{"id":5143,"date":"2019-02-28T22:00:00","date_gmt":"2019-02-28T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2019\/02\/28\/sonsuz-ve-kusursuz-bir-hayat-cennet-diyari-ve-yuksek-standartlari-3\/"},"modified":"2025-10-25T16:30:12","modified_gmt":"2025-10-25T13:30:12","slug":"sonsuz-ve-kusursuz-bir-hayat-cennet-diyari-ve-yuksek-standartlari-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2019\/mart-2019\/sonsuz-ve-kusursuz-bir-hayat-cennet-diyari-ve-yuksek-standartlari\/","title":{"rendered":"Sonsuz ve Kusursuz Bir Hayat: CENNET D\u0130YARI VE Y\u00dcKSEK STANDARTLARI"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

Sonsuz ve Kusursuz Bir Hayat:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

CENNET D\u0130YARI VE Y\u00dcKSEK STANDARTLARI<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n

Cenab-\u0131 Hak; mevcudiyetini, vahdaniyetini, kudret ve rahmet eserlerini ilan ve izhar etmek \u00fczere k\u00e2inat\u0131 yaratt\u0131. Tabiattaki bu muazzam resimlerden ressam\u0131n\u0131, harika eserlerden ustas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp tan\u0131mak ve O\u2019na kulluk yapmak \u00fczere, yery\u00fcz\u00fcnde Allah’a halife olabilecek kabiliyetlerle insan donat\u0131ld\u0131 ve d\u00fcnya ge\u00e7ici bir imtihan alan\u0131 olarak haz\u0131rland\u0131. Hak’k\u0131 B\u00e2t\u0131l\u0131, Do\u011fruyu Yanl\u0131\u015f\u0131, Hel\u00e2li Haram\u0131, G\u00fczel Ahlak\u0131 Haks\u0131zl\u0131k ve Hay\u00e2s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011fretmek \u00fczere Peygamberler ve Kitaplar g\u00f6nderip, insanlar\u0131 h\u00fcr iradeleriyle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakt\u0131. \u0130\u015fte bu b\u00fcy\u00fck imtihan\u0131 kazananlar, \u015fu fani d\u00fcnya hayat\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k ebedi Cennet diyar\u0131nda, sonsuz ve kusursuz bir mutlulu\u011fa kavu\u015facaklard\u0131r. \u0130man, ihl\u00e2s, ibadet ve istikamet sahipleri, dini gayret ve hassasiyet ehli, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve musibetlere kar\u015f\u0131 sab\u0131r ve teslimiyet sahipleri, elbette ve herhalde Allah’\u0131n l\u00fctfuyla d\u00fcnyada g\u00f6n\u00fcl huzuruna, ahirette cennet yurduna varis olacaklard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Kutlu Cennet ger\u00e7e\u011fi ve ebedi mutluluk \u00fclkesi!<\/span><\/strong><\/p>\n

Cennetin en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi; \u00f6l\u00fcmle sonlanmas\u0131, ya\u015fl\u0131l\u0131k ve sakatl\u0131kla zevklerin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131, oradaki nimet ve lezzetlerden usan\u0131lmas\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131 duyulmas\u0131 gibi her t\u00fcrl\u00fc olumsuzluk ve huzursuzluktan uzak bulunmas\u0131, y\u00fcksek \u00f6zellik ve g\u00fczelliklerin s\u00fcrekli artmas\u0131d\u0131r. Kur’an’da tarif edilen ve \u00f6v\u00fclen cenneti d\u00fc\u015f\u00fcnerek, ayetlerde yap\u0131lan tasvirlerden esinlenerek, CENNET denen o muhte\u015fem mek\u00e2n\u0131 kavrayabilmek bir ilim ve ibadet say\u0131l\u0131r. Ancak bundan \u00f6nce de\u011finilmesi gereken baz\u0131 \u00f6nemli noktalar vard\u0131r. Cennet konusundaki baz\u0131 yanl\u0131\u015f kanaatler ve izlenimler bir\u00e7ok insan\u0131n akl\u0131nda ya da bilin\u00e7alt\u0131nda bu konuya do\u011fru bakmalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyen engeller olu\u015fturmu\u015f durumdad\u0131r. Bu engeller nedeniyle, as\u0131l anlamlar\u0131ndan sapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f baz\u0131 temel \u0130slami kavramlar\u0131, Kur’an’a g\u00f6re yeniden tarif etmek laz\u0131md\u0131r. Bu ama\u00e7la yap\u0131lmas\u0131 gereken ilk i\u015f, nimet ve sefahat kavramlar\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rmakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Kur’an’da tarif edilen cennetin son derece “l\u00fcks” ve ihti\u015faml\u0131 bir mek\u00e2n oldu\u011fu kesindir. Cennet hayat\u0131n\u0131n olabilecek en konforlu, en g\u00f6z al\u0131c\u0131 hayat oldu\u011funu ayetler ve hadisler haber vermektedir. Allah’\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in se\u00e7ip be\u011fendi\u011fi <\/span><\/strong>cennet hayat\u0131; <\/span><\/strong>her t\u00fcrl\u00fc l\u00fcks\u00fc, konforu, g\u00f6steri\u015fi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmakla birlikte, olabilecek en g\u00fczel, en asil, din ahlak\u0131na en uygun olan sonsuz nimetler \u00fclkesidir. Hatta Cennette, Hz. \u00c2dem’den, \u00f6ncesinden, k\u0131yamete kadar b\u00fct\u00fcn olaylar\u0131 ve zamanlar\u0131 ileri-geri alma ve bizzat g\u00f6r\u00fcp ya\u015fama imk\u00e2n\u0131n\u0131n da m\u00fc’minlere verilece\u011fi sezilmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Allah\u2019\u0131n, Kur’an’daki; “Biz ise, yery\u00fcz\u00fcnde g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclenlere l\u00fctufta bulunmak, onlar\u0131 \u00f6nderler yapmak ve miras\u00e7\u0131lar k\u0131lmak istiyoruz” <\/em><\/strong>(Kasas Suresi, 5) \u015feklindeki va\u2019adi, d\u00fcnyada da ger\u00e7ekle\u015fecektir, ancak ahirette kesin olarak verilecektir. Allah, A\u2019raf Suresi’nde bu ger\u00e7e\u011fi iman edenlere \u015f\u00f6yle bildirmektedir: “De ki: ‘Allah’\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ziyneti ve temiz r\u0131z\u0131klar\u0131 kim haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r?’ De ki: ‘Bunlar, d\u00fcnya hayat\u0131nda iman edenler i\u00e7indir, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ise yaln\u0131zca onlar\u0131nd\u0131r’…” <\/em><\/strong>(A\u2019raf Suresi, 32) Nitekim Kur’an’da iman edenlere \u00f6rnek olarak Hz. S\u00fcleyman’\u0131n zenginli\u011fi verilmektedir. Hz. S\u00fcleyman’a Allah \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir m\u00fclk vermi\u015ftir. Kur’an’da, Hz. S\u00fcleyman’\u0131n saray\u0131ndaki ihti\u015fam ve sanat eserleri \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak tarif edilmektedir. (Sebe Suresi, 12-13, Neml Suresi, 44) Ancak \u00f6nemli olan, Hz. S\u00fcleyman’\u0131n t\u00fcm bu m\u00fclk ve ihti\u015fam i\u00e7inde Allah’a s\u00fcrekli \u015f\u00fckretmesi ve t\u00fcm bunlar\u0131n Rabbimiz’den gelen birer l\u00fctuf oldu\u011funu bilmesidir. Kur’an’da, Hz. S\u00fcleyman’\u0131n; “Ger\u00e7ekten ben, mal sevgisini Rabbimi zikretmekten dolay\u0131 tercih ettim…” <\/em><\/strong>(Sad Suresi, 32) \u015feklindeki s\u00f6z\u00fc haber verilirken, bu derin kavray\u0131\u015fa dikkat \u00e7ekilmektedir. <\/span><\/p>\n

