\u00a0 <\/p>\n
Sorunun \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 asl\u0131nda; ABD'nin, Sovyetler Birli\u011fi'nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra ilan etti\u011fi tek kutuplu d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclke i\u00e7in art\u0131k \u00e7ekilmez hale gelmesinden kaynaklan\u0131yor. \u0130ki kutuplu d\u00fcnyan\u0131n gerginli\u011finden dem vuranlar, bug\u00fcn tek kutuplu d\u00fcnyan\u0131n "ayk\u0131r\u0131" \u00fclkeler i\u00e7in ne denli zor oldu\u011funu kavram\u0131\u015f durumdalar. <\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
ABD d\u0131\u015f politikas\u0131 bug\u00fcn kendisine s\u00fcrekli d\u00fc\u015fmanlar yarat\u0131r hale gelmi\u015f durumda. Son d\u00f6rt y\u0131lda ABD'nin k\u00fckredi\u011fi ve g\u00f6zda\u011f\u0131 verdi\u011fi \u00fclkeleri alt alta koysak \u00e7ok rahat bir "kul\u00fcp" olu\u015fturabiliriz. D\u00fcnyaya jandarmal\u0131k yapman\u0131n en kaba halini uygulayan ABD, diplomaside "metroseks\u00fcel s\u00fcper g\u00fc\u00e7" tavr\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman kaybetmeyen Avrupa kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00fcrekli puan kaybediyor. <\/p>\n
Bahsi ge\u00e7en hegemonyan\u0131n bug\u00fcn ekonomik manada da salland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. ABD'nin ekonomik manada k\u00f6t\u00fc durumda oldu\u011funu iddia eden cephenin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 "ikiz a\u00e7\u0131klar" olarak nitelendirilen d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve cari a\u00e7\u0131k. Bug\u00fcn ABD'nin d\u0131\u015f borcu 2.5 trilyon dolar\u0131n \u00fczerinde. 600 milyar dolar olan cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n, 2010 y\u0131l\u0131nda 1 trilyon dolara \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor. \u00d6te yandan ithalat\u0131 ihracat\u0131n\u0131n iki kat\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. Uzmanlar, bu verilerin hangi ekonomi olursa olsun, uzun vadede b\u00fcy\u00fck bir risk ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131nda hem fikirler. ABD'nin "kapitalizmin yak\u0131t\u0131" olarak d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fcne arma\u011fan etti\u011fi "t\u00fcketim toplumu" d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p onu i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamaz bir girdaba soktu. ABD halk\u0131n\u0131n s\u00fcrekli t\u00fcketmesi ve buna kar\u015f\u0131n \u00e7ok az tasarruf yapmas\u0131 bug\u00fcn ABD ekonomisinin en b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kmaz\u0131. T\u00fcm bunlara paralel ABD'nin d\u00fcnya ekonomisi \u00fczerindeki hegemonyas\u0131n\u0131n sembol\u00fc "ABD dolar\u0131" ise yerlerde. Bir\u00e7ok \u00fclkede rezerv para olarak dolardan vazge\u00e7ilmesi ciddi ciddi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. <\/p>\n
Peki taht\u0131 sallanan bu \u00fclkenin yerine kim ge\u00e7ebilir? Baz\u0131lar\u0131 \u0130slam'\u0131n dirili\u015fini ve Avrasya giri\u015fimini g\u00f6zlerden saklamak i\u00e7in, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde ABD'nin yerine kimsenin ge\u00e7emeyece\u011fini \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten b\u00f6yle hegemonik bir taht olmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Ama bir\u00e7ok kimsenin \u00fczerinde mutab\u0131k oldu\u011fu \u015fudur ki; ba\u015fta AB olmak \u00fczere \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde baz\u0131 g\u00fc\u00e7ler ABD'nin d\u00fcnya \u00fczerindeki hegemonyas\u0131n\u0131 daraltacak \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7lenecekler. Kim olabilir bunlar? \u0130lk akla gelenler AB, Rusya, \u00c7in, Japonya… Ve D-8 ler… <\/p>\n
