{"id":3972,"date":"2016-10-23T18:57:02","date_gmt":"2016-10-23T18:57:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2016\/10\/23\/meclis-baskani-sn-ismail-kahramanin-resmi-ve-vicdani-sorumluluklari-mason-adnan-oktarin-simarikligi-ve-abdulhamid-han-dusmanligi-2\/"},"modified":"2016-10-23T18:57:02","modified_gmt":"2016-10-23T18:57:02","slug":"meclis-baskani-sn-ismail-kahramanin-resmi-ve-vicdani-sorumluluklari-mason-adnan-oktarin-simarikligi-ve-abdulhamid-han-dusmanligi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2016\/kasim-2016\/meclis-baskani-sn-ismail-kahramanin-resmi-ve-vicdani-sorumluluklari-mason-adnan-oktarin-simarikligi-ve-abdulhamid-han-dusmanligi\/","title":{"rendered":"Meclis Ba\u015fkan\u0131 Sn. \u0130smail Kahraman\u2019\u0131n Resmi ve Vicdani Sorumluluklar\u0131 MASON ADNAN OKTAR&#8217;IN \u015eIMARIKLI\u011eI VE ABD\u00dcLHAM\u0130D HAN D\u00dc\u015eMANLI\u011eI"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>A-9 kanal\u0131ndaki 13 Eyl&uuml;l 2016 tarihindeki konu\u015fmas\u0131nda:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>&#8220;Abd&uuml;lhamid Osmanl\u0131&#8217;da Darwinizm&#8217;i yaym\u0131\u015ft\u0131r. Theodor Herzl ile &ccedil;ok samimi ili\u015fkileri ve i\u015fbirlikleri bulunmaktad\u0131r. Belki de devlet i\u015flerini birlikte isti\u015fare etti\u011fi &ouml;zel adam\u0131d\u0131r. Abd&uuml;lhamid Filistin&#8217;de ve ba\u015fka yerlerde Yahudilere hem de istediklerinden ziyade toprak ve arazi veren padi\u015faht\u0131r. Hegel&#8217;in kitab\u0131n\u0131 terc&uuml;me ettirip ateistli\u011fin reklam\u0131 olarak b&uuml;t&uuml;n Osmanl\u0131 diyar\u0131na da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r&#8221; <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>\u015feklinde \u015feytan\u0131 bile sollayan bir \u015farlatanl\u0131kla, <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>Sultan Abd&uuml;lhamid Han&#8217;\u0131n Darwinizm&#8217;e-Ateizm&rsquo;e ve Yahudi Siyonizm&#8217;ine hizmetlerini <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>anlatan bir kitap haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatan Bay Adnan Oktar&#8217;a sormak laz\u0131md\u0131: Madem Abd&uuml;lhamid Siyonizm&#8217;e bu denli yard\u0131mc\u0131 ve yararl\u0131yd\u0131, neden o Siyonist odaklarca ve onlar\u0131n Masonik u\u015faklar\u0131 \u0130ttihat&ccedil;\u0131larla, olmaz hakaret ve h&uuml;cumlara maruz kalm\u0131\u015ft\u0131?<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Madem Siyonist Yahudilere ve \u0130srail&#8217;i kurma giri\u015fimlerine b&ouml;yle destekler veren Abd&uuml;lhamit&#8217;i sizin de sahiplenip &ouml;vg&uuml;ler ya\u011fd\u0131rman\u0131z gerekirken, bu s\u0131r\u0131tan kin ve d&uuml;\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n alt\u0131nda hangi derin kuyruk ac\u0131lar\u0131n\u0131z yatmaktayd\u0131? Hi&ccedil;bir dinde, hi&ccedil;bir k&uuml;lt&uuml;rde ve hi&ccedil;bir gelenekte yeri olmayan ve ahlaki say\u0131lmayan edepsiz ve erdemsiz bir tav\u0131rla, g&ouml;\u011f&uuml;s tombullar\u0131, k&uuml;lotlar\u0131na kadar bacaklar\u0131, g&ouml;bekleri ve s\u0131rtlar\u0131 a&ccedil;\u0131k k\u0131zlarla f\u0131k\u0131rda\u015f\u0131p, farkl\u0131l\u0131k ve &ccedil;a\u011fda\u015fl\u0131k havalar\u0131 atan Adnan Oktar, acaba bu cahil cesaretini nereden almaktayd\u0131? \u0130\u015flerine gelen durumlarda, tam bir riyak&acirc;rl\u0131k ve sahtek&acirc;rl\u0131kla<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong> &ldquo;Sevgili &Uuml;stad\u0131m\u0131z&rdquo; <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>diyerek Bedi&uuml;zzaman&#8217;\u0131 istismar eden Adnan Oktar, her nedense &Uuml;stat Said Nursi Hz.lerinin kad\u0131nlar\u0131n \u0130slam&#8217;a g&ouml;re ni&ccedil;in ve nas\u0131l &ouml;rt&uuml;nmesi konusunu anlatt\u0131\u011f\u0131 <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>&ldquo;Tesett&uuml;r Risalesini&rdquo; <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>hi&ccedil; okumaz ve g&uuml;ndeme ta\u015f\u0131mazlard\u0131! Kendilerinin Mehdiyetine i\u015faret sayd\u0131klar\u0131 nice zay\u0131f hatta mevzu hadisleri s&uuml;rekli tekrarlayan bu zavall\u0131lar, Hz. Peygamberimizin tesett&uuml;rle ilgili sahih hadislerini ve bu husustaki sarih ayetleri (Nur Suresi:60 gibi) niye hi&ccedil; konu\u015fmazlard\u0131?<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Bir zamanlar, Mason Localar\u0131n\u0131n kirli ve gizli yap\u0131lanmalar\u0131n\u0131 ve Siyonizm&#8217;in hain karakollar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>belgelerle anlatan kitaplar yazan, daha sonra <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>&ldquo;Bunlar\u0131 benim ad\u0131ma ba\u015fkalar\u0131 &ccedil;\u0131karm\u0131\u015f!&rdquo; <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>diyerek, yani d&ouml;nekle\u015fip yan &ccedil;izerek Masonlu\u011funu a&ccedil;\u0131klayan ve Siyonizm&#8217;e s\u0131\u011f\u0131nan&hellip; Ve yine bir zamanlar Almanya&#8217;daki Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131 iddialar\u0131n\u0131n nas\u0131l uydurulduklar\u0131n\u0131 anlatan ve &ldquo;Soyk\u0131r\u0131m Yalan\u0131&rdquo; kitab\u0131n\u0131 &ccedil;\u0131karan, ama daha sonra &ldquo;Soyk\u0131r\u0131m Vah\u015feti&rdquo; diye, kendi t&uuml;k&uuml;rd&uuml;klerini yalay\u0131p, Yahudilerin toplu katliamlara u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaya ba\u015flayan bu Masoncuk, kimlerin adam\u0131, hangi karanl\u0131k mahfillerin eleman\u0131yd\u0131?<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\">&ldquo;<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>Filistin&#8217;de Musevilere &ccedil;ok geni\u015f alanlar\u0131 yerle\u015fim b&ouml;lgesi olarak onlara satm\u0131\u015f ve benim Abd&uuml;lhamid&#8217;in tek be\u011fendi\u011fim ve takdir etti\u011fim taraf\u0131 bu davran\u0131\u015f\u0131d\u0131r&rdquo;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong> diyen<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong> Adnan Oktar Sultan Abd&uuml;lhamit&#8217;e y&ouml;nelik:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><strong><span style=\"font-size: 10pt;\">&bull;<\/span><\/strong><\/strong><\/span><\/strong><\/span> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>K\u0131br\u0131s, Kafkaslar, Ege Adalar\u0131 gibi vatan topraklar\u0131n\u0131 yabanc\u0131lara satmak,<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong><strong><strong>&bull;<\/strong><\/strong><\/strong><\/span><\/strong><\/span> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>T&uuml;m Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131na ait topraklar\u0131n tapusunu kendi &uuml;st&uuml;ne ald\u0131rmak ve bunu &#8220;&uuml;lke topraklar\u0131 yabanc\u0131lara kalmas\u0131n&#8221; k\u0131l\u0131f\u0131yla sarmak,<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-size: 10pt;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong><strong><strong>&bull;<\/strong><\/strong><\/strong><\/span><\/span><\/strong> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>&Uuml;lkenin her taraf\u0131na kerhane (genelevleri) a&ccedil;t\u0131rmak,<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong><strong><strong>&bull;<\/strong><\/strong><\/strong><\/span> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>De\u011fi\u015fik y&ouml;relerde (rak\u0131, \u015farap, bira) i&ccedil;ki fabrikalar\u0131 kurdurmak gibi isnat ve iftiralardan sak\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Adnan Oktar o d&ouml;nemde zaten Osmanl\u0131&#8217;ya &ccedil;&ouml;reklenen az\u0131nl\u0131klar\u0131n ve \u0130ttihat&ccedil;\u0131 Mason-d&ouml;nme ars\u0131zlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 haks\u0131zl\u0131k ve ahlaks\u0131zl\u0131klar\u0131 Abd&uuml;lhamit&#8217;e mal edecek ve O&#8217;nu su&ccedil;lu g&ouml;sterecek kadar \u015farlatanl\u0131\u011fa kalk\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Oysa o s&uuml;re&ccedil;te padi\u015fah\u0131n devlet y&ouml;netimindeki ve kontrol&uuml;ndeki etkinli\u011finin k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131, saray\u0131n ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve b&uuml;t&uuml;n bu yo\u011fun bask\u0131lara ra\u011fmen Sultan Abd&uuml;lhamid Han&#8217;\u0131n d&uuml;nya Siyonistlerince y\u0131k\u0131lmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lan Osmanl\u0131&#8217;y\u0131 33 y\u0131l ayakta tutmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 yabanc\u0131 devlet adamlar\u0131 ve ilim erbab\u0131 dahi itiraf edip sayg\u0131 duymu\u015flard\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>&Ouml;rne\u011fin \u0130brahim Alaettin G&ouml;vsa&#8217;n\u0131n: <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>&#8220;Abd&uuml;lhamit&#8217;in uzun ve zorlu Saltanat y\u0131llar\u0131n\u0131 muhakeme (ve tenkit) ederken, \u015fahsi kusurlar\u0131yla birlikte, o zaman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 ve (k\u0131s\u0131tl\u0131) imk&acirc;nlar\u0131n\u0131 (ve Osmanl\u0131&#8217;ya y&ouml;nelik d\u0131\u015f ve i&ccedil; d&uuml;\u015fmanlar\u0131n sald\u0131r\u0131 ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 da) g&ouml;z &ouml;n&uuml;nde bulundurmak laz\u0131md\u0131r&#8221; <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>(Bak: T&uuml;rk Me\u015fhurlar\u0131 Ansiklopedisi, Abd&uuml;lhamid maddesi) tespit ve tavsiyeleri insafl\u0131 ve tutarl\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Mason Adnan Oktar&#8217;\u0131n Sultan Abd&uuml;lhamit&#8217;e b&ouml;ylesine k&uuml;stah&ccedil;a sata\u015fmas\u0131, herhalde Siyonist Masonlar\u0131n bir intikam al\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Mason u\u015fa\u011f\u0131 Adnan Oktar&#8217;\u0131n s\u0131rf \u0130slam olduklar\u0131 ve Kur&#8217;an&#8217;a ba\u011fl\u0131 kald\u0131klar\u0131 i&ccedil;in Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131na ve &ouml;zellikle Abd&uuml;lhamid Han&#8217;a sald\u0131rmak i&ccedil;in f\u0131rsat kollayan; ba\u015fta Emin &Ccedil;&ouml;la\u015fan t&uuml;m S&ouml;zc&uuml; yazarlar\u0131 gibi Darwinist ve din d&uuml;\u015fman\u0131 sosyalistlerle ayn\u0131 safta ve ayn\u0131 safsatalarla ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131, bunlar\u0131n ger&ccedil;ek ayar\u0131n\u0131 ve amac\u0131n\u0131, yani karanl\u0131k ve kiral\u0131k yanlar\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131\u011fa vurmaktayd\u0131. (Bak: Adnan Oktar, Sohbetler, 21.09.2016, A-9 Kanal\u0131)<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Sultan Abd&uuml;lhamit&#8217;e a\u011fz\u0131ndan k&ouml;p&uuml;kler sa&ccedil;arak sald\u0131ran Mason Adnan Oktar&rsquo;\u0131n, siyasi Siyonizm&#8217;in fikir &ouml;nc&uuml;lerinden Theodor Herzl&rsquo;e sahip &ccedil;\u0131kmas\u0131 ve aklay\u0131p temize &ccedil;\u0131karmas\u0131 ise tek kelime ile mide buland\u0131r\u0131c\u0131yd\u0131. Oysa <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>B&uuml;y&uuml;k<\/strong><strong> Larousse (10. C. H b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde) Herzl (Theodor): <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Siyonizm&#8217;in &ouml;nc&uuml;s&uuml;. 