Hz. S\u00fcleyman’\u0131n hayat\u0131n\u0131n anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 k\u0131ssalar bize g\u00f6stermektedir ki, “mal sevgisi” kavram\u0131, yani zenginli\u011fe ve zenginli\u011fin her t\u00fcrl\u00fc \u00e7e\u015fidine kar\u015f\u0131 istek duymak, Allah’\u0131 zikretmeye vesile oldu\u011fu s\u00fcrece, me\u015fru ve m\u00fcbarektir. Ku\u015fkusuz bu t\u00fcr bir “mal sevgisi”ne sahip olan m\u00fc’min, o mal\u0131 Allah’\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi yolda kullanmaktan ve harcamaktan da \u00e7ekinmeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mal bir nimettir ve sahibi de Allah’t\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla Allah Kur’an’da nas\u0131l emretmi\u015fse, sahip olunan t\u00fcm mal ve zenginlikler de o \u015fekilde de\u011ferlendirilecektir. Ancak e\u011fer mal, bir nimet olarak g\u00f6r\u00fclmez ise, o zaman sefahate d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Kur’an’da Allah, fas\u0131klara ait olan bu zenginlik anlay\u0131\u015f\u0131na pek \u00e7ok ayette \u00f6rnek verir. “Bu, bende olan bir bilgi dolay\u0131s\u0131yla bana verilmi\u015ftir…”<\/em><\/strong> (Kasas Suresi, 78) diyen ve “\u015e\u0131mararak sevince kap\u0131lan…” <\/em><\/strong>(Kasas Suresi, 76) d\u00f6nemin zenginlerinden Karun, bu yanl\u0131\u015f zihniyete bir \u00f6rnektir. Karun’daki gibi bir mal sevgisi insan\u0131 Allah’a yakla\u015ft\u0131rmaz, aksine O’nun yolundan sap\u0131verir. Kur’an’da, insan\u0131 Allah’a imandan ve el\u00e7ilerin bildirdi\u011fi ger\u00e7eklerden uzakla\u015ft\u0131ran mal sevgisinden \u015fu \u015fekilde bahsedilmektedir: “Ger\u00e7ekten insan, Rabbine kar\u015f\u0131 nank\u00f6rd\u00fcr. Ve ger\u00e7ekten, kendisi buna \u015fahittir. Muhakkak o, mal sevgisinden dolay\u0131 (bencil ve cimri tutumundan) \u00e7ok kat\u0131d\u0131r.” <\/em><\/strong>(Adiyat Suresi, 6-8)<\/span><\/p>\n

Allah’\u0131n Kudret ve Rahmet tecellisi ve D\u00fcnyan\u0131n ge\u00e7icili\u011fi:<\/span><\/strong><\/p>\n

“D\u00fcnya” kelimesinin k\u00f6keni bu konuda \u00e7ok \u00f6nemli bir anlam i\u00e7erir. Kelime, Arap\u00e7adaki “deniy” s\u0131fat\u0131ndan t\u00fcremi\u015ftir. “Deniy” ise, al\u00e7ak, d\u00fc\u015f\u00fck, basit, de\u011fersiz gibi anlamlara gelmektedir. Bu durumda “d\u00fcnya” kelimesi de, bu s\u0131fatlara haiz bir mek\u00e2n anlam\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Nitekim Kur’an’da, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n de\u011fersizli\u011fi ve \u00f6nemsizli\u011fi s\u0131k s\u0131k belirtilir. D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 g\u00fczel k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen zenginlik, aile, stat\u00fc, ba\u015far\u0131 gibi fakt\u00f6rler, Kur’an’a g\u00f6re ge\u00e7ici ve aldat\u0131c\u0131 birer metadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler. Allah bir ayette d\u00fcnya hayat\u0131 hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 bildirmektedir: “Bilin ki, d\u00fcnya hayat\u0131 ancak bir oyun, ‘(e\u011flence t\u00fcr\u00fcnden) tutkulu bir oyalama’, bir s\u00fcs, kendi aran\u0131zda bir \u00f6v\u00fcnme (s\u00fcresi ve konusu), mal ve \u00e7ocuklarda bir ‘\u00e7o\u011falma-tutkusu’dur. Bir ya\u011fmur \u00f6rne\u011fi gibi; onun bitirdi\u011fi ekin ekicilerin (veya k\u00e2firlerin) ho\u015funa gitmi\u015ftir, sonra kuruyuverir, bir de bakars\u0131n ki sapsar\u0131 kesilmi\u015f, sonra o, bir \u00e7er-\u00e7\u00f6p oluvermi\u015ftir. Ahirette ise \u015fiddetli bir azap; Allah’tan bir ma\u011ffiret ve bir ho\u015fnutluk (r\u0131za) vard\u0131r. D\u00fcnya hayat\u0131, aldan\u0131\u015f olan bir metadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.” <\/em><\/strong>(Hadid Suresi, 20)<\/span><\/p>\n

Ba\u015fka ayetlerde ise insan\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131 dolay\u0131s\u0131yla nas\u0131l bir aldan\u0131\u015fa kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klan\u0131r: “Hay\u0131r, siz d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 se\u00e7ip \u00fcst\u00fcn tutuyorsunuz. Ahiret ise daha hay\u0131rl\u0131 ve daha s\u00fcreklidir.” <\/em><\/strong>(A’la Suresi, 16-17) Ayette bildirildi\u011fi gibi s\u00f6z konusu ki\u015filer d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 ahirete \u00fcst\u00fcn tutmaktad\u0131rlar. Bunu yaparak, Allah’a iman etmemi\u015f ve Kur’an ayetlerine y\u00fcz \u00e7evirmi\u015f olmaktad\u0131rlar. Kur’an’da bu gibi ki\u015filer “Bizimle kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 ummayanlar, d\u00fcnya hayat\u0131na raz\u0131 olanlar ve bununla tatmin bulanlar ve Bizim ayetlerimizden habersiz olanlar” <\/em><\/strong>(Yunus Suresi, 7) \u015feklinde tan\u0131mlanmakta ve hepsinin sonsuz cehennem azab\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131k bulacaklar\u0131 uyar\u0131lmaktad\u0131r. Elbette, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n eksikli\u011fi, bu d\u00fcnyada g\u00fczel \u015feylerin var olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Aksine, Allah d\u00fcnyay\u0131, cenneti hat\u0131rlatacak pek \u00e7ok g\u00fczel nimetle donatm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat bu g\u00fczelliklerin yan\u0131na cehenneme ait olan eksiklik, \u00e7irkinlik ve kusurlar da kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyada, imtihan ortam\u0131n\u0131n hikmeti gere\u011fi, cennet ve cehenneme ait \u00f6zellikler bir arada bulunmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde m\u00fc’minler hem cennet hem de cehennem hakk\u0131nda fikir sahibi olmaktad\u0131r. Hem de kendilerini d\u00fcnyadaki k\u0131sa ve ge\u00e7ici ya\u015fama kapt\u0131rmak yerine, ger\u00e7ek, kusursuz, eksiksiz ve sonsuz ya\u015fam olan ahirete haz\u0131rlanmaktad\u0131r. Allah’\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in se\u00e7ip be\u011fendi\u011fi ya\u015fam da i\u015fte bu ahiret hayat\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n

