\n| \n \t\t\tABD'nin g\u00fc\u00e7l\u00fc enformasyon sisteminde, d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olacaklar\u0131 ve alternatifleri \u00f6nceden tasarlama ve yayma yetene\u011fi bulunmaktad\u0131r. Dost ve m\u00fcttefikleri, Ter\u00f6r ve Kitle \u0130mha silah\u0131 tehdit alg\u0131lamas\u0131 etraf\u0131nda b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olan ABD, Condolezza Rice arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla 23 \u00fclkenin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ama\u00e7layan B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi'ni resmen ilan eder. D\u00fcnya fosil k\u00f6kenli enerji ve alternatif enerji yataklar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck dilimini, enerji sisteminin kontrol yollar\u0131n\u0131, \u015fimdiye de\u011fin olu\u015fturulmu\u015f jeostratejik kuramlar\u0131n kesi\u015fim k\u00fcmesinde bulunan t\u00fcm kapsama alan\u0131n\u0131 i\u00e7eren b\u00f6lgeye "\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve Demokrasi" getirilece\u011fi a\u00e7\u0131klan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ter\u00f6rizmin kayna\u011f\u0131 da geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131yla bilinen bu b\u00f6lgedir. D\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fini ilgilendiren "Kitle \u0130mha Silahlar\u0131"na sahip olan, "Haydut Devletler " s\u00f6z konusu alanda ya\u015famaktad\u0131r. ABD, Ortado\u011fu'nun ve D\u00fcnya'n\u0131n momentum merkezlerinden biri olan Irak'\u0131, uluslararas\u0131 deste\u011fi arkas\u0131na alarak Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131'nda denetim alt\u0131na al\u0131r. 2003'e kadar Irak'\u0131n Kuzeyinde gelecekte m\u00fcttefiki T\u00fcrkiye'nin tezlerine ald\u0131rmadan yaratt\u0131\u011f\u0131, "G\u00fcney K\u00fcrdistan" olarak ad\u0131 koyulan yapay devletin alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Daha sonra Irak'\u0131 i\u015fgal ederek B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi'nin ya\u015fama ge\u00e7mesi i\u00e7in bir ad\u0131m daha atar. Saddam'\u0131n "Kitle \u0130mha Silahlar\u0131'n\u0131n 50 dakika i\u00e7inde t\u00fcm Avrupa'y\u0131 etkisi alt\u0131na alaca\u011f\u0131n\u0131 ona en k\u0131sa zamanda kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yleyen stratejik ortak B\u00fcy\u00fck Britanya Ba\u015fbakan\u0131 Blair ile NATO m\u00fcttefiki \u0130talya ba\u015fbakan\u0131 Berlusconi gibi liderlerin deste\u011fiyle "Yeni Ha\u00e7l\u0131 Seferi" olarak alg\u0131lanan s\u00fcrecin desteklenmesi sa\u011flan\u0131r. Colin Powell, Birle\u015fmi\u015f Milletler'de uydudan \u00e7ekilmi\u015f foto\u011fraflar\u0131 g\u00f6stererek Saddam'\u0131n s\u00f6zde n\u00fckleer reakt\u00f6rlerinin yerlerini t\u00fcm d\u00fcnyaya duyurur. Bu arada bir k\u0131s\u0131m ABD ve D\u00fcnya medyas\u0131 haber tekniklerini kullanarak dezenformasyonla destek olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tABD, bar\u0131\u015f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in harekat\u0131n\u0131 "Irak'\u0131 \u00d6zg\u00fcrle\u015ftirme Harekat\u0131 " olarak adland\u0131r\u0131r Irak'\u0131 i\u015fgal eder ve oraya "\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve Demokrasi" g\u00f6t\u00fcr\u00fcr(!). Uluslararas\u0131 hukuku tek tarafl\u0131 olarak bozar. Bunun gerek\u00e7esi yeni benimsemi\u015f oldu\u011fu, "tehdidi geli\u015fmeden \u00f6nce yok etmek" ama\u00e7l\u0131 "\u00d6nleyici Vuru\u015f" konseptidir. Sava\u015fta kullan\u0131lan silahlar ABD'nin ekonomisine de canl\u0131l\u0131k getirir. Daha sonra sava\u015fa gerek\u00e7e say\u0131lan kitle imha silahlar\u0131n\u0131n bulunamad\u0131\u011f\u0131 ve sava\u015f\u0131n gerek\u00e7esinin bir yalan oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi kabul edilir. Ancak, bu s\u00fcre\u00e7te hukukun veya eti\u011fin de\u011fil \u00e7\u0131kar\u0131n \u00f6nemi bulunmaktad\u0131r. \u0130\u015fletilen s\u00fcrecin temelinde g\u00fc\u00e7 vard\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn hukuku egemen olmaktad\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Sonu\u00e7ta; ABD uluslararas\u0131 kurumlar dahil t\u00fcm d\u0131\u015f ve i\u00e7 g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 hedeflerini elde etmeye y\u00f6nlendirme ve istenen etkiyi elde etme yolunda kullanm\u0131\u015f ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015ftur. Bu etkiyi elde etme yolunda milli g\u00fcc\u00fcn t\u00fcm unsurlar\u0131ndan yararlanm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fal olarak milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fik olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu s\u00fcrecin belirli bir maliyeti<\/strong> vard\u0131r. <\/p>\n 2. Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2t\u0131n Tan\u0131m\u0131<\/strong> <\/p>\n Henry Kissinger<\/strong>, "Politika" adl\u0131 yap\u0131t\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda hi\u00e7bir politik olay\u0131n rastlant\u0131 olarak geli\u015fmedi\u011fini s\u00f6yler. Yukar\u0131da, bu ger\u00e7e\u011fin aynas\u0131 olacak \u015fekilde, ABD'nin Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni, K\u00fcreselle\u015fme stratejik s\u00f6ylemine ko\u015fut olarak geli\u015ftirdi\u011fi ve uygulamaya koydu\u011fu, "Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2ta" <\/strong>stratejik d\u00fczeyli bir \u00f6rnek verilmi\u015ftir. <\/p>\n Gelecekte icra edilecek olan m\u00fc\u015fterek harek\u00e2t\u0131n, karma\u015f\u0131k ve belirsiz harp ortam\u0131nda etki odakl\u0131 konsepte uygun olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Etki odakl\u0131 harek\u00e2t sisteminin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi bir \u00fclkenin t\u00fcm kaynaklar\u0131n\u0131n seferber olmas\u0131n\u0131 gerektirmesidir. Bu anlamda yeni sistem t\u00fcm ulusal g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 ilgilendirmektedir. <\/p>\n General Douglas Mc Arthur<\/strong>, "Gelece\u011fin sava\u015f\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte de\u011fil gelecekte kazan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131" s\u00f6ylemektedir. Mc Arthur<\/strong>, bu yakla\u015f\u0131mla gelece\u011fin tehdidinin klasik tehditten farkl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ve yeni bir bi\u00e7im alaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden kestirmektedir. Gelece\u011fin tehdidi, giderek artan bir y\u0131k\u0131m yetene\u011fi kazanan, az \u00e7abayla \u00e7ok etki yaratabilecek olan asimetrik<\/strong> yap\u0131l\u0131 