\u015eimdi: ABD'nin ulusal g\u00fcvenlik konseptlerinde s\u00f6z sahibi olmu\u015f iki isme kulak verelim. \u0130lki, Bill Clinton'un ulusal g\u00fcvenlik dan\u0131\u015fmanlar\u0131ndan Charles Kupchan. Clinton d\u00f6neminin ulusal g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131 \u015fekillendirmede \u00f6nemli bir rol \u00fcstlenen Kupchan ayn\u0131 zamanda bir uluslararas\u0131 ili\u015fkiler uzman\u0131. Daha sonra s\u00f6yle\u015fisini okuyaca\u011f\u0131n\u0131z Richard Perle ise George W. Bush d\u00f6neminin \u00e7ok ele\u015ftirilen neo-muhafazak\u00e2r kurmaylar\u0131ndan. Irak Sava\u015f\u0131'n\u0131n mimarlar\u0131ndan da olan Perle, bug\u00fcn ABD'nin d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda tehditlerle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n sebebini Clinton d\u00f6nemindeki ulusal g\u00fcvenli\u011fe y\u00f6nelik tehditlerin ciddiyetle \u00fczerine gidilmemesine ba\u011fl\u0131yor. <\/p>\n
Amerika hala Irak'ta d\u00fczen ve g\u00fcvenlik sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7abal\u0131yor.\u00a0 Ama ba\u015faram\u0131yor ve \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131k\u00e7a bat\u0131yor. Bu durumda Irak Sava\u015f\u0131'n\u0131n ve sava\u015f\u0131n neden oldu\u011fu okyanusun iki yakas\u0131 aras\u0131ndaki u\u00e7urumun, uluslararas\u0131 sistemin gelece\u011fini nas\u0131l etkileyece\u011fini tahmin etmek hi\u00e7te zor g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. <\/p>\n
Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re Amerika'n\u0131n Saddam H\u00fcseyin'i ba\u015far\u0131yla devirmesi, yeni bir Amerikan y\u00fczy\u0131l\u0131na kap\u0131 a\u00e7t\u0131. Birle\u015fik Devletler e\u015fi bulunmaz bir askeri mekanizman\u0131n afallat\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koydu. Washington ayr\u0131ca BM G\u00fcvenlik Konseyi'nin onay\u0131 olmadan Irak'a sald\u0131rarak istedi\u011fi zaman istedi\u011fi bi\u00e7imde davranmaya haz\u0131r oldu\u011funu da g\u00f6sterdi. Buradaki ders \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Amerika'n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00fclkeler, \u00f6rne\u011fin Fransa, Almanya ve Rusya d\u00fcnyan\u0131n tek s\u00fcper g\u00fcc\u00fcne kar\u015f\u0131 gelmeden \u00f6nce iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmeliler. Haydut devletler de davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeli veya en k\u00f6t\u00fc muameleye haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131. George W. Bush y\u00f6netimindeki Amerika, d\u00fcnyan\u0131n yeni Roma's\u0131 gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. <\/p>\n
\u00d6te yandan, ABD'nin Irak'a kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n\u0131n uzun vadeli sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda alternatif bir g\u00f6r\u00fc\u015f var. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f Amerikan h\u00e2kimiyetinin gelece\u011fine de\u011fi\u015fik bir bak\u0131\u015f getiriyor: Yeni bir Amerikan y\u00fczy\u0131l\u0131n\u0131 ba\u015flatmak bir yana, Washington \u015fimdiki Amerikan \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n da sonunu getirecek bir yola girmi\u015f bulunuyor. Amerika'n\u0131n askeri g\u00fcc\u00fc g\u00f6z ard\u0131 edilemez ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez olabilir; ancak d\u00fcnya kamuoyunun tersine davranarak Amerika Birle\u015fik Devletleri muhtemelen en de\u011ferli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, uluslararas\u0131 me\u015fruiyetini tehlikeye att\u0131. D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde Amerika'n\u0131n hegemonyas\u0131 art\u0131k o kadar zarars\u0131z de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla di\u011fer \u00fclkelerin ABD'nin g\u00fcc\u00fcne sayg\u0131 g\u00f6stermektense garez ve nefret duymas\u0131, arkas\u0131ndan gitmektense direnmesi ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 daha muhtemel. <\/p>\n
