{"id":51,"date":"2006-11-06T17:25:13","date_gmt":"2006-11-06T17:25:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2006\/11\/06\/kelenmek-psoloj-hastalik-sayiliyor\/"},"modified":"2024-10-12T12:52:28","modified_gmt":"2024-10-12T09:52:28","slug":"ofkelenmek-psikolojik-hastalik-sayiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2006\/kasim-2006\/ofkelenmek-psikolojik-hastalik-sayiliyor\/","title":{"rendered":"\u00d6FKELENMEK, PS\u0130KOLOJ\u0130K HASTALIK SAYILIYOR!"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u00d6FKELENMEK, \u201cPS\u0130KOLOJ\u0130K HASTALIK\u201dTIR!<\/span><\/strong><\/p>

\u00c7a\u011fda\u015f bilim adamlar\u0131: \u00d6fke ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, \u201caral\u0131kl\u0131 patlama bozuklu\u011fu\u201d<\/em> ad\u0131 verilen ve biyolojik temelleri olan bir hastal\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/strong><\/p>

ABD’de 2001-2003 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, 9 bin 282 ki\u015fiyle y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma sonucunda \u00f6fke ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, asl\u0131nda bir hastal\u0131k oldu\u011fu ve “aral\u0131kl\u0131 patlama bozuklu\u011fu” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Chicago \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Psikiyatri K\u00fcrs\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Dr. Emil Coccaro, “\u0130nsanlar \u00f6fkenin sadece k\u00f6t\u00fc bir davran\u0131\u015f oldu\u011funu ve bu tavr\u0131n d\u00fczeltilmesi gerekti\u011fini san\u0131yorlar. Bilmedikleri \u015fey ise bunun biyolojik ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir y\u00f6n\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fudur\u201d<\/em> diyor. Belirli bir durumla ba\u011flant\u0131l\u0131 olmayan bi\u00e7imde birden fazla patlama ve k\u0131zg\u0131nl\u0131k durumunu ifade eden hastal\u0131\u011f\u0131n, “tehdit, sald\u0131rgan davran\u0131\u015f ve e\u015fyalara zarar verme”<\/em> \u015feklinde de kendisini g\u00f6sterebilece\u011fi, bunun en erken g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ya\u015f\u0131n ise 14 oldu\u011fu kaydediliyor. Harvard T\u0131p Fak\u00fcltesi’nden Ronald Kessler\u2019e g\u00f6re ise, “Bulgular, bu \u00f6fke rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok daha yayg\u0131n oldu\u011funu g\u00f6steriyor.”<\/span><\/strong><\/p>

Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, \u00f6fkeyi do\u011fru ifade etme \u00f6\u011frenilince \u015fiddet azal\u0131yor!<\/span><\/strong><\/p>

Gittik\u00e7e \u00e7o\u011falan \u015fiddet olaylar\u0131 endi\u015felerimizi art\u0131rmaya devam ediyor. Ailede, okulda, sokakta ve televizyonda zaten var olan \u015fiddetin, okuldaki gen\u00e7lere de s\u0131\u00e7ramamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ki\u015fi ne kadar e\u011fitim al\u0131rsa als\u0131n, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun etkileri bir zaman sonra davran\u0131\u015flar\u0131nda g\u00f6r\u00fclecektir.<\/span><\/strong><\/p>

\u0130nsanlar\u0131 \u015fiddete en \u00e7ok iten nedenler: ailede sevgi ve ilgi noksanl\u0131\u011f\u0131, aile i\u00e7i \u015fiddet ortam\u0131, din\u00ee ve ahl\u00e2k\u00ee e\u011fitim k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131, disiplin sorunlar\u0131, arkada\u015fl\u0131kla ilgili s\u0131k\u0131nt\u0131lar, sosyal \u00e7evrenin ki\u015fiyi korumakta yetersiz kalmas\u0131 ve alt k\u00fclt\u00fcr sorunlar\u0131, medyada \u015fiddet i\u00e7eren dizi film ve programlar\u0131, \u015fiddet i\u00e7eren internet yay\u0131nlar\u0131, bilgisayar atari vb. oyunlar\u0131, alkoll\u00fc i\u00e7ecekler ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan madde kullan\u0131m\u0131, stresle ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131lamamas\u0131, ki\u015finin temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f olmas\u0131 vb. olup, b\u00fct\u00fcn bunlar \u00f6fkenin do\u011fru ifade edilmesini \u00f6nlemekte ve ki\u015fiyi sald\u0131rganl\u0131\u011fa itmektedir.<\/span><\/strong><\/p>

\u00d6fke; mutluluk, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, korku ve nefret gibi g\u00fcnl\u00fck hayatta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z be\u015f temel duygumuzdan birisi olmaktad\u0131r. Yani; 1- Mutluluk, 2- \u00dcz\u00fcnt\u00fc, 3- Korku, 4- Nefret gibi, 5- \u00d6fke de, do\u011fal bir duygu ve normal bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Ancak do\u011fru ve uygun \u015fekilde a\u00e7\u0131\u011fa vurulmal\u0131d\u0131r. \u00d6fke ve sald\u0131rganl\u0131k birbirinden ayr\u0131 konulard\u0131r. Asl\u0131nda \u00f6fke bir duygu, sald\u0131rganl\u0131k ise bir davran\u0131\u015f \u015fekli olup birbirlerinden farkl\u0131d\u0131rlar. \u00d6fke do\u011fru olarak ifade edildi\u011fi takdirde olumlu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve duyarl\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furacak; uygun teklifler enerji aktaran\u0131, bireyleri uyaran ve canland\u0131ran bir duygu halini alacakt\u0131r. \u00d6fke, yanl\u0131\u015f tav\u0131rla sald\u0131rganl\u0131\u011fa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131ndan ve insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131n derde girip bir\u00e7ok problemle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na sebep oldu\u011fundan, baz\u0131lar\u0131 \u00f6fkelerini g\u00f6stermekten sak\u0131n\u0131r. Oysa \u00f6fkenin do\u011fru \u015fekilde ifade edilmeyip bast\u0131r\u0131lmas\u0131, var olan enerjinin i\u00e7e d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi demek olup, sonucunda \u00f6fke patlamalar\u0131 veya psikosomatik hastal\u0131klara neden olmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>