tehdittir. Bu tehdide kar\u015f\u0131 bilinen y\u00f6ntemlerle kar\u015f\u0131 koymak yava\u015f, maliyetli ve y\u0131k\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. Gelece\u011fin tehdidi 11 Eyl\u00fcl'de kendini g\u00f6stermi\u015ftir. Uluslararas\u0131 ter\u00f6rizm, ana karas\u0131nda g\u00fcvende oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen s\u00fcper g\u00fcc\u00fc evinde vurabilmi\u015f ve asimetrik y\u00f6ntemlerle klasik sistemi fel\u00e7 etmi\u015ftir. 11 Eyl\u00fcl, ABD i\u00e7in t\u0131pk\u0131 Pearl Harbor<\/strong> benzeri katastrofik<\/strong> ve kataliz\u00f6r<\/strong> etki yaratm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n Amerika Birle\u015fik Devletleri M\u00fc\u015fterek Kuvvetler Komutanl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, bu olay sonras\u0131nda uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik ortam\u0131nda ulusal askeri stratejinin yeterlili\u011fini sorgulayarak ulusal g\u00fcc\u00fcn askeri ve di\u011fer unsurlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin trendleri ve olu\u015fturulan konseptleri incelemi\u015ftir. 1990-1991 K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131'ndaki g\u00f6zlemlere dayanarak baz\u0131 uzmanlar, "Amerika Birle\u015fik Devletleri'nin sava\u015f tarz\u0131n\u0131n yeniden yap\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi' sav\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131. Bu uzmanlar, Bosna ve Kosova'da meydana gelen \u00e7at\u0131\u015fmalarda, yeni etki odakl\u0131 harekat konseptini savunan, eski imha ya da y\u0131pratma yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n aksine, yeni harekat\u0131n gerektirdi\u011fi icra tarz\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131, hedeflerin fiziksel imhas\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k vermek yerine, istenen etkiyi yaratmaya odaklanmay\u0131 \u00f6neren uzmanlard\u0131r.<\/strong> <\/p>\n Etki Odakl\u0131 harek\u00e2t\u0131n temel ilkelerinin 2nci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131'nda "Amerikan Hava Kuvvetleri Taktik Okulu'nda" da g\u00f6revli hava sava\u015f\u0131 planlay\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan uygulat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.' "Amerikan Kara Hava Kuvvetleri"nde \u00e7al\u0131\u015fan uzmanlar taraf\u0131ndan da "end\u00fcstriyel a\u011f" olarak bilinen ve hava sava\u015f\u0131 ile ilgili olan bir teori geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu teori de, daha sonra EBO (Effect Based Operation) olarak a\u00e7\u0131klanan teorinin temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/strong> <\/p>\n 3. Etki Odakl\u0131 Sistemin \u0130\u015fleyi\u015fi<\/strong> <\/p>\n Etki odakl\u0131 harek\u00e2t konsepti yeni bir sava\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6ntemi olarak ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. ABD, hem ulusal, hem de NATO ve\/veya koalisyon harekat\u0131nda kullanmak \u00fczere bu konuda "Etki Odakl\u0131 Harekat ve Harekat A\u011f\u0131n\u0131n De\u011ferlendirilmesi" adl\u0131 iki yeni konsept geli\u015ftirmi\u015ftir. Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2t, amaca y\u00f6nelik olarak; siyasi, ekonomik ve askeri g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in sistem yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7inde bir dizi eylemin planlanmas\u0131, icras\u0131 ve de\u011ferlendirilmesini i\u00e7ermektedir. "Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2t<\/strong>" stratejik, operatif <\/strong>ve taktik d\u00fczeylerde, birbiriyle b\u00fct\u00fcnle\u015fik, ge\u00e7i\u015fli bir g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m harekat\u0131d\u0131r. Temel ama\u00e7; potansiyel hasm\u0131, dost g\u00fc\u00e7leri, tarafs\u0131z h\u00fck\u00fcmetleri ve k\u0131saca \u00fczerinde etki yarat\u0131lmas\u0131 istenen hedefleri istenen etki do\u011frultusunda etkilemektir. Etki Odakl\u0131 Planlama, stratejik hedeflerin "etkiler"e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine ve daha sonra uygun eylemlerin<\/strong> belirlenmesine yard\u0131mc\u0131 olan bir s\u00fcre\u00e7tir. Planlama s\u00fcreci, ilgi alan\u0131 olan b\u00f6lgeye ili\u015fkin stratejik d\u00fczeyde uzun d\u00f6nem ihtimalat planlamas\u0131n\u0131, ikinci a\u015fama olarak harek\u00e2t\u0131n icra edildi\u011fi operatif d\u00fczeyi i\u00e7ermek \u00fczere iki a\u015famadan olu\u015fur. <\/p>\n Etki odakl\u0131 s\u00fcre\u00e7 planlamas\u0131nda ilk hedef "Ne t\u00fcr etkiler yaratmal\u0131y\u0131m?" olmal\u0131d\u0131r. \u00d6ncelikle hedefler belirlenir. Daha sonra bu hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in yarat\u0131lmas\u0131 gereken etki ve ili\u015fki haritalar\u0131<\/strong> belirlenir. \u00d6rne\u011fin politik bir karar verilir. M\u00fczahir bir y\u00f6ntem olarak "Nihai Sonu\u00e7"<\/strong> koyulur ve bu politik niteliklidir. Daha sonra "Tersine M\u00fchendislik" <\/strong>ile s\u00fcre\u00e7 sondan ba\u015fa do\u011fru<\/strong> dizayn edilir. Etki odakl\u0131 s\u00fcre\u00e7lerle, askeri, siyasal ve bilimsel etki haritas\u0131n\u0131 ilgilendiren t\u00fcm s\u00fcre\u00e7ler i\u00e7inde etki nesnelerinin askeri deyimle etki oda\u011f\u0131nda olan fiziki hedeflerin \u00fczerinde gereken etkinin yarat\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Bu kapsamda \u00f6rne\u011fin; Birle\u015fmi\u015f Milletler, d\u00fcnya kamuoyu gibi etki hedefi nesneler belirlenir. \u0130stenen etkilerin hepsi askeri olmayabilir. D\u00fcnya Kamuoyunun y\u00f6nlendirilmesiyle hedeflenen politik etki yarat\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. <\/p>\n Etki alt\u0131na al\u0131nacak hedef, bir \u00fclke olabilir. Bu durumda sistem analizi y\u00f6ntemleriyle o \u00fclke mercek alt\u0131na al\u0131narak incelenir. (Politik, psikolojik, ekonomik ve sosyal) analizi yap\u0131larak \u00fclkenin olanak ve yetenekleri, odaklan\u0131lan \u00fclkenin eksiklikleri ve yumu\u015fak karn\u0131 olan noktalar belirlenir. Sistem analizi yap\u0131lan \u00fclkelerin analizinden olu\u015fturulan bu sistemlerden analiz ile "Sistemlerin Sistemi Kestirimi"<\/strong> belirlenir. Sistem analizleriyle belirlenen noktalar, tatbik edilecek kuvvetin momentum merkezleri di\u011fer bir deyi\u015fle harekat\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kla uygulanaca\u011f\u0131 noktalard\u0131r. Hedef al\u0131nan \u00fclkenin milli g\u00fcc\u00fcn\u00fcn tahmini bir sistemlerin sistemi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Harekat\u0131n sivil veya asker kimin \u015fevkinde gidece\u011fi