\u00a0 <\/p>\n
\u0130nsan; "E\u015fref-i Mahlukat", yani varl\u0131klar\u0131n en \u015fereflisi olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan; "Ahsen-i takvim" e mazhar k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, yani \u015fekil, \u015fuur ve yetenekler bak\u0131m\u0131ndan en g\u00fczel kabiliyetler ve en m\u00fckemmel marifetlerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O s\u0131radan bir varl\u0131k de\u011fildir. Cenab-\u0131 Hak, yery\u00fcz\u00fcnde ve g\u00f6klerde olan her \u015feyi insan i\u00e7in halk etmi\u015f ve insan\u0131n hizmetine vermi\u015ftir. <\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
"O ki yery\u00fcz\u00fcnde ne varsa hepsini sizin i\u00e7in yaratt\u0131"[1]<\/a> <\/p>\n "… S\u00fcrekli olarak g\u00f6revlerini yapan g\u00fcne\u015fi ve ay\u0131 size musahhar etti. Geceyi ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc emrinize verdi.[2]<\/a> Anlam\u0131nda bu durumu bildiren yirmiden fazla ayet gelmi\u015ftir. \u015eairin: <\/p>\n "Ya Rab! Seni aramam i\u00e7in beni d\u00fcnyaya att\u0131n, Alemleri benim, beni de senin i\u00e7in yaratt\u0131n" m\u0131sralar\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi ne g\u00fczel ifade etmektedir. Allah kat\u0131nda bir adem, b\u00fct\u00fcn alem de\u011ferindedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc haks\u0131z yere bir ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcren, c\u00fcmle canl\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibidir. <\/p>\n Evet insan yery\u00fcz\u00fcnde Allah'\u0131n halifesidir. Yani O'nun vekili ve temsilcisidir. Zaten as\u0131l k\u0131ymeti de buradan gelmektedir. \u0130nsan bu d\u00fcnyaya, Allah' temsil edebilecek, O'nun halifesi-vekili olabilecek b\u00fcy\u00fck bir onur ve sorumlulukla g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bu \u00fcst\u00fcn \u015feref, meleklerin bile yeti\u015femedi\u011fi, \u015eeytan'\u0131n bile k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131ndan isyan edip la'netlendi\u011fi bir payedir. <\/p>\n "Hani bir zamanlar, Rabbin meleklere: "Ben yery\u00fcz\u00fcnde bir halife yarataca\u011f\u0131m" demi\u015fti. (Melekler de O'na: "Orada fesat \u00e7\u0131karacak ve kan ak\u0131tacak birini mi yaratacaks\u0131n? Oysa biz seni \u00f6verek tesbih ediyor ve tasdik ediyoruz. (E\u011fer ibadet ve hizmet i\u00e7inse, biz sana zaten bunlar\u0131 yap\u0131yoruz) dediler. (Rabb\u0131n ise) "Ben sizin bilmediklerinizi de bilirim" dedi. <\/p>\n (Arkas\u0131ndan) Ademe isimlerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc talim etti. (Varl\u0131klar\u0131n ne olduklar\u0131n\u0131, nas\u0131l yarat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, nas\u0131l kullan\u0131lacaklar\u0131n\u0131, faydal\u0131 ve yararl\u0131 yanlar\u0131n\u0131 ona \u00f6\u011fretti.) Sonra bunu meleklere sorup "Haydi bakal\u0131m \u015fayet teklifinizde) hakl\u0131 olup yan\u0131lm\u0131yorsan\u0131z, \u015funlar\u0131n isimlerini bana haber verin" buyurdu. <\/p>\n (Melekler ise mah\u00e7up olarak) "(Ya Rabbi) Seni her t\u00fcrl\u00fc yanl\u0131\u015fl\u0131ktan ve noksanl\u0131kan tenzih ve tesbih ederiz. Senin bize \u00f6\u011fretti\u011finden ba\u015fka hi\u00e7bir bilgimiz yoktur. \u015e\u00fcphesiz, sen her \u015feyi hakk\u0131yla bilensin" dediler. <\/p>\n Ard\u0131ndan Cenab-\u0131 Hak, insan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc meleklere fiilen g\u00f6stermek \u00fczere: "Ey Adem! E\u015fyan\u0131n isimlerini (hikmet ve hakikatlerini) bunlara haber ver! Buyurdu."[3]<\/a> <\/p>\n Bundan sonra yery\u00fcz\u00fcnde kendi zat\u0131na halife olabilecek \u00f6zellik ve g\u00fczellikte yarat\u0131lan insan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc meleklere bizzat kabul ettirmek i\u00e7in de, Cenab-\u0131 Hak hepsine birden Hz. Adem'e secde etmelerini (O'na h\u00fcrmet g\u00f6stermelerini) emretti. <\/p>\n "Hani biz meleklere: "Adem'e secde edin (O'nun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabullenin) demi\u015ftik. Onlar da hemen secde ettiler. Yaln\u0131z \u0130blis diretti, kibirlerdi ve kafirlerden (inat\u00e7\u0131 ve inkarc\u0131 nank\u00f6rlerden) oldu".