Maalesef bir\u00e7ok insan d\u00fcnyada m\u00fckemmel bir hayat kurulabilece\u011fini zannetmektedir. D\u00fcnya hayat\u0131na \u00f6zg\u00fc b\u00fcy\u00fck kusur ve eksiklikleri ise, son derece do\u011fal \u00f6zellikler olarak g\u00f6rmektedir. \u00d6rne\u011fin hasta olmak \u00e7o\u011fu insana \u00e7ok do\u011fal gelir. Ayn\u0131 \u015fekilde yorgunluk, ac\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131 gibi kavramlar da son derece ola\u011fan \u015feyler olarak benimsenir. Oysa d\u00fcnya hayat\u0131na ait t\u00fcm eksiklikleri,<\/span> Allah \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hikmetlerle takdir etmi\u015ftir. \u0130nsana d\u00fc\u015fen, bu hikmetler \u00fczerinde derin derin d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve bunlardan kendine \u00f6\u011f\u00fctler \u00e7\u0131karabilmektir. \u0130nsan hi\u00e7bir zaman hasta olmayabilir, hi\u00e7bir zaman yorulmayabilir, uyumak ve dinlenmek zorunda kalmayabilirdi. Hi\u00e7 yorgunluk duymayacak bir g\u00fc\u00e7 ve enerjiye sahip olabilirdi. Allah dileseydi insan\u0131 t\u00fcm bu eksikliklerden ve kusurlardan ar\u0131nd\u0131rarak yaratabilirdi. Ancak, Allah insan\u0131 bu \u015fekilde yaratmakla, ona kendi acizli\u011fini ve zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u0130nsan acizli\u011fi ve zafiyetiyle, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n her an\u0131nda defalarca y\u00fczle\u015fmek zorunda kal\u0131r. \u00d6ncelikle \u00e7ok de\u011fer verdi\u011fi bedeni ona bu durumu s\u00fcrekli olarak hat\u0131rlat\u0131r. Her sabah uyand\u0131\u011f\u0131nda \u015fi\u015fmi\u015f ve \u015fekli bozulmu\u015f bir y\u00fczle g\u00fcne ba\u015flar. A\u011fz\u0131nda ho\u015f olmayan bir tat ve koku, cildinde, sa\u00e7lar\u0131nda ve bedeninde rahats\u0131zl\u0131k verecek bir kirlilik vard\u0131r. E\u011fer ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir temizlik yapmazsa, insan i\u00e7ine \u00e7\u0131kamayacak durumdad\u0131r. \u00dcstelik bu temizli\u011fi g\u00fcn i\u00e7inde s\u0131k s\u0131k tekrarlamas\u0131 gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fczerinden birka\u00e7 saat ge\u00e7mesi, sabah yap\u0131lan temizli\u011fi yok edecektir. Birka\u00e7 g\u00fcn ayr\u0131nt\u0131l\u0131 temizlik yapmamas\u0131 ise insan\u0131 \u00e7ok aciz ve \u00e7evresindekileri dahi rahats\u0131z edecek bir duruma sokmaktad\u0131r. \u0130nsan bedeni, ta\u015f ya da metal gibi sa\u011flam ve dayan\u0131kl\u0131 bir maddeden de\u011fil, son derece \u00e7\u00fcr\u00fck bir malzeme olan etten yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu etten olu\u015fan beden, incecik bir deri ile kapl\u0131d\u0131r; her an en ufak bir kazada bu deri y\u0131rt\u0131labilir. Et de yap\u0131s\u0131 gere\u011fi son derece dayan\u0131ks\u0131zd\u0131r; basit darbelerden etkilenir, \u015fekli bozulur, morar\u0131r ve yaralan\u0131r. Ve ya\u015fl\u0131l\u0131kla birlikte de eski canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmeye, buru\u015fmaya ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz halini kaybetmeye ba\u015flar. \u00d6l\u00fcmle birlikte \u00e7\u00fcr\u00fcme ger\u00e7ekle\u015fir. Topra\u011fa konulduktan birka\u00e7 hafta sonra, beden par\u00e7alanmaya ba\u015flar, kurtlan\u0131r, bakteriler taraf\u0131ndan yenir ve yok olup topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Ba\u015fta belirtti\u011fimiz gibi, t\u00fcm bunlar insana aczini g\u00f6stermek ve d\u00fcnyan\u0131n eksikli\u011fini hat\u0131rlatmak i\u00e7in \u00f6zel olarak yarat\u0131lm\u0131\u015f kusurlard\u0131r. Oysa insan et yerine \u00e7ok daha sa\u011flam ve temiz bir malzemeden yarat\u0131lm\u0131\u015f olabilirdi. Ac\u0131dan, hastal\u0131ktan ve pislikten tamamen uzak olabilirdi. T\u00fcm bunlar asl\u0131nda, insan\u0131n Allah’a ne kadar muhta\u00e7 oldu\u011funu ve acizli\u011fini hissettirmek ve d\u00fcnyan\u0131n ne denli “eksik ve kusurlu” bir yer oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in var edilmektedir. Ki\u015fi bu eksikliklere bakarak, hem kendi acizli\u011fini hem de di\u011fer insanlar\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 ve de\u011ferlerinin ne kadar ge\u00e7ici oldu\u011funu anlayabilir. G\u00f6z\u00fcnde b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc, ilgisini \u00e7ekmeye, takdirini toplamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 insanlar da kendisi kadar aciz, eksik ve kusurlar\u0131 olan, bak\u0131ma muhta\u00e7 insanlard\u0131r. Ancak \u00e7o\u011fu insan bunlar\u0131 kavrayamaz, var olan b\u00fcy\u00fck eksiklik ve kusurlar\u0131 g\u00f6remez. \u0130\u015fte bu nedenle de d\u00fcnya hayat\u0131 ile tatmin bulur. Asl\u0131nda bu son derece b\u00fcy\u00fck bir ak\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sonucudur ve cehaletin g\u00f6stergelerindendir. Nitekim Kur’an’da bu insanlar\u0131n ahlak\u0131 \u015fu \u015fekilde tarif edilmektedir: “\u015eu halde sen, Bizim zikrimize s\u0131rt \u00e7eviren ve d\u00fcnya hayat\u0131ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131 istemeyenden y\u00fcz \u00e7evir. \u0130\u015fte onlar\u0131n ilimden yana ula\u015fabildikleri (son s\u0131n\u0131r) budur…”<\/em><\/strong> (Necm Suresi, 29-30)<\/span><\/p>\n

D\u00fcnya ahiretin haz\u0131rl\u0131k yeridir:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Yoksa sizden \u00f6nce gelip-ge\u00e7enlerin hali ba\u015f\u0131n\u0131za gelmeden cennete girece\u011finizi mi sand\u0131n\u0131z? Onlara \u00f6yle bir yoksulluk, \u00f6yle dayan\u0131lmaz bir zorluk \u00e7att\u0131 ve \u00f6ylesine sars\u0131ld\u0131lar ki, sonunda el\u00e7i, beraberindeki m\u00fc’minlerle; “Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131 ne zaman?” diyordu. Dikkat edin, \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131 pek yak\u0131nd\u0131r.”<\/span><\/em><\/strong> (Bakara Suresi, 214)<\/span><\/p>\n