uygulanacak harekat\u0131n niteli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n| \n \t\t\tBar\u0131\u015ftan harp sonuna kadar s\u00fcren bu s\u00fcre\u00e7 etki odakl\u0131 planlama, etki odakl\u0131 icra ve etki odakl\u0131 de\u011ferlendirme olarak \u00fc\u00e7 a\u015famada ele al\u0131nabilmektedir. Etki odakl\u0131 harek\u00e2tta her a\u015famada "de\u011ferlendirme" ve "planlama" yap\u0131lmaktad\u0131r. Sivillerle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmak amac\u0131yla olu\u015fturulan "Sivil Gurup" askeri harek\u00e2t\u0131, di\u011fer milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 ile birlikte y\u00fcr\u00fctmek amac\u0131yla olu\u015fturulmaktad\u0131r. Bu gurubun amac\u0131 askeri yap\u0131yla aray\u00fcz olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Sivil \u0130\u015fler Gurubu, milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131yla aradaki e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tEtki odakl\u0131 sistemde komuta, "M\u00fc\u015fterek Harp Komutanl\u0131\u011f\u0131" taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. D\u00fc\u015fman hakk\u0131nda edinilen bilgi, komutana, d\u00fc\u015fman\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye ikna etmeyi ya da de\u011fi\u015ftirmek zorunda b\u0131rakmay\u0131 ba\u015farmak i\u00e7in gereksinim duydu\u011fu etkileri belirleme olana\u011f\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tEtki Odakl\u0131 s\u00fcre\u00e7te askeri g\u00f6rev yapacak kararg\u00e2h, stratejik karargah olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Stratejik kararg\u00e2h ba\u011fl\u0131s\u0131 olarak Deniz Hava ve Kara unsur komutanl\u0131klar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Komuta i\u015flevi ger\u00e7ekle\u015ftirilirken, komuta makam\u0131 m\u00fc\u015fterek kararg\u00e2htan karargah ba\u011fl\u0131s\u0131 en uca kadar ula\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6ylece, s\u00fcre\u00e7leri i\u015fletecek ve s\u00fcre\u00e7lerde g\u00f6rev alacak yap\u0131da dinamik entegrasyon sa\u011flanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Dinamik entegrasyonu sa\u011flamak amac\u0131yla "A\u011f Destekli Yetenek"e gereksinim duyulmaktad\u0131r. NATO'da y\u00fcr\u00fct\u00fclen d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm (transformation) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 "Karar Alma S\u00fcrecinin Transformasyonu" olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu maksatla gelecekte "A\u011f Merkezli Sava\u015f" icra edebilecek bir silahl\u0131 kuvvetlerin karar alma s\u00fcrecini \u00e7ok daha etkin hale getirebilmek i\u00e7in "Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2t ve Planlama" konseptleri geli\u015ftirilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. A\u011f Merkezli Sava\u015f, harekata i\u015ftirak eden t\u00fcm unsurlar\u0131n ortak bir \u015febeke \u00fczerinden hem dost hem de d\u00fc\u015fman durumu hakk\u0131nda ger\u00e7ek zamanl\u0131 bilgi sahibi olmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu t\u00fcr bir harek\u00e2t, bu ortam\u0131 sa\u011flayacak sistemlerin yan\u0131 s\u0131ra karar s\u00fcre\u00e7lerinin muharebe sahas\u0131n\u0131n dinamik ortam\u0131na uyumunu da gerektirmektedir. <\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tEtki odakl\u0131 harek\u00e2tta, bir s\u00fcrekli de\u011ferlendirme \u00e7evrimi i\u00e7inde, istenen sonu\u00e7lar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 etki \u00f6l\u00e7\u00fclmekte ve k\u0131ymetlendirilmektedir. S\u00f6z konusu \u00e7ember s\u00fcreci b\u00fct\u00fcn\u00fcyle tan\u0131mlamaktad\u0131r. D\u00fc\u015fman, ortam ve kendi durumu hakk\u0131nda kapsaml\u0131 bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftirme, strateji-g\u00f6rev ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 vurgulayan etki plan\u0131 kapsam\u0131nda hareket tarz\u0131n\u0131n ayarlanmas\u0131, olanak ve yetenekler dikkate al\u0131narak plan\u0131n uygulanmas\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n etkisinin de\u011ferlendirilmesi bu d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn a\u015famalar\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n 4. Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2t Kapsam\u0131nda Milli G\u00fc\u00e7 Unsurlar\u0131n\u0131n Etkin Kullan\u0131m\u0131<\/strong> <\/p>\n a. Etki Odakl\u0131 Milli G\u00fc\u00e7 Modelinin Kurulmas\u0131<\/strong> <\/p>\n Etki odakl\u0131 harekat kapsam\u0131nda, milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131yla harekatta istenen etkiyi sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6ncelikle gereken etkiyi yaratmakta kullan\u0131lacak g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 incelemek gereklidir. Bu kapsamda; Milli strateji ve politikalar\u0131 \u00fcretmekte kullanmak, rakibin uygulad\u0131\u011f\u0131 etki d\u00fczene\u011fini \u00e7\u00f6zmek, etki odakl\u0131 harek\u00e2tta \u00f6nceden saptanan belirli bir hedefe g\u00f6re uygulanacak etki giri\u015fimini tasarlamak i\u00e7in \u00f6ncelikle bir milli g\u00fc\u00e7 modeli<\/strong> kurulmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n Bug\u00fcne kadar milli g\u00fcc\u00fc tan\u0131mlamak ve form\u00fcle etmek isteyen \u00e7ok \u00e7e\u015fitli yakla\u015f\u0131mlar olmu\u015ftur. Kadim k\u00fclt\u00fcrlerin g\u00fc\u00e7 ve de\u011fer aras\u0131nda bir t\u00fcr uyum kurma \u00e7abas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Makyavel<\/strong> ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 kabul edilen modern anlay\u0131\u015f, reel politi\u011fi de\u011fer boyutundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele alan bir yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Oysa idealist ekole<\/strong> g\u00f6re de\u011fer unsuru \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 unsurudur. <\/p>\n Realist yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re, devletin milli g\u00fcc\u00fc; milli menfaatleri sa\u011flamak ve milli hedefleri elde etmek i\u00e7in kullan\u0131labilecek insan g\u00fcc\u00fc, co\u011frafi, ekonomik, askeri, politik ve idari, psiko-sosyal ve teknolojik g\u00fc\u00e7lerinden olu\u015fan maddi ve manevi unsurlar\u0131n\u0131n toplam\u0131d\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n matematiksel olarak modellenmesi s\u00f6z konusu olursa MG milli g\u00fcc\u00fc simgelemek \u00fczere a\u015fa\u011f\u0131daki i\u015flevsellik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir: <\/p>\n MG=f (AG; \u0130G; CG; EG; PG; \u0130dG; PSG; TG)<\/strong> <\/p>\n