve Bol\u015fevik ordular\u0131na direni\u015finde bu tarikat\u0131n \u015eeyh Mansur, Gazi Molla, \u015eeyh \u015eamil, Uzun Hac\u0131 gibi genelde Avar T\u00fcrkleri ve Da\u011f\u0131stan k\u00f6kenli dini liderleri \u00f6nc\u00fc rol oynam\u0131\u015flard\u0131r. Bu do\u011frultuda, Kuzey Kafkasya ve \u00f6zellikle \u00c7e\u00e7enistan&#39;da Moskova&#39;ya kar\u015f\u0131 milli direni\u015f s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve ancak Stalin&#39;in emri ile 1994 \u015eubat ay\u0131nda \u00c7e\u00e7en ve \u0130ngu\u015flar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmesi suretiyle \u00c7e\u00e7enistan&#39;\u0131n pasifize edilmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bununla birlikte, Rus tahakk\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 direni\u015fte, \u0130slam fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen, Kas\u0131m 1990&#39;da olu\u015fturulan \u00c7e\u00e7enistan 1. Milli Kongresi, bizdeki gafil ve cahil \u00e7evrelerin de etkisiyle T\u00fcrkiye&#39;nin laik Anayasas\u0131n\u0131 \u00f6rnek alarak, \u00fclkede sek\u00fcler ve modern bir devlet kurulmas\u0131 ilkesini benimsemi\u015ftir. Ancak, 1997 May\u0131s ay\u0131nda Yeltsin ve Ma\u015fadov taraf\u0131ndan imzalanan ve \u00c7e\u00e7en meselesine m\u00fczakereler yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan Anla\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin dikkate al\u0131nmayarak, Moskova&#39;n\u0131n soruna &quot;Metropol ve S\u00f6m\u00fcrgesi&quot; zihniyeti \u00e7er\u00e7evesinde yakla\u015fmas\u0131 ve b\u00f6lgeye idari \u00f6zerkli\u011fi dahi tan\u0131maktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 \u00fczerine m\u00fczakereler kesilmi\u015f; neticede \u0130slamc\u0131 \u00e7evrelerin bask\u0131s\u0131na dayanamayan Ma\u015fadov, Dudayev&#39;in laik anayasas\u0131n\u0131 \u015eubat 1999&#39;da de\u011fi\u015ftirmek suretiyle \u015eeriat Kanunlar\u0131n\u0131 kabul etmek yoluna gitmi\u015ftir. <\/p>\n<p> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7e\u00e7en direni\u015finin zamanla radikal \u0130slami bir karaktere b\u00fcr\u00fcnmesi ve Kafkasya&#39;da k\u00f6ktendinci ak\u0131mlar\u0131n y\u00fckselmesinde iki unsur \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<ul>\n<li>a- K\u0131z\u0131l Ordunun \u015eubat 1989&#39;da Afganistan&#39;dan \u00e7ekilmesi ve hemen akabinde bu \u00fclkede &quot;cihat i\u00e7inde cihat&quot; diye tan\u0131mlanan i\u00e7 sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte Kafkasya k\u00f6kenli m\u00fccahitlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00fclkelerine geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Genelde, Pakistan&#39;\u0131n Peshaver, Quetta, Karachi gibi \u015fehirlerine en radikal islam\u0131 savunan ve CIA taraf\u0131ndan dolayl\u0131 destek sa\u011flanan Deobandi mezhebine ba\u011fl\u0131 medreselerde e\u011fitilmi\u015f olan bu m\u00fccahitler; Kilisenin &quot;\u0130yiler ve K\u00f6t\u00fcler&quot; veya ba\u015fkan Bush&#39;un &quot;ya bizimlesiniz yada bize kar\u015f\u0131&quot; ikileminde oldu\u011fu gibi, d\u00fcnyay\u0131 Darul-\u0130slam ve Darul-Harp zaviyesinden g\u00f6rmekte ve \u015eeriat dedikleri: &quot;as\u0131rlar \u00f6ncesi \u015fartlar ve ihtiya\u00e7lar i\u00e7in, Kur&#39;an ve S\u00fcnnetten \u00e7\u0131kar\u0131lan ve bug\u00fcn i\u00e7in uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ve m\u00fcnasip olmayan fetvalar\u0131n&quot; t\u00fcm d\u00fcnyada yerle\u015fmesine de\u011fin cihad\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini savunmaktad\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla, 1990&#39;l\u0131 y\u0131llara de\u011fin sadece Afganistan, Pakistan ve Ke\u015fmir b\u00f6lgesiyle faaliyetleri s\u0131n\u0131rl\u0131 olan La\u015fkari Taiba, Cey\u015ful Muhammed, Hizbul Tahrir, Hareket\u00fcl M\u00fccahidin gibi cihadi gruplar zamanla eylem alanlar\u0131n\u0131 Kafkasya ve Orta Asya T\u00fcrki Cumhuriyetlere kadar geni\u015fletebilmek imkan\u0131n\u0131 bulmu\u015flard\u0131r. Bunlara kat\u0131lan elemanlar\u0131n niyetleri halis de olsa y\u00f6ntemleri yanl\u0131\u015ft\u0131r. Siyonist ve emperyalist odaklar\u0131n sinsi ama\u00e7lar\u0131na alet olunmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>b- Radikal islam\u0131n Kafkasya&#39;da g\u00fc\u00e7lenmesine katk\u0131da bulunan 2. fakt\u00f6r ise, Vahabizmin, El