Bu ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn do\u011fru \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00e7ok daha olas\u0131. Irak Sava\u015f\u0131 \u00fczerine ortaya \u00e7\u0131kan diplomatik so\u011fukluk, Amerika'y\u0131 Avrupa'n\u0131n \u00e7o\u011fundan, hatta d\u00fcnyan\u0131n \u00e7o\u011fundan ay\u0131ran bo\u015flu\u011fun bir belirtisi idi, nedeni de\u011fil. Amerikan tek tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131, 11 Eyl\u00fcl'den geriye kalan savunmas\u0131zl\u0131k ve \u00f6fkenin de deste\u011fiyle uluslararas\u0131 toplumun dokusuna hasar verip duruyor. <\/p>\n
BM G\u00fcvenlik Konseyi'nin \u00e7o\u011fu \u00fcyesi Amerika'n\u0131n bir an \u00f6nce sava\u015fa gitmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rd\u0131lar. Herkese meydan okuyan bir Amerika'y\u0131 k\u0131s\u0131tlaman\u0131n gereklili\u011fi \u00fczerinde g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine varm\u0131\u015flard\u0131. Hatta BM'deki Irak tart\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flamadan bu g\u00f6r\u00fc\u015fteydiler. Fransa, Almanya ve Rusya'n\u0131n sava\u015f\u0131 durdurmak istemesinin arkas\u0131ndaki ana nedenlerden biri, ABD'nin g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlamak idi. Bu hareketin Atlantik \u0130ttifak\u0131'n\u0131 riske sokaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmalar\u0131na ra\u011fmen bu yolu se\u00e7mi\u015flerdi. G\u00fcvenlik Konseyi'nin k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcyeleri bile (Meksika, \u015eili, Gine ve Kamerun gibi) Amerika'ya hay\u0131r demeye haz\u0131rd\u0131lar. Eskiden t\u00fcm yollar Washington'a \u00e7\u0131kard\u0131. \u015eimdi yeni bir yol a\u00e7\u0131l\u0131yor; bu yol da Avrupa'dan ge\u00e7iyor. <\/p>\n
Sava\u015f sonras\u0131nda g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilen de Amerika'n\u0131n kudreti de\u011fil hatta tam tersi yetersizli\u011fi ve \u00e7aresizli\u011fi oldu. Irak'\u0131n i\u015fgali beklenenden tehlikeli ve zor oldu. Sava\u015f\u0131n resmen bitmesinden sonra Irak'ta \u00f6len ABD askerlerinin say\u0131s\u0131 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda \u00f6lenlerden fazla oldu. M\u00fcsl\u00fcman direni\u015f\u00e7iler \u00fclkenin az korunan s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan i\u00e7eri s\u0131zmakta ve ku\u015fkusuz her g\u00fcn g\u00f6r\u00fclen \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fcklemekte \u00f6nemli rol oynamaktalar. Bu arada ABD de tek tarafl\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131yla m\u00fcttefiklerinin \u00e7o\u011funu k\u00fcst\u00fcrd\u00fckten sonra di\u011fer \u00fclkeleri maddi veya askeri yard\u0131mda bulunmaya ikna ederken \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekiyor. En iyi durumda bile Irak'\u0131n yeniden in\u015fas\u0131 uzun ve ac\u0131l\u0131 olacak; istikrarl\u0131 bir demokrasinin k\u00f6k salmas\u0131 muhtemelen bir\u00e7ok nesil alacak. <\/p>\n
Amerika'n\u0131n bug\u00fcn kendini i\u00e7inde buldu\u011fu istenmeyen durum, en az\u0131ndan bir derece Bush y\u00f6netiminin hatas\u0131. Bu y\u00f6netimin kibiri ve askeri g\u00fcce fazla de\u011fer vermesi kendilerini Irak'a \u00e7ekerken potansiyel ortaklar\u0131n\u0131 da uza\u011fa itti. Ancak her durumda bug\u00fcn i\u00e7inde bulunulan durum yaln\u0131zca Bush y\u00f6netiminin yanl\u0131\u015f hesaplar\u0131n\u0131n sebep oldu\u011fu ge\u00e7ici bir durum de\u011fil. Biraz derine inersek; uluslararas\u0131 sistemin \u00e7ok derin ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir de\u011fi\u015fikli\u011fin ortas\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. <\/p>\n
Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin temel motorlar\u0131ndan birisi, kendine daha fazla g\u00fcvenen ve iddial\u0131 bir Avrupa'n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131. AB'nin toplam zenginli\u011fi Amerika'n\u0131nkine yeti\u015fiyor ve euro dolara kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli de\u011fer kazan\u0131yor. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar portf\u00f6ylerini Euro bazl\u0131 varl\u0131klara \u00e7evirdik\u00e7e yo\u011fun bi\u00e7imde yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlara ba\u011fl\u0131 Amerikan ekonomisi savunmas\u0131z hale geliyor. <\/p>\n
Avrupa'n\u0131n yeni bir g\u00fc\u00e7 merkezi olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 sadece ekonomik de\u011fil. Yeni anayasalar\u0131n\u0131 kabul etmeye ve tek bir d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 ve ba\u015fkan se\u00e7meye haz\u0131rlanan AB \u015fimdilik ba\u015far\u0131s\u0131z olsa da, tekelci sermayenin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnden kurtulmu\u015f ve milli kimli\u011fini korumu\u015f bir Avrupa'ya do\u011fru kay\u0131l\u0131yor… AB'nin devam eden geni\u015flemesi birli\u011fin Orta ve Do\u011fu Avrupa'daki etkisini g\u00fc\u00e7lendiriyor. AB ayn\u0131 zamanda Avrupa'n\u0131n g\u00fcney do\u011fusundaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor, Balkanlar'da ana diplomatik arabulucu olarak Amerika'n\u0131n yerini al\u0131yor ve T\u00fcrkiye ile nihai \u00fcyelik hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015fl\u0131yor. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa AB'nin baz\u0131 yeni \u00fcyeleri, AB'nin Amerika'ya kar\u015f\u0131 bir denge unsuru olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na eski \u00fcyeler kadar hevesli g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Daha \u00e7ok Avrupal\u0131 ve daha az Atlantik tarafl\u0131s\u0131 olan Orta Avrupa \u00fclkeleri de daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir AB'yi desteklemenin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kavr\u0131yor! <\/p>\n
Avrupa'n\u0131n askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rma \u00e7abalar\u0131 ekonomik ve siyasi cephedeki geli\u015fmelerden mutlaka daha yava\u015f olacak. Fakat umut verici i\u015faretler de var. Fransa savunma harcamalar\u0131n\u0131 y\u00fczde 20 art\u0131r\u0131yor; Almanya ordusunu daha yetenekli profesyonel bir g\u00fc\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in reformlar\u0131 hayata ge\u00e7iriyor; Irak'taki anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan Almanya, Fransa ve \u0130ngiltere savunma i\u015fbirli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in ad\u0131mlar at\u0131yor. \u0130ngiltere Avrupal\u0131 konumuna geri d\u00f6n\u00fcyor; Tony Blair'in Amerika \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7\u0131kar\u0131lan sava\u015fa sad\u0131k deste\u011fi, \u0130ngiltere'nin Kuzey Amerika ve K\u0131ta Avrupas\u0131 aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc olma y\u00f6n\u00fcndeki son \u00e7abas\u0131 olabilir. <\/p>\n
En iyimser senaryoda bile AB Amerika'n\u0131n askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yak\u0131n zamanda tehdit edecek durumda de\u011fil-belki de hi\u00e7 olmayacak. Ancak Avrupa g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in Amerika'ya gitgide daha az ba\u011f\u0131ml\u0131 olacak. Bu da \u00f6zerkli\u011fini art\u0131rarak ve Amerika'ya kar\u015f\u0131 durarak yap\u0131lacak. <\/p>\n