Ku\u015fkusuz ki zor durumlar, Peygamberlerin ve onlar\u0131n yolundaki m\u00fc’minlerin Rabbimize olan g\u00fc\u00e7l\u00fc imanlar\u0131n\u0131 ve Kur’an ayetlerini uygulamadaki kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kesinlikle etkilememi\u015ftir. M\u00fc’min zorluklar\u0131n iman\u0131n\u0131n denenmesi i\u00e7in \u00f6zel olarak yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fczel bir sab\u0131r ve tevekk\u00fcl g\u00f6sterdi\u011fi takdirde bunlar\u0131n ahireti i\u00e7in s\u0131n\u0131rs\u0131z bir ecir kayna\u011f\u0131, olgunla\u015fmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck f\u0131rsatlar oldu\u011funu bilir. Bu nedenle de bu zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda tevekk\u00fcl eder, huzur, mutluluk ve ne\u015fesinden hi\u00e7bir \u015fey kaybetmez. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar onun ruhi dengesini, dirayet ve cesaretini hi\u00e7bir zaman olumsuz y\u00f6nde de\u011fi\u015ftirmeyecektir. Hatta sabr\u0131n\u0131n ve tevekk\u00fcl\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Allah kat\u0131nda alaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011finden, \u015fevki ve heyecan\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lenir. Bu durum ink\u00e2r edenler i\u00e7in tam tersi y\u00f6ndedir. Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r eden bir ki\u015fi, d\u00fcnya hayat\u0131nda \u00e7ekti\u011fi \u00e7e\u015fitli bedensel ac\u0131lar\u0131n yan\u0131nda, ruhen de azap \u00e7eker. Korku, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, \u00fcmitsizlik, tedirginlik, karamsarl\u0131k gibi negatif duygular onlar\u0131n cehennemde \u00e7ekecekleri azab\u0131n bu d\u00fcnyadaki k\u00fc\u00e7\u00fck bir ba\u015flang\u0131c\u0131 say\u0131labilir. Allah, bu insanlar\u0131 bir ayette \u015f\u00f6yle tarif etmektedir: “Allah, kimi hidayete erdirmek isterse, onun g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc \u0130slam’a a\u00e7ar; kimi sapt\u0131rmak isterse, onun g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc, sanki g\u00f6\u011fe y\u00fckseliyormu\u015f gibi dar ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 k\u0131lar. Allah, iman etmeyenlerin \u00fcst\u00fcne i\u015fte b\u00f6yle pislik \u00e7\u00f6kertir.”<\/em><\/strong> (En\u2019am Suresi, 125) <\/span><\/p>\n

Allah, Kendisi’nden i\u00e7i titreyerek korkan, hatalar\u0131ndan ve g\u00fcnahlar\u0131ndan dolay\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanma dileyip, tevbe eden salih m\u00fc’minleri ise, d\u00fcnya hayat\u0131nda da en g\u00fczel \u015fekilde nimetlendirece\u011fini ve onlara ihsanda bulunaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. Hud Suresi’nin 3. ayetinde \u015fu \u015fekilde emredilir: “Ve Rabbinizden ba\u011f\u0131\u015flanma dileyin, sonra O’na tevbe edin. O da sizi, ad\u0131 konulmu\u015f bir vakte kadar g\u00fczel bir meta (fayda) ile metaland\u0131rs\u0131n ve her ihsan sahibine Kendi ihsan\u0131n\u0131 versin. E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirseniz ger\u00e7ekten ben, sizin i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkar\u0131m.”<\/em> Burada bildirildi\u011fi gibi, Allah’tan ba\u011f\u0131\u015flanma dilemek, tevbe etmek salih m\u00fc’minlerin \u00f6zellikleridir. Bu davran\u0131\u015flar m\u00fc’minin Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda ne kadar aciz ve zay\u0131f oldu\u011funun, fark\u0131nda oldu\u011funun da bir ifadesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman edenler hatalar\u0131 ve eksiklikleri oldu\u011funu ve d\u00fcnya hayat\u0131 boyunca da hata yapabileceklerini bilmekte, bundan dolay\u0131 Allah’\u0131n rahmetini dilemektedirler. Rabbimiz de ayette bildirildi\u011fi gibi onlar\u0131n bu g\u00fczel ahlaklar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda verir ve bu ki\u015fileri \u00f6l\u00fcmlerine kadar g\u00fczel bir ya\u015famla \u015fereflendirir. Bir ayette m\u00fc’minlerin d\u00fcnya hayat\u0131 \u015f\u00f6yle tarif edilir: “Allah’tan sak\u0131nanlara: “Rabbiniz ne indirdi?” dendi\u011finde “Hay\u0131r” dediler. Bu d\u00fcnyada g\u00fczel davran\u0131\u015flarda bulunanlara g\u00fczellik vard\u0131r; ahiret yurdu ise daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Takva sahiplerinin yurdu ne g\u00fczeldir.”<\/em> <\/span><\/strong>(Nahl Suresi, 30)<\/span><\/p>\n

D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm g\u00fczellikleri, ahiret yurdu ile mukayese edildi\u011finde de\u011ferini tamamen yitirmektedir. O halde bir hedef belirlenecekse, bunun sadece sonsuz ahiret hayat\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir. Zaten bunu hedefleyen m\u00fc’minlere Allah, d\u00fcnya hayatlar\u0131nda da nimetlerini ziyadele\u015ftirir. M\u00fc’minler dualar\u0131nda, ahiretle birlikte d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n nimetlerini ve iyiliklerini de Allah’tan isterler. \u0130man edenlerin bu dualar\u0131 Bakara Suresi’nde \u015fu \u015fekilde bildirilir: “Art\u0131k (Hacc) ibadetlerinizi bitirdi\u011finizde; (cahiliye d\u00f6neminde) atalar\u0131n\u0131z\u0131 and\u0131\u011f\u0131n\u0131z (\u015feref ve faziletlerini heyecanla anlat\u0131p \u00f6vmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z) gibi; hatta ondan daha kuvvetli (ve i\u00e7tenlikli) bir yalvarma ile, Allah\u2019\u0131 zikredip \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n. \u0130nsanlardan \u00f6ylesi vard\u0131r ki (ahireti \u00f6nemsiz g\u00f6r\u00fcp): “Rabbimiz, bize (her nimeti) d\u00fcnyada ver” der; onun ahirette nasibi yoktur, olmayacakt\u0131r.”<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

“Onlardan \u00f6ylesi de vard\u0131r ki: “Rabbimiz, bize d\u00fcnyada da iyilik ver, ahirette de iyilik (ver) ve bizi ate\u015fin azab\u0131ndan koru” diyerek (yalvarmakta ve dengeli davranmaktad\u0131r)”<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

“\u0130\u015fte bunlar\u0131n kazand\u0131klar\u0131na (g\u00fczel davran\u0131\u015flar\u0131na ve ahiret haz\u0131rl\u0131klar\u0131na) kar\u015f\u0131l\u0131k nasipleri vard\u0131r. Allah, hesab\u0131 pek seri g\u00f6rendir (unutmay\u0131n).”<\/span><\/em><\/strong> (Bakara Suresi, 200-202)<\/span><\/p>\n

Kur’an’da Allah’a g\u00f6n\u00fclden iman eden, ihl\u00e2s sahibi kullar\u0131n bu d\u00fcnyaya miras\u00e7\u0131 k\u0131l\u0131nd\u0131klar\u0131 bildirilmektedir. \u015e\u00fcphesiz ki Allah’\u0131n va\u2019adi Hak\u2019t\u0131r ve ger\u00e7ekle\u015fecektir. Allah bir ayette \u015f\u00f6yle haber vermektedir: “Allah, i\u00e7inizden iman edenlere ve salih ameller i\u015fleyenlere (\u015funlar\u0131) va\u2019ad etmi\u015ftir: Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onlardan \u00f6ncekileri nas\u0131l \u2018g\u00fc\u00e7 ve iktidar sahibi\u2019 k\u0131ld\u0131ysa, onlar\u0131 da yery\u00fcz\u00fcnde \u2018g\u00fc\u00e7 ve iktidar sahibi\u2019 k\u0131lacak, kendileri i\u00e7in se\u00e7ip be\u011fendi\u011fi dinlerini kendilerine yerle\u015fik k\u0131l\u0131p sa\u011flamla\u015ft\u0131racak ve onlar\u0131 korkular\u0131ndan sonra g\u00fcvenli\u011fe \u00e7evirip (huzura ula\u015ft\u0131racakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc) Onlar, yaln\u0131zca Bana ibadet yaparlar (her hususta Kur\u2019ani kurallar\u0131 esas al\u0131rlar) ve Bana hi\u00e7 bir \u015feyi ortak ko\u015fmazlar. Kim bundan sonra ink\u00e2r ederse, i\u015fte onlar fas\u0131klar\u0131n ta kendileridir.”<\/em><\/strong> (Nur Suresi, 55)<\/span><\/p>\n