Burada; AG; Askeri G\u00fcc\u00fc, \u0130G; insan G\u00fcc\u00fc, EG; Ekonomik G\u00fcc\u00fc, PG; Politik G\u00fcc\u00fc, \u0130dG; idari G\u00fcc\u00fc, PSG; Psikososyal G\u00fcc\u00fc, TG; Teknolojik G\u00fcc\u00fc simgelemektedir. <\/p>\n Bu makalede konunun belirgin duruma getirilmesi i\u00e7in basit bir idealist modelden yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. *Milli g\u00fcc\u00fcn, do\u011frusal olmayan bir fonksiyon olarak "Etki \u0130\u015flevli Milli G\u00fc\u00e7 Modelinin esas\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131 hedef al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n MG=f (PV, SV) <\/p>\n Burada: PV, potansiyel verileri, SV, sabit verileri g\u00f6stermektedir. G\u00fcc\u00fcn sabit verileri (SV) ve de\u011fi\u015fken yani zamanla art\u0131p azalabilen potansiyel verileri (PV) oldu\u011funu g\u00f6rebiliriz. Burada tan\u0131mlanan ve Denklem 3'te sabit veriler, tarih (t), co\u011frafya (c), n\u00fcfus (n) ve k\u00fclt\u00fcr (k) olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. Sabit unsurlar, asl\u0131nda uzun vadede de\u011fi\u015fim g\u00f6sterdi\u011fi varsay\u0131lan, yani zamanl\u0131 t\u00fcrevi az de\u011fi\u015fim g\u00f6steren etmenlerdir. <\/p>\n Potansiyel veriler olan; ekonomik kapasite ek, teknolojik kapasite tk, ve askeri kapasite ak, k\u0131sa, orta ve uzun vadede etkili olabilecek etkenler olarak modellenebilir. Bu etmenlerin asl\u0131nda etki i\u015flevli milli g\u00fc\u00e7 modelinde ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fi\u015fken olmad\u0131klar\u0131 bilinmektedir. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu t\u00fcm de\u011fi\u015fkenler bilgi ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Bu nedenle orijinal modelden farkl\u0131 olarak B simgesi de bilgi g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanma etkinli\u011fi \u00e7arpan\u0131<\/strong> olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, kurulan modelde belirli bir kesit zamanda (pt) milli g\u00fcc\u00fc hesaplarken her bir unsur i\u00e7in \u00f6ncelikle е<\/strong> etki say\u0131s\u0131 saptanacakt\u0131r. <\/p>\n Milli g\u00fcc\u00fcn parametrelerini saymak g\u00f6rece daha kolayd\u0131r. Ne var ki bir denklem olarak kurmak \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011fi\u015fkenler, birbiri aras\u0131nda ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k durumuna ba\u011fl\u0131 olarak do\u011frusal olmayan bir model ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Kimi zaman a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bir unsur di\u011ferine bask\u0131n olabilmektedir. Ancak SV veya PV verileri aras\u0131nda nas\u0131l bir ili\u015fki olursa olsun ortaya \u00e7\u0131kan g\u00f6rece nicel ve somut g\u00fcc\u00fc a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131ran \u00fc\u00e7 \u00f6nemli sabit de\u011ferli \u00e7arpan bulunmaktad\u0131r. <\/p>\n Bunlar; "Stratejik Zihniyet (SZ)", "Stratejik Plan (SP)", Siyasal irade (S\u0130) \u015feklinde ifade edilmektedir. Modelimizde SZ, SP, S\u0130 aras\u0131ndaki etkile\u015fim ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisi \u015fimdilik g\u00f6z ard\u0131 edilebilmekte ve t\u0131pk\u0131 SV ve PV ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. <\/p>\n \n\n\n| \n \t\t\tb. Askeri G\u00fc\u00e7 Unsurunun Di\u011fer Milli G\u00fc\u00e7 Unsurlar\u0131 \u0130le Etkin Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Sa\u011flanmas\u0131<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tA\u011f destekli yap\u0131n\u0131n etkilenmesi durumunda, de\u011fi\u015fken milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 ak, ek, tk sonu\u00e7ta milli g\u00fc\u00e7 etkilendi\u011finden sivil\/asker g\u00fc\u00e7 birimlerinin dolay\u0131s\u0131yla ulusal bilgi ve enformasyon sisteminin korunmas\u0131n\u0131n etkin kullan\u0131m i\u00e7in ya\u015famsal \u00f6nem arz etti\u011fi m\u00fctalaa edilmektedir. Ayr\u0131ca, etki yapmak \u00fczere sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7en unsurun g\u00fc\u00e7 dengesine kar\u015f\u0131l\u0131k, yine milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 yeteneklerinden yararlanarak asimetrik yan\u0131tlar aranabilir. G\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00fc\u015fman\u0131 e\u015fit ko\u015fullara \u00e7ekmenin \u00f6nemli bir ilkesi milli \u00e7\u0131karlar do\u011frultusunda asimetrik unsurlar\u0131 kullanmakt\u0131r. Bunu sa\u011flayabilmek i\u00e7in gerekli maddi ve manevi altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bar\u0131\u015f zaman\u0131nda tamamlanmas\u0131 gerekmektedir. Bu nedenle gelece\u011fin tehdidine yan\u0131t vermek ve bekay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in askeri g\u00fcc\u00fcn di\u011fer milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemesi gerekmektedir. Bu ger\u00e7ek modelimizde de ortaya konmaktad\u0131r. Jeostratejik olarak g\u00fcncel g\u00fcvenlik ortam\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en duyarl\u0131 b\u00f6lgesinde bulunan \u00fclkemizin dinamik tutum ve politikalar\u0131 olan proaktif bir devlet olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tMilli g\u00fcc\u00fc azami d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak herbir \u00fclkenin ba\u015fl\u0131ca hedefidir. Bu nedenle \u00f6ncelikle her bir milli g\u00fc\u00e7 unsurunun model denklem \u00fczerindeki etkisini en\u00e7oklamay\u0131 (maksimize etmeyi) d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bu durumda, g\u00fc\u00e7 denkleminin yap\u0131s\u0131 \u00fczerinde en \u00e7arp\u0131c\u0131 sonucun SZ, SP, S\u0130 etmenleri ile ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu etmenlerin her birinin tek ba\u015f\u0131na veya birlikte b\u00fct\u00fcnlenmi\u015f g\u00fc\u00e7 \u00fczerinde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olacakt\u0131r. Bir de\u011ferleme yap\u0131lacak olursa stratejik zihniyet ve\/veya stratejik planlama ve\/veya siyasal iradedeki en k\u00fc\u00e7\u00fck bir gerileme ve zay\u0131flaman\u0131n di\u011fer g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnsel olarak entegrasyonu ile sa\u011flayaca\u011f\u0131 pozitif etki ne olursa olsun b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla ve \u00e7arp\u0131msal olarak milli g\u00fcc\u00fc zay\u0131flataca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u00fclke i\u00e7in sivil ve askeri iradenin e\u015fg\u00fcd\u00fcm i\u00e7inde davranmas\u0131, belirgin bir stratejik zihniyetin benimsenmesi, bunlar\u0131n stratejik politikalar\u0131 mitli g\u00fc\u00e7 bile\u015fke vekt\u00f6r de\u011ferini bile\u015fenleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla azami d\u00fczeye \u00e7\u0131karman\u0131n ilk ko\u015fuludur.