1860&ndash;1904, Basel&rsquo;de ilk Siyonist Kongreyi (1897) toplad\u0131. Filistin&#8217;de toprak sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 i&ccedil;in ulusal Yahudi Bankas\u0131&#8217;n\u0131 kurdu. Kemikleri 1949&#8217;da Kud&uuml;s&#8217;e ta\u015f\u0131nd\u0131&#8221; yazmas\u0131na ra\u011fmen Mason Adnan Oktar&#8217;\u0131n &#8220;Theodor Herzl&#8217;in Siyonizm&#8217;le ve \u0130srail&#8217;in kurulu\u015f hevesi ile hi&ccedil;bir alakas\u0131 yoktur&#8221; iddialar\u0131 tam bir yalan ve sapt\u0131rmacayd\u0131. Bug&uuml;n \u0130srail parlamentosu giri\u015finde Theodor Herzl&#8217;in b&uuml;y&uuml;k boy foto\u011fraf\u0131 bulunmaktayd\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Bu as\u0131ls\u0131z ithamlar\u0131n, kas\u0131tl\u0131 iftiralar\u0131n ve Siyonist Yahudileri aklama ama&ccedil;l\u0131 kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 isnatlar\u0131n sahibi Bay Mason Adnan Oktar, Sultan Abd&uuml;lhamid Han&#8217;a her f\u0131rsatta sahip &ccedil;\u0131kan ve savunan Rahmetli Erbakan Hoca&#8217;dan da m\u0131 utanmazlard\u0131? Yoksa bu karalama kampanyas\u0131, as\u0131l O&rsquo;na sata\u015fman\u0131n kahpece bir haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 m\u0131yd\u0131? Ve yine s&uuml;rekli &ldquo;Tayyip Hocam\u0131z&rdquo; diye ya\u011fc\u0131l\u0131k yapt\u0131klar\u0131 Sn. Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;n\u0131n ve AKP iktidar\u0131n\u0131n Sultan Abd&uuml;lhamit&#8217;i sayg\u0131yla and\u0131klar\u0131 ve O&#8217;nu tan\u0131tma ama&ccedil;l\u0131 ilmi programlar yapt\u0131klar\u0131 bir s&uuml;re&ccedil;te, Adnan Oktar&#8217;\u0131n b&ouml;ylesine derin bir kinle ve pespaye &ccedil;irkinlikle Abd&uuml;lhamid Han&#8217;a sald\u0131r\u0131 ba\u015flatmas\u0131 nas\u0131l bir hay&acirc;s\u0131zl\u0131kt\u0131, yoksa bir meydan okuma m\u0131yd\u0131? Mason ve m&uuml;naf\u0131k \u015farlatan Adnan Oktar, y&uuml;kseklere t&uuml;k&uuml;renlerin, att\u0131klar\u0131 balgam\u0131n sonunda d&uuml;\u015f&uuml;p kendi y&uuml;zlerine bula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nemeyecek kadar \u015fap\u015falla\u015f\u0131p \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f ve \u015f\u0131marm\u0131\u015flard\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Y\u0131lmaz &Ouml;zdil, S&ouml;zc&uuml; Gazetesinde &#8220;Abd&uuml;lhamit&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 24.09.2016 tarihli yaz\u0131s\u0131nda Mason Adnan Oktar&#8217;\u0131n iddialar\u0131n\u0131 aynen tekrarlam\u0131\u015ft\u0131!<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Atat&uuml;rk&#8217;&uuml;n mare\u015fal &uuml;niformal\u0131 tablosunu depoya kald\u0131rtan TBMM ba\u015fkan\u0131 \u0130smail Kahraman, Dolmabah&ccedil;e Saray\u0131&#8217;nda padi\u015fah Abd&uuml;lhamid&#8217;i Anma Sempozyumu d&uuml;zenledi. <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Ne yaz\u0131k ki tarihi ve k&uuml;lt&uuml;rel miras bilinmiyor, &ouml;zellikle gen&ccedil;ler bilmiyor, unutturuluyor, h&uuml;k&uuml;mdar\u0131m\u0131z Abd&uuml;lhamid&#8217;e vefa borcumuz var&rdquo;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong> dedi. Bence de &ouml;yle. (Kendini yeni Osmanl\u0131 filan zanneden \u0130smail Kahramangiller, rak\u0131n\u0131n 19 May\u0131s 1919&#8217;da icat edildi\u011fini zanneder ama&hellip; \u0130lk rak\u0131 fabrikas\u0131 Cumhuriyet&#8217;ten 22 sene &ouml;nce kuruldu. Hem de, bizzat Abd&uuml;lhamid&#8217;in ba\u015fmabeyincisi Sar\u0131cazade Rag\u0131p Pa\u015fa taraf\u0131ndan Tekirda\u011f&#8217;da kuruldu. Padi\u015fah\u0131n iste\u011fi, \u015feyh&uuml;lislam&#8217;\u0131n onay\u0131yla kuruldu. O d&ouml;nemin en me\u015fhur markalar\u0131, Deniz K\u0131z\u0131 Rak\u0131s\u0131 ve &Uuml;z&uuml;m K\u0131z\u0131 Rak\u0131s\u0131&#8217;yd\u0131. Deniz K\u0131z\u0131 Rak\u0131s\u0131&#8217;n\u0131n as\u0131l ismi Tenedos Rak\u0131s\u0131&#8217;yd\u0131, ama etiketinde g&uuml;zeller g&uuml;zeli bir deniz k\u0131z\u0131 resmi oldu\u011fu i&ccedil;in, ahalimiz Deniz K\u0131z\u0131 Rak\u0131s\u0131 diyordu. Abd&uuml;lhamid d&ouml;neminde &uuml;retilen t&uuml;m rak\u0131 markalar\u0131n\u0131n etiketinde, k\u0131z resimleri kullan\u0131l\u0131yordu.) Peki, bu topraklardaki ilk &ldquo;bira&rdquo; fabrikas\u0131 kimin d&ouml;neminde kuruldu? Gene Abd&uuml;lhamid d&ouml;neminde kuruldu. Gel de vefa borcu hissetme birader. (Cumhuriyet&#8217;i kuranlara &ldquo;ayya\u015f&rdquo; diyorlar ama&hellip; Abd&uuml;lhamid d&ouml;neminde, y\u0131lda 10 milyon litre bira t&uuml;ketiliyordu. Cumhuriyet bu rakama, yani Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n i&ccedil;ti\u011fi kadar biraya, anca 1940&#8217;l\u0131 y\u0131llarda ula\u015fabildi. Hen&uuml;z bira fabrikas\u0131 kurulmadan &ouml;nce, &ouml;v&uuml;nmek gibi olmas\u0131n, Osmanl\u0131&#8217;da ilk birahane \u0130zmir&#8217;de a&ccedil;\u0131ld\u0131. Birahanelerin a&ccedil;\u0131lma iznini veren de, Abd&uuml;lhamid&#8217;in babas\u0131 Abd&uuml;lmecid&#8217;ti.) <\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n ilk &ldquo;\u015fampanya&rdquo; fabrikas\u0131 da Abd&uuml;lhamid d&ouml;neminde kuruldu. Resmi, m&uuml;h&uuml;rl&uuml; evrak var, Abd&uuml;lhamid&#8217;in izniyle kuruldu. (Abd&uuml;lhamid \u015fampanya fabrikas\u0131 kurdurdu\u011funda, elitler kurdu denilen Cumhuriyet&#8217;in kurulmas\u0131na 30 sene vard\u0131. \u015eampanya fabrikas\u0131n\u0131, Musevi Alatini karde\u015fler kurdu. Abd&uuml;lhamid hazretleri, bu Alatini karde\u015fleri madalyayla &ouml;d&uuml;llendirdi, kendi elleriyle, bir de\u011fil, iki de\u011fil, &uuml;&ccedil; defa &ldquo;Mecidi Ni\u015fan\u0131&rdquo; takt\u0131. Musevi Alatini karde\u015flerle &ouml;ylesine canku\u015ftu ki, tahttan indirilip Selanik&#8217;e g&ouml;nderildi\u011finde, &uuml;&ccedil; sene boyunca, Alatini ailesine ait Alatini K&ouml;\u015fk&uuml;&#8217;nde kald\u0131.) Abd&uuml;lhamid efendimiz, rak\u0131, bira ve \u015fampanya fabrikas\u0131 kurdurdu, ama kendisi &ldquo;rom&rdquo; tercih ederdi. Bizzat torunu Osman Ertu\u011frul televizyonda anlatt\u0131: <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Dedem rom i&ccedil;erdi, babama s&ouml;ylerdi, bak ben bunu i&ccedil;iyorum, &ccedil;&uuml;nk&uuml; bu yasak de\u011fil, Kur&rsquo;an&rsquo;a bak, orada \u015farap diyor, \u015fekerden yap\u0131lan\u0131n bahsi ge&ccedil;miyor derdi.&rdquo; <\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Abd&uuml;lhamid&#8217;in en &ouml;nemli tarihi ve k&uuml;lt&uuml;rel miraslar\u0131ndan biri ise&hellip; Bu topraklardaki ilk &ldquo;kerhane&rdquo;yi a&ccedil;t\u0131rmas\u0131yd\u0131. (Fuhu\u015f elbette vard\u0131, \u015fehre yay\u0131lmas\u0131n\u0131 &ouml;nlemek, kontrol alt\u0131na alabilmek i&ccedil;in, varl\u0131klar\u0131n\u0131 ticarethane olarak s&uuml;rd&uuml;rmelerini sa\u011flad\u0131. Acem&#8217;in hanesi, Alayc\u0131 Kadri&#8217;nin hanesi, Keseci H&uuml;rm&uuml;z&#8217;&uuml;n hanesi, Langa Fatma&#8217;n\u0131n hanesi gibi evler vard\u0131, zaptiye r&uuml;\u015fvet al\u0131yor, g&ouml;z yumuyordu. Abd&uuml;lhamid buna son verdi. \u0130stanbul Karak&ouml;y&#8217;deki Z&uuml;refa Sokak&#8217;\u0131 hizmete a&ccedil;t\u0131rd\u0131. Bug&uuml;n hayvan zannedip z&uuml;rafa sokak diyorlar, asl\u0131nda z&uuml;refa&#8217;d\u0131r, Osmanl\u0131cad\u0131r, lezbiyen anlam\u0131na gelir. Kendini muhafazak&acirc;r zannedenler inanmakta g&uuml;&ccedil;l&uuml;k &ccedil;ekecektir ama, bu topraklar kerhane k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n&uuml;n kurumsalla\u015fmas\u0131n\u0131 Abd&uuml;lhamid&#8217;e bor&ccedil;ludur.)<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Ha bu arada&hellip; Binlerce yurtseveri Fizan&#8217;a Yemen&#8217;e s&uuml;rg&uuml;n etmi\u015f, zindanlarda bo\u011fdurmu\u015f, hafiyeleriyle jurnallerle 33 sene kan kusturmu\u015f, M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131 Tunus&#8217;u K\u0131br\u0131s&#8217;\u0131 S\u0131rbistan&#8217;\u0131 Karada\u011f&#8217;\u0131 Romanya&#8217;y\u0131, toplam 1.5 milyon kilometrekare topra\u011f\u0131 kaybetmi\u015f, tarih&ccedil;ilerin bilece\u011fi i\u015ftir&hellip; Ben kendi pay\u0131ma, vefa borcumuzu &ouml;demek i&ccedil;in &ldquo;hay\u0131rl\u0131&rdquo; faaliyetlerini yaz\u0131yorum! Dolay\u0131s\u0131yla&hellip; &ldquo;Gen&ccedil;lerimiz tarihi ve k&uuml;lt&uuml;rel miras\u0131 bilmiyor, kendisine vefa borcumuz var&rdquo; diyerek, Abd&uuml;lhamid&#8217;i parlatmaya &ccedil;al\u0131\u015fan \u0130smail Kahraman&#8217;\u0131 hakikaten tebrik ediyorum. Padi\u015fah\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fum g&uuml;n&uuml; vesilesiyle d&uuml;zenlenen sempozyuma, eskort k\u0131zlar &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131p, \u015fampanya ve rom servisi yaparsan\u0131z d&ouml;rt d&ouml;rtl&uuml;k olur yani&hellip; Ben bile iki duble atmaya gelirim gari.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Yani Mason Adnan Oktar&rsquo;larla Darwinist ulusalc\u0131 Emin &Ccedil;&ouml;la\u015fan ve Y\u0131lmaz &Ouml;zdil tak\u0131m\u0131 ayn\u0131 yerden besleniyor ve ayn\u0131 yerlere ate\u015f ediyorlard\u0131!?<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Abd&uuml;lhamid Han, Osmanl\u0131&rsquo;n\u0131n en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d&ouml;neminde sanca\u011f\u0131 devralm\u0131\u015ft\u0131r. Ulu Hakan&rsquo;\u0131n en b&uuml;y&uuml;k i\u015fi her \u015feyi kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131rmas\u0131d\u0131r. Devlette her \u015fey resmi kay\u0131t alt\u0131nda tutulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. &Ouml;te yandan \u015funu unutmayal\u0131m ki o g&uuml;nden bug&uuml;ne hi&ccedil;bir \u015fey de\u011fi\u015fmemi\u015ftir, sadece \u0130ngiltere&rsquo;nin yerini bug&uuml;n Amerika alm\u0131\u015ft\u0131r. Y&uuml;z y\u0131ll\u0131k s&uuml;re&ccedil;te Abd&uuml;lhamid Han bizlere \u015funu &ouml;\u011fretmi\u015f bulunmaktad\u0131r: <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Hi&ccedil;bir devletin taahh&uuml;d&uuml;ne g&uuml;venip aldanmayacaks\u0131n, kendi i\u015fini kendin yapacaks\u0131n.<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong> &Ouml;nceleri Abd&uuml;lhamid Han vehimli davran\u0131yor diyenler, Sultan&rsquo;\u0131n tahttan indirilmesiyle ne kadar yanl\u0131\u015f d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;klerini anlam\u0131\u015flar ve pi\u015fmanl\u0131k duymu\u015flard\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Meclis Ba\u015fkan\u0131 \u0130smail Kahraman&rsquo;\u0131n sorumluluklar\u0131<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Sultan II. Abd&uuml;lhamid&rsquo;in Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 i&ccedil;erisinde en &ccedil;ok tart\u0131\u015f\u0131lan, yerli ve yabanc\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan hayat\u0131, d&ouml;nemi ve icraatlar\u0131yla ilgili bir&ccedil;ok inceleme yap\u0131lan bir \u015fahsiyet konumundad\u0131r. Osmanl\u0131 Devleti&rsquo;nin var olma ve tarih sahnesinde kalma m&uuml;cadelesi verdi\u011fi d&ouml;nemde Bat\u0131l\u0131 imparatorluklar\u0131n ittifak halinde Osmanl\u0131&rsquo;y\u0131 yok etmek i&ccedil;in toprak b&uuml;t&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml;ne kastettikleri bir s&uuml;re&ccedil;te h&uuml;k&uuml;mdar olan Sultan II. Abd&uuml;lhamid&rsquo;in, son d&ouml;nem Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 i&ccedil;inde &ouml;zel ve ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir yere sahip oldu\u011fu muhakkakt\u0131r. Sultan Abd&uuml;lhamid Han iktidar\u0131 s&uuml;resince sadece bir tek sorunla de\u011fil, sorunlar yuma\u011f\u0131yla m&uuml;cadele etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Emperyalist g&uuml;&ccedil;lerin Osmanl\u0131 Devleti&rsquo;ni par&ccedil;alama s&uuml;recini duraklatm\u0131\u015f, onlarla siyasi sahada k\u0131yas\u0131ya m&uuml;cadele yapm\u0131\u015ft\u0131r. Tutarl\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 tavr\u0131, onun hem d\u0131\u015f g&uuml;&ccedil;lerin hem de onlar\u0131n i&ccedil;erideki uzant\u0131lar\u0131n\u0131n hedefi haline gelmesine yol a&ccedil;m\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\">&ldquo;<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Sultan