\u00d6fkenin: \u201cYanl\u0131\u015fl\u0131k ve haks\u0131zl\u0131k yapan ki\u015fiyi geli\u015ftirecek \u015fekilde uyar\u0131l\u0131vermesi\u201d<\/em><\/strong> olarak g\u00f6sterilmesi, do\u011fru bi\u00e7imde ifade edilmesi k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda \u00f6\u011fretilmelidir. Aile bireyleri en etkili modeldir. Bu sebeple anne-baba; kendilerinin veya di\u011fer karde\u015flerin vurmak, ba\u011f\u0131rmak, hakaret ya\u011fd\u0131rmak gibi,<\/em><\/strong> \u00f6fkeyi olumsuz a\u00e7\u0131\u011fa vurma tarzlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7melidir. Yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar\u0131 ailede g\u00f6rmese bile aile d\u0131\u015f\u0131 sosyal ortamlarda da yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar kazanabilir. Bu sebeple anne-baba \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6fkeyi do\u011fru ifade etme a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fczel \u00f6rnekler g\u00f6rebilece\u011fi ortamlar haz\u0131rlamaya \u00f6nem vermelidir. Bununla beraber, olumsuz bir davran\u0131\u015fa kar\u015f\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde olumsuz davran\u0131\u015f\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren nadir durumlar da olabilir. Burada \u00f6fkenin sald\u0131rganl\u0131kla ifade edilmesinden ziyade savunma, kutsallar\u0131n\u0131 ve temel insan haklar\u0131n\u0131 koruma gayreti \u00f6nemlidir. Ki\u015finin, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n daha fazla sald\u0131rgan davranmas\u0131na yol a\u00e7mayacak \u015fekilde kendisini nas\u0131l savunaca\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fckten itibaren \u00f6\u011fretilmelidir. <\/span><\/p>

Hangi durumlarda \u00f6fkelenmek yersizdir ve hangi durumlarda sald\u0131rganl\u0131k yanl\u0131\u015f ve tehlikelidir?<\/span><\/strong> B\u00fct\u00fcn bunlar uygun sosyal ortamlarda bulunarak \u00f6\u011frenilir ve tabi dini ve ahl\u00e2ki e\u011fitimle desteklenir. \u0130nsanlarla yak\u0131n ili\u015fkiler kurduk\u00e7a ki\u015fi; ne gibi durumlarda nas\u0131l davranmak daha iyi sonu\u00e7lar do\u011furacakt\u0131r? Hangi \u015fekilde davran\u0131\u015flar ki\u015finin ba\u015f\u0131n\u0131 derde sokacakt\u0131r? Ba\u015fkalar\u0131 kendilerini kontrol etmeyi nas\u0131l ba\u015farmaktad\u0131r? \u00d6fkeyi en uygun ifade \u015fekli nas\u0131ld\u0131r?<\/em> <\/strong>Bunlar\u0131n hepsi, ya\u015fayarak ve engellerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p engellerle ba\u015fa \u00e7\u0131karak \u00f6\u011frenilir. Okul da bu konuda \u00f6nemli bir e\u011fitim yeridir. Yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik \u201cdavran\u0131\u015f e\u011fitimi\u201d, rehber \u00f6\u011fretmenler ve din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahl\u00e2k dersi \u00f6\u011fretmenleri taraf\u0131ndan etkili bir \u015fekilde ve sevdirerek verildi\u011finde sald\u0131rganl\u0131k ve \u015fiddetin \u00f6nlenmesinde aile e\u011fitimini destekleyecektir. <\/span><\/p>

\u00d6fke neden sald\u0131rganl\u0131\u011fa yol a\u00e7\u0131yor?<\/span><\/strong><\/p>

\u00d6fke tepkisine sebep olan durumlar\u0131n ba\u015f\u0131nda; engellenmi\u015f planlar\u0131m\u0131z, prestij kayb\u0131na u\u011frat\u0131lmam\u0131z, ailede kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z, k\u0131\u015fk\u0131rtma ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusuna kap\u0131lmam\u0131z gelir. Bunlar ger\u00e7ekten var olabilir ya da ki\u015fi onu; insanlara g\u00fcvenememe, insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 genelleme, ki\u015fiselle\u015ftirme, yap\u0131lan her tenkidi kendine y\u00f6nelik zannetme,<\/em><\/strong> gibi d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131 sebebiyle var gibi alg\u0131layabilir. \u015eu d\u00fc\u015f\u00fcnce tarzlar\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f anlamaya sebep oldu\u011fundan dikkat edilmelidir: \u201c\u0130nsanlar hep benimle u\u011fra\u015f\u0131yor. Beni k\u0131skan\u0131yorlar ve kimse iyili\u011fimi istemiyor. Bana g\u00fcvenmedi\u011fi i\u00e7in benim iste\u011fime kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.\u201d<\/em><\/strong> Oysa bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu sadece bir kuruntudan ibarettir. Yine a\u00e7l\u0131k, susuzluk, a\u015f\u0131r\u0131 yorgunluk, baz\u0131 organik hastal\u0131klar ve biyokimyasal etkiler de \u00f6fkenin daha \u00e7abuk sald\u0131rganl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesinde etkilidir. Bireyin de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131 ve d\u00fczeltmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131, yanl\u0131\u015f ve zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 stresli durumlarda daha \u00e7abuk ortaya \u00e7\u0131k\u0131vermektedir. Bu sorunlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kma becerilerinin kazan\u0131larak strese kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, davran\u0131\u015f e\u011fitimi verilmesi, \u00f6fkeyi do\u011fru ifade etmenin \u00f6\u011fretilmesi, bu gibi kontrol zorluklar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecektir. <\/span><\/p>

\u201cOlumlu\u201d \u00f6fke ifadesi i\u00e7in ne yapmam\u0131z gerekiyor?<\/span><\/strong><\/p>

\u00d6fkeyi, stres ortam\u0131 ge\u00e7tikten sonra ifade etmeye ba\u015flamal\u0131y\u0131z. \u00d6fke belirtilerinde sakinle\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. Empati g\u00f6stermeye al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. Yani kendimizi kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin yerine koymal\u0131y\u0131z. \u0130nsanlar\u0131n hata yapabileceklerini kabul etmeli ve gerekirse affedip ho\u015f kar\u015f\u0131lamal\u0131y\u0131z… Bir i\u015fi yaparken veya tepki koyarken, ahl\u00e2k ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 davran\u0131\u015flardan uzak durmal\u0131y\u0131z. Muhataplar\u0131m\u0131z\u0131n, g\u00f6sterilen \u00e7abaya de\u011fmedi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, iste\u011fimizden vazge\u00e7ebilme olgunlu\u011funa kavu\u015fmal\u0131y\u0131z<\/span><\/strong>.<\/span><\/p>

Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kurucusu Osman Bey’e \u00fcnl\u00fc \u0130slam \u00e2limi, \u015eeyh Edebali\u2019nin verdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fctlerin ba\u015f\u0131nda \u201c\u00f6fkesini yenmesi\u201d<\/em> geliyor:<\/span><\/strong><\/p>

