{"id":4694,"date":"2018-03-31T22:00:00","date_gmt":"2018-03-31T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2018\/03\/31\/ayet-ve-hadislerden-hukum-cikarmanin-ictihadin-temel-prensipleri-2\/"},"modified":"2018-03-31T22:00:00","modified_gmt":"2018-03-31T22:00:00","slug":"ayet-ve-hadislerden-hukum-cikarmanin-ictihadin-temel-prensipleri-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/ayet-ve-hadislerden-hukum-cikarmanin-ictihadin-temel-prensipleri\/","title":{"rendered":"AYET VE HAD\u0130SLERDEN H\u00dcK\u00dcM \u00c7IKARMANIN (\u0130\u00c7T\u0130HADIN) TEMEL PRENS\u0130PLER\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Kur&rsquo;an-\u0131 Kerim, hem hayat kayna\u011f\u0131m\u0131z ve huzur kurallar\u0131m\u0131z; hem de imtihan program\u0131m\u0131zd\u0131r. Hz. Peygamber Efendimizin Hadisi \u015eerifleri ve S&uuml;nneti ise, <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Kur&#8217;an&#8217;\u0131 nas\u0131l anlamam\u0131z ve nas\u0131l uygulamam\u0131z gerekti\u011fi&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">sorular\u0131n\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. B&uuml;t&uuml;n ayet ve hadislerde iki temel unsur vard\u0131r: 1- Ama&ccedil;. 2- Ara&ccedil;.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">1- Ama&ccedil;: <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ayeti kerimelerdeki emir, nehiy ve tavsiyelerin esas\u0131n\u0131 ve temel k\u0131sm\u0131n\u0131 bu <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ama&ccedil;&rdquo;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">lar olu\u015fturmaktad\u0131r. Ayet ve hadislerdeki <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;ama&ccedil;&rdquo;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">lar\u0131 kavramadan, bunlar\u0131 do\u011fru anlamak ve yorumlamak imk&acirc;ns\u0131zd\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">2- Ara&ccedil;: <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ayet ve hadislerdeki <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;ama&ccedil;&rdquo;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">lara ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 &ouml;rnek ve y&ouml;ntemler ise <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ara&ccedil;&rdquo; <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">konumundad\u0131r. Bu <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;ara&ccedil;&rdquo;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">lar\u0131n, <\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;ama&ccedil;&rdquo;<\/span><\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">yerine konulmas\u0131 durumunda, yarars\u0131z hatta tahripk&acirc;r <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;i&ccedil;tihat&rdquo;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">lar ve <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;fetva&rdquo;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">lar ortaya &ccedil;\u0131kmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Asla unutmayal\u0131m ki; \u0130slam bo\u015f laf ve laklaka (anlams\u0131z ve yarars\u0131z s&ouml;z kalabal\u0131\u011f\u0131) de\u011fil, Hak ve hakikat dinidir. \u0130slam edebiyat de\u011fil, icraat dinidir. Beylik ve bayat fetvalar de\u011fil, canl\u0131 hayat dinidir. \u0130slam; \u015fekilci k\u0131l\u0131klar ve kal\u0131plar de\u011fil, i&ccedil;tihat ve \u0131slahat dinidir. Bizim Dinimiz, temel esaslar\u0131 ve genel hususlar\u0131 ortaya koyup, \u015fartlara ve ihtiya&ccedil;lara uygun <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;do\u011fru&rdquo;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">lar\u0131 ve fetvalar\u0131 ilim ve hikmet ehline b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; Kur&#8217;an ve S&uuml;nnetin de\u011fi\u015fmeyen ve eskimeyen &ldquo;h&uuml;k&uuml;m&rdquo;leri <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">HAK<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&rsquo;t\u0131r; ama bunlara dayanarak &ccedil;\u0131kar\u0131lan, akli, ilmi ve vicdani i&ccedil;tihat ve kanaatler <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;do\u011fru&rdquo; <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">sonu&ccedil;lard\u0131r. HAK; asla de\u011fi\u015fmeyen mutlak esaslard\u0131r. DO\u011eRU ise, \u015fartlara ve ihtiya&ccedil;lara g&ouml;re de\u011fi\u015febilen fetvalard\u0131r. Bu nedenle, \u015fimdiye kadar pek g&uuml;ndeme getirilmeyen ve dikkat &ccedil;ekilmeyen, &ldquo;ayet ve hadislerdeki AMA&Ccedil; ve ARA&Ccedil; k\u0131s\u0131mlar\u0131&rdquo; b&uuml;y&uuml;k bir &ouml;nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130&ccedil;tihat kavram\u0131 ve kurallar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bilindi\u011fi gibi <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">i&ccedil;tihad\u0131n s&ouml;zl&uuml;k anlam\u0131; <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">me\u015fakkatli, k&uuml;lfetli, zor ve zahmetli bir i\u015fi halletmek ve olumlu bir netice &uuml;retmek &uuml;zere b&uuml;t&uuml;n g&uuml;c&uuml;n&uuml; sarfederek ceht ve gayret g&ouml;stermektir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Terim anlam\u0131 ise; <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Net, kesin ve a&ccedil;\u0131k delillerle sabit olmayan durumlar\u0131, Nakli ve Akli delillere uygun olarak ortaya &ccedil;\u0131karma konusunda b&uuml;t&uuml;n gayretini ve yetene\u011fini sarf etmektir. Yani, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n sarih ayetleri, Resul&uuml;llah&rsquo;\u0131n sahih hadisleri ve icman\u0131n k&uuml;lli kaideleri ile yeni sorunlar\u0131 &ccedil;&ouml;zme giri\u015fimidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">ezeliyetten gelen ve ebediyetten haber veren bir denizdir; sonsuz bir feyiz ve rahmet hazinesidir. O&#8217;nun hikmet ve esrar\u0131 nihayetsizdir. Her asr\u0131n &acirc;limleri anlay\u0131\u015flar\u0131 oran\u0131nda O&rsquo;ndan hisselerini al\u0131verecek ve bu durum k\u0131yamete kadar da devam edecektir. &Uuml;mmet-i Muhammed (ASM) Asr\u0131 Saadet&rsquo;ten g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze O&rsquo;nun bereketine mazhar olmu\u015flar, maddeten ve manen Kur&#8217;an&#8217;dan istifadeler etmi\u015flerdir ve edeceklerdir. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, &ouml;zet h&acirc;linde ve ince n&uuml;ktelerle doludur; bir&ccedil;ok prensip ve kaideleri, esas ve usulleri ihtiva eden t&uuml;kenmez bir kaynak yerindedir. Cen&acirc;b-\u0131 Hak bir &acirc;yet-i kerimesinde \u015f&ouml;yle buyurmaktad\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;(Ne var ki) Gayb\u0131n (b&uuml;t&uuml;n) anahtarlar\u0131 (\u015fifreleri ve projeleri) Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndad\u0131r. Onlar\u0131 Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n bilmesi (imk&acirc;ns\u0131zd\u0131r. Sadece se&ccedil;ti\u011fi nebilerine ve velilerine diledi\u011fi kadar\u0131n\u0131 g&ouml;sterip ayd\u0131nlat\u0131r.) O, karada ve denizde (b&uuml;y&uuml;k k&uuml;&ccedil;&uuml;k) ne varsa hepsini bilip durmaktad\u0131r. O&rsquo;nun ilmi (ve iradesi) d\u0131\u015f\u0131nda bir yaprak bile dal\u0131ndan kopmamaktad\u0131r. O, yerin (derin ve gizli) karanl\u0131klar\u0131 i&ccedil;indeki (en k&uuml;&ccedil;&uuml;k bir tohum) tanesini bile bilip (her \u015feyi kudret avucunda tutmaktad\u0131r). Ya\u015f ve kuru (DNA h&uuml;crelerinden galaksilere kadar &acirc;lemde) ne varsa her \u015feyin (pl&acirc;n ve program\u0131) bir Kitab\u0131 M&uuml;bin&#8217;de kay\u0131tl\u0131d\u0131r. (Allah&#8217;\u0131n sonsuz ilminde ve \u0130lah&icirc; bilgi merkezinde sakl\u0131d\u0131r).&rdquo; <\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(En&#8217;am: 59)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bedi&uuml;zzaman Hazretleri bu ayeti \u015f&ouml;yle tefsir etmi\u015flerdir:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Bir kavle g&ouml;re Kitab-\u0131 M&uuml;bin, Kur&#8217;an&#8217;dan ibarettir. Ya\u015f ve kuru, her \u015fey i&ccedil;inde bulundu\u011funu, bu &acirc;yet-i kerime beyan etmektedir. Evet, her \u015feyin ve her meselenin halline ait bir &ouml;rnek Kur&rsquo;an&#8217;\u0131n i&ccedil;inde bulundu\u011funu Allah haber vermektedir. Fakat herkes, her \u015fey O&rsquo;nun i&ccedil;inde g&ouml;remeyebilir. Zira muhtelif derecelerde beyan edilmi\u015ftir. Bazen &ccedil;ekirdekleri, bazen n&uuml;veleri, bazen icmalleri, bazen d&uuml;sturlar\u0131, bazen al&acirc;metleri; ya sarahaten, ya i\u015fareten, ya remzen, ya ibhamen, ya ihtar tarz\u0131nda bildirilmi\u015ftir. Fakat ihtiyaca g&ouml;re ve maksad-\u0131 Kur&#8217;an&rsquo;a m&uuml;nasib bir tarzda ve iktiza-y\u0131 makam m&uuml;nasebetinde \u015fu tarzlar\u0131n birisiyle ifade edilmi\u015ftir.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&Ccedil;&uuml;nk&uuml; bu \u0130l&acirc;h&icirc; hazinede, be\u015feriyetin k\u0131yamete kadar kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 b&uuml;t&uuml;n meseleler sarahaten yani a&ccedil;\u0131k ve net olarak bulunsayd\u0131, mevcut Kur&#8217;an&#8217;\u0131n binlerce misli kadar bir kitap olmas\u0131 gerekirdi. \u0130mam-\u0131 \u015ea&#8217;r&acirc;n&icirc;&#8217;nin buyurdu\u011fu gibi: <\/span><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;E\u011fer Peygamber Efendimiz (ASM) Kur&rsquo;an-\u0131 Kerim&#8217;deki icmalleri yani toplu, &ouml;z ve kapal\u0131 olarak bir arada bulunan ilimleri a&ccedil;\u0131klamasayd\u0131, Kur&rsquo;an-\u0131 Ker&icirc;m tam istifade edemeyece\u011fimiz ifadeleri &uuml;zere kal\u0131rd\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde, m&uuml;&ccedil;tehid din imamlar\u0131, S&uuml;nnette bulanan icmalleri (hadislerdeki k\u0131sa ve kapal\u0131 hikmetleri) a&ccedil;\u0131klamasalard\u0131, S&uuml;nnet (ve hadislerin &ccedil;o\u011fu) kendi &ouml;zet h&acirc;liyle kal\u0131rd\u0131.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Malumdur ki, Cen&acirc;b-\u0131 Hak nazar\u0131nda en makbul olan amel en g&uuml;&ccedil;, en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve devaml\u0131 olan ibadetlerdir, bu nedenle <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;\u0130badetlerin en faziletlisi, zahmetli ve s&uuml;rekli olan\u0131d\u0131r.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><\/em><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">hadisi-i \u015ferifi de bunun bir delilidir. \u0130&ccedil;tihat da zor ve zahmetli bir ara\u015ft\u0131rma ve derin bir incelemeyi icap ettiren y&uuml;ksek bir ilim ve ehli i&ccedil;in mukaddes bir g&ouml;revdir. \u0130nsanlar\u0131n b&uuml;t&uuml;n hal ve hareketleriyle &acirc;limlerin i&ccedil;tihad\u0131yla \u015fekillenmektedir. Buna mazhariyet ise kuru bir iddia ile de\u011fil, Peygamberimize (ASM) tam anlam\u0131yla v&acirc;ris olmakla ilgilidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Tesett&uuml;r-&ouml;rt&uuml;nme&rdquo; ile ilgili fetvalarda a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k ve &ldquo;Ama&ccedil;&rdquo;tan ayr\u0131l\u0131k&hellip;<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130slam&#8217;da tesett&uuml;r; <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">a&ccedil;\u0131lmas\u0131 f\u0131traten ay\u0131p ve dinen haram olan v&uuml;cut b&ouml;lgelerinin; \u015feklini belli edecek kadar dar, i&ccedil;ini g&ouml;sterecek kadar \u015feffaf olmamak ve k&acirc;firleri hat\u0131rlatacak ve onlarla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak &ouml;zel bir k\u0131yafet say\u0131lmamak \u015fart\u0131yla &ouml;rt&uuml;lmesidir. M&uuml;&rsquo;min erkek ve kad\u0131n k\u0131yafetlerinin bi&ccedil;imi, modeli, rengi ve deseni de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen sosyo-ekonomik standartlara, co\u011frafi \u015fartlara ve &ouml;rfi (gelenek-g&ouml;renek) al\u0131\u015fkanl\u0131klara g&ouml;re de\u011fi\u015fiklik g&ouml;sterir ve bu durum gayet normaldir ve tabiidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bununla ilgili olarak sa&ccedil;-sakal meselesi de b&ouml;yledir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&Ccedil;&uuml;nk&uuml; &ldquo;b\u0131y\u0131\u011f\u0131 k\u0131salt\u0131p sakal\u0131 b\u0131rakmak&rdquo; zevaid, yani &ouml;rfi bir S&uuml;nnettir, t\u0131ra\u015f olunmas\u0131 da, uzat\u0131lmas\u0131 da ki\u015finin tercihine aittir ve her ikisi de