II. Abd&uuml;lhamid&rsquo;in ki\u015fisel &ouml;zelliklerine ili\u015fkin bilgi verirken, onun ibadetlerini aksatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, namaz\u0131n yan\u0131 s\u0131ra di\u011fer dini vecibeleri de titizlikle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u011fz\u0131na i&ccedil;ki koymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, karakter olarak sadeli\u011fi ve temizli\u011fi &ouml;n plana &ccedil;\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131, dikkatli, nazik, kibar ve tutumlu bir devlet adam\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, el sanatlar\u0131ndan sahne sanatlar\u0131na kadar pek &ccedil;ok sanat dal\u0131nda &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilgilendi\u011fini anlatan; M&uuml;fetti\u015f ve valilerinden s&uuml;rekli istedi\u011fi raporlarla &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 ve geli\u015fmeleri yak\u0131ndan izleyen Sultan II. Abd&uuml;lhamid&rsquo;in halk\u0131na adaletle h&uuml;kmetti\u011fini hat\u0131rlatan <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Meclis Ba\u015fkan\u0131 Sn. \u0130smail Kahraman&rsquo;\u0131n, Mason Adnan Oktar&rsquo;\u0131n bu k&uuml;stah sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 da elbette bir yan\u0131t\u0131 olmal\u0131yd\u0131 ve millet olarak kendisinden b&ouml;yle bir hamiyet ve hassasiyet beklemek hakk\u0131m\u0131zd\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u0130lim ve fikir erbab\u0131n\u0131n, Siyaset ve devlet adamlar\u0131n\u0131n Sultan Abd&uuml;lhamid yorumlar\u0131:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Tarihte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d&ouml;nemde de\u011feri anla\u015f\u0131lamayan liderlerin ba\u015f\u0131nda gelen Sultan Abd&uuml;lhamid hakk\u0131nda, iktidar\u0131 d&ouml;neminde kendisine muhalefet eden bir&ccedil;ok isim, vefat\u0131ndan sonra pi\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren ve kendisini &ouml;ven yaz\u0131lar yazm\u0131\u015f, konu\u015fmalar yapm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte onlardan baz\u0131lar\u0131:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Mustafa Kemal&rsquo;in insafl\u0131 tavr\u0131:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Tecr&uuml;be g&ouml;stermi\u015ftir ki, topraklar\u0131 &uuml;st&uuml;nde ya\u015fayan insanlar\u0131n &ccedil;o\u011funun ahvali me\u015fk&ucirc;k (kar\u0131\u015f\u0131k ve kas\u0131tl\u0131 az\u0131nl\u0131klar) ve hudutlar\u0131 amans\u0131z d&uuml;\u015fmanlarla &ccedil;evrili bir b&uuml;y&uuml;k devlette Abd&uuml;lhamid&#8217;in idare tarz\u0131, azami (en ileri) m&uuml;samahad\u0131r. Hele bu idare, on dokuzuncu y&uuml;zy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda tatbik edilmi\u015f olursa&#8230;&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (D&uuml;nya B&uuml;lteni Tarih Serisi)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Enver Pa\u015fa&rsquo;n\u0131n &ouml;z&uuml;r beyan\u0131:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">\u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin ba\u015f\u0131 ve Abd&uuml;lhamid kar\u015f\u0131t\u0131 Enver Pa\u015fa memleketi terk ederken Talat Pa\u015fa&#8217;ya \u015fu b&uuml;y&uuml;k itirafta bulunmu\u015ftu: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>&#8220;Sultan Abd&uuml;lhamid&#8217;i hal etmekle hayat\u0131m\u0131z\u0131n en b&uuml;y&uuml;k hatas\u0131n\u0131 i\u015fledik, Kendisini &ccedil;ok yanl\u0131\u015f anlam\u0131\u015f\u0131z.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Bedi&uuml;zzaman&#8217;\u0131n helallik almas\u0131!<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Sultan II. Abd&uuml;lhamid&#8217;in torunu Orhan Osmano\u011flu, Bedi&uuml;zzaman Said Nursi&#8217;nin Nemika Sultan&#8217;dan helallik ald\u0131\u011f\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015fmeyi anlatm\u0131\u015ft\u0131. Bedi&uuml;zzaman Said Nursi Hz.lerinin, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun 34. Padi\u015fah\u0131 olan Abd&uuml;lhamid Han&#8217;a haks\u0131zl\u0131k etti\u011fini ifade ederek 3 kez helallik istedi\u011fi ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Sultan II. Abd&uuml;lhamid&#8217;in politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 &ccedil;\u0131kan &uuml;stelik Mason ve d&ouml;nmelerin y&ouml;netti\u011fi \u0130ttihat ve Terakki&#8217;ye &ouml;vg&uuml; ya\u011fd\u0131ran Said Nursi&#8217;nin daha sonra pi\u015fmanl\u0131k duydu\u011fu ve 1959&#8217;da Ankara&#8217;ya giderek torunu Nemika Sultan&#8217;dan helallik istedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Detaylar\u0131 bilinmeyen bu g&ouml;r&uuml;\u015fmeyi Sultan Abd&uuml;lhamid&#8217;in torunu Orhan Osmano\u011flu aktarm\u0131\u015ft\u0131. TRT 1&#8217;de ekrana gelen G&uuml;ndem &Ouml;tesi program\u0131na konuk olan Orhan Osmano\u011flu, 57 y\u0131l &ouml;nceki o g&ouml;r&uuml;\u015fmeyi \u015f&ouml;yle anlatm\u0131\u015ft\u0131:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\">&ldquo;<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Tarih&ccedil;i, eski milletvekillerinden Osman Turanc\u0131, benim halam\u0131n kocas\u0131yd\u0131. Halam Sati Sultan&#8217;\u0131n e\u015fiydi. Sati Sultan, Abd&uuml;lhamid&#8217;in torunuydu. Ankara&#8217;da ikamet ediyordu. Said Nursi 1959&#8217;da yan\u0131na u\u011frayarak Osman amcaya, &#8216;Ben Nemika han\u0131mla g&ouml;r&uuml;\u015fmek istiyorum&#8217; diyor. Osman amca &#8216;m&uuml;sait de\u011fil&#8217; deyince, &#8216;&Ccedil;ok &ouml;nemli, onunla g&ouml;r&uuml;\u015fmeden &ccedil;\u0131kmam buradan&#8217; diye \u0131srar ediyor. Bunun &uuml;zerine Osman amcam tekrar s&ouml;yl&uuml;yor, Nemika halam\u0131z a\u015fa\u011f\u0131 iniyor. Said Nursi, &uuml;&ccedil; defa helallik istiyor, &#8216;Ben b&uuml;y&uuml;k dedenize haks\u0131zl\u0131k ettim&#8217; diye &ouml;z&uuml;r diliyor.&rdquo;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Nahid S\u0131rr\u0131 &Ouml;rik:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Bu padi\u015fah\u0131n meziyetlerini, hem de hizmetlerini, bilhassa &ccedil;ok sonraki senelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;inde anlay\u0131p takdir ettim. Ve iddiaya kalk\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, hayk\u0131r\u0131l\u0131p ba\u011fr\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu gibi <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>kanl\u0131 bir zalim ve g&ouml;lgesinden korkan bir mecnun<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong> de\u011fil; bilakis rahim, herkesin \u0131rz\u0131na ve mal\u0131na mutlak surette h&uuml;rmetk&acirc;r ve en b&uuml;y&uuml;k tehlikelere g&ouml;z k\u0131rpmadan bakacak derecede cesur oldu\u011fu hakk\u0131ndaki kanaatim kat&#8217;i ve de\u011fi\u015fmez mahiyetini nispeten yak\u0131n zamanlarda ald\u0131. Her sahadaki muvaffakiyetleri b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r ve bunlar\u0131n en b&uuml;y&uuml;\u011f&uuml;, say\u0131s\u0131z ihtiras ortas\u0131nda kocaman bir imparatorlu\u011fu otuz &uuml;&ccedil; y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir m&uuml;ddet da\u011f\u0131tmadan, par&ccedil;alamadan tutabilmi\u015f olmas\u0131 ve en zalim h&uuml;k&uuml;mdarlar kar\u015f\u0131s\u0131nda oldu\u011fu gibi, en b&uuml;y&uuml;k tehlikeler &ouml;n&uuml;nde de s&uuml;k&ucirc;n ve itidalini muhafaza edebili\u015fidir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (B&uuml;y&uuml;k Do\u011fu, Kas\u0131m-1951)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Re\u015fad Ekrem Ko&ccedil;u:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Bug&uuml;n tarihi bir hakikattir ki, \u0130kinci Sultan Hamid k&uuml;&ccedil;&uuml;k adam de\u011fildi ve asla kanl\u0131 bir h&uuml;k&uuml;mdar olmam\u0131\u015ft\u0131. Uzun saltanat\u0131nda (&ccedil;o\u011funu d\u0131\u015f g&uuml;&ccedil;lerin ve i&ccedil;erideki i\u015fbirlik&ccedil;ilerinin) memleket ve millet &uuml;zerinde a&ccedil;t\u0131\u011f\u0131 yaralar, \u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;in \u015fahsi seyyiat\u0131 (kendi g&uuml;nah\u0131 ve hatas\u0131) de\u011fil, herhangi bir istibdat idaresinin ka&ccedil;\u0131namayaca\u011f\u0131 neticelerdir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Osman Gazi&#8217;den Atat&uuml;rk&#8217;e)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Y\u0131llar boyunca en k&uuml;&ccedil;&uuml;k mektep &ccedil;ocuklar\u0131ndan ba\u015flanarak en b&uuml;y&uuml;klerimize ve b&uuml;t&uuml;n milletimize yap\u0131lan sistematik telkinlerle: <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>hain, cahil, k\u0131z\u0131l ve kara Sultan <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>olarak tan\u0131t\u0131lan Abd&uuml;lhamid Han&#8217;\u0131n millet ve memleketimize yapt\u0131\u011f\u0131 bir&ccedil;ok iyi i\u015fler, zaman\u0131na g&ouml;re yap\u0131lm\u0131\u015f b&uuml;y&uuml;k hamleler ve b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 eserler de bulundu\u011funu unutmamak laz\u0131md\u0131r.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Say\u0131: 32-Ekim 1956, &Ccedil;akmak Dergisi)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">&#8220;<\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Bug&uuml;n ayd\u0131n bir hakikattir ki, \u0130kinci Sultan Abd&uuml;lhamid, tahttan indirildikten sonra 1908-1913 aras\u0131nda kaleme sar\u0131lanlar\u0131n tasvir ettikleri adam de\u011fildir. O devrin ciddi ve mizahi gazetelerinde cehil b&uuml;t&uuml;n g\u0131lleti ile s\u0131r\u0131t\u0131r. Tam ink&acirc;r ile Abd&uuml;lhamid&#8217;i Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131&#8217;na kapanm\u0131\u015f, taht ve can kaygusundan ba\u015fka bir \u015fey d&uuml;\u015f&uuml;nmeyen bir padi\u015fah olarak g&ouml;sterirler, &#8220;memleket bir harabezar, o bu harabede t&uuml;nemi\u015f bir ku\u015f&#8221;&#8230; Bu bedbaht yazarlar, Abd&uuml;lhamid&#8217;in &ccedil;ok mazbut ve afif olan hususi hayat\u0131na bile tecav&uuml;zden en k&uuml;&ccedil;&uuml;k bir vicdan &uuml;rpermesi duymam\u0131\u015flard\u0131r.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Osmanl\u0131 Padi\u015fahlar\u0131)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda cennet mek&acirc;n Abd&uuml;lhamid Han&#8217;a \u015fiddetle sald\u0131ran filozof ve \u015fair R\u0131za Tevfik B&ouml;l&uuml;kba\u015f\u0131&#8217;n\u0131n pi\u015fmanl\u0131k hayk\u0131r\u0131\u015flar\u0131:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Tarihler ismini and\u0131\u011f\u0131 zaman,<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Sana hak verecek hey koca Sultan;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Bizdik utanmadan iftira atan,<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Asr\u0131n en siyasi padi\u015fah\u0131na!<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Padi\u015fah hem zalim hem deli dedik,<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>\u0130htilale k\u0131yam etmeli dedik;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>\u015eeytan ne dediyse, biz beli dedik;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&Ccedil;al\u0131\u015ft\u0131k fitnenin intihab\u0131na!<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Divane sen de\u011fil, me\u011fer bizmi\u015fiz;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Bir &ccedil;&uuml;r&uuml;k ipli\u011fe h&uuml;lya dizmi\u015fiz;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Sade deli de\u011fil, edepsizmi\u015fiz;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>T&uuml;k&uuml;rd&uuml;k atalar k\u0131blegah\u0131na!