“O\u011ful insanlar vard\u0131r, \u015fafak vaktinde do\u011far, ak\u015fam ezan\u0131nda \u00f6l\u00fcrler. (Ama insanlar vard\u0131r; erdemiyle ve eserleriyle \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015firler!) Avun o\u011flum avun. (\u015e\u00fckret ve onur duy ki) G\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn, kuvvetlisin, ak\u0131ll\u0131s\u0131n, kelaml\u0131s\u0131n, ama bunlar\u0131 nerede, nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131 bilemezsen sabah r\u00fczg\u00e2r\u0131nda savrulur gidersin… \u00d6fken ve nefsin bir olup akl\u0131n\u0131 yenerse kaybedersin\u2026 Daima sab\u0131rl\u0131, sebatl\u0131 ve iradene sahip olas\u0131n. D\u00fcnya senin g\u00f6zlerinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi b\u00fcy\u00fck de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn fethedilmemi\u015f gizemler, bilinmeyenler, g\u00f6r\u00fclmeyenler ancak senin fazilet erdemlerinle g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Anan\u0131, atan\u0131 say, bereket b\u00fcy\u00fcklerle beraberdir.<\/span><\/strong><\/p>

Bu d\u00fcnyada inanc\u0131n\u0131 kaybedersen, ye\u015filken \u00e7orak olur, \u00e7\u00f6llere d\u00f6nersin. A\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc ol, her s\u00f6z\u00fc \u00fcst\u00fcne alma. Her g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn s\u00f6yleme, her bildi\u011fin dile getirme!.. Sevildi\u011fin yere s\u0131k gidip gelme, sonra muhabbetin azal\u0131r itibar\u0131n kalmaz\u2026<\/span><\/strong><\/p>

\u015eu \u00fc\u00e7 ki\u015fiye ac\u0131: <\/span><\/em><\/strong>\u2022<\/span><\/strong>Cahiller aras\u0131ndaki \u00e2lime, <\/span><\/em><\/strong>\u2022<\/span><\/strong>Zenginken fakir d\u00fc\u015fene, <\/span><\/em><\/strong>\u2022<\/span><\/strong>Hat\u0131rl\u0131 iken itibar\u0131n\u0131 kaybedene.<\/span><\/em><\/strong><\/p>

Unutma ki, y\u00fcksekte yer tutanlar, a\u015fa\u011f\u0131dakiler kadar emniyette de\u011fildir. Hakl\u0131 oldu\u011funda m\u00fccadeleden korkma; “Bilesin ki at\u0131n iyisine DORU, yi\u011fidin iyisine DEL\u0130 derler.”<\/span><\/em><\/strong><\/p>

\u00d6fkeyi yenmenin \u00e7aresi: \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlar Aras\u0131 Diyalog ve b\u00fct\u00fcn insanlarla do\u011fru ileti\u015fim ve dayan\u0131\u015fma\u201d<\/em>dan ge\u00e7iyor.<\/span><\/strong><\/p>

\u201cM\u00fc\u2019minler ancak karde\u015ftirler. \u00d6yleyse karde\u015flerinizin aras\u0131n\u0131 bulup-d\u00fczeltin ve Allah’tan korkup sak\u0131n\u0131n; umulur ki esirgenirsiniz.\u201d[1] <\/span><\/em><\/strong>Evet, Y\u00fcce Allah Kur\u2019an\u2019da; M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birbirlerinin karde\u015fleri oldu\u011funu<\/strong> bildirmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu karde\u015flik ruhunu en g\u00fczel \u015fekilde peki\u015ftirmeleri, aralar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr zenginli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeleri son derece \u00f6nemlidir.<\/span><\/p>

Toplumlar aras\u0131 diyalog, d\u00fcnyan\u0131n bar\u0131\u015fa, huzura ve g\u00fcvene ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bu d\u00f6nemde daha da \u00f6nceliklidir. \u0130nsanlar\u0131n birbirlerine ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile yakla\u015fmalar\u0131, sorunlar\u0131 ve anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollarla \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmalar\u0131, birbirlerine merhamet ve \u015fefkat duymalar\u0131 g\u00fczel ve gereklidir. Ancak, \u00f6zellikle \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu durum g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, \u00f6ncelikli olarak olu\u015fturulmas\u0131 gereken; M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aras\u0131ndaki diyalog, dayan\u0131\u015fma ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc iklimidir. Bir ve tek olan Allah’a inanan, ayn\u0131 Peygambere itaat edip t\u00e2bi olan, ayn\u0131 Kutsal Kitab\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine uyan insanlar\u0131n, aralar\u0131nda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp didi\u015fmeleri, birbirlerine sevgi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6sterememeleri, merhametli ve anlay\u0131\u015fl\u0131 davranamamalar\u0131, yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmamalar\u0131 kabul edilebilir bir durum de\u011fildir. Olmas\u0131 gereken baz\u0131 uygulama ve alg\u0131lama farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen yine de birlik ve dayan\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birbirleriyle samimi sevgiye, merhamete ve \u015fefkate dayal\u0131 diyaloglar\u0131n kurulmas\u0131d\u0131r. \u0130slam ahl\u00e2k\u0131n\u0131n ve m\u00fc\u2019min olman\u0131n gere\u011fi bunlard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>

\u0130ttifak ho\u015fg\u00f6r\u00fc do\u011furuyor; \u0130htilaf ise \u00f6fkeyi tetikliyor!.<\/span><\/strong><\/p>