caizdir. <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;B\u0131y\u0131klar\u0131 k\u0131salt\u0131n, sakallar\u0131 ise b\u0131rak\u0131n&#8221;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">hadisine bir b&uuml;t&uuml;n olarak bakmak, &ldquo;Amac\u0131&rdquo; &ldquo;Ara&ccedil;&rdquo;tan ay\u0131rmak gerekir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Nas\u0131l ki, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;den bir ayeti incelerken, onun sibak\u0131na ve siyak\u0131na (&ouml;nceki ve sonraki ayetlere) bakmak, ayetin n&uuml;zul sebebini ara\u015ft\u0131rmak, zaman ve zemini dikkate almak (&ouml;rne\u011fin; Sure Mekk&icirc; mi, Meden&icirc; mi?), ayetin muhataplar\u0131n\u0131n kimler oldu\u011funu hesaba katmak gerekiyorsa bunun gibi m&uuml;cessem (cisimle\u015fmi\u015f, yani ya\u015fayan, y&uuml;r&uuml;yen, konu\u015fan) Kur&#8217;an olan Resul&uuml;llah&rsquo;\u0131n (SAV) Ashab\u0131n\u0131n fiili ve kavli s&uuml;nnetlerini incelerken de, as\u0131l amac\u0131na, i&ccedil;inde bulunan \u015fartlara, hadislerin s&ouml;yleni\u015f sebeplerine ve muhataplar\u0131na da dikkat edilmelidir. Yani, bir ayet nas\u0131l ki incelenip hikmeti kavran\u0131lmadan direkt yorumlanm\u0131yor, uygulanm\u0131yor ise, hadisler de b&ouml;yle incelenip hikmetleri, hedefleri bilinmeden uygulamak yersizdir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;B\u0131y\u0131klar\u0131 k\u0131salt\u0131n, sakallar\u0131 ise b\u0131rak\u0131n&#8221;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u015feklinde al\u0131nt\u0131lanan hadise bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, s&ouml;z&uuml;n eksik olarak bize sunuldu\u011funu g&ouml;rmekteyiz. Oysa hadisin bir k\u0131sm\u0131 de\u011fil, tamam\u0131 incelenmelidir. Hadisin tamam\u0131 \u015f&ouml;yledir:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;M&uuml;\u015friklere muhalefet edin (benzemeyin); sakallar\u0131 b\u0131rak\u0131n, b\u0131y\u0131klar\u0131 k\u0131rp\u0131n.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Buh&acirc;r&icirc;, K. el-Lib&acirc;s, 63-34.)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;B\u0131y\u0131klar\u0131 kesin, sakallar\u0131 b\u0131rak\u0131n. B&ouml;ylece Mecus&icirc;lere benzemeyin.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Buhar&icirc;, Libas, 64; M&uuml;slim, Tahare, 54)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet, Hz. Peygamberimiz (SAV), <strong><em>&#8220;Sakal\u0131 b\u0131rak\u0131n ve b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 k\u0131salt\u0131n&#8221;<\/em><\/strong> buyururken <strong><em>&#8220;M&uuml;\u015friklere muhalefet edin&#8221;<\/em><\/strong> esas\u0131n\u0131 zikretmekte, amac\u0131n\u0131 belirtmektedir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; o d&ouml;nemde m&uuml;\u015friklerin baz\u0131lar\u0131 sakallar\u0131n\u0131 kesip b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131 alabildi\u011fine uzat\u0131verirlerdi. Yani, ama&ccedil; m&uuml;\u015friklere ve Mecusilere benzememektir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ancak, g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde sa&ccedil; sakal bi&ccedil;imi, k\u0131l\u0131k k\u0131yafet \u015fekli m&uuml;\u015friklere has bir \u015fey olmaktan &ccedil;\u0131km\u0131\u015f vaziyettedir. Yani bu hadisi inceleyip asl\u0131na ve amac\u0131na uygun olarak g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze uygulamak gerekir. S&uuml;nni ve \u015eii ulema da bunda hemfikirdir. Yaln\u0131zca S&uuml;nnili\u011fin sap\u0131k kolu olan Vahhabi ve Selefiler; \u015eiili\u011fin sap\u0131k kolu olan Ahbariler d&uuml;\u015f&uuml;nmeden, hadisleri incelemeden, hikmet ve hedeflerini g&ouml;zetmeden uygulama pe\u015findedirler ki, bu taklit&ccedil;iliktir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Dediler ki: &#8220;Ey Allah&rsquo;\u0131n Resul&uuml; (SAV), onlar sakallar\u0131n\u0131 k\u0131salt\u0131yorlar b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131 uzat\u0131yorlar, buna ne dersin?&rdquo; Resul&uuml;llah (SAV) buyurdular ki: &#8220;O zaman siz de sakal\u0131n\u0131z\u0131 b\u0131rak\u0131n, b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 ise k\u0131salt\u0131n.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (S&uuml;nen-i Ahmed)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet, hadiste g&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; gibi, Resul&uuml;llah (SAV), ashab\u0131na, zaman\u0131n\u0131n m&uuml;\u015friklerinin ni\u015fanesi ve ortak &ouml;zelli\u011fi olan bir g&ouml;r&uuml;n&uuml;mden uzak durmay\u0131 tembihlemi\u015ftir. Ve o d&ouml;nemde, gerek Yahudiler, gerek mecusiler, gerekse di\u011fer k&acirc;firler b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131 uzat\u0131vermekteydi. M&uuml;sl&uuml;manlara da bunun aksine davran\u0131p b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131 k\u0131saltmas\u0131, sakallar\u0131n\u0131 uzatmas\u0131 &ouml;\u011f&uuml;tlenmi\u015fti. Ama&ccedil;, m&uuml;\u015frikler gibi g&ouml;r&uuml;nmemek, onlardan san\u0131lmamak idi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Hz. Peygamber Efendimizin (SAV) bu t&uuml;r hadislerindeki as\u0131l &ldquo;AMA&Ccedil;&rdquo;: K&acirc;firlere, m&uuml;\u015friklere, Yahudi ve H\u0131ristiyan kesimlere benzememek, onlara &ouml;zenmemektir ve muhalefet etmektir. O as\u0131rda ve o ortamda bu emrin uygulanmas\u0131ndaki &ldquo;ara&ccedil;&rdquo;lardan birisi ise; sakal\u0131 b\u0131rakmak, b\u0131y\u0131klar\u0131 kesmekti. Oysa, benzemek ve &ouml;zenmekten sak\u0131n\u0131lmas\u0131 emredilen m&uuml;\u015friklerin, Mecusilerin ve Ehli Kitap kimselerin; as\u0131l terk ve muhalefet edilmesi gereken:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">1- Onlar\u0131n d&uuml;nyaya bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131lar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">2- Barbar ve bat\u0131l hukuk kurallar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">3- Bozuk ahlaki ve ailevi yap\u0131lar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">4- Dejenere edilmi\u015f ve istismar arac\u0131na &ccedil;evrilmi\u015f Din anlay\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. Hz. Peygamberimiz (SAV) &ldquo;Onlara benzemeyin, muhalefet edin!