Sadakat ve cihat ehlinin \u00f6v\u00fclmesi ve m\u00fc’minlerin m\u00fcjdelenmesi:<\/span><\/strong><\/p>\n

Allah’a g\u00f6n\u00fclden teslim olmu\u015f ihl\u00e2sl\u0131 m\u00fc’minlerin daha cennete girmeden \u00f6nce, bu d\u00fcnyada Allah’\u0131n nimetlerine ve g\u00fczelliklerine kavu\u015ftuklar\u0131ndan bahsetmi\u015ftik. Bu g\u00fczelliklerin en \u00f6nemlilerinden birisi m\u00fc’minlerin “m\u00fcjdelenmeleridir”. Kur’an’\u0131n bir\u00e7ok ayetinde Allah’\u0131n cenneti vaat etmesinden ve m\u00fc’minleri bununla m\u00fcjdelemesinden bahsedilmektedir. Bu m\u00fcjdeleme bir ayette \u015f\u00f6yle ifade edilmi\u015ftir: “Rableri onlara kat\u0131ndan bir rahmeti, bir ho\u015fnutlu\u011fu ve onlar i\u00e7in, kendisinde s\u00fcrekli bir nimet bulunan cennetleri m\u00fcjdeler.”<\/em><\/strong> (Tevbe Suresi, 21)<\/span><\/p>\n

Bir ba\u015fka ayette ise m\u00fc’minler i\u00e7in \u015f\u00f6yle denmektedir: “M\u00fcjde, d\u00fcnya hayat\u0131nda ve ahirette onlar\u0131nd\u0131r. Allah’\u0131n s\u00f6zleri i\u00e7in de\u011fi\u015fiklik yoktur. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f ve mutluluk budur.”<\/em><\/strong> (Yunus Suresi, 64)<\/span><\/p>\n

Allah’\u0131n kendilerini \u00e7e\u015fitli ayetlerle cennetle m\u00fcjdeledi\u011fini, yapmakta olduklar\u0131 salih amellerin Allah kat\u0131nda ge\u00e7erli say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bekledikleri g\u00fczelli\u011fin ise pek yak\u0131nda oldu\u011funu umut eden m\u00fc’minlerin kalplerini b\u00fcy\u00fck bir ferahl\u0131k kaplay\u0131verir. Kur’an’da m\u00fc’minlerin melekler vas\u0131tas\u0131yla da m\u00fcjdelenecekleri bildirilmektedir. Allah’a samimi bir kalple iman edip, O’na hi\u00e7bir \u015feyi \u015firk ko\u015fmayan, Allah’\u0131n Kur’an’da bildirdi\u011fi emir ve tavsiyelerine titizlikle uyan ve Kur’an ahlak\u0131n\u0131 ya\u015famak i\u00e7in gayret eden salih kullar, b\u00f6yle bir m\u00fcjdeyi umut edebilirler. \u015e\u00fcphesiz ki bu m\u00fcjde, cenneti \u015fiddetle arzulayan bir m\u00fc’min i\u00e7in tarifsiz bir sevin\u00e7tir. Bu durum Kur’an’da \u015f\u00f6yle bildirir: <\/span><\/p>\n

“\u015e\u00fcphesiz “Bizim Rabbimiz Allah’t\u0131r” deyip sonra dosdo\u011fru bir istikamet tutturanlar (yok mu); onlar\u0131n \u00fczerine melekler iner (ve der ki:) “Korkmay\u0131n ve h\u00fczne kap\u0131lmay\u0131n, size va\u2019adolunan cennetle sevinin.” “Biz, d\u00fcnya hayat\u0131nda da, ahirette de sizin Velileriniziz. Orada nefislerinizin arzulad\u0131\u011f\u0131 her \u015fey sizindir ve istedi\u011finiz her \u015fey de sizindir.” “\u00c7ok ba\u011f\u0131\u015flayan, \u00e7ok esirgeyen (Allah)tan bir a\u011f\u0131rlanma olarak.” <\/span><\/em><\/strong>(Fussilet Suresi, 30-32)<\/span><\/p>\n

Allah, resullere de m\u00fc’minleri m\u00fcjdeleme g\u00f6revi vermi\u015ftir. Allah Ahzab Suresi’nin 47. ayetinde el\u00e7isine, m\u00fc’minlere Kendisi’nden b\u00fcy\u00fck bir fazl oldu\u011funu m\u00fcjdelemesini, Yasin Suresi 11. ayette de Kur’an’a uyan ve gayb ile Rahman’a kar\u015f\u0131 i\u00e7i titreyerek korkan kimseleri bir ba\u011f\u0131\u015flanma ve \u00fcst\u00fcn bir ecirle m\u00fcjdelemesini emretmektedir. Z\u00fcmer Suresi’nin 17. ayetinde ise ta\u011futa kulluk etmekten ka\u00e7\u0131nan ve Allah’a i\u00e7ten y\u00f6nelenler i\u00e7in bir m\u00fcjde oldu\u011fu haber verilmektedir. Yunus Suresi’nin 2. ayetinde ise Allah el\u00e7isine, “\u2026 \u0130man edenlere Rableri kat\u0131nda ger\u00e7ek bir makam oldu\u011funu m\u00fcjde ver”<\/em> diye vahyetmektedir. Cennetle m\u00fcjdelenen m\u00fc’minlerin ayetlerde belirtilen ortak \u00f6zelliklerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bunlar\u0131n Allah’a kar\u015f\u0131 son derece samimi, acizliklerinin bilincinde, Kur’an’a ve El\u00e7iye itaat eden, Allah’tan korkan ihl\u00e2sl\u0131 kimseler olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. M\u00fc’min olarak huzuruna gelecekler i\u00e7in Allah i\u00e7lerinde ebedi olarak kalacaklar\u0131 cennetleri vaat etmi\u015ftir. Allah’\u0131n va\u2019adi ise \u015f\u00fcphesiz ki ger\u00e7ekle\u015fmesi ku\u015fku g\u00f6t\u00fcrmeyen, en kesin ger\u00e7ektir. B\u00f6ylece kesin bir bilgiyle inananlar, bu va\u2019adin ger\u00e7ekle\u015fece\u011finden asla ku\u015fkuya kap\u0131lmaz ve m\u00fc’min olarak canlar\u0131n\u0131 teslim ettikleri takdirde g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanarak cennete kabul edileceklerini umabilir. Bir ayette \u015f\u00f6yle m\u00fcjde verilir: “Adn cennetleri (onlar\u0131nd\u0131r) ki, Rahman (olan Allah, onu) Kendi kullar\u0131na gaybtan va\u2019adetmi\u015ftir. \u015e\u00fcphesiz O’nun va\u2019adi yerine gelecektir.”<\/em> <\/span><\/strong>(Meryem Suresi, 61)<\/span><\/p>\n

Allah’\u0131n kendilerine cenneti vaat etmi\u015f olmas\u0131, m\u00fc’minleri tarifsiz bir sevin\u00e7 ve co\u015fkuya s\u00fcr\u00fckler. Onlar, Allah’\u0131n salih kullar\u0131 i\u00e7in cenneti istedi\u011fini ve onlar\u0131 buraya miras\u00e7\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmektedirler. Allah’\u0131n kullar\u0131na cenneti va\u2019ad etmesiyle ilgili bir ba\u015fka ayet \u015f\u00f6yledir: “\u015eimdi kendisine g\u00fczel bir va\u2019adde bulundu\u011fumuz, dolay\u0131s\u0131yla ona kavu\u015fan ki\u015fi, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n meta\u0131 ile metaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonra k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc (azaba u\u011framak i\u00e7in) haz\u0131r bulundurulan ki\u015fi gibi midir?”<\/em><\/strong> (Kasas Suresi, 61) Bu ayetten de a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, Allah’\u0131n bir va\u2019adde bulunmas\u0131, buna kavu\u015fmak i\u00e7in kesinlikle yeterlidir. Allah kimlere cenneti va\u2019ad etmi\u015fse, bunlar Allah’\u0131n izniyle sonsuz nimetlere kavu\u015facaklard\u0131r. M\u00fc’minler de cennete girdiklerinde bu durumu ifade edecek ve Allah’a \u015f\u00f6yle \u015f\u00fckredeceklerdir: “(Onlar da) Dediler ki: Bize olan va\u2019adinde sad\u0131k kalan ve bizi bu yere miras\u00e7\u0131 k\u0131lan Allah’a hamd olsun ki, cennetten diledi\u011fimiz yerde konaklayabiliriz. (Salih) Amellerde bulunanlar\u0131n ecri ne g\u00fczeldir.”<\/em><\/strong> (Z\u00fcmer Suresi, 74) <\/span><\/p>\n