[4]<\/a> <\/p>\n A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki insan\u0131n as\u0131l k\u0131ymeti, onun Allah-u Tela'n\u0131n halifesi (vekili ve temsilcisi) olacak yetki ve yeteneklerle yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. E\u015fyan\u0131n, (tabiat ve kainat\u0131n) b\u00fct\u00fcn \u00f6zellik, g\u00fczellik ve gizliliklerini ara\u015ft\u0131racak, anlayacak ve anlatacak bir ilim, hikmet ve marifetle donat\u0131lmas\u0131, yani \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme kabiliyetinin bulunmas\u0131 da, insan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne delil yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her birisi bin bir hay\u0131r ve hikmeti \u00f6z\u00fcnde ta\u015f\u0131yan canl\u0131 ve cans\u0131z yarat\u0131klara ibret nazar\u0131yla bak\u0131p, bunlar\u0131n y\u00fcce yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131yacak, O'nun h\u00fckm\u00fcne tabi ve teslim olacak, O'nun rahmetine ve r\u0131zas\u0131na ula\u015fman\u0131n hasret ve muhabbetiyle yan\u0131p tutu\u015facak ve bu a\u015fkla hayat boyu ibadet, ilim ve iyilik yollar\u0131nda ko\u015fturacak insan, elbette \u015fereflidir. B\u00f6yle bir insan tek ba\u015f\u0131na bir kainat gibidir. "Kim kendi nefsini tan\u0131rsa, O Rabbini de tan\u0131r" mealindeki kudsi hadis, \u00e7ok \u00f6nemli ger\u00e7ekleri haber vermektedir. Demek ki insan bo\u015f yere yarat\u0131lmam\u0131\u015f ve ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n "Sizi bo\u015f yere, bir oyun ve e\u011flence olarak yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve (sonunda hesap sorulmak \u00fczere) bize geri d\u00f6nderilip getirilmeyece\u011finizi mi zannettiniz?"[5]<\/a> <\/p>\n Ayetinde de haber verildi\u011fi gibi, insan\u0131n sahip k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 nimet ve meziyetlerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc oran\u0131nda da; sorumlulu\u011fu ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan Rabb\u0131na ibadet ve hizmet i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f[6]<\/a> ve imtihan edilmek \u00fczere iki yol aras\u0131nda serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.[7]<\/a> <\/p>\n "Biz emaneti (Allah'a iman ve ibadeti, insanl\u0131\u011fa ise hizmet ve adaleti) ve bu imtihan\u0131 kaybederse cehennemi, kazan\u0131rsa cenneti) g\u00f6klere, yere ve da\u011flara (ve i\u00e7inde ya\u015fayan varl\u0131klara) arz ve teklif ettik. (Ama) Onun y\u00fcklenmekten ka\u00e7\u0131nd\u0131lar. Bu (b\u00fcy\u00fck mesuliyetten) korktular. Bu emaneti sadece insan kabullendi. Do\u011frusu o \u00e7ok zalim ve \u00e7ok cahildir.! <\/p>\n (Allah (c.c) bu emaneti insana y\u00fcklemi\u015f ve onu imtihana \u00e7ekmi\u015ftir ki) m\u00fcnaf\u0131k erkek ve kad\u0131nlar\u0131 (ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n ve onlar\u0131) azapland\u0131rs\u0131n. M\u00fc'min erkek ve kad\u0131nlar\u0131 (da anla\u015f\u0131ls\u0131n ve onlar\u0131) ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n."[8]<\/a> <\/p>\n Ayetlerinde g\u00f6klerin, yerin ve da\u011flar\u0131n, yani melekler de dahil b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n y\u00fcklenmekten korkup ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 "iman, ibadet, adalet ve insanl\u0131\u011fa hizmet" emanetini insan\u0131n kabullenmesi, zannedildi\u011fi gibi, onun zalim ve cahil oldu\u011funa de\u011fil, aksine insan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve asaletine i\u015faret etmektedir. Ayetin sonunda "Do\u011frusu o \u00e7ok zalim ve \u00e7ok cahildir" ifadeleri ise, "O \u00e7ok kahraman ve \u00e7ok g\u00f6z\u00fc karad\u0131r" anlam\u0131nda bir te\u015fbih olsa gerektir veya "As\u0131l bu emanete riayet etmeyenler, cahillik etmekte ve kendi kendilerine zulmetmektedir" anlam\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes ve her \u015fey imtihan\u0131 kaybetmek korkusuyla, Allah'\u0131n arz ve teklifinden ka\u00e7arken, insan kendini riske atarak bu emaneti kabullenmi\u015f ve Rabbinin iradesine kendini kurban etmi\u015ftir. <\/p>\n Yine ayetin sonunda ifade buyruldu\u011fu gibi; m\u00fc'minlerle m\u00fcnaf\u0131klar ve m\u00fc\u015frikler anla\u015f\u0131ls\u0131n, ayr\u0131ls\u0131n ve hak etti\u011fine ula\u015fs\u0131n diye bu imtihan yap\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n Zaten insan iki y\u00f6nl\u00fc yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O'nun maddesi \u00e7amurdan, manas\u0131 ilahi ruhtand\u0131r. Allah (c.c) insan\u0131 bal\u00e7\u0131ktan \u015fekillendirmi\u015f, ama ona kendi ruhundan \u00fcflemi\u015ftir.