&rdquo; buyururlarken, birinci derecede bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z hususlar\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015f olmaktayd\u0131, Sahabe-i Kiram da zaten bunlar\u0131 anlamaktayd\u0131. Zira Resul&uuml;llah (SAV) Efendimiz &ldquo;M&uuml;\u015friklere, Mecusilere benzemeyin, &ouml;zenmeyin, muhalefet edip Kur&rsquo;ani h&uuml;k&uuml;mlere uygun hareket edin.<\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&rdquo;<\/span><\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> buyururlarken, sa&ccedil;-sakal meselesinin &ouml;n&uuml;ne z\u0131mnen ve dolayl\u0131 \u015fekilde &ldquo;hatta, &ouml;yle ki&hellip;&rdquo; vurgulamas\u0131n\u0131 &ldquo;en az\u0131ndan&rdquo; manas\u0131yla hat\u0131rlatm\u0131\u015f olmaktayd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Zaten Hz. Peygamberimizin S&uuml;nneti:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">1- &Ouml;rfi S&uuml;nnet (&acirc;det ve geleneklerle alakal\u0131),<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">2- \u015eahsi S&uuml;nnet (sadece Peygamberimizin \u015fahs\u0131n\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131),<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">3- Dini ve Daimi S&uuml;nnet (ibadet ve ahlak esaslar\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131klay\u0131c\u0131) diye &uuml;&ccedil;e ayr\u0131l\u0131rd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Sa&ccedil; sakal ve k\u0131yafet bi&ccedil;imi &ouml;rfi S&uuml;nnetle (gelenek ve g&ouml;renekle) alakal\u0131yd\u0131, bu nedenle \u0130slam ulemas\u0131 bunlar\u0131 zevaid S&uuml;nnetlerden saym\u0131\u015flard\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Elbette S&uuml;nnet niyetiyle ve Peygamber Efendimize benzemek gayretiyle sakal b\u0131rakmak, sahibine sevap kazand\u0131r\u0131rd\u0131 ve buna sayg\u0131 duyulmal\u0131yd\u0131. Ancak sakal b\u0131rakmay\u0131 farz, vacip makam\u0131na sokmak, t\u0131ra\u015f olanlar\u0131 haram i\u015flemekle, hatta kad\u0131na benzemekle su&ccedil;lamak ise, en az\u0131ndan sa&ccedil;mal\u0131kt\u0131r ve fesat &ccedil;\u0131karmakt\u0131r. Bu tiplerin riyak&acirc;rl\u0131klar\u0131n\u0131n ve &ccedil;ifte standartlar\u0131n\u0131n ispat\u0131; k&acirc;firlerin, m&uuml;\u015friklerin ve Ha&ccedil;l\u0131 Avrupa Birlik&ccedil;ilerin pe\u015fine tak\u0131l\u0131p alk\u0131\u015flamalar\u0131, onlar\u0131n talimatla g&ouml;nderdikleri haks\u0131z ve ahlaks\u0131z uyum yasalar\u0131n\u0131 Meclis&rsquo;ten ge&ccedil;irip kanunla\u015ft\u0131ranlar\u0131 &ouml;v&uuml;p arka &ccedil;\u0131kmalar\u0131 ve Ba\u015fkanlar\u0131, Ba\u015fbakanlar\u0131, Bakanlar\u0131 ve y&uuml;ksek b&uuml;rokratlar\u0131n\u0131n tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 sakals\u0131z olduklar\u0131 halde onlar\u0131 <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;\u0130slam kahraman\u0131&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> say\u0131p sahip &ccedil;\u0131kmalar\u0131yd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Sar\u0131k ve sakal zevaid (&ouml;rfi) S&uuml;nnet k\u0131sm\u0131ndad\u0131r!<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">S&uuml;nnetler, &acirc;detlerle ilgili olup olmama bak\u0131m\u0131ndan ikiye ayr\u0131l\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">1- S&uuml;nnet-i h&uuml;d&acirc;, <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">ezan ve kamet okumak gibi, \u0130slam dininin \u015fiar\u0131d\u0131r. Bunlar mutlaka uygulanmal\u0131d\u0131r, terki g&uuml;naht\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">2- S&uuml;nnet-i zaide, <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ccedil;o\u011ful olarak S&uuml;nnet-i zevaid diye tan\u0131mlan\u0131r. Resul&uuml;llah&rsquo;\u0131n k\u0131l\u0131k k\u0131yafeti, elbise giyi\u015f \u015fekli, yemek yiyi\u015f tarz\u0131, y&uuml;r&uuml;y&uuml;\u015f&uuml;, yat\u0131\u015f\u0131, vas\u0131taya bini\u015fi, bir i\u015fe sa\u011fdan veya soldan ba\u015flamas\u0131, sa&ccedil; \u015fekli, sar\u0131k sarma \u015fekli gibi &acirc;detleridir. (Hadika)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Resul&uuml;llah&rsquo;\u0131n &acirc;detlerle ilgili s&uuml;nnetlerine uymak fazilettir. Ama yapmamak g&uuml;nah hatta mekruh de\u011fildir. Mesela Peygamber efendimiz deveye binerdi. Deveye binmemek g&uuml;nah veya mekruh bile de\u011fildir. Araplar\u0131n &acirc;deti olarak m&uuml;barek topuklar\u0131na kadar uzun g&ouml;mlek (entari) giyerdi. (\u0130bni Asakir) \u015eimdi entari giymemek asla g&uuml;nah g&ouml;r&uuml;lmeyecektir.<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&Ccedil;&uuml;nk&uuml; bug&uuml;n Araplar\u0131n &ccedil;o\u011fu hal&acirc; entari giymektedir.<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Co\u011frafi \u015fartlar ve hayat standartlar\u0131 b&ouml;yle gerektirmektedir. T&uuml;rkiye&rsquo;de ise &acirc;det olmad\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in erkekler entari giymemektedir. S&uuml;nnet-i zaide oldu\u011fu i&ccedil;in entari giymemek g&uuml;nah ve mekruh de\u011fildir. Sar\u0131kla gezmek de Efendimizin ve &ccedil;o\u011fu Sahabenin &acirc;deti idi. Ancak unutmayal\u0131m ki, o devirdeki m&uuml;\u015frkler ve k&acirc;firler de sar\u0131kl\u0131 idi. Hadis-i \u015ferifte, &ldquo;Sar\u0131k Araplar\u0131n tac\u0131d\u0131r.&rdquo; denmi\u015ftir. (Beyheki)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Bunun gibi sakal da &acirc;dete ait s&uuml;nnetlerdendir. O devirde k&acirc;firlerden de bir&ccedil;o\u011fu sakal b\u0131rak\u0131verirdi. Buhari, M&uuml;slim, Nesai, Ebu Davud, Tirmizi&rsquo;nin rivayet etti\u011fi <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;S&uuml;nnet olan on \u015feyden biri sakal b\u0131rakmakt\u0131r.&rdquo; <\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">hadis-i \u015ferifi sakal\u0131n farz veya vacip de\u011fil, f\u0131tri bir s&uuml;nnet oldu\u011funu a&ccedil;\u0131k&ccedil;a bildirmektedir. Sakal\u0131n bir tutamdan fazlas\u0131n\u0131 kesmek ise ayr\u0131 bir s&uuml;nnettir. Bir tutamdan k\u0131sa b\u0131rakmak, s&uuml;nnete ayk\u0131r\u0131 bir vaziyettir. Hatta s&uuml;nnet diye bir tutamdan k\u0131sa sakal b\u0131rakmak bid&rsquo;attir.