D\u00fcnya hayat\u0131nda \u00e7e\u015fitli kereler m\u00fcjdelenmi\u015f olan ve Allah’\u0131n kendilerine cenneti va\u2019ad etti\u011fi m\u00fc’minler, ya\u015famlar\u0131n\u0131n sonunda umut ettiklerine kavu\u015facaklard\u0131r. En sonunda o beklenen an gelir. Bir m\u00fc’minin hayat\u0131 boyunca tefekk\u00fcr etti\u011fi, kavu\u015fabilmek i\u00e7in dua etti\u011fi ve lay\u0131k olabilmek i\u00e7in var g\u00fcc\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yer, “kal\u0131nacak yerlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131”<\/em><\/strong> ve “Allah kat\u0131ndaki as\u0131l var\u0131lacak g\u00fczel yer”<\/em><\/strong> olan cennettir. Bu kusursuz mek\u00e2n m\u00fc’minler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve onlara sunulmak \u00fczere kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fc’minlerin cennete giri\u015fleriyle ilgili bir ayette bu e\u015fsiz manzara \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131r: “Onlar Adn cennetlerine girerler. Babalar\u0131ndan, e\u015flerinden ve soylar\u0131ndan salih davran\u0131\u015flarda bulunanlar da (Adn cennetlerine girer). Melekler onlara her bir kap\u0131dan girip (\u015f\u00f6yle derler:) “Sabretti\u011finize kar\u015f\u0131l\u0131k selam size. (D\u00fcnya) Yurdun(un) sonu ne g\u00fczel.”<\/em><\/strong> (Ra\u2019d Suresi, 23-24) Onlar cennette “esenlik dile\u011fi ve selamla”<\/em><\/strong> (Furkan Suresi, 75) kar\u015f\u0131lanacak ve “oraya esenlikle ve g\u00fcvenlikle” <\/em><\/strong>gireceklerdir. (Hicr Suresi, 46) Yap\u0131lacak tek \u015fey kalm\u0131\u015ft\u0131r: Sadece m\u00fc’minler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve t\u00fcrl\u00fc nimetlerle donat\u0131lm\u0131\u015f bu sonsuz yurdun g\u00fczelliklerini ke\u015ffetmek ve ya\u015famakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ahirete kutlu ge\u00e7i\u015f ve \u00f6l\u00fcm s\u00fcreci:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Ki melekler, g\u00fczellikle canlar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131nda: “Selam size” derler. “Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere cennete girin.”<\/span><\/em><\/strong> (Nahl Suresi, 32)<\/span><\/p>\n

Bu ayetlerden, salih m\u00fc’minlerin d\u00fcnyada g\u00fczel bir hayatla ya\u015fat\u0131ld\u0131klar\u0131, korkuya ve h\u00fczne kap\u0131lmad\u0131klar\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve huzurlu bir ruh haline sahip olduklar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130man edenlerin Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uymalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc Allah’\u0131n \u00f6zel yard\u0131m\u0131n\u0131 ve korumas\u0131n\u0131 kazand\u0131klar\u0131n\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin \u00f6rt\u00fclece\u011fini, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n en g\u00fczeliyle kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6receklerini ve hi\u00e7bir haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131 da Kur’an ayetleri s\u0131kl\u0131kla vurgulamaktad\u0131r. D\u00fcnya hayat\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k ahireti “sat\u0131n alarak”, Kur’an’da ge\u00e7en ifadeyle “g\u00fczel bir al\u0131\u015fveri\u015f” yapm\u0131\u015flar ve Allah onlardan, onlar da Allah’tan ho\u015fnut olmu\u015flard\u0131r. Peki bu ki\u015filer \u00f6m\u00fcrlerinin sonuna ula\u015ft\u0131klar\u0131nda ne olacakt\u0131r? Allah’\u0131n takdir etti\u011fi \u00f6l\u00fcm an\u0131 onlarla nas\u0131l ve nerede bulu\u015facakt\u0131r? \u0130ster iman eden bir ki\u015fi olsun, isterse Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r eden bir ki\u015fi olsun, bir kimsenin nerede ve ne zaman \u00f6lece\u011fini bilmesi imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Bu ger\u00e7ek Lokman Suresi 34. ayetinde \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r: “K\u0131yamet saatinin bilgisi, \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n kat\u0131ndad\u0131r. Ya\u011fmuru ya\u011fd\u0131r\u0131r; rahimlerde olan\u0131 bilir. Hi\u00e7 kimse, yar\u0131n ne kazanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmez. Hi\u00e7 kimse de, hangi yerde \u00f6lece\u011fini bilmez. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah bilendir, haberdard\u0131r.”<\/em><\/strong> <\/span><\/p>\n

Bununla birlikte, \u00f6l\u00fcm\u00fcn m\u00fc’minleri nas\u0131l kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131n\u0131, canlar\u0131n\u0131n nas\u0131l al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00fcm an\u0131nda neler olaca\u011f\u0131n\u0131 Kur’an’dan \u00f6\u011frenme imk\u00e2n\u0131m\u0131z vard\u0131r. Kur’an’da bize bildirildi\u011fi kadar\u0131yla, m\u00fc’minin \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7ok yumu\u015fak bir ge\u00e7i\u015f, anl\u0131k bir boyut de\u011fi\u015ftirme \u015feklinde olacakt\u0131r. Aynen uyku s\u0131ras\u0131nda Allah’\u0131n “bir t\u00fcr \u00f6l\u00fcme sokmu\u015f oldu\u011fu ki\u015finin”<\/em><\/strong> (Z\u00fcmer Suresi, 42) ertesi sabah uyanarak yeni bir g\u00fcne ba\u015flamas\u0131 gibi, m\u00fc’min de \u00f6l\u00fcm\u00fcnde, bir anda “d\u00fcnya” boyutundan s\u0131yr\u0131lacak ve “ahiret” boyutuna ula\u015fm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Allah bu s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131z ve rahat ge\u00e7i\u015fi, Naziat Suresi’nin 2. ayetinde g\u00f6revli meleklere i\u015faret ederek, “yumu\u015fac\u0131k \u00e7ekip alanlara”<\/strong> \u015feklinde haber buyurmaktad\u0131r. Melekler, m\u00fc’minlerin canlar\u0131n\u0131 almaya geldiklerinde aralar\u0131nda ge\u00e7en bir konu\u015fma Nahl Suresi’nin 32. ayetinde ise \u015fu \u015fekilde anlat\u0131l\u0131r: “Ki melekler, g\u00fczellikle canlar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131nda: ‘Selam size’ derler. Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere cennete girin.”<\/em><\/strong> <\/span><\/p>\n