&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Abd&uuml;lhamid Han&#8217;a muar\u0131z bir tav\u0131r tak\u0131nan Mehmet Akif Ersoy&rsquo;un itiraf\u0131:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Giden semerciyi, derler, bulur muyuz \u015fimdi?<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Ya b&ouml;yle kalfa de\u011fil, basbaya\u011f\u0131 muallimdi.<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Nas\u0131l da kadrini vaktiyle bilmedik, tuhaf i\u015f:<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Semer de\u011filmi\u015f o rahmetlinin ki devletmi\u015f!&#8221; <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">(Safahat)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Ahmed Re\u015fid Bey<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Hakikaten halim, sabur ve rahim idi. Vehm ile maluliyetine ra\u011fmen bir&ccedil;ok ahvalde g&ouml;stermi\u015f oldu\u011fu s&uuml;k&ucirc;n ve temkin ve haslet-i mahsusas\u0131 olan tevazu, sade tan\u0131nmam\u0131\u015f de\u011fil, ink&acirc;r edilmi\u015f faziletlerindendir. Kelimenin b&uuml;t&uuml;n manas\u0131yla afif idi, yani kimsenin \u0131rz\u0131na ve kesesine g&ouml;z dikti\u011fi g&ouml;r&uuml;lmemi\u015ftir. Hayat-\u0131 resmiyyesinde yorulmaz denilecek kadar &ccedil;al\u0131\u015fkan, hayat-\u0131 ruhiyyesinde numune-i imtisal olacak derecede perhizk&acirc;rd\u0131.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Canl\u0131 Tarihler, Cild: 3)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u015eair ve edip S&uuml;leyman Nazif Tepedelenli&#8217;nin itiraf\u0131 ve pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Ka&ccedil; zamand\u0131r gelmemi\u015fken yad&rsquo;a biz,<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>\u0130\u015fte geldik senden istimdada biz:<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&Ouml;ld&uuml;r&uuml;rler ba\u015flasak feryada biz,<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>Padi\u015fah\u0131m hasret olduk eski istibdada biz.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Haluk Y. \u015eehsuvaro\u011flu<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;\u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;in son devir Osmanl\u0131 h&uuml;k&uuml;mdarlar\u0131 aras\u0131nda en zekisi, en fazla ileriyi g&ouml;reni oldu\u011funda \u015f&uuml;phe yoktur. E\u011fer kendisi normal \u015fartlar alt\u0131nda tahta ge&ccedil;seydi, esasen mevcut olan vehmi bu kadar tahrik edilmemi\u015f bulunacak, etraf\u0131na toplananlar\u0131n telkinleriyle bu kadar vesveseli bir saltanat s&uuml;rmemi\u015f bulunacakt\u0131.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Resimli Tarih Mecmuas\u0131, Mart-1955)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Nihal Ats\u0131z<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Cemiyetin en b&uuml;y&uuml;k haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f tarihi \u015fahsiyetlerinden biri, \u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;dir. Kendisinden &ouml;nceki devirlerin a\u011f\u0131r y&uuml;k&uuml;n&uuml; omuzlar\u0131nda ta\u015f\u0131yan, en g&uuml;venebilece\u011fi adamlar\u0131n ihanetine u\u011frayan ve da\u011f\u0131lmak &uuml;zere olan i&ccedil;i d\u0131\u015f\u0131 d&uuml;\u015fman dolu bir imparatorlu\u011fu otuz &uuml;&ccedil; y\u0131l zek&acirc; ve hamiyeti ile ayakta tutan bu b&uuml;y&uuml;k padi\u015fah, <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>katil, kanl\u0131, m&uuml;stebid, k\u0131z\u0131l sultan, cahil ve korkak olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015f<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>, daima aleyhinde i\u015fleyen propagandan\u0131n tesiriyle de b&ouml;yle tan\u0131nm\u0131\u015f talihsiz bir insand\u0131r.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (T&uuml;rk &Uuml;lk&uuml;s&uuml;)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u0130smet Bozda\u011f<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>&#8220;\u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;in hayat ve icraat\u0131n\u0131n akisleri, kendisine kar\u015f\u0131 a&ccedil;\u0131lan bir m&uuml;cadele devrinin sars\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n hat\u0131ralar\u0131, o devirde beliren fikir ve siyaset hareketlerinin bug&uuml;nlere kadar ula\u015fan al\u0131nt\u0131lar\u0131, bu padi\u015fah\u0131, yaln\u0131z d&uuml;n&uuml;n de\u011fil, bug&uuml;n&uuml;n bile en akt&uuml;el simas\u0131 haline getirmi\u015f, ad\u0131 &uuml;zerinde en &ccedil;ok konu\u015fulan ve yaz\u0131lan bir tarihi \u015fahsiyet olmu\u015f, bir insan olarak \u015fahsiyeti kadar, bir idareci ve siyaset adam\u0131 olarak yapt\u0131klar\u0131 da daha yumu\u015fak veya insafl\u0131 &ccedil;izgilerle tasvir edilmeye, bir&ccedil;oklar\u0131m\u0131z\u0131n &ccedil;ocuklar\u0131n\u0131n k&acirc;busu haline getirilen bir &#8220;K\u0131z\u0131l Sultan&#8221; portresi arkas\u0131ndan yava\u015f yava\u015f mazlum ve vatanperver bir ba\u015fka \u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;in bir&ccedil;oklar\u0131n\u0131 yad\u0131rgatan, bir&ccedil;oklar\u0131n\u0131n da merak\u0131n\u0131 tahrik eden yeni bir ki\u015fili\u011fi ve portresi belirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r&#8221;.<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Selek Yay\u0131nevi&#8217;nce yay\u0131nlanan &#8220;Abd&uuml;lhamid&#8217;in Hat\u0131ra Defteri&#8217;nin &ouml;ns&ouml;z&uuml;nden)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Prof. Dr. Bedi N. \u015eehsuvaro\u011flu<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Sultan \u0130kinci Abd&uuml;lhamid &ouml;l&uuml;m&uuml;nden yar\u0131m as\u0131r sonra dahi s&ouml;z konusu oluyorsa, bu, onun ki\u015fili\u011finin kuvvetine delildir ve bu ki\u015finin yap\u0131c\u0131 ve y\u0131k\u0131c\u0131 taraflar\u0131 hakk\u0131nda belki daha &ccedil;ok \u015feyler s&ouml;ylenecektir. Ancak bu gibi yazarlara \u015furas\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak yerinde olur ki, bir ihtiras denizinde y&uuml;zen k&ouml;hne imparatorluk teknesini idare edecek ellerden en yoksun kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir devirde bir Sultan \u0130kinci Abd&uuml;lhamid geldi. &Ouml;\u011fretimindeki ve yeti\u015fmesindeki ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa ra\u011fmen, bu gen&ccedil; insan do\u011fu\u015ftan getirdi\u011fi bir tak\u0131m de\u011ferlerle tarihte iz b\u0131rakan bir h&uuml;k&uuml;mdar olabildi. Devlet idaresini en kritik bir devirde ele almas\u0131na ra\u011fmen ufak tefek zararlarla imparatorlu\u011fun &ouml;mr&uuml;n&uuml; otuz iki bu&ccedil;uk y\u0131l uzatt\u0131.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Terc&uuml;man, 7 Nisan 1968)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Ali Vehbi<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Zaaflar\u0131 ne kadar olursa olsun, Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 i&ccedil;inde en zeki ve en diplomat \u015fahsiyet oldu\u011funda \u015f&uuml;phe yoktur. Felaketle neticelenen Rus harbinden (93 Harbi) sonra T&uuml;rkiye&#8217;yi zelilane vaziyetinden kurtar\u0131p \u015ferefli bir hale getiren odur. Devletine eskisinden daha b&uuml;y&uuml;k \u015fa&#8217;\u015faa vermeye muvaffak olan da odur. Abd&uuml;lhamid, bir &ccedil;eyrek as\u0131r boyunca bir taraftan Avrupa devletlerinin h&uuml;cumlar\u0131na kar\u015f\u0131 misli g&ouml;r&uuml;lmemi\u015f bir maharetle kendini m&uuml;dafaaya bir taraftan da imparatorlu\u011fun dahili &ccedil;&ouml;k&uuml;nt&uuml;s&uuml;ne kar\u015f\u0131 m&uuml;temadi bir m&uuml;cadeleye muvaffak olmu\u015ftur.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Sultan Hamid&#8217;in D&uuml;\u015f&uuml;nce ve Hat\u0131ralar\u0131 mukaddimesinden)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u0130smail Hami Dani\u015fmed<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;E\u011fer Fatih, Yavuz ve Kanuni on be\u015finci ve on alt\u0131nc\u0131 as\u0131rlarda gelmeyip de, Sultan Hamid&#8217;in zaman\u0131nda gelmi\u015f olsalard\u0131 ne yapabilirlerdi? Bu b&uuml;y&uuml;k padi\u015fah\u0131n \u015fahsiyetini tesbit etmek isteyenler i&ccedil;in b&ouml;yle bir sualin cevab\u0131n\u0131 &ccedil;ok iyi d&uuml;\u015f&uuml;nmek gerektir. Herhalde tarih, can &ccedil;eki\u015fme devrinde gelmi\u015f olan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funu otuz &uuml;&ccedil; sene ya\u015fatm\u0131\u015f olan Sultan \u0130kinci Hamid&#8217;i daima h&uuml;rmet ve rahmetle y&acirc;d edecektir. &#8220;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (31 Mart Vakas\u0131)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Mufassal Osmanl\u0131 Tarihi<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Pek nazik ve terbiyeli idi. Ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 kimselere bile g&uuml;ler y&uuml;z g&ouml;sterir, ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belli etmezdi. Haf\u0131zas\u0131 kuvvetli olup bir kere g&ouml;rd&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; veya sesini duydu\u011funu bir daha unutmazd\u0131. Kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin duygu ve d&uuml;\u015f&uuml;ncelerini anlamakta ve bunlar\u0131 ona s&ouml;ylemekte mahirdi. Herkesin g&ouml;nl&uuml;n&uuml; al\u0131p, kendisine ba\u011flamay\u0131 bilir, dindar, hayrat\u0131 sever, i&ccedil;ki kullanmaz, her t&uuml;rl&uuml; sefahatten uzak durur, basit ve sade bir hayat ya\u015fard\u0131. Memleket idaresinde iyi niyetle &ccedil;al\u0131\u015fmak ve faydal\u0131 olmak isterdi. D\u0131\u015f i\u015flerine ve Avrupa politikas\u0131na gere\u011fi kadar vak\u0131ft\u0131. Avrupa&#8217;n\u0131n kuvvet ve siyaset dengesinden istifadeyi bilirdi.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Cild: 6)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Prof. Dr. Osman Turan<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Sultan Hamid ve devri, T&uuml;rk tarihinin &ccedil;ok m&uuml;him ve kar\u0131\u015f\u0131k bir safhas\u0131n\u0131 te\u015fkil eder. Bu devirde emperyalizm doymaz ihtiraslarla Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;na kar\u015f\u0131 \u015fahlanm\u0131\u015f veya k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu duruma ra\u011fmen imparatorluk, Adriyatik denizinden Basra K&ouml;rfezi&#8217;ne kadar muhafaza edilmi\u015ftir ki bunda ba\u015fl\u0131ca amil, saltanat\u0131 otuz &uuml;&ccedil; y\u0131l s&uuml;ren, bu padi\u015fah\u0131n siyasi kudreti olmu\u015ftur. Abd&uuml;lhamid Han&#8217;\u0131n nas\u0131l buhranl\u0131 bir devirde teslim ald\u0131\u011f\u0131 ve kendisinden sonra devletin dokuz y\u0131lda ne derece da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve hatta anavatan Anadolu&#8217;nun bile istila edildi\u011fi g&ouml;z &ouml;n&uuml;ne getirilirse, tarih ilminin bu padi\u015fah hakk\u0131nda verece\u011fi \u015fa\u015fmaz h&uuml;k&uuml;m onun lehinde olacak ve tenkitler teferruata inhisar edecektir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (T&uuml;rkiye&#8217;de Siyasi Buhran\u0131n Kaynaklar\u0131)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Enver Behnan \u015eapolyo<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Sultan Abd&uuml;lhamid&#8217;in siyaseti, imparatorlu\u011fu muhafaza etmek, T&uuml;rk milletini ink\u0131razdan ve esaretten kurtarmakt\u0131. J&ouml;n T&uuml;rkler Abd&uuml;lhamid&#8217;e a\u011f\u0131r ithamlarda bulundular. Ona cahil, zalim, m&uuml;stebid, korkak, inkilab d&uuml;\u015fman\u0131, evhaml\u0131 dediler. Hatta daha ileri giderek ona &#8220;K\u0131z\u0131l Sultan&#8221; ad\u0131n\u0131 takt\u0131lar. Annesinin Ermeni oldu\u011funu s&ouml;ylediler. Fakat b&uuml;t&uuml;n bunlara ra\u011fmen, bulundu\u011fu \u015fartlar i&ccedil;inde ehliyetsiz bir devlet adam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 zaman bize ispat etti.