Harameyn, El Rab\u0131ta, \u0130brahim El \u0130brahim, El Taiba gibi Suudi etiketli Siyonist vak\u0131f ve fonlar\u0131n sayesinde b\u00f6lgeye ta\u015f\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu kurulu\u015flar\u0131n \u00f6nemli finans deste\u011fi sayesinde Ma\u015fadov&#39;un halefi A.Halim Sadullaev&#39;in de \u00fcyesi oldu\u011fu Cemaat\u00fcl \u0130slam, Nakdat (\u0130slami Uyan\u0131\u015f) gibi muhtelif siyasi parti ve formasyonlar kurularak faaliyet g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu vak\u0131flar\u0131n mali deste\u011fiyle yakla\u015f\u0131k 2 bin civar\u0131nda cami ve medresenin kontrol\u00fc vahabi gruplar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015ftir. Neticede, Da\u011f\u0131stan ve \u00c7e\u00e7enistan ba\u015fta olmak \u00fczere Kuzey Kafkasya&#39;da bir\u00e7ok b\u00f6lgede ve \u00f6zellikle k\u0131rsal kesim ile k\u00fc\u00e7\u00fck kent merkezlerinde g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131 \u015eeriat h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re d\u00fczenleyen \u015euralar (dini konsey) olu\u015fmu\u015f durumdad\u0131r. <\/li>\n<\/ul>\n<p> Dolay\u0131s\u0131yla, 17. y\u00fczy\u0131ldan itibaren toplumun siyasi ve sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmekte olan Nak\u015fibend\u00ee tarikat\u0131na ilaveten, Vahabi ve Deobandi unsurlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla ve \u00f6zellikle s\u00fcrekli sava\u015f ve sald\u0131r\u0131 \u015fartlar\u0131n\u0131n ve karanl\u0131k odaklar\u0131n da k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131yla son y\u0131llarda Kafkaslarda radikal gruplar\u0131n g\u00fc\u00e7lendi\u011fi m\u00fc\u015fahade olunmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede b\u00f6lgede S.Basayev, M. Udogov, Ebu Hattab (as\u0131l ismi Habip A.Rahman olan bu \u00dcrd\u00fcn as\u0131ll\u0131 komutan Mart 2002&#39;de FSB taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr) gibi yerel ve yabanc\u0131 \u0130slamc\u0131 liderlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde 1991&#39;den sonra Da\u011f\u0131stan&#39;\u0131n ba\u015fkenti Maha\u00e7kale&#39;den (Hazar Denizi) Abhazya&#39;n\u0131n ba\u015fkenti Suhumi&#39;ye (Karadeniz) kadar uzanan Da\u011f\u0131stan, \u00c7e\u00e7enistan, \u0130ngu\u015fetya, Kabandin-Balkar, Kara\u00e7ay-\u00c7erkez ile G\u00fcrcistan dahilindeki Abhazya \u00f6zerk b\u00f6lge ve cumhuriyetlerini de kapsayan &quot;Kafkasya \u0130slam Konfederasyonu&#39;nun kurulmas\u0131&quot; fikri tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Rusya Federasyonu&#39;nun yan\u0131 s\u0131ra, G\u00fcrcistan&#39;\u0131n da s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesini \u00f6n g\u00f6ren b\u00f6yle bir \u0130slam Konfederasyonu&#39;nun ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi fikri mevcut siyasi \u015fartlarda \u00fctopik bir talep olmakla birlikte, \u00f6zellikle Moskova&#39;y\u0131 ku\u015fkuland\u0131rmaktad\u0131r. Bu nedenle de, radikal islam\u0131n zamanla g\u00fc\u00e7lenerek Rusya&#39;n\u0131n di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman b\u00f6lgelerine s\u0131\u00e7ramas\u0131 ihtimaline binaen, Kremlin \u00f6ncelikle \u00c7e\u00e7enistan&#39;da ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 milliyetci ak\u0131mlar\u0131 ve cihadi gruplar\u0131 dizginlemek, b\u00f6ylece RF&#39;nin birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyabilmesi meselesini g\u00fcndemden \u00e7\u0131karma hesab\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n<p> <strong>Sonu\u00e7:<\/strong> Moskova&#39;n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc m\u00fczakere ve diyalog kanallar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ile meseleye salt askeri \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir strateji izlemesi; \u00c7e\u00e7en direni\u015finin de giderek sertle\u015fmesi ve radikal bir \u00e7izgiye y\u00f6nelmesine sebebiyet vermektedir. Bu do\u011frultuda, 2004 Eyl\u00fcl ay\u0131nda Beslan&#39;da vuku bulan okul bask\u0131n\u0131 benzeri ter\u00f6rist eylemlerin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde de ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ihtimal dahilindedir. Zira, RF&#39;deki organize su\u00e7 \u00f6rg\u00fctleri ve Rus Mafyas\u0131 i\u00e7inde \u00c7e\u00e7enlerin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir rol\u00fc oldu\u011fu bilinmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla halen milli ekonominin yakla\u015f\u0131k % 23&#39;\u00fc seviyesinde seyretmekte olan kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonomik faaliyetleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kontrol eden bu \u00f6rg\u00fctlerin ve Rus Mafyas\u0131n\u0131n lojistik hizmetlerinden yararlanmak imkan\u0131na haiz olan \u00c7e\u00e7en militanlar\u0131n sadece \u00c7e\u00e7enistan&#39;da de\u011fil, Rusya&#39;n\u0131n \u00f6nemli kent merkezlerinde de eylem ve tedhi\u015f faaliyetlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu bilerek hareket etmelidir. 2004&#39;de 2. defa ba\u015fkan se\u00e7ilmeden \u00f6nce Rus halk\u0131na tam g\u00fcvenli ve huzur vaad eden Putin&#39;in, Beslan t\u00fcr\u00fc eylemlerin tekrar\u0131 halinde halk nezdindeki prestijini ve kredibilitesini yitirmesi kesindir. ABD&#39;ye ve Siyonist lobiye kar\u015f\u0131; Hindistan ve \u00c7in&#39;e, hatta ba\u015fta T\u00fcrkiye, \u0130ran, Pakistan ve Suriye olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn \u0130slam Alemine yana\u015fma e\u011filimi g\u00f6steren Putin&#39;in, biran evvel ve bar\u0131\u015fc\u0131-uzla\u015fmac\u0131 y\u00f6ntemlerle \u00c7e\u00e7en sorununu \u00e7\u00f6zmesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00c7e\u00e7enistan&#39;daki &quot;Radikal \u0130slam&quot; yaftal\u0131 hareketlerin arkas\u0131nda CIA ve MOSAD&#39;\u0131n oldu\u011fu art\u0131k bir s\u0131r de\u011fildir. \u00c7e\u00e7enistan sorunlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Putin&#39;in halk ile yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7im kontrat\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 ve halk\u0131n g\u00fcvenlik konusundaki bu beklentisinin kar\u015f\u0131lanamamas\u0131 durumunda \u00fclkenin tedricen siyasi bir istikrars\u0131zl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklenmesi beklenebilir. <\/p>\n<p> Bu bak\u0131mdan, Moskova&#39;n\u0131n 1999 y\u0131l\u0131ndan beri uygulamakta oldu\u011fu bu 3 boyutlu \u00c7e\u00e7enistan stratejisini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmesi ve diyalog kanallar\u0131na i\u015flerlik kazand\u0131rmas\u0131n\u0131n daha isabetli olaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir. Bu ba\u011flamda \u0130slam Konferans\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn, BM ile AG\u0130T&#39;in g\u00f6zetiminde yap\u0131labilecek bir referandum yoluyla ve t\u00fcm \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla b\u00f6lgeye idari \u00f6zerklik ile geli\u015ftirilmi\u015f ekonomik haklar verilmesi \u00e7er\u00e7evesinde, bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi, en ak\u0131ll\u0131 ve hay\u0131rl\u0131 tercihtir. <\/p>\n<p> ABD&#39;ye hakim Siyonist Lobilerin; T\u00fcrkiye ile Rusya&#39;n\u0131n aras\u0131n\u0131 bozmak ve i\u015fbirli\u011fi yollar\u0131n\u0131 t\u0131kamak hesab\u0131yla, \u00c7e\u00e7enistan sorununu s\u00fcrekli ka\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, yap\u0131c\u0131 ve kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f giri\u015fimlerini kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilinmeli, buna g\u00f6re hareket edilmelidir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0  <\/p>\n<p> <strong>\u0130SLAM&#39;IN KAFKAS \u00dcLKELER\u0130N\u0130 FETH\u0130:<\/strong> <\/p>\n<p> Kafkas diyarlar\u0131 upuzun, sarp ve ge\u00e7it veren noktalar\u0131 \u00e7ok az olan da\u011fl\u0131k bir b\u00f6lgedir. Bu m\u0131nt\u0131ka Hazar Denizi&#39;nden ba\u015flayarak Karadeniz&#39;e kadar 1200 km. boyunca uzay\u0131p gitmektedir. Buradaki da\u011flar\u0131n tepeleri yer yer 5600 m. ye yeti\u015fmektedir. Bu tepeler Avrupa ile Asya&#39;y\u0131 birbirinden ay\u0131ran s\u0131n\u0131r kabul edilir. Tarih boyunca b\u00f6lgeyi Asurlular, \u00c7inliler, Keldaniler ve M\u0131s\u0131rl\u0131lar i\u015fgal etmi\u015flerdir. Bu b\u00f6lge miladi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc as\u0131rda Bizans n\u00fcfuzuna girmi\u015ftir. Ermenistan ve G\u00fcney Kafkasya bir Bizans hakimiyetine, bir Fars hakimiyetine girip el de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.  <\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eylul-2005"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=384"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}