<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <strong>(Redd-&uuml;l Muhtar)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Efendimiz ba\u015fka bir hadis-i \u015ferifinde: <strong><em>&ldquo;Namaz\u0131 nal\u0131n ile k\u0131l\u0131n ki, Yahudilere benzemeyin!&rdquo; <\/em><\/strong>(H&acirc;kim)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Nal\u0131n\u0131 olmayan, mest giysin!&rdquo; <\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(M&uuml;slim) buyurmas\u0131 da b&ouml;yledir. \u015eimdi kalk\u0131p herkesin ve d&ouml;rt mevsim namazda nal\u0131n ve mest giymesi farzd\u0131r demek, faydas\u0131z bir taklit&ccedil;iliktir.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ba\u015fka bir hadisinde Efendimiz: &ldquo;Sa&ccedil;lar\u0131n\u0131z\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 veya sar\u0131ya boyay\u0131n, ehl-i kitaba muhalefet edin!&rdquo; (\u0130. Ahmed) buyurmu\u015flard\u0131. Ama Ashab-\u0131 Kiram&#8217;\u0131n kimi boyad\u0131, kimi boyamad\u0131. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bu &acirc;detteki emre ve yasa\u011fa uymak vacip de\u011fildir. Burada, o b&ouml;lgenin ve iklimin &acirc;detine uyulmas\u0131 m&uuml;nasiptir. (Hadika) <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Evet, Ashab-\u0131 Kiram&#8217;\u0131n &ccedil;o\u011fu sakal kaz\u0131mazd\u0131. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; o zaman, sakal uzatmak Araplar\u0131n &acirc;deti idi. Ebu Cehil gibi bir&ccedil;ok k&acirc;fir sakall\u0131 idi. E\u011fer sakal ve sar\u0131k, &acirc;dete ait S&uuml;nnet olmay\u0131p, S&uuml;nnet-i h&uuml;d&acirc;, yani \u0130slam&rsquo;\u0131n \u015fiar\u0131 olsayd\u0131, m&uuml;\u015frikler M&uuml;sl&uuml;manlara benzememek i&ccedil;in, hemen sar\u0131klar\u0131n\u0131 &ccedil;\u0131kar\u0131r ve sakallar\u0131n\u0131 keserlerdi. Peygamber Efendimiz, uzun entari giymi\u015f, \u015falvar ve pantolon giymemi\u015ftir. \u015ealvar giymek &acirc;dette bid&rsquo;attir. &Acirc;dette bid&rsquo;at olan \u015feyi yapmak g&uuml;nah de\u011fildir. U&ccedil;a\u011fa binmek de &acirc;dette bid&rsquo;attir, g&uuml;nah de\u011fildir. Bunun i&ccedil;in &acirc;det olan yerlerde, k&acirc;firlerden gelmi\u015f olsa bile, kad\u0131nlar\u0131n pard&ouml;s&uuml; ve erkeklerin pantolon ve \u015falvar giymeleri asla g&uuml;nah g&ouml;r&uuml;lmemelidir. Zira Peygamber Efendimiz, bazen Rum, bazen Arap elbisesi giyerdi. Tirmizi&rsquo;nin bildirdi\u011fi hadis-i \u015ferifte, kollar\u0131 dar, Rum c&uuml;bbesi giyerdi. (Mev&acirc;hib-i led&uuml;nniyye)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&Ouml;zetle: Sakal b\u0131rakmak da sar\u0131k sarmak gibi S&uuml;nnet-i zevaiddir. S&uuml;nnet diye yaln\u0131z &ccedil;enede sakal b\u0131rakmak s&uuml;nneti de\u011fi\u015ftirmektir, bid&rsquo;attir. H&acirc;lbuki herhangi bir &ouml;z&uuml;rle sakal b\u0131rakmamak g&uuml;nah de\u011fildir. <\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Zevaid (f\u0131tri ve &ouml;rfi) s&uuml;nnet olan sakal\u0131 ve sakal b\u0131rakanlar\u0131 k&uuml;&ccedil;&uuml;msemek ve k&ouml;t&uuml;lemek ise ayr\u0131 bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve sapk\u0131nl\u0131k alametidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130slam&#8217;\u0131n d&ouml;rt temel &ouml;zelli\u011fine uygun davranmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130slam, &#8220;hayalci&#8221; de\u011fil, &#8220;ger&ccedil;ek&ccedil;i&#8221; bir dindir. Bu ger&ccedil;ek&ccedil;ili\u011fi \u0130slami kurallar\u0131n \u015fu 4 temel &ouml;zelli\u011finde g&ouml;r&uuml;yoruz:<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">1- \u0130slam&#8217;\u0131n, her konuda kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmas\u0131, zahmet ve zorluklar\u0131 hafifletmesi,<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">2- Tedric (basitten m&uuml;kemmele do\u011fru a\u015famal\u0131 olarak gitmek) esas\u0131n\u0131 g&ouml;zetmesi,<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">3- Zahmet ve mecburiyetler kar\u015f\u0131s\u0131nda, en ideal &ouml;rneklerden vazge&ccedil;ip, en sade ger&ccedil;ekleri kabullenmesi,<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">4- \u0130&ccedil;tihat kap\u0131s\u0131n\u0131n devaml\u0131 a&ccedil;\u0131k tutulmas\u0131 ve te\u015fvik edilmesi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u015eimdi bu hususlar\u0131 &ouml;rneklerle izaha &ccedil;al\u0131\u015fal\u0131m.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">1- Kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmak<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">, \u0130slam&#8217;\u0131n temel ve genel &ouml;zelliklerindendir. <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Allah (a\u011f\u0131r y&uuml;kleri) sizden hafifletmek ister; (&ccedil;&uuml;nk&uuml;) insan zay\u0131f olarak halk edilmi\u015ftir.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(Nisa: 28) Evet, inanmak ve anla\u015f\u0131lmak i&ccedil;in Kur&#8217;an kolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, ya\u015fanmak ve uygulanmak i&ccedil;in de \u0130slam kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r&#8230;<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Rabbimiz, kendisine g&uuml;&ccedil; yetiremeyece\u011fimiz \u015feyi bize ta\u015f\u0131tma.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Bakara: 286) duas\u0131n\u0131 Allah (C.C) kendisi &ouml;\u011fretmi\u015f ve pe\u015finen, &ldquo;Allah, hi&ccedil; kimseye g&uuml;&ccedil; yetirece\u011finden ba\u015fkas\u0131n\u0131 y&uuml;klemez.&rdquo;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Bakara: 286) m&uuml;jdesini vermi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&Ouml;ld&uuml;r&uuml;lme veya sakatlanma korkusuyla, kalben inanmakla beraber, zahiren \u0130slam&#8217;\u0131n\u0131 gizlemeye ruhsat verilmesinden tutunuz, yaran\u0131n azmas\u0131 veya &ccedil;ok \u015fiddetli so\u011fuklar\u0131n bulunmas\u0131 gibi durumlarda, abdest ve gus&uuml;l i&ccedil;in su yerine teyemm&uuml;m&uuml;n yeterli say\u0131lmas\u0131na kadar, bu kolayl\u0131k her konuda g&ouml;sterilmi\u015ftir. Cenab-\u0131 Hak <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Kendi nefislerinizi &ouml;ld&uuml;rmeyin! (Helal ve me\u015fru nimetlerden kendinizi mahrum etmeyin ve intihara y&ouml;nelmeyin!) \u015e&uuml;phesiz, Allah, sizi &ccedil;ok Esirgeyendir.