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Osmanl\u0131 Sultanlar\u0131 Tarihi)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u0130bn&uuml;lemin Mahmud Kemal \u0130nal<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Pek nazik, pek m&uuml;tevaz\u0131 idi. M&uuml;ltefitane s&ouml;zlerle muhatab\u0131n\u0131 teshir ederdi. Ecnebi k&uuml;beras\u0131na ziyafet verildikte dilfiribane bir tarzda ve suhuletle uzun s&ouml;zler s&ouml;yler, hat\u0131rlar\u0131n\u0131 tatyib ederdi. Kuvve-i haf\u0131zas\u0131 son derece metin idi. &Ccedil;ok sigara, kahve ve &ccedil;ay i&ccedil;erdi. \u0130y\u015f &uuml; i\u015frete ve fah\u015f &uuml; rezilete ra\u011fbet etmezdi. Az yer, az uyurdu.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Son Sadrazamlar)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Prof. Dr. Bayram Kodaman<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Otuz &uuml;&ccedil; y\u0131ll\u0131k \u0130kinci Abd&uuml;lhamid devri, sadece Gen&ccedil; Osmanl\u0131lar ve Gen&ccedil; T&uuml;rkler g&ouml;z&uuml;yle, onlarla Padi\u015fah\u0131n m&uuml;nasebetleri a&ccedil;\u0131s\u0131ndan de\u011fil, fakat b&uuml;t&uuml;n y&ouml;nleriyle ele al\u0131n\u0131p m&uuml;sbet ve menfi taraflar\u0131yla de\u011ferlendirildi\u011finde, yak\u0131n tarihimizin ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015faca\u011f\u0131 ve nesillerin &ouml;n yarg\u0131lardan kurtulaca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Sultan \u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;in Do\u011fu Anadolu Politikas\u0131)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Son Vakan&uuml;vis Abdurrahman \u015eeref Efendi<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Saltanat\u0131 g&uuml;nlerinde: &#8220;Ne kendi eyledi rahat ne halka verdi huzur&#8221; m\u0131sra\u0131n\u0131 okuyanlardan bir&ccedil;o\u011funun cenaze namaz\u0131nda Baki&#8217;nin: &#8220;Kadrini seng-i musallada bil&uuml;p ey Baki\/Durup el ba\u011flayalar kar\u015f\u0131na yaran saf saf&#8221; beyitini hat\u0131ra getirmeleri Abd&uuml;lhamid&#8217;in hayat\u0131n\u0131n hay\u0131rla kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;steren garaib-i mukadderattand\u0131r. \u0130bret al\u0131n ey ak\u0131l sahipleri!&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Sultan Abd&uuml;lhamid-i Sani, Suret-i Hal&#8217;i)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>M. Raif Ogan<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Bir k\u0131s\u0131m muharrirlerin &#8220;Sultan Abd&uuml;lhamid&#8217;in pen&ccedil;esinden kopar\u0131lan demokrasi&#8221; \u015feklindeki beyanlar\u0131 ciddi mevzular\u0131 karikat&uuml;rize etmek \u015feklinde mugal&acirc;tad\u0131r. Abd&uuml;lhamid&#8217;den demokrasi kopar\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. H&uuml;rriyeti almak iddias\u0131yla h&uuml;rriyetin \u0131rz\u0131na ge&ccedil;ilmi\u015f ve b&ouml;ylece T&uuml;rkiye&#8217;de hakiki demokrasi ancak son devirde \u0130ttihat ve Terakki&#8217;nin ba\u015fka bir ad ta\u015f\u0131yan halefinin \u015feflik sultas\u0131ndan milletin m&uuml;\u015fterek iradesiyle zorla kopar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Sultan \u0130kinci Abd&uuml;lhamid ve Bug&uuml;nk&uuml; Muar\u0131zlar\u0131)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Ahmed R\u0131za Bey<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Abd&uuml;lhamid devrinden \u015fik&acirc;yet edenler, Abd&uuml;lhamid&#8217;in baz\u0131 kimselere verdi\u011fi fazla para ve hediyelere hased ettiklerindendir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Meclis-i Mebusan Reisi)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Fethi Okyar<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;&Ccedil;ok haysiyetli, vakur, azametli idi. Bu vas\u0131flar\u0131 yapmac\u0131k de\u011fildi. Ma\u011frurdu diyemeyece\u011fim, hatta a\u015f\u0131r\u0131 terbiyesi i&ccedil;inde samimi, \u015fefkatli oldu\u011fu kanaatindeyim. Hi&ccedil; \u015f&uuml;phesiz \u015fahsen merhametli idi.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (&Uuml;&ccedil; Devirde Bir Adam)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Semih M&uuml;mtaz<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;\u0130kinci Sultan Hamid herkesin okumas\u0131n\u0131 isterdi. Okumaman\u0131n insana zararl\u0131 oldu\u011funu bilirdi. Temizdi. Fakat titiz de\u011fildi. Hastalar\u0131n yan\u0131na gider, kendine g&ouml;re hekimlik eder, aman elim s&uuml;r&uuml;nmesin, bana bula\u015fmas\u0131n gibi korkular\u0131 yoktu. &Ccedil;ok da cesurdu. Be\u015f vakit namaz k\u0131lard\u0131. Bir&ccedil;ok kere kendisi imaml\u0131k etmi\u015f, amcama m&uuml;ezzinlik ettirmi\u015ftir. Bo\u011faz\u0131na d&uuml;\u015fk&uuml;n olmayan bir padi\u015faht\u0131, ne zaman karn\u0131 ac\u0131k\u0131rsa o zaman yemek yerdi ve herhangi bir odada bir dairede bulunuyorsa orac\u0131kta yerdi. Mekteb-i M&uuml;lkiyeyi &ccedil;ok severdi ve korurdu.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Tarihimizde Hayal Olmu\u015f Hakikatler)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Ord. Prof. Enver Ziya Karal<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Bilindi\u011fi gibi me\u015frutiyet idaresi her \u015feyden &ouml;nce, onu destekleyen taazzuv etmi\u015f siyasi bir partiye veya partilere ihtiya&ccedil; g&ouml;sterir. H&acirc;lbuki me\u015frutiyet b&ouml;yle organik partiler kurulmadan ilan edilmi\u015f ve devam etmi\u015ftir. Ba\u015fta Midhat Pa\u015fa olmak &uuml;zere, say\u0131s\u0131 az olan me\u015frutiyet taraftarlar\u0131 aras\u0131nda hi&ccedil;bir fikir birli\u011fi yoktu. Nam\u0131k Kemal, Ziya Pa\u015fa, Ali Suavi gibi &uuml;nl&uuml; me\u015frutiyet&ccedil;iler siyaset adamlar\u0131 vas\u0131flar\u0131na sahip olmaktan &ccedil;ok edebi \u015fahsiyetler idiler. Edebiyat konular\u0131 &uuml;zerinde bile aralar\u0131nda derin anla\u015fmazl\u0131klar vard\u0131. \u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;i me\u015frutiyet aleyhine cephe almaya e\u011filten amillere yabanc\u0131 devletlerin bask\u0131lar\u0131n\u0131 ve tehditlerini de eklemek gerekir. B&uuml;t&uuml;n menfi sonu&ccedil;lar\u0131n sorumlulu\u011funu yaln\u0131z \u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;e y&uuml;klemek m&uuml;mk&uuml;n m&uuml;d&uuml;r? \u0130kinci Abd&uuml;lhamid, Yavuz Sultan, Sultan Selim&#8217;den sonra tahta &ccedil;\u0131kan Kanun Sultan S&uuml;leyman durumunda de\u011fildir. Hangi \u015fartlar i&ccedil;inde padi\u015fah oldu\u011fu, ne gibi m&uuml;\u015fk&uuml;llerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve kendileriyle &ccedil;al\u0131\u015fmak mecburiyetinde oldu\u011fu insanlar\u0131n yeti\u015fme tarz\u0131 ve ruh haletleri dikkate al\u0131n\u0131rsa, bu sorumluluktan ancak bir hisse sahibi oldu\u011funa h&uuml;kmetmek gerekir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Osmanl\u0131 Tarihi-Cild: 8)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Sadi Borak<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;10 \u015eubat 1918&#8217;de vefat eden Sultan Abd&uuml;lhamid&#8217;in hakk\u0131nda sadece k&uuml;f&uuml;r kampanyas\u0131na girenler, onun olumlu taraflar\u0131n\u0131 s&uuml;k&ucirc;tla ge&ccedil;irmi\u015flerdir. Oysa \u0130kinci Abd&uuml;lhamid, \u0130stanbul&#8217;da bir&ccedil;ok k&uuml;lt&uuml;r yuvalar\u0131n\u0131n kurucusudur. Bu tesislerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n in\u015fa masraflar\u0131na \u015fahsi paras\u0131yla kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Abd&uuml;lhamid, millet e\u011fitilmedik&ccedil;e h&uuml;rriyet verilmesinin zararl\u0131 olaca\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131ndayd\u0131. K&uuml;lt&uuml;r m&uuml;esseselerine bu y&uuml;zden h\u0131z verdi\u011fini daima savunmu\u015ftur.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Son Havadis-12.2.1966)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Samiha Ayverdi<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;\u0130kinci Sultan Abd&uuml;lhamid devri tarihine temas edenlerin b&uuml;y&uuml;k ekseriyeti, d&uuml;nya Siyonist ve Masonlar\u0131n\u0131n el ve i\u015fbirli\u011fi ile haz\u0131rlay\u0131p fikir kampanyas\u0131na s&uuml;rd&uuml;kleri menfi havan\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kalm\u0131\u015flard\u0131r. Onun i&ccedil;in de, muhitinin tesirlerini tart\u0131p &ouml;l&ccedil;ecek ve do\u011fru bulmazsa reddedip p&uuml;sk&uuml;rtecek bir fikri olgunluk beklenemeyecek umumi efk&acirc;r, daima bu ortal\u0131\u011f\u0131 saran menfi tesirlerin alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eayet k&uuml;tle, kendi haline b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olsa idi, h&uuml;k&uuml;mdar\u0131n takdire lay\u0131k siyasi portresini g&ouml;rece\u011fine \u015f&uuml;phe yoktu. Halbuki aleyhte i\u015fleyen propaganda, demagoji ve m&uuml;ptezel iftiralarla bir h&uuml;cum kampanyas\u0131 a&ccedil;arak, onu halk\u0131n g&ouml;z&uuml;nden d&uuml;\u015f&uuml;rmek yoluna gitmi\u015ftir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (T&uuml;rk Tarihinde Osmanl\u0131 As\u0131rlar\u0131)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Ali R\u0131za Alp<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Abd&uuml;lhamid&#8217;i k&ouml;t&uuml;lemek cehalettir. De\u011filse kas\u0131tl\u0131 bir h\u0131yanettir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Terc&uuml;man, 19 Aral\u0131k 1965)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Midhat Serto\u011flu<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Bir milletin kaderinde rol oynam\u0131\u015f kimselerden bahseden tarih&ccedil;inin ilk g&ouml;revi objektif kriterler kullanmak ve hakikatten asla ayr\u0131lmamakt\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, &ccedil;ok zaman siyasi durumun yaratt\u0131\u011f\u0131 zemin ve meydana getirdi\u011fi &#8220;o g&uuml;n&uuml;n havas\u0131&#8221; buna engel olmu\u015ftur. Ancak olaylar geride kald\u0131\u011f\u0131 ve ger&ccedil;eklerin a&ccedil;\u0131klanmas\u0131nda art\u0131k mahzur kalmad\u0131\u011f\u0131 halde baz\u0131 olaylar ve \u015fah\u0131slar hakk\u0131nda, hal&acirc; subjektif kriterlerle hareket edilmekte ve tarihimizin baz\u0131 devirleri, a\u011f\u0131r \u015fekilde itham olunmaktad\u0131r. Bu talihsiz kimselerden biri de, \u015f&uuml;phesiz ki, \u0130kinci Abd&uuml;lhamid&#8217;dir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Hayat Tarih Mecmuas\u0131 Eyl&uuml;l 1974)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Osmanl\u0131 Devleti&rsquo;nin en kritik bir devrinde otuz &uuml;&ccedil; y\u0131l h&uuml;k&uuml;mdarl\u0131k yapm\u0131\u015f \u0130kinci Abd&uuml;lhamid Han i&ccedil;in a\u011f\u0131r ithamlarda bulunan, bu asl\u0131 karanl\u0131k vicdan\u0131 kiral\u0131k ki\u015fi ve &ccedil;evrelerin b&ouml;ylesi isnat ve iftira kampanyalar\u0131 giderek az\u0131tmaktad\u0131r. Osmanl\u0131 Devleti&rsquo;nin &ccedil;&ouml;k&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; otuz &uuml;&ccedil; sene geciktiren ve e\u011fitim, k&uuml;lt&uuml;r, sanat, mimar&icirc;, asker&icirc; te\u015fkilat, bilim ve teknoloji sahalar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 yenilik ve hizmetlerle, devlet ve millete \u015feref ve itibar kazand\u0131ran Abd&uuml;lhamid Han hakk\u0131nda yerli ve yabanc\u0131 bir&ccedil;ok me\u015fhur \u015fahsiyet vicdani ve insani itiraflarda bulunmu\u015flard\u0131r. <\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Sir Henry F. Woods<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Kendisiyle tan\u0131\u015fmak imk&acirc;n\u0131 bulan herkesin itiraf etti\u011fi gibi Abd&uuml;lhamid b&uuml;y&uuml;leyici bir karaktere sahipti. Bir defas\u0131nda Abd&uuml;lhamid&#8217;i ikna yoluyla Bab\u0131&acirc;li&#8217;ye eski yetkilerini tekrar iade etmesini sa\u011flamak isteyen Sir Philip Currie (\u0130ngiliz el&ccedil;isi) bile bu emelinde h&uuml;srana u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Abd&uuml;lhamid&#8217;le sadece iki kez g&ouml;r&uuml;\u015fme imk&acirc;n\u0131 bulan Mr. Joseph Chamberlain&#8217;in bana sonradan itiraf etti\u011fine g&ouml;re, T&uuml;rkiye&#8217;deki ziyareti esnas\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 devlet adam\u0131 niteli\u011fine sahip bir tek adam vard\u0131. O da, Abd&uuml;lhamid idi.