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Denklemden \u00e7\u0131kar\u0131labilecek bir ba\u015fka \u00f6nemli yorumda siyasal irade eksikli\u011fi, stratejik zihniyet ve plan yoksunlu\u011funun yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n bir \u00fclkenin g\u00fc\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kertecek projeksiyonlar yaratabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131d\u0131r. Bu nedenle askeri g\u00fc\u00e7 veya herhangi bir g\u00fc\u00e7 unsurundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00f6ncelikle b\u00fcy\u00fck \u00e7arpan soyut altyap\u0131l\u0131 zihniyet, irade<\/strong> ve uzant\u0131s\u0131nda planlama<\/strong> parametrelerinin bir \u00fclkenin \u00f6nde gelen me\u015fguliyeti olmas\u0131n\u0131n ya\u015famsal \u00f6nemde oldu\u011fu de\u011ferlendirilmektedir. <\/p>\n Milli g\u00fc\u00e7 modeli, PV de\u011fi\u015fmeyen unsurlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelendi\u011finde mili g\u00fc\u00e7ten bir harek\u00e2tta en b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde nas\u0131l yararlanabilece\u011fi tasarlanabilir. Bu unsurlardan uygulanacak bir harek\u00e2tta ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlanaca\u011f\u0131 bellidir. Bir de\u011fi\u015fken olarak ele al\u0131n\u0131rsa, de\u011fi\u015fken olacak ilgili milli unsur toplam etki i\u00e7inde a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131r\u0131l\u0131r ve istenen sonuca y\u00f6nelik olarak de\u011ferliklendirilir. \u00d6te yandan toplamsal nitelikli (additive) ele al\u0131nan sabit veriler \u00fczerinde de\u011fi\u015fme, bu \u00fclke \u00fczerine odaklanan \u00e7ok \u00f6zel ve k\u0131r\u0131lma yaratacak \u00f6l\u00e7\u00fcde etki edecek s\u00fcre\u00e7ler ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde \u00e7ok h\u0131zl\u0131 olmayacakt\u0131r. Bu etmenler; tarih, co\u011frafya, n\u00fcfus ve k\u00fclt\u00fcr sabit etmenlerinden gelen g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, sava\u015flar, devrimler h\u0131zla de\u011fi\u015fim ve k\u0131r\u0131lma yaratabilecek etkiler yaratabilir.<\/strong> <\/p>\n Potansiyel verilerin de bu sabit verilerle \u015fimdilik toplamsal olarak etkile\u015fim yaratt\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lmaktad\u0131r. Bu potansiyel veriler; bilindi\u011fi \u00fczere bilgi tabanl\u0131; ekonomik kapasite, teknolojik kapasite ve askeri kapasite olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n sabit verilere g\u00f6re daha h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fti\u011fi varsay\u0131labilmektedir. Potansiyel verilerdeki de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131n\u0131 ise o \u00fclke taraf\u0131ndan uygulanan politikalar, yat\u0131r\u0131mlar, uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131lar gibi d\u0131\u015f etkenler etkilemektedir.<\/strong> <\/p>\n Buraya kadar basit\u00e7e ele al\u0131nan modelimize g\u00f6re milli g\u00fcc\u00fcn ulusal devletin iradesi d\u0131\u015f\u0131nda d\u0131\u015far\u0131dan etkilerle zay\u0131flatabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durum modelde \u015fu \u015fekilde etki bulmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin; "K\u00fcreselle\u015fme ve Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni"nde kurulan ili\u015fki a\u011f\u0131nda ulusal h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan zaman\u0131nda \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7elerle onay verilen ekonomik ve siyasal s\u00fcre\u00e7lerin g\u00fc\u00e7 etmenleri \u00fczerinde ola\u011fan\u00fcst\u00fc etki yaratabilece\u011fini, s\u00fcre\u00e7leri h\u0131zla dejenere ederek zay\u0131flatabilece\u011fini, bu durumun da k\u0131r\u0131lma yaratabilece\u011fi son g\u00fcnlerde olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya koyan \u00f6nemli bir ger\u00e7ektir. \u00d6rne\u011fin; 1980'lerde sadece 2,5 milyar dolar, 2000'li y\u0131llarda ise bunun takriben 150 kat\u0131 borcu olan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti \u00fczerindeki IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131 politikalar\u0131, ilerleyen zamanda ekonomiyi h\u0131zla geriletmi\u015f, halk\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f ayn\u0131 zamanda altyap\u0131y\u0131 tahrip etmi\u015ftir. Bunun ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 etkilerin nicel de\u011ferini, yans\u0131malar\u0131n\u0131 ve di\u011fer g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 \u00fczerindeki etkilerini kestirmek asl\u0131nda olanakl\u0131d\u0131r. Etkinin ve zarar\u0131n \u015fiddeti ise k\u0131r\u0131lmalara yol a\u00e7abilecek niteliktedir. Ortaya \u00e7\u0131kan etki sorununa, modele g\u00f6re \u00e7\u00f6z\u00fcm arand\u0131\u011f\u0131 takdirde; o zaman T\u00fcrkiye Cumhuriyeti'nin k\u0131sa vadedeki ekonomik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn, finansal ve ekonomik a\u00e7\u0131dan k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131racak \u00e7\u00f6z\u00fcmlere<\/strong> y\u00f6nelmek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Bor\u00e7lu olman\u0131n kar\u015f\u0131 tarafa verece\u011fi manip\u00fclasyon kozlar\u0131n\u0131 ekonomik \u00f6nlemlerle kar\u015f\u0131larken bu \u00e7\u00f6z\u00fcme yani kar\u015f\u0131 etkiye katk\u0131da bulunarak yeniden milli g\u00fc\u00e7 denkleminde art\u0131 de\u011ferlere \u00e7\u0131kmak olanakl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin; \u00f6ncelikle psiko sosyal direnci artt\u0131rmak, S\u0130, SZ ve SP'nin \u00e7arp\u0131msal (multiplicative)<\/strong> etkilerini artt\u0131rarak ulusal ve uluslararas\u0131 duru\u015f g\u00f6sterilebilir. Bu bir kar\u015f\u0131 etki odakl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm<\/strong> s\u00fcrecini i\u015fletmek demek olacakt\u0131r. Ancak bu ortak etki t\u00fcm milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n birbirini desteklemesi ile ger\u00e7ekle\u015febilir. \u015eimdilik a\u00e7\u0131klamay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek \u00fczere basit\u00e7e ele al\u0131nan modelimizi test edecek etkilere say\u0131s\u0131z \u00f6rnek verilebilir. Bu \u00f6rnekler; \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde a\u00e7\u0131klanan "Etki Odakl\u0131 Harekat"\u0131n felsefesi do\u011frultusunda ortaya \u00e7\u0131kan ve dinamik etkiler yaratan<\/strong> \u00f6rneklerdir. <\/p>\n Makalemizin