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Nisa: 29) buyurmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Hasta ve &ouml;z&uuml;rl&uuml;lerin namazlar\u0131n\u0131 oturarak, buna da g&uuml;&ccedil;leri yetmiyorsa uzanarak ima ve i\u015faretle k\u0131lmalar\u0131na izin verilmesi ve yine yolcular i&ccedil;in farz namazlar\u0131 iki rek&acirc;t k\u0131lmalar\u0131na ve &ouml;\u011fle ile ikindiyi, ak\u015famla yats\u0131y\u0131 tehir veya takdim ederek ayn\u0131 vakitte birlikte k\u0131lmalar\u0131na ruhsat verilmesi, hep bu kolayl\u0131\u011f\u0131n birer &ouml;rne\u011fi durumundad\u0131r. Hasta ve yolcular\u0131n ve &ouml;z&uuml;r halindeki kad\u0131nlar\u0131n kaza etmek &uuml;zere oru&ccedil;lar\u0131n\u0131 yiyebilecekleriyle ilgili ruhsat ayetinin sonunda, <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Allah size g&uuml;&ccedil;l&uuml;k &ccedil;\u0131karmak istemez, ama sizi temizlemek ve &uuml;zerinizdeki nimeti tamamlamak ister.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><\/em><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(Maide: 6) buyrulmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Ve yine zek&acirc;tla ilgili olarak,<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Geni\u015f-imk&acirc;nlar\u0131 olan, nafakay\u0131 geni\u015f imk&acirc;nlar\u0131na g&ouml;re verip kar\u015f\u0131las\u0131n. R\u0131zk\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 tutulan da, art\u0131k Allah&#8217;\u0131n kendisine verdi\u011fi kadar\u0131yla verip (mahrum b\u0131rakmas\u0131n). Allah, hi&ccedil;bir nefse ona verdi\u011finden ba\u015fkas\u0131yla y&uuml;k&uuml;ml&uuml;l&uuml;k koymam\u0131\u015ft\u0131r. Allah, bir g&uuml;&ccedil;l&uuml;\u011f&uuml;n ard\u0131ndan (mutlaka) bir kolayl\u0131\u011f\u0131 k\u0131l\u0131p (kulunu darl\u0131ktan kurtaracakt\u0131r).&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Talak: 7)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Hacc Suresinin sonunda da \u015f&ouml;yle emredilir: <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Allah yolunda, (O&#8217;nun r\u0131zas\u0131na uygun tarzda) hakk\u0131yla cihad edin! O sizi se&ccedil;mi\u015f ve dinde size hi&ccedil;bir g&uuml;&ccedil;l&uuml;k y&uuml;klememi\u015ftir.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Hac: 78)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">B&uuml;t&uuml;n bunlar <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Rabbinizden bir hafifletme ve bir rahmettir.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Bakara: 178) ayetleri gayet a&ccedil;\u0131kt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Peygamber Efendimiz: <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;\u015e&uuml;phesiz Allah-u Te&acirc;l&acirc; yasaklar\u0131n\u0131n i\u015flenmesinden nefret etti\u011fi gibi, ruhsatlar\u0131n\u0131n i\u015flenmesinden de &ouml;ylece ho\u015flan\u0131r.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> buyurmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">B&uuml;t&uuml;n bu nedenlerden dolay\u0131, <em>&#8220;Her zorluk, kolayl\u0131\u011f\u0131 gerektirir.&#8221;<\/em> h&uuml;km&uuml; kesin ve &ouml;nemli bir kural olarak \u0130slam f\u0131kh\u0131na girmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Demek ki, ger&ccedil;ekten her zorlukla beraber (ona dayanacak ve a\u015facak bir) kolayl\u0131k vard\u0131r.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;(Unutma) Muhakkak her zorlukla beraber, mutlaka bir kolayl\u0131k (ve rahatl\u0131k) vard\u0131r. (Sabret, her usr; iki yusr do\u011furacakt\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; ger&ccedil;ekten her zorlukla beraber (iki kere) kolayl\u0131k bulunacakt\u0131r).&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (\u0130n\u015firah: 5, 6)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;Sizler ancak kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak g&ouml;nderildiniz, zorla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak g&ouml;nderilmediniz.&#8221;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> O halde, <em>&#8220;Kolayla\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z, zorla\u015ft\u0131rmay\u0131n\u0131z. M&uuml;jdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.&#8221;<\/em> <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(Muttafak&uuml;n Aleyh) emirlerinin h&uuml;km&uuml;ne ve hikmetine uygun hareket etmeye mecburuz.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Zira biz <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;Ki, O onlara marufu (iyili\u011fi) emreder, m&uuml;nkeri (k&ouml;t&uuml;l&uuml;\u011f&uuml;) nehyeder, temiz \u015feyleri helal, murdar \u015feyleri haram k\u0131l\u0131p (&ouml;\u011f&uuml;tler) ve onlar\u0131n a\u011f\u0131r y&uuml;klerini, &uuml;zerlerindeki zincirleri indirip hafifletir.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> <\/span><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">(Araf: 157) diye &ouml;v&uuml;len bir Peygamberin &uuml;mmetiyiz.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">2- \u0130slam&#8217;\u0131n ikinci bir &ouml;zelli\u011fi <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">de: \u0130badet olarak yap\u0131lmas\u0131 istenen farzlarla, haram olarak yasaklanan \u015feylerin bir seferde emredilmemi\u015f, son ve kesin \u015feklini al\u0131ncaya kadar, yeterli bir s&uuml;re i&ccedil;erisinde, tedrici bir s\u0131ra takip edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&Ouml;rne\u011fin <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">namaz, <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ouml;nceleri iki\u015fer rek&acirc;t ve iki vakit olarak istenmi\u015f, sonradan 4 rek&acirc;t ve 5 vakite &ccedil;\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Oru&ccedil;<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> ise &ouml;nce iste\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak emredildi. Dileyen