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Osmanl\u0131 Bahriyesinde 40 Y\u0131l)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Abd&uuml;lhamid, \u015fimdiye kadar gelmi\u015f ge&ccedil;mi\u015f Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 aras\u0131nda en m&uuml;stesna yeri i\u015fgal edenlerden biridir. &Ccedil;ok sakin ve g&ouml;steri\u015ften uzak bir hayat tarz\u0131 vard\u0131. Herhangi bir meseleye &ccedil;&ouml;z&uuml;m yolu ararken etraf\u0131ndakileri dinler, ancak onlar\u0131n esiri olmazd\u0131. Tahta &ccedil;\u0131kmadan &ouml;nce bile ak\u0131ll\u0131 ve nazik bir ki\u015fili\u011fi olmas\u0131 nedeniyle \u0130stanbul&#8217;a gelen baz\u0131 Avrupal\u0131lar onu ziyaret ederlerdi.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Abd&uuml;lhamid rejimi hakk\u0131nda do\u011fru bir yarg\u0131ya varabilmek i&ccedil;in, olanlara ak\u0131lc\u0131 bir a&ccedil;\u0131dan bakmak gerekir. Bu a&ccedil;\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, idaresinin ne kadar iyi oldu\u011fu g&ouml;r&uuml;lecektir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; Abd&uuml;lhamid, zalim idare tarz\u0131na ra\u011fmen par&ccedil;alanan imparatorlu\u011fun yeni ba\u015ftan organize edilmesi i&ccedil;in &ccedil;al\u0131\u015f\u0131yordu.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&#8220;Abd&uuml;lhamid tahttan d&uuml;\u015f&uuml;r&uuml;lmemi\u015f olsayd\u0131, Avrupa devletlerinin halen yaralar\u0131n\u0131 sarmaya &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 o b&uuml;y&uuml;k afet (Birinci D&uuml;nya Sava\u015f\u0131) meydana gelmi\u015f olmayacakt\u0131. Aksini farz etsek bile Abd&uuml;lhamid, b&uuml;y&uuml;k bir ihtimalle T&uuml;rkiye&#8217;nin tarafs\u0131z kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak memleketine bir zafer hediye etmi\u015f olacakt\u0131. Bunu iddia etmekle k&acirc;hin say\u0131lmamal\u0131y\u0131m.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Osmanl\u0131 Bahriyesinde 40 Y\u0131l)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Edward Grey, <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">siyasi hayat\u0131 boyunca rakibi olmas\u0131na ra\u011fmen Sultan II. Abd&uuml;lhamid Han&rsquo;\u0131n vefat\u0131n\u0131 &ouml;\u011frendi\u011fi zaman onun b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; takdirden kendini alamam\u0131\u015ft\u0131r; <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Ne b&uuml;y&uuml;k kay\u0131p! Hasm\u0131md\u0131, ama onun &ouml;l&uuml;m&uuml;yle diplomasi mesle\u011fi art\u0131k zevkini kaybetti! Tahttan indirilmeseydi Balkan Sava\u015f\u0131&rsquo;n\u0131 &ouml;nler ve 1. D&uuml;nya Sava\u015f\u0131&rsquo;n\u0131 &ccedil;\u0131kartt\u0131rmazd\u0131&rdquo;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Nak. Refik, Efsane Soluklar, s. 133.)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Ayn\u0131 konuda, 40 y\u0131l s&uuml;reyle donanmas\u0131nda hizmet etmi\u015f Amiral Sir Henry Woods<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">da \u015fu &ccedil;arp\u0131c\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015fleri payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Abd&uuml;lhamid \u015fimdiye kadar gelmi\u015f ge&ccedil;mi\u015f Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 aras\u0131nda en m&uuml;stesna yeri i\u015fgal edenlerden biridir&hellip; Abd&uuml;lhamit tahttan indirilmemi\u015f olsayd\u0131, Avrupa devletlerinin yaralar\u0131n\u0131 sarmaya &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 o b&uuml;y&uuml;k felaket (1. D&uuml;nya Sava\u015f\u0131) meydana gelmeyecekti. Aksini farz etsek bile Abd&uuml;lhamid, b&uuml;y&uuml;k bir ihtimalle T&uuml;rkiye&rsquo;nin tarafs\u0131z kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, memleketini batmaktan kurtar\u0131verecekti.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Woods, A.g.e., s. 117.)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>1877&rsquo;de \u0130stanbul&rsquo;a gelen Avusturya-Macaristan b&uuml;y&uuml;kel&ccedil;isi Victor Graf Dubsky<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">, &ouml;nce Bab\u0131ali&rsquo;deki h&uuml;k&uuml;met erk&acirc;n\u0131 ile g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;p ard\u0131ndan da Sultan II. Abd&uuml;lhamid ile g&ouml;r&uuml;\u015ft&uuml;kten sonra Ulu Hakan hakk\u0131nda d&uuml;\u015f&uuml;ncelerini \u015f&ouml;yle a&ccedil;\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Hayret verici bir \u015fey ama do\u011fruydu. Devlet erk&acirc;n\u0131 sadece k\u0131sa mesafede ileriyi g&ouml;rebiliyordu. Geni\u015f zaviyeli bir ihata kabiliyetleri yoktu. Abd&uuml;lhamid&rsquo;in ise aksine fazla ihata niteli\u011fi vard\u0131. Bu z\u0131tl\u0131k telafi edilemezdi. Edilemeyince de devlet idaresinde ba\u015flayan aksakl\u0131klar ileride daha vahim sonu&ccedil;lar verecekti. Biz bunlar\u0131 iyi kullanmal\u0131yd\u0131k&rdquo;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Bardak&ccedil;\u0131, \u0130mparatorlu\u011fa Veda, s. 89) <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Yahudi as\u0131ll\u0131 T&uuml;rkolog Arminius Vambery<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">, \u0130ngiliz d\u0131\u015fi\u015flerine g&ouml;nderdi\u011fi 7 May\u0131s 1884 tarihli raporda Sultan II. Abd&uuml;lhamid i&ccedil;in \u015funlar\u0131 s&ouml;ylemi\u015ftir: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Padi\u015fah elindeki b&uuml;t&uuml;n imk&acirc;nlar\u0131 seferber ederek, hay\u0131rseverli\u011fini her f\u0131rsatta g&ouml;stermekten ka&ccedil;\u0131nm\u0131yor. E\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k hizmetleri i&ccedil;in b&uuml;y&uuml;k miktarlar harcamakta, halk\u0131n\u0131n selamet, refah ve mutlulu\u011fu i&ccedil;in yorulmak bilmeden &ccedil;al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Padi\u015fahtan korkabilir, hatt&acirc; nefret edebilirsiniz; ama &ccedil;al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve adaletini asla ink&acirc;r edemezsiniz.&rdquo; &ldquo;Demir gibi bir irade, makul bir akl&icirc;selim, kibar ve nazik bir tavr\u0131 hareket, T&uuml;rk ve \u0130sl&acirc;m m&uuml;messili (temsilcisi)! \u0130\u015fte Sultan Hamid budur.&rdquo; &ldquo;Onun, de\u011fil yaln\u0131z Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu hakk\u0131nda, b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya meseleleri hakk\u0131nda derin bir vukufu vard\u0131r. Avrupa&rsquo;y\u0131 istiladan kurtaran odur. O, mutaass\u0131p (tutucu) bir Hristiyan d&uuml;\u015fman\u0131 de\u011fildir. Olmu\u015f olsayd\u0131 onlar\u0131 i\u015fba\u015f\u0131na getirmi\u015f olmazd\u0131. E\u011fer bir m&acirc;ni &ccedil;\u0131kmazsa o, T&uuml;rkiye&rsquo;yi ileriye g&ouml;t&uuml;recektir ve g&ouml;t&uuml;rebilecek tek adamd\u0131r.&#8221; <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">(Nak. Necefzade, a.g.e., s. 82) <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Vambery gibi Amerikan b&uuml;y&uuml;kel&ccedil;isi S.S. Cox da <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Osmanl\u0131&rsquo;n\u0131n kalk\u0131nmas\u0131 ve y\u0131k\u0131lmaktan kurtulmas\u0131 i&ccedil;in Abd&uuml;lhamid&rsquo;in &ldquo;tek \u015fans&rdquo; oldu\u011funu anlatm\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;T&uuml;rklerin ilerlemesini ger&ccedil;ekle\u015ftirebilecek yegane \u015fah\u0131s Sultan Hamid&rsquo;dir. B&uuml;t&uuml;n vaktini de buna ha\u015fretmi\u015ftir. M&uuml;sahamal\u0131 bir h&uuml;k&uuml;mdard\u0131r. Baz\u0131 kibirli Avrupa Devletleri onu &ouml;rnek kabul etmelidirler.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Nak. A.g.e., s. 83 )<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Elisabeth Warmeley Latimer<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">, 19. as\u0131rda Rusya ve T&uuml;rkiye isimli eserinde, Abd&uuml;lhamid Han&rsquo;\u0131n batmakta olan devleti ola\u011fan&uuml;st&uuml; bir gayretle nas\u0131l kurtarmaya &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131yla ilgili \u015fu manidar tespitleri yapm\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;II. Abd&uuml;lhamid, T&uuml;rk tarihinin en karanl\u0131k ve buhranl\u0131 zaman\u0131nda, muazzam mes&rsquo;uliyeti &uuml;zerine alarak tahta oturdu. Sultan Hamid vezirlerini fersah fersah geride b\u0131rakan bir enerjiyle &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r, &Ccedil;ok &ccedil;al\u0131\u015fkand\u0131r. Okumadan hi&ccedil;bir \u015feyi imza etmez. Avrupa gazetelerini terc&uuml;me ettirerek okur. Az bir zamanda y&uuml;ksek bir diplomat oldu\u011funu ispat etmi\u015ftir. Mahvolmakta olan koca Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&rsquo;nu fevkalade iyi idare etmekte kalmam\u0131\u015f, onu y&uuml;kseltmeye &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Nak. A.g.e,.s. 82) <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>1890&rsquo;larda Sultan Abd&uuml;lhamid ile sarayda g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;p tan\u0131\u015fan, Amerikal\u0131 gazeteci Sidney Whitman<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">, Ondaki nezaket, vakar ve zarafete nas\u0131l tutuldu\u011fu \u015fu hayranl\u0131k dolu ifadelerle yazm\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Bu ola\u011fan&uuml;st&uuml; adam\u0131 k&uuml;&ccedil;&uuml;ltmek i&ccedil;in o kadar \u015fey yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, &uuml;zerimde yaratt\u0131\u011f\u0131 nezaket ve i&ccedil;tenlik izlenimimi tekrarlamaktan kendimi alamayaca\u011f\u0131m. Abd&uuml;lhamid, bahse de\u011fecek bir fiziki avantaj\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde kendisiyle temasa ge&ccedil;enlerin sempatisini kazanmak i&ccedil;in hesaplanm\u0131\u015f ve ger&ccedil;ekten kazand\u0131ran nadir rastlanan bir nezaket, sade bir vakar ve davran\u0131\u015f nezaketine sahipti. Bak\u0131\u015f\u0131nda, hatta k&acirc;tibine hitap ederken emretme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 if\u015fa eden ho\u015f tonlu sesinin monoton dengesinde, ya\u015fam\u0131 boyunca kesin, hatta k&ouml;lece bir itaati zorla sa\u011flayan bir \u015fey vard\u0131<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">.&#8221; (Kolo\u011flu A.g.e,. s, 353,354.) <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\">&rdquo;<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Almanya&rsquo;n\u0131n siyasi birli\u011fini sa\u011flayan &uuml;nl&uuml; politikac\u0131 Bismark da<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">, Abd&uuml;lhamid&rsquo;in hakk\u0131yla anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haks\u0131z h&uuml;k&uuml;mlere maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayk\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Sultan Abd&uuml;lhamid Avrupa&rsquo;da bir hasta olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. Fakat bana g&ouml;re O, Hali&ccedil; k\u0131y\u0131lar\u0131nda bulunanlar\u0131n hepsinden daha y&uuml;ksek bir diplomatt\u0131r. Ona kar\u015f\u0131 &acirc;dil&acirc;ne h&uuml;k&uuml;m verilmedi\u011fi kanaatindeyim.