konusu do\u011frultusunda milli g\u00fc\u00e7 modelini aktif taraf olarak<\/strong> kullanmak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Buraya kadar etki odakl\u0131 harekat kapsam\u0131nda milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 ve etki odakl\u0131 harekat ili\u015fkisi pasif <\/strong>y\u00f6nde irdelenmi\u015ftir. Modelden aktif olarak yararlanmak i\u00e7in \u00f6nce bizim yaratmak istedi\u011fimiz etki ve etkiler tan\u0131mlanmal\u0131d\u0131r. Bu etkilerin nicel ve nitel y\u00f6n\u00fcn\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fclebildi\u011fi varsay\u0131m\u0131n\u0131n devam\u0131 olarak her bir milli g\u00fc\u00e7 unsurunun yani modeli olu\u015fturan etmenlerin askeri g\u00fcc\u00fcn yan\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131k olarak nerede yer almas\u0131 gerekti\u011fi irdelenir. Askeri g\u00fc\u00e7 etkisi ile di\u011fer milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n ili\u015fkisine di\u011fer bir \u00f6rnek verelim. <\/p>\n PKK ter\u00f6ristlerini yak\u0131n zamana de\u011fin destekleyen Suriye'ye kar\u015f\u0131 askeri \u00f6nderlik taraf\u0131ndan "yasal tehdit" ortaya konmu\u015f ter\u00f6rizme verilen deste\u011fin sava\u015f nedeni olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Askeri g\u00fc\u00e7 unsurunun liderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcrece o d\u00f6nemin T\u00fcrkiye Cumhuriyeti h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan destek verilmi\u015fti. \u0130\u015fadamlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ekonomik ili\u015fkilerin de dondurulaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar sonucunda \u00fczerindeki etki nedeniyle "bask\u0131" alt\u0131nda kalan Suriye ter\u00f6rist ba\u015f\u0131 Abdullah \u00d6calan'\u0131 topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131karmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, buraya kadar milli g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc olumlu etkileyen k\u0131sa s\u00fcreli geli\u015fme bir s\u00fcre sonra ters s\u00fcrece girmi\u015ftir. Ter\u00f6rist ba\u015f\u0131 Abdullah \u00d6calan CIA taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye'ye teslim edilmi\u015ftir. K\u0131sa bir s\u00fcre T\u00fcrkiye'deki her g\u00fczel geli\u015fmeye olumsuz tepki veren Yunanistan'\u0131 kaynatan bir ortam ya\u015fanm\u0131\u015f, i\u00e7erdeki etki odakl\u0131 medya ter\u00f6rist ba\u015f\u0131n\u0131 teslim alma olay\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 olarak sunmu\u015ftur. Ne var ki T\u00fcrkiye Cumhuriyeti milli g\u00fcc\u00fcn ba\u015fta gelen SZ, S\u0130, SP g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle tuza\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u0131\u015far\u0131dan gelen etkiler yoluyla \u00d6calan yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 halde yaln\u0131zca cezaevine konmu\u015f, birilerinin ifadesiyle d\u00fcnyada en rahat edece\u011fi yere yerle\u015fmi\u015ftir. Bu a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 durumu, Avrupa Birli\u011fi ve ABD h\u0131zla kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Yeniden yarg\u0131lanma istemleri, m\u00fcttefik ve dost bir \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6re destek verilmesi, Avrupa \u0130nsan Haklan S\u00f6zle\u015fmesi'ne iyi niyetle onay veren T\u00fcrkiye Cumhuriyetine kar\u015f\u0131 insan haklar\u0131 s\u00fcrecinin manip\u00fclasyonu gibi \u00e7al\u0131\u015fmalarla T\u00fcrkiye etki alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, \u015fehit ailelerinin beklentisi ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f, sonu\u00e7ta son derece \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 g\u00f6stergesi olan prestij ve itibar zedelenmi\u015ftir. Suriye'yi k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak elde edilen itibarla ba\u015flayan etki odakl\u0131 harek\u00e2t\u0131m\u0131z, ulusal yap\u0131m\u0131z\u0131n k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle beklenen getiri yerine bug\u00fcne de\u011fin s\u00fcregelen olumsuz etkiler yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ter\u00f6rist ba\u015f\u0131 \u00d6calan'\u0131n teslimi, olumsuz irade ta\u015f\u0131yan d\u0131\u015f etki unsurlar\u0131 i\u00e7in "Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2t'\u0131n \u00f6nemli kazan\u0131m\u0131 olmu\u015ftur. <\/p>\n Suriye'ye kar\u015f\u0131 askeri etki ile \u00f6nce olumlu milli g\u00fc\u00e7 katk\u0131s\u0131 ancak sonu\u00e7ta ters d\u00f6nen ve eksi etki de\u011ferlik yaratan bu etkiyi ortadan kald\u0131rman\u0131n yollar\u0131 aranmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcm olarak bu etkinin di\u011fer milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 ile telafi edilmesi gerekmektedir. Askeri g\u00fc\u00e7, di\u011fer g\u00fc\u00e7lerin b\u00fct\u00fcnleyicisi olarak etki odakl\u0131 harekatta milli g\u00fcce katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131'nda askeri g\u00fcc\u00fcn sava\u015f alan\u0131nda kazand\u0131\u011f\u0131 zaferin, ulusal g\u00fcc\u00fcn t\u00fcm unsurlar\u0131n\u0131n sinerjik at\u0131l\u0131m\u0131yla ta\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen B\u00fcy\u00fck Atat\u00fcrk<\/strong>'\u00fcn \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc g\u00fczel bir \u00f6rnektir. <\/p>\n Atat\u00fcrk<\/strong>'\u00fcn dahiyane liderli\u011finin \u00fclkesinin milli g\u00fcc\u00fcne izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olan "stratejik zihniyet ve "siyasal irade"nin etki say\u0131s\u0131ndaki y\u00fcksek de\u011ferlik milli g\u00fcce h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 ve \u00e7arpan etkisi yaratm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u00fclkelerin g\u00fcc\u00fcne g\u00fc\u00e7 katan \u00f6ncelikle y\u00f6netimsel irade ve zihniyetler olmaktad\u0131r. <\/p>\n 5. Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2t Kapsam\u0131nda Kullan\u0131lacak G\u00fc\u00e7 Unsurlar\u0131 Aras\u0131nda Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u0130li\u015fkilerin Geli\u015ftirilmesi<\/strong> <\/p>\n Kurdu\u011fumuz milli g\u00fc\u00e7 modelinin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131labilir. Bu modelin k\u0131r\u0131lgan hatlar\u0131 d\u0131\u015f etki odaklar\u0131n\u0131n y\u00fcklenece\u011fi noktalard\u0131r. Modelin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6zden ge\u00e7irerek \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131yla \u00f6nce konu<\/strong> olan \u00fclkenin "k\u0131r\u0131lganl\u0131k d\u00fczeyi"<\/strong> belirlenebilir. <\/p>\n \u00d6rne\u011fin; k\u00fclt\u00fcrel, ve mezhepsel ayr\u0131mlar ve etnik yan\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti'nin k\u0131r\u0131lgan hatlar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir. O zaman buralara etki eden s\u00fcre\u00e7leri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak ve bu olu\u015fumlar\u0131 n\u00f6tralize etmek amac\u0131yla kar\u015f\u0131 s\u00fcre\u00e7lerin i\u015fletilmesi sa\u011flanabilir. Gerekti\u011fi takdirde te\u015fkilat ve s\u00fcre\u00e7lerde iyile\u015ftirme ama\u00e7l\u0131\u00a0 "de\u011fi\u015fim modeli" kurulabilir.