Atlantik'in \u00f6te yakas\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler de temel de\u011fi\u015fiklikler. Uzla\u015fmaya dayal\u0131 bir liderlik ve uluslararas\u0131 kurumlarla i\u015fbirli\u011fi yerine Amerika dik ba\u015fl\u0131 ve tek tarafl\u0131 bir davran\u0131\u015f i\u00e7ine girdi. Bunun nedenleri George W. Bush ve neo-muhafazak\u00e2r dan\u0131\u015fmanlar\u0131ndan \u00e7ok daha derinlerde. <\/p>\n
Tek tarafl\u0131l\u0131k Amerika'n\u0131n siyasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve egemenlik kayg\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir par\u00e7as\u0131. So\u011fuk Sava\u015f Amerika'y\u0131 m\u00fcttefiklerine ve uluslararas\u0131 kurumlara ba\u011fl\u0131yordu. Bu tehlike ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131ndan beri Amerika'n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc gelenekleri tekrar ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yor. Amerika'n\u0131n merkezi, ki \u00fclkenin en \u00e7ok b\u00fcy\u00fcyen taraf\u0131d\u0131r, bu t\u00fcr pop\u00fclist yakla\u015f\u0131mlar\u0131 seviyor. Bu arada 11 Eyl\u00fcl, Amerika'n\u0131n se\u00e7men manzaras\u0131n\u0131 uzun bir s\u00fcre i\u00e7in de\u011fi\u015ftirdi. \u00d6yle ki \u015fahinleri sorgulamak siyasi olarak riskli oldu. Pop\u00fclizm ve hissedilen savunmas\u0131zl\u0131k nedeniyle eski g\u00fcnlerin \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00f6nmek zor olacak. <\/p>\n
B\u00f6ylece bu y\u00fczy\u0131l\u0131n en belirgin jeopolitik geli\u015fmesi, y\u00fckselen bir Avrupa'n\u0131n huysuz bir Amerika'dan ayr\u0131lmas\u0131 olacak gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bu da kendi i\u00e7inde par\u00e7alanm\u0131\u015f bir Bat\u0131 resmini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Atlantik \u0130ttifak\u0131'n\u0131n s\u00fcresi dolduk\u00e7a AB ve ABD has\u0131m olmaz ama rakip olma yolunda ilerliyorlar. D\u00fcnya \u00e7ift kutuplu olmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc Avrupa'n\u0131n askeri g\u00fcc\u00fc yetersiz, ancak Avrupa Amerika'ya kar\u015f\u0131 gitgide daha \u00e7ok ayakta durdu\u011fu s\u00fcrece tek kutuplu da olmaz. <\/p>\n
Bu y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 s\u00fcresince jeopolitik y\u00f6r\u00fcnge Atlantik'ten Pasifik'e kayacak. Halen d\u00fcnyan\u0131n ikinci en b\u00fcy\u00fck ekonomisine sahip olan Japonya bir s\u00fcre sonra ekonomik durgunlu\u011fu atlatacak. Belki daha da \u00f6nemlisi, Japonya jeopolitik \u00f6zlemlerini geni\u015fletebilir ve askeri rol\u00fcn\u00fcn \u00e7er\u00e7evesini geni\u015fletmek isteyebilir. Nesiller aras\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birle\u015fen b\u00f6lgesel tehditler, halk aras\u0131nda milliyet\u00e7ili\u011fi art\u0131r\u0131yor. Bu da \u00fclkeyi art\u0131k modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir pasifistlik yerine daha da artm\u0131\u015f uluslararas\u0131 sorumluluklar y\u00fcklenmeye do\u011fru itiyor. Japonya'n\u0131n kom\u015fular\u0131 i\u00e7in endi\u015fe verici de olsa, bu ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi, azar azar ve g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu s\u00fcrece daha kararl\u0131 bir b\u00f6lge yaratabilir. <\/p>\n
\u00c7in'in yava\u015f yava\u015f d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ekonomik bir g\u00fc\u00e7 haline gelmesi (ve belki askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de bu noktaya gelmesi) Asya'n\u0131n daha da y\u00fckselmesine katk\u0131da bulunacakt\u0131r. \u00c7in ekonomisinin en tepelere \u00e7\u0131kmas\u0131 bir belki iki on-y\u0131l alacak. Ancak d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlerinin deste\u011fi ve y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131yla \u00c7in'in y\u00fckseli\u015fi h\u00e2lihaz\u0131rda Do\u011fu Asya ekonomik manzaras\u0131n\u0131 yeniden bi\u00e7imlendiriyor. <\/p>\n