oru&ccedil; tutacak dileyen fidye verecekti. <\/span><\/strong><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;(Oru&ccedil;) Say\u0131l\u0131 g&uuml;nlerdir. Art\u0131k sizden kim hasta, ya da yolculukta olursa tutamad\u0131\u011f\u0131 g&uuml;nler say\u0131s\u0131nca ba\u015fka g&uuml;nlerde (tutsun. Ama mazeretleri nedeniyle) zor dayanabilenlerin &uuml;zerinde bir yoksulu doyuracak kadar fidye (vard\u0131r). Kim g&ouml;n&uuml;lden (daha fazla) bir hay\u0131r yaparsa bu da kendisi i&ccedil;in yararl\u0131d\u0131r. Oru&ccedil; tutman\u0131z, -e\u011fer bilirseniz- sizin i&ccedil;in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Bakara: 184) ayeti bunu ifade etmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Zek&acirc;t<\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> da, Mekke&#8217;de iken miktar\u0131, nisab\u0131 ve s&uuml;resi belirtilmeden genel manada sadaka olarak farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra Medine&#8217;de son ve kesin \u015feklini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ve yine Hac ve Cihat ibadetlerinin, &#8220;sevapl\u0131 bir faziletten, genel ve k&acirc;mil bir farziyete&#8221; d&ouml;n&uuml;\u015fmesi i&ccedil;in de tedric ve teenni ile hareket edildi\u011fini g&ouml;r&uuml;yoruz.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130&ccedil;ki, kumar, faiz <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">gibi g&uuml;nahlar\u0131n ve mut&rsquo;a nik&acirc;h\u0131 (para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ge&ccedil;ici evlilik) gibi uygunsuzluklar\u0131n yasaklanmas\u0131, k&ouml;leli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bir k\u0131s\u0131m a\u011f\u0131r su&ccedil;lara uygulanacak cezalar\u0131n son \u015feklini almas\u0131 da, yine &#8220;basitten m&uuml;kemmele, kolaydan zora do\u011fru&#8221; tedrici bir s\u0131ra ve gerekli bir s&uuml;re i&ccedil;erisinde ger&ccedil;ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&Ccedil;&uuml;nk&uuml;; her ne kadar &ccedil;irkin ve yanl\u0131\u015f da olsa, al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelmi\u015f, &uuml;nsiyet peyda edilmi\u015f, nefislere ve ruhlara sinmi\u015f bulunan, bug&uuml;nk&uuml; sigara gibi k&ouml;t&uuml;l&uuml;klerin, bir anda terkini istemek insan ve toplum f\u0131trat\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu gibi yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f ve yasalla\u015fm\u0131\u015f g&uuml;nahlar ancak periyodik ve psikolojik olarak toplumu haz\u0131rlamak ve tedricen b\u0131rakt\u0131rmakla kald\u0131r\u0131labilir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130slam &ouml;ncesi cahiliye d&ouml;neminden bin beter olmu\u015f bir toplumun da, h&uuml;k&uuml;metlerin ve devlet g&uuml;&ccedil;lerinin &ccedil;\u0131karaca\u011f\u0131 kanun ve kararlarla, bir anda d&uuml;zelebilece\u011fini, devlet ve kuvvet zoruyla hayat\u0131n bir &ccedil;\u0131rp\u0131da de\u011fi\u015febilece\u011fini zannedenler, ne insan\u0131n f\u0131trat\u0131n\u0131, ne de \u0130slam&#8217;\u0131n metodunu bilmiyorlar demektir. Bug&uuml;nk&uuml; toplumun de\u011fi\u015fmesi ve demokratik devrimin ger&ccedil;ekle\u015fmesi i&ccedil;in fikri, ahlaki, siyasi, sosyal, ekonomik ve psikolojik bir evrime&#8230; Yani bir ge&ccedil;i\u015f d&ouml;nemine mutlaka ihtiya&ccedil; vard\u0131r. Bu da Hz. Rasul&uuml;n (SAV) cahiliye hayat\u0131n\u0131 \u0130slami hayata &ccedil;evirmek i&ccedil;in izledi\u011fi yolun ve metodun ta kendisidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Rahmetli Ziya-&uuml;l Hak d&ouml;neminde, Pakistan&#8217;da ba\u015flat\u0131lan &ouml;ze d&ouml;n&uuml;\u015f hareketinde ortaya &ccedil;\u0131kan problemlerden birisi de \u015fuydu: Pakistan&#8217;da, \u0130ngilizlerin tahribat\u0131 sonucu, sigara gibi yayg\u0131nla\u015fan ve yasalla\u015fan esrar ve uyu\u015fturucu kullan\u0131m\u0131ndan, halk\u0131 kanun korkusu ve cezaland\u0131rmakla vazge&ccedil;irmenin m&uuml;mk&uuml;n olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca, bu sefer uyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yava\u015f yava\u015f kurtaracak dispanserler a&ccedil;\u0131larak, &ouml;zel tedavi usulleri uygulanmaya konulmu\u015ftu. Tabii bu arada bas\u0131n, yay\u0131n ve e\u011fitim yoluyla da uyu\u015fturucuya kar\u015f\u0131 propaganda sava\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">3- \u0130slami kurallar\u0131n temel &ouml;zelliklerinden birisi de, <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">dini ve d&uuml;nyevi her konuda en m&uuml;kemmel ve en ideal &ouml;rne\u011fi ortaya koydu\u011fu ve bunu ger&ccedil;ekle\u015ftirmek i&ccedil;in &ouml;zen g&ouml;sterdi\u011fi halde, mazaret ve mecburiyetler kar\u015f\u0131s\u0131nda mevcut duruma g&ouml;re m&uuml;nasip ve m&uuml;mk&uuml;n olan\u0131 yapmaya ruhsat ve f\u0131rsat vermesidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">Hatta hakl\u0131 ve hay\u0131rl\u0131 olan\u0131 bulmak ve yapmak m&uuml;mk&uuml;n olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda &#8220;Ehveni \u015fer ihtiyar olunur.&#8221; (\u015eerri ve zarar\u0131 en az olan\u0131 tercih edilir) prensibi bir genel prensip (kaide-i k&uuml;lliye) haline gelmi\u015ftir. Ancak, Hak&rsquo;k\u0131n ve hayr\u0131n bizzat kendisi varken, yani, iyi ve ideal &ouml;rnek ortada dururken, &ldquo;\u015ferrin ehveni&rdquo; elbette tercih edilemez.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u015eimdi bu konuya biraz daha a&ccedil;\u0131kl\u0131k kazand\u0131ral\u0131m.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">a- Bir cemaate namaz i&ccedil;in imam olacak liyakatte alim ve faz\u0131l birisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerde, i&ccedil;lerinden -yetersiz de olsa- en iyi bileni veya en az yanl\u0131\u015f yapan\u0131 imam olabilir. F\u0131k\u0131h kitaplar\u0131nda, <em>&#8220;&Uuml;mminin &uuml;mmilere imameti caizdir.