<\/strong> <\/p>\n Milli g\u00fcc\u00fc azami d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7er\u00e7evesinde, askeri g\u00fc\u00e7 ile e\u015fg\u00fcd\u00fcm i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan mekanizmay\u0131 yaratmak i\u00e7in ortak hedef birli\u011fi yaratmak gerekmektedir. Di\u011fer ulusal g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n askeri yap\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fik ve dinamizm i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in, kapasite yaratarak alg\u0131lama b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve hedef birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in sinerjiyi yaratacak ba\u015fl\u0131ca \u00f6nlem, ayr\u0131l\u0131klar\u0131n giderilmesiyle ya\u015fam bulabilecektir. <\/p>\n <\/p>\n \n\n\n| \n \t\t\tDe\u011fer sisteminin milli g\u00fcce katk\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 bir devlet gelene\u011fine sahip olan bir \u00fclke olarak bu stratejik getiriden yararlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Zor zamanlarda T\u00fcrk Milleti h\u0131zla bir araya gelebilmektedir. Her \u015feyini yitirdi\u011fi san\u0131lan bir ulusun aya\u011fa kalkmas\u0131 bu psikososyal g\u00fc\u00e7 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu g\u00fc\u00e7, eldeki di\u011fer ulusal g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131, bir ortamda Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131'nda zafer getiren milli g\u00fc\u00e7 unsurudur.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\t\u0130stenen etkiyi yaratma s\u00fcrecinde milli g\u00fc\u00e7le ilgili olarak istenen etki de\u011ferli\u011fi belirlenerek t\u00fcmle\u015fiklik sa\u011flanabilir, matematiksel deyi\u015fle entegral al\u0131nabilir ve bir toplam ifade bulunabilir. Her bir unsurun bir de\u011fi\u015fken olarak bu etkinin yarat\u0131lmas\u0131na ne \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131 \u00f6nceden belli edilir. Bu ayn\u0131 zamanda gerekli ekonomiklik sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde de bir \u00f6l\u00e7\u00fctt\u00fcr. \u00d6te yandan taktik d\u00fczeyde ayn\u0131 etkiyi farkl\u0131 ihtimalat planlar\u0131yla elde etmek olanakl\u0131d\u0131r. B\u00f6yle durumlarda \u00e7\u00f6z\u00fcm se\u00e7iminin \u00f6l\u00e7\u00fctleri ele al\u0131n\u0131r. Hangi \u00f6l\u00e7\u00fct daha uygun k\u0131s\u0131tlamaysa o se\u00e7ilir. Bu k\u0131s\u0131tlardan birisi eldeki kaynaklard\u0131r. Mili g\u00fcc\u00fcn her zaman azami bir de\u011fer ifade etmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu ama\u00e7la milli g\u00fcc\u00fc azami de\u011ferli\u011fe \u00e7\u0131karma i\u015flemlerine gidilmelidir. Ancak gerek askeri gerekse de di\u011fer g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131yla yarat\u0131lmas\u0131 istenen etki i\u00e7in sonsuz kaynak ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131ndan g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131ndan veya tamam\u0131 olmasa bile belli d\u00fczeyde etkisinden yararlanacak \u015fekilde kaynak ve ara\u00e7 d\u00fczenlemesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Unutulmamas\u0131 gereken bu t\u00fcr s\u00fcre\u00e7lerin milli g\u00fc\u00e7ten eksilten ve kaynak t\u00fcketen s\u00fcre\u00e7ler oldu\u011fudur.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tMilli g\u00fc\u00e7 herkesin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131, olumlu veya olumsuz katk\u0131da bulundu\u011fu bir a\u011fda do\u011fmaktad\u0131r.<\/em><\/strong> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 birbirlerine ba\u011flamak i\u00e7in yararlan\u0131lan a\u011flar da bunun somut bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Etki odakl\u0131 harekat\u0131n taban\u0131 olan "sava\u015f uzay\u0131" art\u0131k dost d\u00fc\u015fman tarafs\u0131z herkesi ve her kayna\u011f\u0131 ele almaktad\u0131r. "Kar\u015f\u0131 Etki Odakl\u0131 Harekat" veya Etki Odakl\u0131 Harekat'\u0131n bundan b\u00f6yle bu sava\u015f uzay\u0131nda her bir g\u00fc\u00e7 unsurundan ve bunlar\u0131n yarataca\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7 izd\u00fc\u015f\u00fcmlerinden yararlanmas\u0131 beklenmelidir. \u00d6zellikle\u00a0 "Bilgi Harbi" ortam\u0131nda yarat\u0131lacak etkilerin bu izd\u00fc\u015f\u00fcmlerin i\u00e7inde "Etki Odakl\u0131 Harek\u00e2t'\u0131n s\u00fcrpriz y\u00f6n\u00fcn\u00fc yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n <\/p>\n 6. Sonu\u00e7<\/strong> <\/p>\n So\u011fuk Sava\u015f paradigmas\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u00e7\u00f6z\u00fcmler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131na \u00e7are olamamaktad\u0131r. Yeni sava\u015f y\u00f6ntemlerinin giderek artan ve y\u0131k\u0131c\u0131 olabilen dinamik etkilerini eski yap\u0131y\u0131 muhafaza ederek kar\u015f\u0131lamak ve beka sa\u011flamak art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n yeni sava\u015f sistemi olan etki odakl\u0131 harekat \u00e7er\u00e7evesinde etkin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in e\u015fg\u00fcd\u00fcm i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ve hedef birli\u011fi sa\u011flaman\u0131n ilk ko\u015ful oldu\u011fu de\u011ferlendirilmektedir. <\/p>\n Bu \u00e7al\u0131\u015fmada \u00f6ncelikle bir etki i\u015flevli<\/strong> milli g\u00fc\u00e7 modeli<\/strong> olu\u015fturularak yeni bir model<\/strong> ortaya konmu\u015f ve gelecek \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in bir altyap\u0131 yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu model, etki enjekteli sim\u00fclasyonlara<\/strong> a\u00e7\u0131k bir model olup sim\u00fclasyonla muhtelif milli g\u00fc\u00e7 yap\u0131lar\u0131n\u0131n etki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. <\/p>\n Kurulan modelde \u00fclkemiz \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen d\u0131\u015f destekli etki odakl\u0131 harek\u00e2ta kar\u015f\u0131 