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Nak. M&uuml;ft&uuml;o\u011flu, a.g.e,. s. 420.) <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">1905&rsquo;te Sultan Abd&uuml;lhamid&rsquo;i &ccedil;ok merak edip g&ouml;rmeye muvaffak olan ve kendisine s&uuml;rekli \u015fekilde &ldquo;vah\u015fet canavar\u0131&rdquo; olarak tan\u0131t\u0131lan padi\u015fah hakk\u0131ndaki de\u011fi\u015fen kanaatlerini, <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u0130talyan Filarmoni Akademisi Ba\u015fkan\u0131 Enrico di San Martino<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> \u015funlar\u0131 aktarm\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;En b&uuml;y&uuml;k \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa kendisiyle g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;nce u\u011frad\u0131m. Bu adam\u0131n kanl\u0131 vah\u015feti hakk\u0131nda gazetelerin anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131ndayd\u0131m ve bir t&uuml;r kaba vah\u015fi ile kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yordum. Aksine, sesinde ve ifadesinde ince bir nezaket ve en b&uuml;y&uuml;k etkileyici yumu\u015fakl\u0131\u011fa rastlad\u0131m.&#8221; <\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">(Kolo\u011flu, a.g.e,. s, 354.) <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Sultan Abd&uuml;lhamid&rsquo;i, imparatorluk topraklar\u0131n\u0131 yeniden fethe giri\u015fen ve Osmanl\u0131 gelene\u011fini yeni bir yorumla &ccedil;a\u011fa uyarlayan &ldquo;ilgin&ccedil; bir devlet adam\u0131 portresi&rdquo; olarak tan\u0131mlayan Frans\u0131z <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>bilgin Fran&ccedil;ois Georgeon<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">, b&uuml;y&uuml;k bir iddia ile \u015funlar\u0131 a&ccedil;\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;Abd&uuml;lhamid&rsquo;i ve O&#8217;nun h&uuml;k&uuml;mdarl\u0131k d&ouml;nemini anlamak, bir bak\u0131ma bug&uuml;nk&uuml; T&uuml;rkiye&rsquo;yi tan\u0131mak demektir.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Osmanl\u0131 Ansiklopedisi, s, 266-274) <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u0130ngiliz Yazar Joan Haslip<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">&rsquo;in iki &ouml;nemli tespiti de \u015f&ouml;yledir: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;\u0130ttihat&ccedil;\u0131lar yapt\u0131klar\u0131 hatalar\u0131 halktan gizlemek i&ccedil;in, Sultan Hamid rejimi aleyhinde \u015fiddetli bir kampanya a&ccedil;m\u0131\u015flard\u0131. Sultan Hamid kadar hi&ccedil; kimse, bir harpten memleketinin ne kadar az kazanaca\u011f\u0131n\u0131 veya ne kadar &ccedil;ok \u015fey kaybedece\u011fini bilemezdi.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Kolo\u011flu, . A.g.e., s. 173-175) <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Abd&uuml;lhamid devrinin b&uuml;y&uuml;k bir e\u011fitim \u015fahlan\u0131\u015f\u0131na sahne oldu\u011fu konusunda, me\u015fhur <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Hollandal\u0131 tarih&ccedil;i Erik Jan Z&uuml;rcher<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> m&uuml;him tespitler yapm\u0131\u015ft\u0131r: <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em><strong>&ldquo;D&ouml;neminde e\u011fitim, idare, adalet ve ileti\u015fim gibi bir&ccedil;ok alanda \u0131slahat yap\u0131ld\u0131 ya da yap\u0131lan \u0131slahatlar geni\u015fletildi. E\u011fitim ve ileti\u015fim alanlar\u0131ndaki \u0131slahatlar &ouml;zellikle kayda de\u011ferdir. Bat\u0131 tarz\u0131 okullar\u0131n gerek say\u0131s\u0131, gerek verdikleri mezun say\u0131s\u0131 artt\u0131 ve 1900&rsquo;de Dar&uuml;lf&uuml;nun a&ccedil;\u0131ld\u0131. Alt tabakalardan gelen &ouml;\u011frenciler artm\u0131\u015f ve bat\u0131 etkisi ilk defa y&ouml;netici elitin d\u0131\u015f\u0131ndaki kitleye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Abd&uuml;lhamid d&ouml;neminde kitaplar\u0131n, dergilerin, gazetelerin tiraj\u0131 &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k &ouml;l&ccedil;&uuml;de artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yay\u0131nlar, modern bilim ve teknoloji ile imparatorluk d\u0131\u015f\u0131ndaki d&uuml;nya hakk\u0131nda halk\u0131n ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/strong><\/em><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"> (Z&uuml;rcher, Milli M&uuml;cadelede \u0130ttihat&ccedil;\u0131l\u0131k, 28-29)<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>T&uuml;m d&uuml;nya ge&ccedil; de olsa Ulu Hakan Sultan II. Abd&uuml;lhamid&lsquo;in de\u011ferini anlamaya ba\u015flam\u0131\u015fken, \u015fimdi Adnan Oktar Masoncuklar\u0131 nedense yeniden z\u0131rvalamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bizler o \u015fanl\u0131 ecdad\u0131n torunlar\u0131 olarak Onlar\u0131n yar\u0131m b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras\u0131 Allah&#8217;\u0131n izniyle tamamlayaca\u011f\u0131z ve Siyonist \u015eeytan&#8217;\u0131n saltanat\u0131n\u0131 in\u015fallah y\u0131kaca\u011f\u0131z.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Siyonist odaklar\u0131n tahriki ve Emperyalist d&uuml;rt&uuml;leriyle \u0130ngilizlerin Abd&uuml;lhamid d&uuml;\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n perde arkas\u0131 <\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Bug&uuml;n Hindistan, Pakistan, Banglade\u015f, Ke\u015fmir ve k\u0131smen Afganistan topraklar\u0131n\u0131 kapsayan Hint k\u0131tas\u0131nda tarihin en b&uuml;y&uuml;k devletlerinden birini kuran Bab&uuml;rl&uuml;ler, bu topraklara devlet y&ouml;netiminden ordu sistemine, edebiyattan k&uuml;lt&uuml;re, sanattan mimariye kadar e\u015fsiz eserler b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, Bab&uuml;rl&uuml;lerden sonra bu co\u011frafyay\u0131 i\u015fgal eden \u0130ngilizler, yazd\u0131klar\u0131 tarih kitaplar\u0131nda bu b&uuml;y&uuml;k T&uuml;rk devletini Mo\u011fol \u0130mparatorlu\u011fu diye tan\u0131tm\u0131\u015flard\u0131. T&uuml;rkiye Cumhuriyeti Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Forsu&rsquo;nda yer alan g&uuml;ne\u015fin etraf\u0131ndaki 16 y\u0131ld\u0131zdan birisi de Bab&uuml;r Devleti&rsquo;ni temsil etti\u011fini hat\u0131rlatmam\u0131z laz\u0131md\u0131r.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Osmanl\u0131 Devleti tarihinin en parlak d&ouml;neminde, T&uuml;rk Ordular\u0131n\u0131n bat\u0131da ve do\u011fuda b&uuml;y&uuml;k fetihler yapt\u0131\u011f\u0131 s&uuml;re&ccedil;te Hint diyar\u0131nda yeni bir T&uuml;rk devleti do\u011fmaktayd\u0131. Orta Asya&rsquo;y\u0131 ba\u015ftan sona h&acirc;kimiyeti alt\u0131na alan Timur O\u011fullar\u0131 Devleti par&ccedil;alanm\u0131\u015f, torunlar\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 devlet kurmu\u015flard\u0131. Emir Timur&rsquo;un torunlar\u0131ndan olan T&uuml;rk Barlas Kabilesi&rsquo;nden &Ouml;mer \u015eeyh Mirza, Fergana&rsquo;da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 il&acirc;n edip tarih sahnesine &ccedil;\u0131km\u0131\u015flard\u0131. &Ouml;mer \u015eeyh&rsquo;in o\u011flu <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Muhammed Bab&uuml;r<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>, Fergana&rsquo;n\u0131n Andican kasabas\u0131nda 1483 y\u0131l\u0131nda do\u011fmu\u015flard\u0131. K&uuml;&ccedil;&uuml;k ya\u015fta babas\u0131n\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml;nden sonra amcas\u0131 ve day\u0131s\u0131 ile yapt\u0131\u011f\u0131 taht m&uuml;cadelesini kaybedince ve emri alt\u0131ndaki beylerle birlikte 1504&prime;te Kabil&rsquo;e girerek devletin ba\u015fkentini buraya ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131. T&uuml;rkistan&rsquo;da devam eden taht kavgalar\u0131 sebebiyle Muhammed Bab&uuml;r y&ouml;n&uuml;n&uuml; do\u011fuya, Hindistan&rsquo;a &ccedil;evirmi\u015f bulunmaktayd\u0131. Zaten, M&uuml;sl&uuml;man T&uuml;rkler, tarih boyunca bu co\u011frafya ile her zaman m&uuml;nasebet i&ccedil;inde olmu\u015flard\u0131. \u0130sl&acirc;m &ouml;ncesi Saka ve Hun T&uuml;rkleri; \u0130sl&acirc;m&rsquo;\u0131n kabul&uuml;nden sonra ise Gazneliler ve Timuro\u011fullar\u0131 Hint k\u0131tas\u0131na ak\u0131nlar yapm\u0131\u015flard\u0131. Son olarak Bab&uuml;r, Hindistan&rsquo;\u0131n kap\u0131s\u0131nda kararg&acirc;h\u0131n\u0131 kurmu\u015f bir T&uuml;rk-\u0130slam kahraman\u0131yd\u0131. <\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">16. y&uuml;zy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Hindistan karga\u015fa i&ccedil;inde bir &uuml;lkeydi. Bab&uuml;r Han bu karga\u015fay\u0131 f\u0131rsat bilerek g&uuml;neye y&ouml;neldi. Hint k\u0131tas\u0131n\u0131 fethetmek i&ccedil;in \u0130ndusu Irma\u011f\u0131&rsquo;n\u0131 ge&ccedil;ti. Hindistan&rsquo;\u0131n h&acirc;kimi Delhi Sultan\u0131 \u0130brahim Ludi 100 bin asker ve bin filden olu\u015fan b&uuml;y&uuml;k ordusuyla Bab&uuml;r&rsquo;&uuml;n &uuml;zerine h&uuml;cum etti. Kanun&icirc; Sultan S&uuml;leyman, Hint diyar\u0131n\u0131 fethetmeyi kafas\u0131na koymu\u015f olan Bab&uuml;r&rsquo;e Mustafa Rum&icirc; ad\u0131nda top&ccedil;u subay\u0131 g&ouml;ndermi\u015fti. 13 bin ki\u015filik s&uuml;vari ve top&ccedil;u birli\u011fi ile Moha&ccedil; Zaferi&rsquo;nden birka&ccedil; ay &ouml;nce Paniput Meydan Muharebesi&rsquo;nde Hindular\u0131 yenerek Delhi&rsquo;ye giren Bab&uuml;r Han, 1526&prime;da Hint-T&uuml;rk \u0130mparatorlu\u011fu&rsquo;nu kuruvermi\u015fti. Bu zafer, &ccedil;a\u011f\u0131n me\u015fhur tarih&ccedil;isi \u015eeyh Zeyn Hafi taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nd\u0131. Zafern&acirc;me isimli bu eser, \u0130sl&acirc;m memleketlerinin h&uuml;k&uuml;mdarlar\u0131na yolland\u0131. Bab&uuml;r &ccedil;arp\u0131\u015fmalar i&ccedil;inde pi\u015fmi\u015f, cesur, iradeli, ince zek&acirc;l\u0131, edip ve \u015fair bir komutand\u0131. Bab&uuml;r \u015eah&rsquo;\u0131n &Ccedil;a\u011fatayca seyahat ve hat\u0131ralar\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 &ldquo;Bab&uuml;rname&rdquo; isimli kitab\u0131, T&uuml;rk&ccedil;enin &ouml;nde gelen \u015faheserleri aras\u0131ndad\u0131r. Bu b&uuml;y&uuml;k devlet adam\u0131, &ouml;l&uuml;m&uuml;nden sonra &ldquo;Hazret-i Firdevs-Mekani&rdquo; ve &ldquo;Hazret-i Giti-Sitani&rdquo; (Cihan Fatihi) diye an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Bab&uuml;rl&uuml;lerden Ekber \u015eah, Hindistan&rsquo;\u0131 tek bir merkez&icirc; idare alt\u0131nda toplamay\u0131 ba\u015faran ilk h&uuml;k&uuml;mdard\u0131. <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Ekber \u015eah <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>zaman\u0131nda Bab&uuml;rl&uuml;ler Hindistan&rsquo;da en ihti\u015faml\u0131 d&ouml;nemini ya\u015fad\u0131. Ancak Ekber \u015eah&rsquo;\u0131n en b&uuml;y&uuml;k hatas\u0131, &ccedil;e\u015fitli dinlerin kendince iyi ve do\u011fru taraflar\u0131n\u0131 alarak yeni bir din tesis etme d&uuml;\u015f&uuml;ncesine giri\u015fmi\u015f olmas\u0131yd\u0131. B&uuml;y&uuml;k \u0130sl&acirc;m m&uuml;ceddidi \u0130mam-\u0131 Rabbani, o y\u0131llarda Hindistan&rsquo;\u0131n Serhend \u015fehrinde ya\u015famaktayd\u0131. \u0130mam-\u0131 Rabbani bu yanl\u0131\u015f anlay\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 b&uuml;y&uuml;k fikir m&uuml;cadelesi vermi\u015f ve nihayet Ekber \u015eah&rsquo;tan sonra taht\u0131n varislerinden olan \u015eah Cihan ve Alemgir \u015eah&rsquo;\u0131 yeniden Ehli S&uuml;nnet &ccedil;izgisine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131. \u0130mam-\u0131 Rabbani&rsquo;nin bu ir\u015fat ve ihya hareketiyle Hindistan&rsquo;da \u0130sl&acirc;m yeniden asl&icirc; \u015fekline uygun olarak ya\u015fand\u0131 ve