B\u00f6ylece yer k\u00fcremiz jeopolitik bir de\u011fi\u015fim \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7ine girmekte ve bu de\u011fi\u015fim ABD hegemonyas\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 tehdit edecek nitelikte. Ufukta g\u00f6z\u00fcken \u00e7ok kutuplu d\u00fcnyada bu as\u0131r Amerika, Avrupa veya Do\u011fu Asya'n\u0131n; hi\u00e7 kimsenin olmayacak. Uluslararas\u0131 sistemdeki de\u011fi\u015fimler her zaman tehlike dolu olmu\u015ftur. Bu nedenle de\u011fi\u015fimin yolda oldu\u011funun bilincinde olmal\u0131 ve bu de\u011fi\u015fimi bar\u0131\u015f i\u00e7inde y\u00f6netmenin stratejisini acilen yapmal\u0131. <\/p>\n
Bu stratejinin \u00fc\u00e7 unsuru var. Birincisi, Amerikal\u0131lar \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131n kendine has iyi y\u00f6nleri olan bir \u015fey oldu\u011funu tekrar ke\u015ffetmeli. Aksi halde Amerika ve Avrupa anla\u015farak ayr\u0131lma yerine k\u00f6t\u00fc bir bo\u015fanmaya do\u011fru giderken uluslararas\u0131 sistem \u00e7\u00f6z\u00fclecektir. Amerikan tek tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131 devam ederse ABD'nin me\u015fruiyeti erozyona u\u011frayacakt\u0131r. Bu da sadece Avrupa'n\u0131n de\u011fil t\u00fcm uluslararas\u0131 toplulu\u011fun kendini Amerikan \u00f6nderli\u011finden uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131racakt\u0131r. <\/p>\n
\u0130kinci olarak, Avrupa uluslararas\u0131 sahnede toplu halde hareket edebilecek bir birli\u011fi yaratma \u00e7abalar\u0131n\u0131 iki kat\u0131na \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131r. AB halen belirsiz bir konumdad\u0131r. Amerika'n\u0131n u\u015fa\u011f\u0131 olmayacak kadar kuvvetli ancak etkili bir ortak veya g\u00fc\u00e7l\u00fc bir alternatif olmayacak kadar zay\u0131f ve par\u00e7alanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu da Washington'un Avrupa'y\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemesine yol a\u00e7maktad\u0131r. Birle\u015fik Devletler, kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ve tutarl\u0131 bir AB bulursa en az\u0131ndan ileride Avrupa ile daha dengeli ve olgun bir ortakl\u0131k kurma se\u00e7ene\u011fi olacakt\u0131r. B\u00f6ylece AB en az\u0131ndan belirsizliklerle dolu bir d\u00fcnyay\u0131 dengede tutacak sorumlu bir g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bu noktada Amerika \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011fa geri d\u00f6nme basiretini g\u00f6sterse de g\u00f6stermese de fark etmeyecektir. <\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak Japonya ve \u00c7in'in s\u00fcrekli olacak bir yakla\u015fma ve uzla\u015fma s\u00fcrecini ba\u015flatmas\u0131 gerek. Japonya pasifist kabu\u011fundan s\u0131yr\u0131ld\u0131k\u00e7a ve \u00c7in b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a Do\u011fu Asya'n\u0131n iki \u00f6nemli \u00fclkesi as\u0131rlar s\u00fcren g\u00fcvensizliklerini arkada b\u0131rakmal\u0131. Bunu ba\u015farmak, \u00e7ok kutuplulukla beraber y\u0131k\u0131c\u0131 bir rekabetin de gelmesini engelleyecek, onun yerine b\u00f6lgesel b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve bar\u0131\u015fa do\u011fru y\u00fcr\u00fcyen bir Do\u011fu Asya yaratacakt\u0131r.[1]<\/a> <\/p>\n Erbakan'\u0131n D-8 giri\u015fimi ise, \u0130slami dirili\u015fin ve Evrensel bir devrimin dinamosu olacakt\u0131r.<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n"Clinton d\u00f6neminde tehditler b\u00fcy\u00fcd\u00fc!"<\/h4>\n
IRAK SAVA\u015eI'NIN M\u0130MARI SAVUNMA BAKANLI\u011eI ESK\u0130 BA\u015eDANI\u015eMANI RICHARD PERLE'E G\u00d6RE CLINTON D\u00d6NEM\u0130NDE, ABD DE\u011eERLER\u0130NE KAR\u015eI D\u00dcNYADA GEL\u0130\u015eEN TEHD\u0130TLER\u0130N C\u0130DD\u0130YE ALINMAMASI; 11 EYL\u00dcL VE SONRASINDA ABD'N\u0130N BUG\u00dcN \u0130\u00c7\u0130NDE BULUNDU\u011eU DURUMU ORTAYA \u00c7IKARMI\u015eTIR.<\/h6>\n
\n