dura\u011fan politikalar<\/strong> uygulamak yerine proaktif strateji uygulanarak<\/strong> bu \u015fekilde de i\u00e7ten<\/strong> veya d\u0131\u015ftan s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131<\/strong> g\u00fc\u00e7lerin etkilerini azalt\u0131c\u0131 s\u00fcre\u00e7leri yaratmak \u00f6nerilmektedir. Bu maksatla her durumda, askeri g\u00fc\u00e7le birlikte, "siyasal irade" ve "stratejik zihniyet" parametresinin \u00e7arp\u0131msal g\u00fcc\u00fcnden yararlanmak gerekmektedir. <\/p>\n Bilginin, \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 \u00e7arpan\u0131 oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak bilgi altyap\u0131s\u0131, a\u011f yap\u0131s\u0131 ve bilgi s\u00fcre\u00e7lerinin kurulmas\u0131 ve korunmas\u0131 ya\u015famsal \u00f6nemde g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu nedenle, karar s\u00fcre\u00e7lerinde \u00fcst\u00fcnl\u00fck getiren bilgi tabanl\u0131 g\u00fc\u00e7ten yararlanmal\u0131 ve bu kapsamda milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u00e7in yeni paradigmaya uygun \u00e7\u00f6z\u00fcmler aranmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n M\u00fcteakip d\u00f6nemde, s\u00fcrekli sava\u015f<\/strong> niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan etki odakl\u0131 giri\u015fimlerin<\/strong> s\u00fcrece\u011fi, milli g\u00fc\u00e7 yap\u0131m\u0131z\u0131n buna kar\u015f\u0131 koyacak dayan\u0131kl\u0131l\u0131kta olmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ektir. T\u00fcrkiye'nin i\u00e7 ve d\u0131\u015f istikrar\u0131 ile g\u00fcvenli\u011fini etkileyen, simetrik, asimetrik risk ve tehditlerin bertaraf edilmesi i\u00e7in gereken \u00e7al\u0131\u015fmalarla milli g\u00fcc\u00fc olu\u015fturan kurumlar\u0131n yeniden yap\u0131lanmas\u0131na; kapsaml\u0131 ve bilimsel nitelikli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne gereksinim bulunmaktad\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ise do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u00f6ncelikle d\u00fc\u015f\u00fcnsel alanda ger\u00e7ekle\u015fmesi gereken bir olgudur. Bilimsel tabanl\u0131 zihinsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, kurumlar\u0131n komuta, kuvvet, kontrol ve lojistik dahil destek yap\u0131lar\u0131n\u0131n, yeniden yap\u0131land\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 olumlu y\u00f6nde etkileyecek bir s\u00fcre\u00e7tir. <\/div>\n <\/p>\n \n\n\n| \n \t\t\tAyr\u0131ca, herhangi bir etkiyi yaratmak isterken, milli g\u00fcc\u00fcn, insan g\u00fcc\u00fc unsurunda insan\u0131n kendisinin as\u0131l g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu unsur nitelikli oldu\u011fu takdirde hem de milli g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc harekete ge\u00e7iren ve y\u00f6neten g\u00fcce sahip olabilecek ve \u00fczerindeki her t\u00fcrl\u00fc etki odakl\u0131 harekata kar\u015f\u0131 koyabilecektir. Cumhuriyetimizin muhafazas\u0131 dosta g\u00fcven veren d\u00fc\u015fman\u0131 cayd\u0131ran bir milli g\u00fc\u00e7 yap\u0131s\u0131na kavu\u015fmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/em><\/strong> <\/em>(Kemal Evcio\u011flu \/ Jeopolitik)<\/em> \t\t\t<\/p>\n \t\t\t\u0130\u015fte bu nedenlerle Amerika'n\u0131n \u0130ran'a m\u00fcdahalesi ve stratejik merhalesi de tersine \u00e7evrilebilir ve \u00e7evrilecektir.\u00a0 <\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tBirle\u015fik Devletler u\u00e7urumun kenar\u0131na do\u011fru h\u0131zl\u0131 ad\u0131mlarla ilerliyor. N\u00fckleer geli\u015fimini durdurmak i\u00e7in \u0130ran'\u0131 bombalamas\u0131 durumunda, ABD'nin \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcyle ili\u015fkileri \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir \u015fekilde zehirlenecektir. E\u011fer sald\u0131r\u0131da n\u00fckleer silah kullan\u0131rsa, bu, Amerika'n\u0131n gelecek ku\u015faklar\u0131n\u0131n kaderini lekeleyecektir. Bu t\u00fcr bir sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 haberleri bir y\u0131l \u00f6ncesine kadar uzan\u0131yor. Ancak, Amerikan medyas\u0131 h\u00e2l\u00e2 b\u00f6ylesi bir sald\u0131r\u0131n\u0131n felaket getirecek sonu\u00e7lar\u0131 konusunda uyar\u0131 yapmakta ba\u015far\u0131s\u0131z.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tIrak'taki direni\u015f \u0130slam D\u00fcnyas\u0131ndaki ezilenler intikam almaya ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 eylemler yapmaya haz\u0131rd\u0131r ve bu, bize \u0130ran'\u0131 bombalaman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130slamc\u0131 \u0131l\u0131ml\u0131lar, bile Amerika'n\u0131n \u0130ran'\u0131 bombalamas\u0131 durumunda bu \u00fclkeye kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan eden fetvalar\u0131 g\u00f6rmezden gelmeyecektir art\u0131k.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n| \n \t\t\tM\u00fcsl\u00fcman Pakistan'\u0131n n\u00fckleer silahlar\u0131 var ve mazlumlar\u0131n sabr\u0131 giderek t\u00fckeniyor. ABD'nin Pakistan'a itimad\u0131n\u0131n ne kadar sallant\u0131da oldu\u011funun herkes biliyor. Ge\u00e7mi\u015fte \u0131l\u0131ml\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klardan uzak kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, ABD ve \u0130srail'in \u0130ran tesislerini bombalamas\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da masum sivili \u00f6ld\u00fcrmesi durumunda, nesiller bunu asla ba\u011f\u0131\u015flamayacak ya da bu k\u00fcstah sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 unutmayacakt\u0131r. <\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n \t\t\tGelecekte Amerikal\u0131lar da topraklar\u0131na n\u00fckleer bir sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlenebilir korkusuyla ya\u015fayacakt\u0131r. Uyu\u015fturucuyu cezaevlerinden uzak tutmay\u0131 dahi beceremeyen ABD, bir g\u00fcn ezilenlerin kendi topraklar\u0131na n\u00fckleer silahlarla bir sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlemesine de engel olamayacakt\u0131r. Amerika'n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131, Ba\u015fkan Bush'a \u00fclkelerini \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir u\u00e7uruma do\u011fru s\u00fcr\u00fckledi\u011fi i\u00e7in k\u00fcf\u00fcr ya\u011fd\u0131racakt\u0131r. Hatta, Amerika'n\u0131n son 50 y\u0131ld\u0131r Ortado\u011fu ve Orta Asya'ya kar\u0131\u015farak bu \u00fclkelerdeki d\u00f6rt ku\u015fa\u011f\u0131 kendi topraklar\u0131nda kanl\u0131 bir sava\u015fa soktu\u011fu i\u00e7in de lanetle an\u0131lacakt\u0131r.<\/em><\/strong> \t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n <\/p>\n <\/p>\n | | | | | |