\u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnde; ihtilaf ve ayr\u0131l\u0131klar\u0131 de\u011fil, inan\u00e7 birli\u011fini ve ortak de\u011ferleri temel alan bir yakla\u015f\u0131m vard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar ittifakta birbirlerini desteklemeli, ihtilafl\u0131 konularda da ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmal\u0131, anlay\u0131\u015fl\u0131 davranmal\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar t\u00fcm insanlara, Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ve O\u2019nun tecellisi olan varl\u0131klar olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, de\u011fer verip yakla\u015f\u0131r. Kur\u2019an ahl\u00e2k\u0131, iman edenlerin di\u011fer insanlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131na sayg\u0131 duymalar\u0131n\u0131, onlar\u0131n ibadet haklar\u0131n\u0131 korumalar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerine ho\u015fg\u00f6r\u00fcyle bak\u0131p toleransl\u0131 davranmalar\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Samimi M\u00fcsl\u00fcman; ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc, sevecen, yumu\u015fak huylu ve anlay\u0131\u015fl\u0131 insand\u0131r. Bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n, di\u011fer bir M\u00fcsl\u00fcmanla m\u00fcnasebetinde ise her \u015feyden \u00f6nce kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015finin din karde\u015fi<\/em><\/strong> oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesi laz\u0131md\u0131r. Kur\u2019an’da, iman edenlerin birbirlerinin karde\u015fi oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cM\u00fc\u2019minler ancak karde\u015ftirler. \u00d6yleyse karde\u015flerinizin aras\u0131n\u0131 bulup d\u00fczeltin ve Allah’tan korkup sak\u0131n\u0131n; umulur ki esirgenirsiniz.\u201d[2] <\/em><\/strong>buyrulmaktad\u0131r. \u0130slam ahl\u00e2k\u0131n\u0131n gere\u011fi, t\u00fcm farkl\u0131l\u0131klara ra\u011fmen M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, birbirlerinin karde\u015fleri olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fini asla unutmamalar\u0131d\u0131r. Irk\u0131, dili, vatan\u0131, mezhebi, d\u00fc\u015f\u00fcncesi, anlay\u0131\u015f\u0131 ne olursa olsun t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 karde\u015f yapan Kur\u2019an\u2019d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki karde\u015flik ve dayan\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steren en g\u00fczel \u00f6rneklerden biri, Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV) ile birlikte Mekke’den hicret eden m\u00fc\u2019min insanlar ve Medine’de onlara g\u00fczel bir yurt haz\u0131rlayan M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki ba\u011flard\u0131r. Mekkeli m\u00fc\u015friklerin zulm\u00fc ve bask\u0131s\u0131 nedeniyle, Allah yolunda yurtlar\u0131ndan hicret eden m\u00fc\u2019min ve ma\u011fdur insanlar\u0131, Medine’de Hz. Muhammed (SAV)’e biat etmi\u015f olan M\u00fcsl\u00fcmanlar en g\u00fczel \u015fekilde kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f, onlara kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir muhabbet ve meveddet (yard\u0131m) ortaya koymu\u015flard\u0131r. Birbirlerine yabanc\u0131 iki topluluk olmalar\u0131na, cahiliye Araplar\u0131 aras\u0131nda tek \u00f6nemli k\u0131stas say\u0131lan “kabile ba\u011f\u0131”na sahip bulunmamalar\u0131na ra\u011fmen, imanlar\u0131 ve itaatleri nedeniyle \u00f6rnek bir karde\u015flik olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Ensar olan Medineli M\u00fcsl\u00fcmanlar hicret edenlere her t\u00fcrl\u00fc imk\u00e2n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f, onlara evlerini a\u00e7m\u0131\u015f, yemeklerini onlarla payla\u015fm\u0131\u015f, kendi ihtiya\u00e7lar\u0131ndan \u00f6nce onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f, m\u00fc\u2019min karde\u015flerinin nefislerini kendi nefislerinden \u00f6nde tutmu\u015flard\u0131r. Rabbimiz, Medineli m\u00fc\u2019minlerin bu g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131n\u0131 Kur\u2019an’da \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201cKendilerinden \u00f6nce o yurdu (Medine’yi) haz\u0131rlay\u0131p iman\u0131 (g\u00f6n\u00fcllerine) yerle\u015ftirenler ise, hicret edenleri severler ve onlara verilen \u015feylerden dolay\u0131 i\u00e7lerinde bir ihtiya\u00e7 (arzusu) duymazlar. Kendilerinde bir a\u00e7\u0131kl\u0131k (ihtiya\u00e7) olsa bile (karde\u015flerini) \u00f6z nefislerine tercih ederler. Kim nefsinin ‘cimri ve bencil tutkular\u0131ndan’ korunmu\u015fsa, i\u015fte onlar, felah (kurtulu\u015f) bulanlard\u0131r.\u201d[3]<\/em><\/strong><\/span><\/p>

Bu, \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 gereken \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir ahl\u00e2kt\u0131r. Ve iki m\u00fc\u2019min toplulu\u011fun birbiri ile ili\u015fkisinin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steren \u00e7ok \u00f6nemli bir olayd\u0131r. Peygamber Efendimiz (SAV) ise, M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda dayan\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini bir hadisinde \u015f\u00f6yle buyurmu\u015flard\u0131r: \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki merhametleri, sayg\u0131 ve dayan\u0131\u015fmalar\u0131 t\u0131pk\u0131 bir v\u00fccut gibidir. V\u00fccutta bir uzuv rahats\u0131zland\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer uzuvlar onunla birlikte ayn\u0131 ac\u0131y\u0131 \u00e7ekerler ve uyumazlar.\u201d<\/em><\/strong><\/span><\/p>

Samimi iman eden ki\u015filer aras\u0131ndaki ili\u015fki; bir di\u011ferinin Allah’tan korkup \u00e7ekinmesine, Rabbimize duydu\u011fu i\u00e7li sevgiye, yapt\u0131\u011f\u0131 salih amellere, g\u00f6sterdi\u011fi g\u00fczel ahl\u00e2ka g\u00f6re \u015fekillenir. E\u011fer bir ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 Allah yolunda vakfetmi\u015f oldu\u011funu t\u00fcm tav\u0131r ve davran\u0131\u015flar\u0131 ile ispatl\u0131yor, her an\u0131nda Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 ve rahmetini g\u00f6zeterek g\u00fczel davran\u0131\u015flarda bulunuyorsa, m\u00fc\u2019minler o ki\u015fiye kar\u015f\u0131 sevgi ve sayg\u0131 besleyecektir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birbirlerine olan sevgi duygular\u0131 ve kalplerinde birbirlerine kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir olumsuz his kalmamas\u0131, Allah’\u0131n m\u00fc\u2019minlere b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctfu ve nimetidir. Ahirette tam anlam\u0131yla ya\u015fanacak olan bu nimet Kur\u2019an\u2019da \u015f\u00f6yle bildirilir: \u201cOnlar\u0131n g\u00f6\u011f\u00fcslerinde kinden (ne varsa t\u00fcm\u00fcn\u00fc) s\u0131y\u0131r\u0131p-\u00e7ektik, karde\u015fler olarak tahtlar \u00fczerinde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar<\/em><\/span>.\u201d[4] <\/span><\/em><\/strong>Dolay\u0131s\u0131yla M\u00fcsl\u00fcmanlar; dayan\u0131\u015fman\u0131n, karde\u015fli\u011fin ve birlik duygusunun b\u00fcy\u00fck bir nimet oldu\u011funun bilincinde davranmal\u0131 ve bu birli\u011fin korunmas\u0131 i\u00e7in sab\u0131rl\u0131 ve iradeli olmal\u0131d\u0131rlar. Enfal Suresi’nin 1. ayeti “… E\u011fer m\u00fc’min iseniz Allah’tan korkup-sak\u0131n\u0131n, aran\u0131z\u0131 d\u00fczeltin ve Allah’a ve Resul\u00fc’ne itaat edin.”<\/em> M\u00fcsl\u00fcmanlara birlikte davranmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemini bildiren bir di\u011fer ayettir. <\/strong><\/span><\/p>

Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV) ise, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ortak hareket etmelerinin \u00f6nemini bir Hadis-i \u015eerifinde \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015ftir; \u201cBirbirinize haset (\u00e7ekememezlik) etmeyiniz. Birbirinizle bu\u011fz (d\u00fc\u015fmanl\u0131k) etmeyiniz. Birbirinizle iyi ili\u015fkileri kesmeyiniz. Birbirinizden y\u00fcz \u00e7evirip k\u00fcs\u00fc\u015fmeyiniz ve ey Allah’\u0131n kullar\u0131, karde\u015fler olunuz.\u201d[5] <\/em>hadisinin emrine g\u00f6re;<\/span><\/strong> M\u00fc\u2019min, her durumda affedici olmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr, ancak kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015fi \u00fcstelik bir M\u00fcsl\u00fcmansa, onunla din karde\u015fi oldu\u011funu, her ikisinin de Allah’tan korkup sak\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, Peygamber Efendimiz (SAV)’e itaat etti\u011fini, helal ve harama titizlik g\u00f6sterdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek \u00e7ok daha sab\u0131rl\u0131 yakla\u015fmal\u0131d\u0131r. <\/strong><\/span><\/p>

Samimi M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n; kendileriyle ayn\u0131 inanc\u0131 payla\u015fan, ayn\u0131 Kur\u2019an\u2019a uyan, ayn\u0131 Allah’\u0131n emirlerine g\u00f6re ya\u015fayan ve ayn\u0131 Peygamber Efendimiz (SAV)’in s\u00fcnnetine yap\u0131\u015fanlar\u0131 karde\u015fleri olarak g\u00f6r\u00fcp korumalar\u0131 ve birbirlerinin velileri olduklar\u0131n\u0131 asla unutmamalar\u0131 gerekiyor!<\/span><\/strong><\/p>

M\u00fcsl\u00fcman; \u00e7evresindeki t\u00fcm ki\u015filerin ve \u00f6zellikle din karde\u015finin her zaman i\u00e7in iyili\u011fini istemesi gerekti\u011finin, kendisini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi onlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekti\u011finin, herhangi bir anla\u015fmazl\u0131k s\u00f6z konusu oldu\u011funda da sab\u0131rla, \u015fefkatle ve sevgiyle kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi gerekti\u011finin bilincindedir. M\u00fcsl\u00fcmanlara; etraf\u0131ndaki herkesle ve din karde\u015fleri ile aralar\u0131ndaki ili\u015fkide, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 incitecek bir s\u00f6z s\u00f6ylemek, \u00f6fkelenmek, sayg\u0131ya uygun olmayan tav\u0131rlar sergilemek gibi birlik ruhunu zedeleyecek her t\u00fcrl\u00fc yanl\u0131\u015ftan sak\u0131nmalar\u0131 emredilir. Her m\u00fc\u2019min bir di\u011ferine kar\u015f\u0131 olabildi\u011fince fedak\u00e2r ve sab\u0131rl\u0131 hareket etmeli, onun iyili\u011fini istemeli ve vefas\u0131zl\u0131k g\u00f6stermemelidir. Bu, ger\u00e7ek ve samimi sevginin gere\u011fidir, t\u00fcm m\u00fc\u2019minlerin benimsemesi gereken \u00fcst\u00fcn bir ahl\u00e2k \u00f6rne\u011fidir. Bir Kur\u2019an ayetinde, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n din karde\u015fleri i\u00e7in \u015f\u00f6yle dua ettikleri bildirilir: \u201cBir de onlardan sonra gelenler, derler ki: ‘Rabbimiz, bizi ve bizden \u00f6nce iman etmi\u015f olan karde\u015flerimizi ba\u011f\u0131\u015fla ve kalplerimizde iman edenlere kar\u015f\u0131 bir kin b\u0131rakma. Rabbimiz, ger\u00e7ekten Sen, \u00e7ok \u015fefkatlisin, \u00e7ok esirgeyicisin.\u201d[6] <\/em><\/strong>Allah Kur\u2019an’da m\u00fc\u2019minlere “\u00e7eki\u015fip birbirlerine d\u00fc\u015fmemelerini”[7] <\/em><\/strong>emretmekte ve bunun M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 zay\u0131flatacak bir durum oldu\u011funu bildirmektedir. Bir ba\u015fka ayette de \u015fu \u015fekilde emredilir: \u201cKendilerine apa\u00e7\u0131k belgeler geldikten sonra, par\u00e7alan\u0131p ayr\u0131lan ve anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler gibi olmay\u0131n. \u0130\u015fte onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir azap vard\u0131r.\u201d[8] <\/em><\/strong>Vicdan ve akl\u0131selim ile hareket eden, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 de\u011fil adaleti g\u00f6zeten bir m\u00fc\u2019minin di\u011fer iman edenlerle ittifak sa\u011flayamamas\u0131, s\u00fcrekli bir anla\u015fmazl\u0131k i\u00e7inde olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Elbette M\u00fcsl\u00fcman toplumlar aras\u0131nda, b\u00f6lgesel, k\u00fclt\u00fcrel ve geleneksel baz\u0131 anlay\u0131\u015f ve uygulama farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olabilir. Farkl\u0131 yorumlar, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler, farkl\u0131 mezhepler olabilir ve son derece tabiidir. Olmamas\u0131 gereken; bu farkl\u0131l\u0131klar nedeniyle bir M\u00fcsl\u00fcman toplumun veya grubun di\u011ferine nefret beslemesi, onunla diyalo\u011fu kesmesi, ortak dertlerde ve de\u011ferlerde birlikte hareket etmeyecek kadar di\u011ferini yabanc\u0131 ve hatta has\u0131m olarak g\u00f6rmesidir. Bu, kabul edilebilir bir durum de\u011fildir. M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki diyalogda tevazu esas prensiptir. Tevazudan uzakla\u015fanlar, kendilerini ve kendi fikirlerini mutlak do\u011fru olarak g\u00f6recek, kendilerinden farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenleri k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip onlara d\u00fc\u015fmanl\u0131k besleyecektir. Kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerinin mutlak do\u011fru oldu\u011fundan hi\u00e7 ku\u015fku duymad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, kendilerini hi\u00e7bir zaman sorguya \u00e7ekmeyecek ve dolay\u0131s\u0131yla daha iyiye, daha do\u011fruya gidemeyeceklerdir. Sadece kendi yorumunu be\u011fenip bununla \u00f6v\u00fcnenlerin durumuna Kur\u2019an\u2019da, “… Onlar, i\u015flerini kendi aralar\u0131nda (farkl\u0131) kitaplar halinde b\u00f6ld\u00fcler; her bir grup, kendi ellerinde olanla yetinip sevinmektedir.”[9] <\/em><\/strong>ayetinde dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir. Bu, Allah’tan korkup sak\u0131nanlar\u0131n ve ahiret g\u00fcn\u00fcnde hesap verece\u011fine iman edenlerin \u015fiddetle sak\u0131n\u0131p korunmalar\u0131 gereken bir cahilliktir. Bu konunun \u00f6nemini fark edenlerin, di\u011fer m\u00fc\u2019minleri de par\u00e7alanmaktan, da\u011f\u0131lmaktan, ayr\u0131lmaktan sak\u0131nd\u0131rmalar\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Kur\u2019an ahl\u00e2k\u0131nda ittifak etmelerini sa\u011flamak i\u00e7in gayret etmeleri gerekmektedir.<\/span><\/p>