Ba\u015fka bir ayette de m\u00fc’minlerin \u00f6l\u00fcm an\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131r: “Onlar\u0131, o en b\u00fcy\u00fck korku h\u00fczne kapt\u0131rmaz ve: ‘\u0130\u015fte bu sizin g\u00fcn\u00fcn\u00fczd\u00fcr, size va’ad edilmi\u015fti’ diye melekler onlar\u0131 kar\u015f\u0131layacaklard\u0131r.”<\/em><\/strong> (Enbiya Suresi, 103) G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, d\u00fcnyada g\u00fczel bir hayat ya\u015fat\u0131lan m\u00fc’minin \u00f6l\u00fcm\u00fc de g\u00fczel ve rahat olacak, ahiret hayat\u0131 meleklerin kar\u015f\u0131lamas\u0131yla ba\u015flayacakt\u0131r. O andan itibaren d\u00fcnyayla t\u00fcm ili\u015fkileri kesilmi\u015f ve ki\u015fi, Allah’\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kmak \u00fczere tespit edilmi\u015f bir yere yollanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun devam\u0131nda da m\u00fc’minler i\u00e7in sonsuz bir rahatl\u0131k ve kolayl\u0131k vard\u0131r.<\/span><\/p>\n

M\u00fc’minlerin kolay hesap vermeleri ve berat etmeleri:<\/span><\/strong><\/p>\n

Kabirden sonra hesap an\u0131, yani insanlar\u0131n t\u00fcm yap\u0131p ettikleriyle Rabbimizin huzuruna \u00e7\u0131kacaklar\u0131 an gelmektedir. K\u0131yametin kopmas\u0131yla birlikte ba\u015flayan t\u00fcm geli\u015fmeler, d\u00fcnya tarihi boyunca yarat\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n yeni bir bedenle diriltilmeleri ve cehennem ate\u015finin \u00e7evresinde bir araya toplanmalar\u0131yla devam edecektir. Daha sonra t\u00fcm \u015fahitler getirilecek, her bir ki\u015finin amel defteri a\u00e7\u0131lacak ve herkes d\u00fcnya hayat\u0131nda yapt\u0131klar\u0131ndan hesaba \u00e7ekilecektir. Bunlar\u0131n sonunda Allah m\u00fc’minleri rahmetiyle cehennem ate\u015finden kurtararak, cennetine sokuverecektir. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ve m\u00fc’minlerin o g\u00fcnk\u00fc durumlar\u0131 Kur’an’da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak bildirilmi\u015ftir:<\/span><\/p>\n

Sur’a ilk \u00fcf\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f ile art\u0131k k\u0131yamet ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya ve t\u00fcm evren, geriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir yok olu\u015fa sahne olacakt\u0131r. Da\u011flar par\u00e7alanacak, denizler kaynat\u0131lacak, g\u00f6kler yok edilip y\u0131k\u0131lacakt\u0131r. Sur’a ikinci kez \u00fcf\u00fcr\u00fclmesiyle birlikte insanlar diriltilecek ve hesaba \u00e7ekilmek \u00fczere bir araya toplanacakt\u0131r. En ufak bir ayr\u0131nt\u0131 dahi atlanmadan, hayat\u0131 boyunca yapm\u0131\u015f oldu\u011fu her \u015fey ki\u015finin ve \u015fahitlerin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne konulacakt\u0131r. K\u00e2firleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc bir utanca s\u00fcr\u00fckleyen bu anda m\u00fc’minler, sevin\u00e7li ve co\u015fkuludurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an’da, “… O g\u00fcn Allah, Peygamberi ve onunla birlikte iman edenleri k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeyecektir…”<\/em><\/strong> (Tahrim Suresi, 8) \u015feklinde buyrulmaktad\u0131r. Allah, “El\u00e7ilerine ve iman edenlere, hem d\u00fcnya hayat\u0131nda hem de \u015fahitlerin (\u015fahitlik i\u00e7in) duracaklar\u0131 g\u00fcn yard\u0131m edece\u011fini” <\/em><\/strong>vaat etmi\u015ftir.\u00a0(M\u00fc’min Suresi, 51) K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc salih m\u00fc’minler, t\u00fcm hayatlar\u0131 boyunca yap\u0131p-ettiklerinin yaz\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu hesap defterlerini “sa\u011f yanlar\u0131ndan” alacaklard\u0131r. Kitab\u0131n\u0131 sa\u011f taraf\u0131ndan alacak olan insanlar, Kur’an’da “kolay” hesaba \u00e7ekilecek ve cennete sokulacak insanlar olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r: “Art\u0131k kitab\u0131 sa\u011f eline verilen ki\u015fi, der ki: “Al\u0131n, kitab\u0131m\u0131 okuyun. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben, ger\u00e7ekten hesab\u0131ma kavu\u015faca\u011f\u0131m\u0131 sanm\u0131\u015f (anlam\u0131\u015f)t\u0131m. Art\u0131k o, ho\u015fnut bir ya\u015fama i\u00e7indedir. Y\u00fcksek bir cennette.”<\/em><\/strong> (Hakka Suresi, 19-22)<\/span><\/p>\n

Rabbimizin kendilerine vaat etti\u011fine kavu\u015fmak \u00fczere olan m\u00fc’minler, o “ebedilik g\u00fcn\u00fcnde” (Kaf Suresi, 34) heyecanl\u0131 ve mutludurlar, bu durumlar\u0131 \u0130n\u015fikak Suresi’nde \u015f\u00f6yle aktar\u0131l\u0131r: “Art\u0131k kimin kitab\u0131 sa\u011f yan\u0131ndan verilirse. O, kolay bir hesap (sorgu) ile sorguya \u00e7ekilecek. Ve kendi yak\u0131nlar\u0131na sevin\u00e7 i\u00e7inde d\u00f6nm\u00fc\u015f olacakt\u0131r.” <\/em><\/strong>(\u0130n\u015fikak Suresi, 7-9)<\/span><\/p>\n

Hesaba \u00e7ekilmeleri bitti\u011finde art\u0131k m\u00fc’minler, kurtulmu\u015f olman\u0131n sevincini tadacakt\u0131r. Ayette, “Oraya esenlikle ve g\u00fcvenlikle girin.”<\/em><\/strong> (Hicr Suresi, 46) buyrulmaktad\u0131r. Bu durum ba\u015fka ayetlerde de \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131r: “Ey mutmain (tatmin bulmu\u015f) nefis, Rabbine, ho\u015fnut edici ve ho\u015fnut edilmi\u015f olarak d\u00f6n. Art\u0131k kullar\u0131m\u0131n aras\u0131na gir. Cennetime gir.”<\/em><\/strong> (Fecr Suresi, 27-30) <\/span><\/p>\n

Art\u0131k Allah, rahmet etmi\u015f oldu\u011fu kullar\u0131n\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 da ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p silmi\u015f, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini iyili\u011fe \u00e7evirmi\u015f ve cennete girmelerine izin vermi\u015ftir. Kendisine “cennete gir” denilen m\u00fc’min ise \u015f\u00f6yle diyecektir: “… Ke\u015fke kavmim de bir bilseydi, Rabbimin beni ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve a\u011f\u0131rlananlardan k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131.”<\/em><\/strong> (Yasin Suresi, 26-27) Bir ba\u015fka ayette Allah, cennet ehlini \u015f\u00f6yle m\u00fcjdelemektedir:<\/span><\/p>\n

\u201cAllah dedi ki: “Bu, do\u011frulara, do\u011fru s\u00f6ylemelerinin (sadakat ve samimiyet g\u00f6stermelerinin) yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn (olacakt\u0131r). Onlar i\u00e7in, i\u00e7inde ebedi kalacaklar\u0131, alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetler vard\u0131r. Allah onlardan raz\u0131d\u0131r, onlar da O’ndan raz\u0131 olmu\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte (as\u0131l) b\u00fcy\u00fck ‘kurtulu\u015f ve mutluluk’ bu (olacakt\u0131r.)”<\/span><\/em><\/strong> (Maide Suresi, 119)<\/span><\/p>\n