yay\u0131ld\u0131. <\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Daha sonra <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u015eah Cihan<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">, Hint k\u0131tas\u0131na d&uuml;nya medeniyet miras\u0131 kabul edilen &ccedil;ok say\u0131da \u015faheser kazand\u0131rd\u0131. Bab&uuml;rl&uuml;ler tarihin hi&ccedil;bir d&ouml;neminde olmad\u0131\u011f\u0131 kadar Hindistan&rsquo;\u0131 imar faaliyetleri ba\u015flatt\u0131 ve refah\u0131 art\u0131rd\u0131. \u015eah Cihan, e\u015fi M&uuml;mtaz Mahal i&ccedil;in d&uuml;nyan\u0131n 7 harikas\u0131ndan biri kabul edilen t&uuml;rbelerinden birini yapt\u0131rd\u0131. Ta&ccedil; Mahal&rsquo;in yap\u0131m\u0131 i&ccedil;in Osmanl\u0131lardan mimar istendi ve Mimar Sinan&rsquo;\u0131n talebelerinden Mehmet \u0130sa Efendi, ekibiyle birlikte Hindistan&rsquo;a gelerek 21 y\u0131lda bu \u015faheseri tamamlad\u0131. A\u011fra&rsquo;da T&uuml;rk mimarlar taraf\u0131ndan in\u015fa edilen Ta&ccedil; Mahal kadar, d&uuml;nyada me\u015fhur &ccedil;ok az mimar&icirc; eser vard\u0131r. Osmanl\u0131 Devleti&rsquo;yle ilk d&uuml;zenli diplomatik m&uuml;nasebetler \u015eah Cihan taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eah Cihan&rsquo;dan sonra Bab&uuml;rl&uuml;lerin son b&uuml;y&uuml;k h&uuml;k&uuml;mdar\u0131 kabul edilen Evrengzib, <\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Alemgir \u015eah <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">unvan\u0131yla tahta &ccedil;\u0131kt\u0131. Evrengzib iyi bir M&uuml;sl&uuml;man, cesur bir komutan, ideal bir idareci ve devlet adam\u0131yd\u0131. Alemgir \u015eah, T&uuml;rk ve \u0130sl&acirc;m d&uuml;nyas\u0131yla iyi m&uuml;nasebetler kurup &uuml;lkede d&uuml;zeni ve huzuru yeniden sa\u011flad\u0131. Fakat maalesef devrinde Hindistan ticaretinin, \u0130ngiliz ve Hollandal\u0131lar\u0131n eline ge&ccedil;mesine engel olamad\u0131. Alemgir \u015eah 1707 y\u0131l\u0131nda &ouml;ld&uuml;\u011f&uuml;nde T&uuml;rk devletlerinde k&ouml;t&uuml; bir gelenek h&acirc;lini alan taht kavgalar\u0131 yeniden k\u0131z\u0131\u015ft\u0131. Afgan ve \u0130ranl\u0131lar\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131yla Bab&uuml;rl&uuml; h&acirc;kimiyeti giderek zay\u0131flad\u0131 ve &uuml;lkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 darald\u0131. Bu d&ouml;nemde \u0130ngilizlerin Hindistan&#8217;daki asker&icirc; varl\u0131klar\u0131 g&uuml;nden g&uuml;ne artm\u0131\u015ft\u0131. Nihayet Alem \u015eah, &uuml;lkede gittik&ccedil;e yay\u0131lan ve g&uuml;&ccedil; kazanan \u0130ngilizlerle sava\u015fmak zorunda kald\u0131. 1764 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Balkar Sava\u015f\u0131&rsquo;nda Bab&uuml;rl&uuml; ordusu maalesef yenilgiye u\u011frad\u0131. \u0130ngilizler ile yap\u0131lan Allahabad Anla\u015fmas\u0131 neticesinde alt k\u0131tan\u0131n idaresi \u0130ngilizlerin eline b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bundan sonra gelen Bab&uuml;rl&uuml; h&uuml;k&uuml;mdarlar\u0131 da ne yaz\u0131k ki, \u0130ngilizlerin g&uuml;d&uuml;m&uuml;nden &ccedil;\u0131kamad\u0131. 1857&prime;de &ccedil;\u0131kan B&uuml;y&uuml;k Sipahi \u0130syan\u0131&rsquo;n\u0131 bast\u0131ran \u0130ngilizler, 1858&prime;de b&uuml;t&uuml;n Hindistan&rsquo;\u0131 \u0130ngiliz \u0130mparatorlu\u011fu topraklar\u0131na katt\u0131. 1877&prime;de ise \u0130ngiliz Krali&ccedil;esi Victoria, resmen Hindistan \u0130mparatori&ccedil;esi il&acirc;n edilmi\u015f olacakt\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>\u0130\u015fte Ulu Hakan Cennetmek&acirc;n Abd&uuml;lhamid Han 1852 y\u0131l\u0131nda Hindistan&#8217;daki T&uuml;rk \u0130slam Devletinin ba\u015f\u0131ndaki Bab&uuml;r \u015eah\u0131na el&ccedil;iler yollay\u0131p deste\u011fini a&ccedil;\u0131klam\u0131\u015f, bu &uuml;lkeye \u0130lim ve fikir adamlar\u0131 g&ouml;nderip psikolojik destek olmaya ve d&uuml;nya M&uuml;sl&uuml;manlar\u0131n\u0131n dikkatini buraya yo\u011funla\u015ft\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hindistan&#8217;daki Bab&uuml;r Hanl\u0131\u011f\u0131yla Osmanl\u0131 saltanat\u0131n\u0131n daha ileri ve ciddi i\u015fbirli\u011fini ba\u015farmas\u0131 halinde Siyonizm&#8217;in d&uuml;nya h&acirc;kimiyeti sevdas\u0131n\u0131n hayal olaca\u011f\u0131n\u0131 anlayan Yahudi sermayesi, \u0130ngiliz Devleti&#8217;ni k\u0131\u015fk\u0131rtarak Osmanl\u0131 Rus sava\u015f\u0131n\u0131 &ccedil;\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131 ve tabi K\u0131r\u0131m harbi ile u\u011fra\u015ft\u0131r\u0131lan Abdulhamid Han Hindistan&#8217;daki Bab&uuml;r Hanl\u0131\u011f\u0131na art\u0131k sahip &ccedil;\u0131kamayacakt\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131, 4 Ekim 1853-30 Mart 1856 tarihleri aras\u0131ndaki Osmanl\u0131-Rus sava\u015f\u0131yd\u0131. Birle\u015fik Krall\u0131k (\u0130ngiltere), Fransa ve Piyemonte-Sardinya&#8217;n\u0131n Osmanl\u0131 taraf\u0131nda sava\u015fa d&acirc;hil olmas\u0131yla sava\u015f, Avrupal\u0131 devletlerin Rusya&#8217;y\u0131 Avrupa ve Akdeniz d\u0131\u015f\u0131nda tutmak amac\u0131yla verdi\u011fi bir sava\u015f halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f, m&uuml;ttefik g&uuml;&ccedil;lerinin zaferiyle sonu&ccedil;lanm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya, 1853 y\u0131l\u0131ndan itibaren Kavalal\u0131 Mehmet Ali Pa\u015fa bunal\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda takip etti\u011fi zay\u0131f bir Osmanl\u0131 Devleti &uuml;zerinde etki alan\u0131 kurma politikas\u0131n\u0131 b\u0131rakarak, bu devleti y\u0131kma politikas\u0131 takip etmeye ba\u015flad\u0131. Bunu ger&ccedil;ekle\u015ftirebilmek i&ccedil;in de kutsal yerler sorununu kulland\u0131. Osmanl\u0131 Devleti, H\u0131ristiyanlarca kutsal say\u0131lan Kud&uuml;s ve &ccedil;evresinde Katolik ve Ortodoks cemaatlerine &ccedil;e\u015fitli ayr\u0131cal\u0131klar tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. 1853 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde ayr\u0131cal\u0131klar konusunda Rusya ile Katolikli\u011fin d&uuml;nya &ccedil;ap\u0131nda savunuculu\u011funu yapan Fransa ile &ccedil;at\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu durumu bahane eden ve as\u0131l amac\u0131 &#8220;Hasta adam&#8221; g&ouml;z&uuml;yle bakt\u0131\u011f\u0131 Osmanl\u0131 Devleti&#8217;ne ve onun bekas\u0131na son vermek isteyen Rusya, \u0130ngiltere&#8217;ye miras\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131 teklifini yapt\u0131. Ancak, Birle\u015fik Krall\u0131k bu teklife yana\u015fmad\u0131. Ard\u0131ndan Rus ordular\u0131 sava\u015f dahi ilan etmeden 22 Haziran 1853&#8217;de Eflak ve Bo\u011fdan&#8217;\u0131 i\u015fgale ba\u015flad\u0131lar. &Ccedil;ar I. Nikolay, bu hareketinin bir sava\u015f ba\u015flang\u0131c\u0131 kabul edilmemesi gerekti\u011fini a&ccedil;\u0131klad\u0131. Bu s\u0131rada \u0130stanbul&#8217;da, Rusya&#8217;ya kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan\u0131 i&ccedil;in halk padi\u015faha bask\u0131 yapmaya ba\u015flad\u0131. 4 Ekim 1853&#8217;te Rusya&#8217;ya bir nota verildi ve Eflak ile Bo\u011fdan&#8217;\u0131n 15 g&uuml;n i&ccedil;inde bo\u015falt\u0131lmas\u0131 istendi. Rusya bu notaya kay\u0131ts\u0131z kald\u0131 ve tan\u0131nan s&uuml;renin sonunda sava\u015f fiilen ba\u015flad\u0131.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda Osmanl\u0131 Ordusu Balkanlar&#8217;da ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015flard\u0131. Fakat Batum&#8217;a yard\u0131m g&ouml;t&uuml;ren Osmanl\u0131 donanmas\u0131 30 Kas\u0131m 1853&#8217;te Rus Donanmas\u0131 taraf\u0131ndan Sinop a&ccedil;\u0131klar\u0131nda bat\u0131r\u0131ld\u0131. Ruslar\u0131n bu ani hareketi ve Karadeniz&#8217;de durum &uuml;st&uuml;nl&uuml;\u011f&uuml; sa\u011flamalar\u0131 Bo\u011fazlar&#8217;\u0131 ve \u0130stanbul&#8217;u tehlikeye atm\u0131\u015ft\u0131. Sonu&ccedil; olarak k&acirc;\u011f\u0131t &uuml;zerinde, sava\u015f\u0131n galiplerinden olan Osmanl\u0131 Devleti, asl\u0131nda sava\u015ftan &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k zarar alarak &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131. &Ccedil;ok pahal\u0131 olan bu sava\u015f\u0131 y&uuml;r&uuml;tebilmek i&ccedil;in Osmanl\u0131 devleti, &ouml;deme yetene\u011finin &ccedil;ok &uuml;st&uuml;nde bor&ccedil; alm\u0131\u015ft\u0131. Sanayile\u015fmeyi ka&ccedil;\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in ekonomisi geri kalm\u0131\u015f olan devlet, bu bor&ccedil;lar\u0131n alt\u0131ndan kalkamayacak ve 1881 y\u0131l\u0131nda D&uuml;yunu Umumiye idaresinin kurulmas\u0131yla, Avrupal\u0131 devletlerin mali denetimi alt\u0131na girip, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015f olacakt\u0131. K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n sonunda ilan edilen <\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Islahat Ferman\u0131<\/strong><\/span><\/span><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>, Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n fiilen Masonlar\u0131n eline ge&ccedil;mesini sa\u011flayacakt\u0131. G&uuml;ya Islahat Ferman\u0131&#8217;n\u0131n amac\u0131, imparatorluk i&ccedil;indeki herkese Osmanl\u0131 yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131 vererek, yasalar &ouml;n&uuml;nde dine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n e\u015fitlik sa\u011flamakt\u0131. Ancak Islahat Ferman\u0131 ile Bat\u0131&#8217;da dola\u015fan y\u0131k\u0131c\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nceler Osmanl\u0131 Devleti&#8217;ne girmeye ba\u015flayacakt\u0131 ve az\u0131nl\u0131klar iyice az\u0131tacakt\u0131!<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-indent: 1cm; margin-bottom: 0cm; line-height: 0.55cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Hindistan ve Pakistan M&uuml;sl&uuml;manlar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 sevgisi ve &ouml;zellikle Sultan Abd&uuml;lhamid&#8217;in yak\u0131n ilgisi nedeniyle hem &Ccedil;anakkale sava\u015f\u0131m\u0131zda hem de Kurtulu\u015f destan\u0131m\u0131zda maddi ve manevi destekleriyle hep yan\u0131m\u0131zda olmu\u015flar, hatta bug&uuml;nk&uuml; \u0130\u015f Bankas\u0131&#8217;n\u0131n sermayesi olacak alt\u0131nlar\u0131, o g&uuml;nk&uuml; ula\u015f\u0131m \u015fartlar\u0131 nedeniyle Rusya &uuml;zerinden Mustafa Kemal&#8217;e yollam\u0131\u015flard\u0131. Velhas\u0131l Adnan Oktar&#8217;\u0131n Abd&uuml;lhamid d&uuml;\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 bunlar\u0131n gizli ayar\u0131n\u0131 ve kirli amac\u0131n\u0131 kustuklar\u0131 bir \u015feytanl\u0131k damar\u0131yd\u0131. Ve herhalde belalar\u0131n\u0131 ar\u0131yorlard\u0131!<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A-9 kanal\u0131ndaki 13 Eyl&uuml;l 2016 tarihindeki konu\u015fmas\u0131nda: &#8220;Abd&uuml;lhamid Osmanl\u0131&#8217;da Darwinizm&#8217;i yaym\u0131\u015ft\u0131r. Theodor Herzl ile &ccedil;ok samimi ili\u015fkileri ve i\u015fbirlikleri bulunmaktad\u0131r. Belki de devlet i\u015flerini birlikte isti\u015fare etti\u011fi &ouml;zel adam\u0131d\u0131r. Abd&uuml;lhamid Filistin&#8217;de ve ba\u015fka yerlerde Yahudilere hem de istediklerinden ziyade toprak ve arazi veren padi\u015faht\u0131r. Hegel&#8217;in kitab\u0131n\u0131 terc&uuml;me ettirip ateistli\u011fin reklam\u0131 olarak b&uuml;t&uuml;n Osmanl\u0131 diyar\u0131na da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r&#8221; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[194],"tags":[],"class_list":["post-3972","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kasim-2016"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3972"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3972\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}