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Yahudi, Hristiyan ve Putperestlerle diyalog ve ittifak ba\u015flat\u0131p, M\u00fcsl\u00fcmanlarla irtibat\u0131 koparan ve ihtilaf \u00e7\u0131karan kimseler, e\u011fer cahil de\u011fillerse kesinlikle hainlikleri s\u0131r\u0131t\u0131yor!<\/span><\/strong><\/p>

Hz. Peygamber Efendimizin: \u2018\u2019\u0130nsanlar ya yarat\u0131l\u0131\u015fta e\u015fitinizdir veya Dinde karde\u015finizdir\u2019\u2019<\/em> uyar\u0131lar\u0131 unutulunca\u2026 Ve daha beteri \u2018\u2019Tarikat, cemaat, kanaat farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019\u2019 <\/em>y\u00fcz\u00fcnden Din karde\u015fli\u011fi ba\u011f\u0131 ikinci plana at\u0131l\u0131nca, maalesef en k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fcnaka\u015fa ve m\u00fcnazaralar bile hemen \u00f6fke patlamas\u0131na sebebiyet vermektedir. Oysa M\u00fcsl\u00fcmanlar, t\u00fcm insanlara Rabbimizin tecellileri oldu\u011funun bilinciyle sevgi, merhamet ve \u015fefkatle y\u00f6nelmelidir. Zaten m\u00fc\u2019minler; kendileriyle ayn\u0131 inanc\u0131 payla\u015fan, Kur\u2019an\u2019a yap\u0131\u015fan, Allah’\u0131n emirlerine sayg\u0131 duyan ve Peygamber Efendimiz (SAV)’in s\u00fcnnetine uyanlar\u0131 ise karde\u015fleri olarak g\u00f6r\u00fcp, birbirlerinin velileri olduklar\u0131n\u0131 unutmayan kimselerdir. Yap\u0131lmas\u0131 gereken, de\u011fi\u015fik M\u00fcsl\u00fcman topluluklar aras\u0131nda olabilecek k\u00fclt\u00fcrel ve geleneksel farkl\u0131l\u0131klar ve baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle hiziple\u015fmekten vazge\u00e7mektir!.. S\u00fcrekli farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131p ihtilafa zemin haz\u0131rlamak yerine, Kur\u2019an ahk\u00e2m\u0131n\u0131 ve \u0130slam ahl\u00e2k\u0131n\u0131 ya\u015fatmakla ittifak\u0131 desteklemelidir. M\u00fcsl\u00fcmanlar ittifakta birbirlerini desteklemeli, ihtilafl\u0131 konularda da ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmal\u0131, anlay\u0131\u015fl\u0131 hareket etmelidir.<\/span><\/strong><\/p>

\u00d6zellikle bu konunun \u00f6neminin fark\u0131nda olan samimi M\u00fcsl\u00fcmanlar ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve ayd\u0131nlar\u0131 bu hususta yo\u011fun giri\u015fimler ve projeler \u00fcretmeli, M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda birlik ve beraberli\u011fi \u00f6\u011f\u00fctlemeli, yetmez \u0130slam Birli\u011fi\u2019ni \u00f6rg\u00fctlemelidir. M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7inde sevgi, sayg\u0131, merhamet, ho\u015fg\u00f6r\u00fc \u00fczerine kurulu bir dayan\u0131\u015fma in\u015fa edilmelidir. Bir kez daha hat\u0131rlatmak gerekir ki; \u0130slam inanc\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnde, ihtilaf ve ayr\u0131l\u0131klar\u0131 de\u011fil, inan\u00e7 birli\u011fini ve ortak de\u011ferleri temel alan bir anlay\u0131\u015f h\u00e2kimdir. Hz. Muhammed (SAV): “Size iki \u015fey b\u0131rak\u0131yorum; ki onlara s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131ld\u0131k\u00e7a asla sap\u0131tmayacaks\u0131n\u0131z: Bunlar Kur\u2019an-\u0131 Kerim ve Benim s\u00fcnnetimdir”<\/em> s\u00f6zleriyle, M\u00fcsl\u00fcmanlara uymalar\u0131 ve sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmede esas almalar\u0131 gereken yolu g\u00f6stermi\u015ftir. Bizlere d\u00fc\u015fen bu yolda gitmektir. Hak dine uymak ve ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmekten sak\u0131nmak, Rabbimizin t\u00fcm inananlara emridir. T\u00fcm M\u00fcsl\u00fcman sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, \u00e7e\u015fitli organizasyonlar, vak\u0131flar, medya mensuplar\u0131, kanaat \u00f6nderleri olan insanlar; M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki ayr\u0131mlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, birlik ve beraberli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermelidirler. Her M\u00fcsl\u00fcman birey; gitti\u011fi camide, okudu\u011fu okulda, i\u015f yerinde, ziyaret etti\u011fi internet platformunda, \u00fcyesi oldu\u011fu vak\u0131fta veya kurulu\u015fta, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birli\u011fi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermeli, di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 bu konuda te\u015fvik etmelidir<\/span><\/strong>. O zaman \u00f6fke ve \u015fiddetin yerine, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve merhamet yerle\u015fecektir.<\/strong><\/span><\/p>