[9]<\/a> <\/p>\n "Venefaht\u00fc fihi min ruhi" (Ona kendi ruhumdan \u00fcfledim…) hitab\u0131na ve iltifat\u0131na mazhar ba\u015fka bir varl\u0131k yoktur. \u0130\u015fte bunun i\u00e7indir ki, madde ve manas\u0131n\u0131 dengede tutan, ruhi \u00f6zelliklerini geli\u015ftiren ve koruyan kimseler meleklerden de \u00fcst\u00fcn konuma gelmekte, Rabbiyle m\u00fcnasebet peyda etmekte, ama nefsinin ve maddesinin k\u00f6lesi ve hizmet\u00e7isi olanlar \u00e7amurla\u015fmakta, \u00e7irkefle\u015fmekte ve hayvanlardan da a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fmektedir. Ve i\u015fte b\u00f6ylece: "Biz insan\u0131 en g\u00fczel bi\u00e7imde halk ettik. Sonra onu a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na \u00e7evirdik"[10]<\/a> ayeti tecelli etmektedir. Ahsen-i takvime mazhar yarat\u0131lan insan, k\u0131ymetini bilmeyince "Esfele safilin"e d\u00fc\u015fmektedir.\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n Cenab-\u0131 Hak Z\u00fclcelal Hazretleri'ne hakk\u0131yla halife olabilen ve O'nu ger\u00e7ekten temsil eden en b\u00fcy\u00fck \u015fahsiyet Hz. Muhamed Mustafa (s.a.v) Efendimizdir. Di\u011fer nebiler ve veliler derece derece bu \u015ferefe mazhar olmu\u015flard\u0131r. B\u00fct\u00fcn m\u00fc'minler ise kendi \u00e7a\u011flar\u0131nda Allah'\u0131n dinini ve adalet d\u00fczenini hakim k\u0131larak ve \u00f6rnek bir medeniyetler kurarak Allah'\u0131n hilafetini birlikte ger\u00e7ekle\u015ftireceklerdir. <\/p>\n \u0130sl\u00e2m'\u0131n adaletini ve insanl\u0131\u011f\u0131n saadetini, sa\u011flamak gayreti ve ciddiyeti bulunmayan kimseler, Allah'\u0131n halifesi olamazlar ve "emanetin" gere\u011fini yerine getirmi\u015f say\u0131lamazlar. <\/p>\n Velhas\u0131l yery\u00fcz\u00fcndeki insanlar, ya Allah'\u0131n halifeleri veya \u015eeytan'\u0131n vekilleridir. <\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc; <\/p>\n "\u0130nsan var ki; g\u00f6nl\u00fc ar\u015f\u0131 Rahman'd\u0131r <\/p>\n \u0130nsan var ki; sak\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015eeytan'd\u0131r <\/p>\n \u00d6yle \u0130nsan var ki; alemlere sultand\u0131r <\/p>\n \u0130nsan var ki, yeyip yatan hayvand\u0131r" <\/p>\n Evet, insanla hayvan\u0131n as\u0131l fark\u0131 ve fazileti; s\u00fcsl\u00fc giysileri, g\u00fczel yemekleri ve son model binekleri de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc en k\u0131ymetli k\u00fcrkleri kutup ay\u0131lar\u0131 giyinmekte, en tatl\u0131 yiyecekleri yaban ay\u0131lar\u0131 t\u00fcketmektedir. <\/p>\n \u0130nsan\u0131n ger\u00e7ek \u00f6zelli\u011fi ve g\u00fczelli\u011fi ise, onun inanc\u0131 ve ahlak\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n mutlulu\u011fu i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yaratan\u0131na h\u00fcrmet, yarat\u0131lana ise merhamet etmeyen, kendi rahat\u0131 ve menfaat\u0131 i\u00e7in ba\u015fka insanlar\u0131 ezmeyi ve s\u00f6m\u00fcrmeyi kahramanl\u0131k zanneden… Hatta doyumsuz kazanma ve l\u00fcks ya\u015fama h\u0131rs\u0131yla; hayvanlar\u0131, a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve denizleri ve t\u00fcm do\u011fal varl\u0131klar\u0131 katleden insanlar, Kur'an'\u0131n ifadesiyle "Hayvanlardan \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131" birer canavar h\u00fckm\u00fcndedir. <\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a>\u00a0 Bakara: 28 <\/p>\n [2]<\/a>\u00a0 \u0130brahim: 33 <\/p>\n [3]<\/a>\u00a0 Bakara: 30-33 <\/p>\n [4]<\/a>\u00a0 Bakara: 34 <\/p>\n [5]<\/a>\u00a0 M\u00fc'minun: 115 <\/p>\n [6]<\/a>\u00a0 Zariyat: 56 <\/p>\n [7]<\/a>\u00a0 Beled: 10 <\/p>\n [8]<\/a>\u00a0 Ahzab: 72-73 <\/p>\n
\n