&#8221;<\/em> h&uuml;km&uuml; yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">b- \u0130slam hukukunda aslolan en b&uuml;y&uuml;k emanet makam\u0131ndaki Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, se&ccedil;im ve konsens&uuml;sle ger&ccedil;ekle\u015fmesidir. Ancak zorla veya hileli yollarla ba\u015fa ge&ccedil;en birisine, hakk\u0131 ve adaleti uyguluyorsa, fitne ve karga\u015fan\u0131n &ouml;nlenmesi i&ccedil;in, ona isyan etmek caiz g&ouml;r&uuml;lmemi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">c- Ve yine Devlet Ba\u015fkanlar\u0131 ve y&uuml;ksek memurlar\u0131n alim, ve muttaki (bilgin ve olgun) kimseler olmas\u0131 &ouml;ng&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; halde, bu vas\u0131flarda kimsenin bulunmamas\u0131 durumunda, adil ve anlay\u0131\u015fl\u0131 olmak \u015fart\u0131yla di\u011ferlerinin de bu g&ouml;revlere getirilebilece\u011fi kabul edilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">d- Bir sava\u015f veya cephe komutanl\u0131\u011f\u0131na atanacak kimse, hem cesur ve kuvvetli, hem de emin ve adil olmal\u0131d\u0131r. Ancak biri cesur ve dirayetli ama g&uuml;nahk&acirc;r, di\u011feri m&uuml;ttaki ve merhametli ama aciz ve yeteneksiz iki aday bulunsa, &acirc;limler, bu g&ouml;reve, kuvvet, siyaset ve cesaret sahibi olan\u0131n getirilmesini tercih etmi\u015flerdir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml;, bir ki\u015finin \u015fahsi g&uuml;nahlar\u0131n\u0131n zarar\u0131 kendisine, dirayet ve kabiliyetinin yarar\u0131 ise b&uuml;t&uuml;n milletedir. Aciz kimsenin ise, takvas\u0131 kendi lehine, ama acizlik ve becerisizli\u011fi toplumun aleyhinedir. Ama &ouml;rne\u011fin bir, &#8220;huzurevi&#8221; m&uuml;d&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;ne ikincisi tercih edilir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">e- Yeni bir adalet ve saadet ortam\u0131n\u0131 ger&ccedil;ekle\u015ftirmek &uuml;zere M&uuml;sl&uuml;manlar bir cemaat ve te\u015fkilat kursalar ve bir cihad emirine tabi olsalar; sonradan ilim ve fazilet y&ouml;n&uuml;nden daha &uuml;st&uuml;n birisi bile &ccedil;\u0131k\u0131p liderlik iddia etse, veya ayr\u0131 bir te\u015fkilat kursa ona asla itimat ve itibar edilemez. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bu durum mevcut birli\u011fi ve kuvveti par&ccedil;alamak ve y\u0131kmak demektir. Onun te\u015fkilat\u0131 &#8220;Mescid-i D\u0131rar&#8221; h&uuml;km&uuml;ndedir. Bunun i&ccedil;indir ki &uuml;stad Bedi&uuml;zzaman Hazretleri: &#8220;Hak ehaktan ehakt\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; hakta ittifak ehakta ihtilaf vard\u0131r.&#8221; demi\u015ftir. Yani, daha iyisine ula\u015fal\u0131m derken eldeki &#8220;iyi&#8221;yi yitirmemelidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">f- Sald\u0131rgan k&acirc;firlerle uyu\u015fmak ve kayna\u015fmak, zalim ve bat\u0131l sistemlere tabi ve taraf olmak \u015fiddetle yasakland\u0131\u011f\u0131 halde, baz\u0131 mecburiyetler kar\u015f\u0131s\u0131nda onlarla zahiren iyi ge&ccedil;inmeye ve uyar g&ouml;r&uuml;nmeye izin verilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><em><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&ldquo;(Sak\u0131n ha!) M&uuml;&#8217;minler (Kur&#8217;an&#8217;a inanan ve h&uuml;km&uuml;n&uuml; uygulayan) m&uuml;&#8217;minleri b\u0131rak\u0131p da, kesinlikle (\u0130slami h&uuml;k&uuml;mleri ink&acirc;r ve itiraz eden) k&acirc;firleri dost edinmesin ve idareci se&ccedil;mesinler. Kim bunu yaparsa, art\u0131k Allah&#8217;la hi&ccedil;bir \u015feyle alakas\u0131 kalm\u0131\u015f de\u011fildir. Ancak (k&acirc;fir ve zalimlerden) gelecek baz\u0131 korku ve bask\u0131lardan sak\u0131nmak ve (tehlikeleri atlatmak) durumu hari&ccedil;tir. Allah sizi (&ouml;ncelikle) kendisinden sak\u0131nd\u0131r\u0131p (uyar\u0131verir). Var\u0131\u015f Allah&#8217;ad\u0131r. (Hesap vermek &uuml;zere O&#8217;na d&ouml;n&uuml;lecektir.)&rdquo;<\/span><\/em><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"> (Al-i \u0130mran: 28)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">G&ouml;r&uuml;l&uuml;yor ki \u0130slam ideal &ouml;rnek olarak, &#8220;azimetleri&#8221; g&ouml;sterdi\u011fi halde mazeretler kar\u015f\u0131s\u0131nda &#8220;ruhsatlarla&#8221; amel etmeyi caiz g&ouml;rm&uuml;\u015ft&uuml;r. Ancak ruhsatlarla amel etmek ge&ccedil;ici olup, mazeretleri ve engelleri ortadan kald\u0131r\u0131p en g&uuml;zele ve en m&uuml;kemmele talip olmak mecburiyeti vard\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml;, <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">&#8220;hayat, iman ve cihatt\u0131r.&#8221;<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 14pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">4- \u0130slam&#8217;\u0131n &ouml;nemli bir &ouml;zelli\u011fi de i&ccedil;tihat kap\u0131s\u0131n\u0131n a&ccedil;\u0131k tutulmas\u0131d\u0131r. <\/span><\/strong><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\">\u0130slam&#8217;da asla de\u011fi\u015fmeyen ve de\u011ferini yitirmeyen sabit ve mutlak h&uuml;k&uuml;mler bulundu\u011fu gibi, \u015fartlar\u0131n ve ihtiya&ccedil;lar\u0131n geli\u015fmesi, zaman ve mek&acirc;n\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle de\u011fi\u015febilen i&ccedil;tihatlar da mevcuttur. \u0130&ccedil;tihat kap\u0131s\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131k tutmakla \u0130slam&#8217;a, devaml\u0131 diri ve dinamik bir din ve hayat d&uuml;zeni olma &ouml;zelli\u011fi kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; line-height: 16pt;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'Arial', sans-serif;\"><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur&rsquo;an-\u0131 Kerim, hem hayat kayna\u011f\u0131m\u0131z ve huzur kurallar\u0131m\u0131z; hem de imtihan program\u0131m\u0131zd\u0131r. Hz. Peygamber Efendimizin Hadisi \u015eerifleri ve S&uuml;nneti ise, &ldquo;Kur&#8217;an&#8217;\u0131 nas\u0131l anlamam\u0131z ve nas\u0131l uygulamam\u0131z gerekti\u011fi&rdquo; sorular\u0131n\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. B&uuml;t&uuml;n ayet ve hadislerde iki temel unsur vard\u0131r: 1- Ama&ccedil;. 2- Ara&ccedil;. 1- Ama&ccedil;: Ayeti kerimelerdeki emir, nehiy ve tavsiyelerin esas\u0131n\u0131 ve temel k\u0131sm\u0131n\u0131 bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":["post-4694","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4694"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4694\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}