Gelin, Rabbimizin Kur\u2019an’da emredip bildirdi\u011fi ve Peygamber Efendimiz (SAV)’in vasiyet etti\u011fi gibi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulal\u0131m. Birbirinin camisinde namaz k\u0131lmayan, selamla\u015fmayan, birbirinin yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131 okumayan, ufak bir fikir farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle karde\u015fini d\u00fc\u015fman sayan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulal\u0131m. Bu gibi yapay ayr\u0131mlar\u0131 ortadan kald\u0131ral\u0131m. Allah’\u0131n evleri olan camileri, \u015fu veya bu grubun, \u015fu veya bu mezhebin de\u011fil, t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n mescidi yapal\u0131m\u2026<\/span><\/strong> Her M\u00fcsl\u00fcman birbiriyle selamla\u015fs\u0131n, birbiri ile sohbet edip uzla\u015fs\u0131n. Birbirine ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6sterip kayna\u015fs\u0131n. Cemaatsel veya ki\u015fisel uzla\u015fmazl\u0131klar son bulsun. Ve t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar, el birli\u011fi yaparak, tevazu ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc i\u00e7inde, Allah’a daha \u00e7ok yak\u0131nla\u015fmak, O’nun dinine daha \u00e7ok hizmet sunmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fs\u0131nlar. Ve Allah’\u0131n bizlere verdi\u011fi \u015fu emri hi\u00e7bir zaman unutmas\u0131nlar: \u201cAllah’\u0131n ipine hepiniz s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131n. Da\u011f\u0131l\u0131p ayr\u0131lmay\u0131n. Ve Allah’\u0131n sizin \u00fczerinizdeki nimetini hat\u0131rlay\u0131n. Hani siz d\u00fc\u015fmanlar idiniz. O, kalplerinizin aras\u0131n\u0131 uzla\u015ft\u0131r\u0131p \u0131s\u0131nd\u0131rd\u0131 ve siz O’nun nimetiyle karde\u015fler olarak sabahlad\u0131n\u0131z. Yine siz, tam ate\u015f \u00e7ukurunun k\u0131y\u0131s\u0131ndayken, oradan sizi kurtard\u0131. Umulur ki hidayete erersiniz diye, Allah, size ayetlerini b\u00f6yle a\u00e7\u0131klar.\u201d[10]<\/em><\/strong><\/span><\/p>

\u201c\u00d6fke ve tepkimizde, ele\u015ftiri ahl\u00e2k\u0131\u201d<\/span><\/em><\/strong>n\u0131 da \u00f6\u011frenmemiz gerekiyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc, \u201cKem al\u00e2tla, kem\u00e2lat olmuyor!\u201d <\/em>Yani; k\u00f6t\u00fc aletlerle, g\u00fcd\u00fck giri\u015fimlerle, olgun ve onurlu sonu\u00e7lara ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/strong><\/p>

Baz\u0131lar\u0131 da \u00f6fke kusmas\u0131n\u0131 ve intikam alma f\u0131rsat\u0131n\u0131, g\u00fcya tenkit perdesi, yeni tabirle ele\u015ftiri bahanesi alt\u0131nda ortaya koymaktad\u0131r. Ve haliyle bu samimiyetsiz tav\u0131r, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan\u0131, yanl\u0131\u015ftan kurtar\u0131p yat\u0131\u015ft\u0131rmak yerine, daha da inatla\u015ft\u0131r\u0131p azd\u0131rmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>

Baz\u0131lar\u0131 ele\u015ftiri kavram\u0131n\u0131, yaralay\u0131p etkisiz hale getirdikleri ki\u015filer kar\u015f\u0131s\u0131nda sadece bir kamuflaj k\u0131l\u0131f\u0131 gibi kullan\u0131rlar. Yap\u0131c\u0131 ve yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in tamirat ve tadilattan bahsetseler de hep y\u0131k\u0131m ekibi gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Kar\u015f\u0131dakini, \u0130lahi \u00f6l\u00e7\u00fctleri ve evrensel de\u011ferleri esas alarak de\u011fil; kendi me\u015freplerini baz alarak de\u011ferlendirmeyi tenkit sayarlar. Bunlar\u0131n ele\u015ftiri ad\u0131yla ileri s\u00fcrd\u00fckleri \u015fey asl\u0131nda mahalle kavgas\u0131na entelekt\u00fcellik sosu vermekten ibarettir. Surata indirilen u\u00e7ar tekme ile arkadan f\u0131rlat\u0131lan haks\u0131z ve ilintisiz itham aras\u0131nda \u015fiddet a\u00e7\u0131s\u0131ndan fazla bir fark yoktur. Maksat \u2018dostlar ele\u015ftiride g\u00f6rs\u00fcn\u2019<\/em> vaziyeti alarak as\u0131l niyeti gizlemek, \u00f6fkenin sinsi tezah\u00fcrleridir. <\/span><\/strong><\/p>

H\u00e2lbuki ele\u015ftiri; bir sonraki durumu bir \u00f6nceki durumdan daha pozitif bir \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme<\/em> gayretidir. Bu giri\u015fim, bir be\u011fenmeme durumundan ne\u015fet etse de asl\u0131nda \u015fefkatli bir tamir ve tedavi y\u00f6ntemidir. Daha iyi ve daha g\u00fczel ama\u00e7lar bu ho\u015fnutsuzlukla beslenir. Ne yaz\u0131k ki memleketimizde ele\u015ftirmenlik, hi\u00e7bir \u015fey bilmeyen ve beceremeyenlerin mesle\u011fi haline gelmi\u015ftir. Savunmalar\u0131 da; \u201cBen olsayd\u0131m daha iyisini yapard\u0131m\u201d <\/em>gibi g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bahanelerdir. \u0130yi \u015fiir yazamayanlar\u0131n tutup s\u0131k\u0131 \u015fairleri ele\u015ftirmeye kalkmas\u0131, d\u00fcz yaz\u0131da bile iki ad\u0131m y\u00fcr\u00fcyemeyecek kadar mecalsiz kalemlerin kalk\u0131p ihtar ve nasihat tonunda g\u00f6n\u00fcll\u00fc k\u0131lavuzlu\u011fa soyunmalar\u0131 g\u00f6stermektedir ki, derinlerde savunma mekanizmalar\u0131n\u0131 devreye sokmay\u0131 gerektirecek \u015fiddette; bast\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f bir k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve \u00f6fke hali gizlidir. <\/span><\/strong><\/p>

Hem ele\u015ftiriyi kas\u0131tl\u0131 kusur aray\u0131c\u0131l\u0131ktan, saplant\u0131 ve tak\u0131nt\u0131lardan ay\u0131rt edebilmeleri, hem de yap\u0131c\u0131 ve yararl\u0131 tenkit ve teklifler \u00fcretmeleri i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki d\u00fcsturlar\u0131 \u00f6zellikle \u201cdindar ve muhafazak\u00e2r ele\u015ftirmen\u201dlerin dikkatlerine sunuyorum:<\/span><\/strong><\/p>

– Ele\u015ftiri; \u00f6yle e\u011freti bir bilgiyle kar\u015f\u0131dakine nizam verme de\u011fildir. Derin bilgi ve analiz gerektirir. Ele\u015ftirilen noktan\u0131n yerine neyi getirece\u011fini bilmeyen, neye istinaden konu\u015ftu\u011fundan habersiz ki\u015fi yap\u0131c\u0131 ve yararl\u0131 sonu\u00e7lar elde edemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortal\u0131k kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yani fesat \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 konuma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir.<\/span><\/strong><\/p>

– Kendini hakl\u0131 \u00e7\u0131karmak i\u00e7in, bir yaz\u0131dan veya konu\u015fmadan sadece i\u015fine yarayan belli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc al\u0131p muhalefet etti\u011fi sav\u0131n\u0131 kuvvetlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015fi iyi niyetli de\u011fil, kendi \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n\u0131n, saplant\u0131lar\u0131n ve \u00f6fke patlamalar\u0131n\u0131n esiri ve k\u00f6lesidir. \u0130ki sat\u0131r \u00f6teye gitmeyi istemez, \u00e7\u00fcnk\u00fc iki sat\u0131r \u00f6tesi s\u00f6zde ele\u015ftirmenin kozunu elinden alabilir.<\/span><\/strong><\/p>

– Ele\u015ftiri; sayg\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ve belli bir mant\u0131k b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Aksi takdirde yap\u0131lan \u015fey sald\u0131r\u0131 ve hakaret seviyesine d\u00fc\u015fecektir. \u0130slam ahl\u00e2k\u0131ndan bahsedip de \u00f6b\u00fcr yandan s\u0131rf hakl\u0131 \u00e7\u0131kmak ad\u0131na kul hakk\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemek pahas\u0131na, e\u011freti gerek\u00e7eler ve zanni bilgilerle muhatab\u0131 tahkir etmek, ahl\u00e2ki literat\u00fcr\u00fc kendi lehine kullan\u0131\u015fl\u0131 hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Hakl\u0131 olma alan\u0131m\u0131z darald\u0131\u011f\u0131nda \u201chakikat kazans\u0131n!\u201d<\/em> demek yerine \u201cne olursa olsun ben kazanay\u0131m\u201d<\/em> diyerek ayet ve hadisleri e\u011fip b\u00fckerek yerli yersiz malzemeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ise tek kelimeyle \u201cka\u015f yap\u0131yor g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle g\u00f6z \u00e7\u0131karmak\u201d giri\u015fimidir. Zira \u201ckem al\u00e2tla kem\u00e2lat olmaz, -k\u00f6t\u00fc aletle iyi (olgun) i\u015fler ba\u015far\u0131lmaz-\u201d<\/em><\/span><\/strong><\/p>

– Samimi ve seviyeli ele\u015ftirmen, ele\u015ftirdi\u011fi konuya \u00f6ylesine h\u00e2kimdir ki, s\u00f6z konusu giri\u015fim ve ki\u015finin manevi haklar\u0131na halel gelmemesi i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131y\u0131 bile dikkatle g\u00f6zetir. Kendi anlamak istedi\u011fi gibi de\u011fil, muhatab\u0131n\u0131n anlatmak istedi\u011fi \u015fekilde konuyu anlamaya y\u00f6nelir. E\u011fer ele\u015ftirmen bu vasf\u0131 haiz de\u011filse ukalal\u0131k ve bozgunculu\u011fa daha yak\u0131n ve yatk\u0131n ki\u015fidir.<\/span><\/strong><\/p>

– Ele\u015ftirmen, literat\u00fcr\u00fc yani konuyla al\u00e2kal\u0131 temel bilgileri yerli yerinde kullanmas\u0131n\u0131 bilmelidir. Hele din\u00ee literat\u00fcrse sadece duyumlara ve yorumlara dayanan iddialardan vazge\u00e7meli, nefsine ve sinirlerine h\u00e2kim vaziyette hareket etmelidir. Oysa ukala ve bozguncu ki\u015fi sa\u011fdan soldan duydu\u011fu terimleri art arda dizerek bir \u015feyler s\u00f6yledi\u011fini zannetmektedir.<\/span><\/strong><\/p>

– Sorumsuz ve olumsuz ele\u015ftirmen; eteklerinde ta\u015f ta\u015f\u0131yan sokak \u00e7ocuklar\u0131 gibidir. S\u0131ras\u0131 geldi\u011finde \u201creva m\u0131?\u201d diye sormaya bile gerek kalmadan bu \u00f6fke ta\u015flar\u0131n\u0131 f\u0131rlataca\u011f\u0131 ki\u015fiyi kendisi se\u00e7mektedir. Bunlar\u0131n marazl\u0131 mant\u0131\u011f\u0131: \u201cTa\u015f varsa ta\u015flanacak ki\u015fi de gereklidir, e\u011fer yoksa derhal bulunup ihdas edilmelidir!\u201d<\/em> Asl\u0131nda bu sorumsuz ve \u015fuursuz kimseye g\u00f6re; bozguncu ele\u015ftirmen kendisiyle sorunu olan ki\u015fidir. Kendi \u00fczerinde toplamas\u0131 gereken dikkati, ba\u015fkas\u0131 \u00fczerinde harcayan m\u00fcsriftir. Bu bir nevi, topu taca at\u0131\u015f ve ka\u00e7\u0131\u015f al\u00e2metidir. Bu olumsuz ve \u015fuursuz ki\u015filer, kendi evine varolu\u015f sokaklar\u0131n\u0131 takip ederek de\u011fil, kar\u015f\u0131 olu\u015f bulvarlar\u0131n\u0131 dola\u015farak varmay\u0131 denemekte ve bo\u015funa terleyip tepinmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her defas\u0131nda evine varamadan gece yar\u0131s\u0131 sokakta bir ba\u015f\u0131na kalan divaneleridir.[11]<\/span><\/strong>
<\/span><\/p>

\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u00a0<\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [1]<\/a> Hucur\u00e2t: 10<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [2]<\/a> Hucur\u00e2t: 10<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [3]<\/a> Ha\u015fr: 9<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [4]<\/a> Hicr: 47<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [5]<\/a> \u0130bni Mace, Cilt 10, s. 32<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [6]<\/a> Ha\u015fr: 10<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [7]<\/a> Enf\u00e2l: 46<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [8]<\/a> \u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 105<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [9]<\/a> M\u00fc\u2019minun: 53<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0 [10]<\/a> \u00c2l-i \u0130mr\u00e2n: 103<\/span><\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0 [11]<\/a> H\u00fcseyin Ak\u0131n \/ Milli Gazete \/ 13.06.2006<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00d6FKELENMEK, \u201cPS\u0130KOLOJ\u0130K HASTALIK\u201dTIR! \u00c7a\u011fda\u015f bilim adamlar\u0131: \u00d6fke ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, \u201caral\u0131kl\u0131 patlama bozuklu\u011fu\u201d ad\u0131 verilen ve biyolojik temelleri olan bir hastal\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. ABD’de 2001-2003 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, 9 bin 282 ki\u015fiyle y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma sonucunda \u00f6fke ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, asl\u0131nda bir hastal\u0131k oldu\u011fu ve “aral\u0131kl\u0131 patlama bozuklu\u011fu” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Chicago \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Psikiyatri […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[349,350],"class_list":["post-51","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kasim-2006","tag-ofke","tag-psikolojik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}