“Ey (muttaki) kullar\u0131m, bug\u00fcn sizin i\u00e7in korku yoktur ve siz mahzun olmayacaks\u0131n\u0131z.” <\/span><\/em><\/strong>(Zuhruf Suresi, 68) Ba\u015fka bir ayette de Allah, \u201cCennet de (o g\u00fcn) muttakiler i\u00e7in yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (hi\u00e7 de) uzak de\u011fildir.\u201d<\/em><\/strong> (Kaf Suresi, 31) \u015feklinde bildirmektedir.<\/span><\/p>\n

Selamet ve Saadet yurdu Cennetin ola\u011fan\u00fcst\u00fc do\u011fal g\u00fczellikleri:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Takva sahiplerine va\u2019ad edilen cennet; onun alt\u0131ndan \u0131rmaklar akar, yemi\u015fleri ve g\u00f6lgelikleri s\u00fcreklidir. Bu, korkup-sak\u0131nanlar\u0131n (mutlu) sonudur, ink\u00e2r edenlerin sonu ise ate\u015ftir.” <\/span><\/em><\/strong>(Ra\u2019d Suresi, 35) Evet do\u011fal g\u00fczellikler ve ye\u015fillikler cennetin m\u00fckemmel nimetlerindendir. K\u00f6\u015fklerin ve g\u00f6lgeliklerin bah\u00e7elerin i\u00e7inde, p\u0131narlar\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131nda kurulmu\u015f olmas\u0131 da ayr\u0131 bir g\u00fczelliktir.<\/span><\/p>\n

Cennet,<\/span><\/strong> “… ne (yak\u0131c\u0131) bir g\u00fcne\u015f, ve ne de dondurucu bir so\u011fuk…”<\/span><\/em><\/strong> (\u0130nsan Suresi, 13) \u015feklinde tarif edilen, insana hi\u00e7bir rahats\u0131zl\u0131k vermeyen, ho\u015f bir iklime sahip bulunmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131 bunaltan, terleten s\u0131caklar ya da titreten, donduran so\u011fuklar orada yoktur. Allah m\u00fc’minleri cennette, “… ne s\u0131cak-ne so\u011fuk, tam karar\u0131nda bir g\u00f6lgeli\u011fe…”<\/em> sokacakt\u0131r. <\/span><\/strong>(Nisa Suresi, 57)<\/span> “Tam karar\u0131nda”<\/em> ifadesi, bu ayette iklimin tam insan\u0131n isteyece\u011fi ve rahat edece\u011fi gibi oldu\u011funu bildirmekle beraber, asl\u0131nda cennetteki b\u00fct\u00fcn ortam ve \u015fartlar\u0131n, insan ruhunun ger\u00e7ek anlamda doyum sa\u011flayaca\u011f\u0131, rahat edece\u011fi bi\u00e7imde haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131na i\u015faret buyrulmaktad\u0131r. Cennetteki her \u015fey ve her durum m\u00fc’minin “tam istedi\u011fi” gibi olacakt\u0131r. Allah’\u0131n cennet ayetlerinde en \u00e7ok bahsetti\u011fi do\u011fal g\u00fczelliklerden biri de, “Durmaks\u0131z\u0131n akan su(lar)”<\/em>d\u0131r. <\/span><\/strong>(V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 31)<\/span> D\u00fcnya hayat\u0131ndan da g\u00f6zlemledi\u011fimiz gibi insan ruhu sudan, \u00f6zellikle de akan sulardan b\u00fcy\u00fck zevk al\u0131r. Bir g\u00f6l, bir akarsu veya bir \u015felale, orman\u0131n i\u00e7inden akan bir \u0131rmak insan\u0131n ruhuna ferahl\u0131k katacakt\u0131r. Saraylar\u0131n, konaklar\u0131n, malik\u00e2nelerin ya da villalar\u0131n bah\u00e7elerine yap\u0131lan g\u00f6letler, havuzlar ve f\u0131skiyelerin, yapay veya do\u011fal akarsular\u0131n amac\u0131 hep ruhtaki bu estetik \u00f6zleminden kaynaklan\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu estetik g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin ho\u015fa gitmesinin ba\u015fl\u0131ca sebebi insan ruhunun cennete g\u00f6re yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong> Bir di\u011fer ayette de bu g\u00fczellik \u015f\u00f6yle ifade edilmi\u015ftir: “\u0130\u00e7lerinde durmaks\u0131z\u0131n f\u0131\u015fk\u0131r\u0131p-akan iki p\u0131nar vard\u0131r.”<\/em><\/strong> (Rahman Suresi, 66) Akan suyun g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ses insan\u0131n kalbine huzur ve ferahl\u0131k verir. Y\u00fckseklerden d\u00f6k\u00fclen sular\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ve g\u00fcr sesi ruhu \u015fenlendirir. \u0130nsan\u0131, Allah’a \u015f\u00fckretmesine ve O’nun ad\u0131n\u0131 y\u00fcceltmesine y\u00f6nlendirir. \u00d6zellikle su tepelerden, a\u011fa\u00e7lar\u0131n ve ye\u015filliklerin aras\u0131ndan ak\u0131yorsa, ya da kayalar\u0131n \u00fczerinden s\u00fcz\u00fcl\u00fcyorsa olduk\u00e7a etkileyici bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arz etmektedir. Ya d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerde birikir ya da kat kat havuzlar olu\u015fturarak birinden di\u011ferine ak\u0131p gider. S\u00fcrekli akan bir su, sonsuzluk ve t\u00fckenmeyen bir bolluk g\u00f6stergesidir. “Ger\u00e7ekten takva sahibi olanlar, cennetlerde ve p\u0131nar ba\u015flar\u0131ndad\u0131r”<\/em><\/strong> (Hicr Suresi, 45) ayetinden de anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, m\u00fc’minler cennette bu t\u00fcr yerlerde ya\u015fay\u0131p bundan zevk alarak sevinmektedir. Benzer ba\u015fka bir ayette de “\u015e\u00fcphesiz muttaki olanlar, g\u00f6lgeliklerde ve p\u0131nar-ba\u015flar\u0131ndad\u0131r”<\/em><\/strong> (M\u00fcrselat Suresi, 41) \u015feklinde bildirilmektedir. Bahsedilen g\u00f6lgelikler, (do\u011frusunu Allah bilir) oturmak ve g\u00fczellikleri seyretmek amac\u0131yla \u00f6zel olarak olu\u015fturulmu\u015f mek\u00e2nlar olabilir. Cennet k\u00f6\u015fkleri gibi g\u00f6lgelikler de y\u00fckseklerde kuruluvermi\u015ftir. B\u00f6ylece y\u00fckseklerden bak\u0131larak daha a\u015fa\u011f\u0131lardaki g\u00fczellikler seyredilebilir, bir\u00e7ok detay ayn\u0131 anda g\u00f6r\u00fc\u015f sahas\u0131na girmektedir. G\u00f6lgelikler, \u00f6zel olarak m\u00fc’minlere zevk alacaklar\u0131 bir ortam haz\u0131rlamak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f, her \u00e7e\u015fit yiyecek ve meyvenin yenece\u011fi, cennete has i\u00e7kilerin i\u00e7ilece\u011fi, m\u00fc’minlerin bir araya gelerek sohbet edecekleri ve birlikte e\u011flenecekleri yerlerdir. Bu g\u00f6lgeliklerin p\u0131nar ba\u015flar\u0131na, insan ruhunun \u00e7ok ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 yerlere kurulmu\u015f olmas\u0131 da buralar\u0131 daha da g\u00fczelle\u015ftirir. Bu p\u0131narlardan tertemiz, tad\u0131 g\u00fczel ve i\u00e7enlere lezzet veren sular f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da Kur’an haber verir.<\/span><\/p>\n

Cennete has bir ba\u015fka do\u011fal g\u00fczellik ise ayette s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en bah\u00e7eler ve \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit a\u011fa\u00e7lard\u0131r. \u015eura Suresi’nin 22. ayetinde bahsedilen “cennet bah\u00e7eleri”<\/em><\/strong> sadece m\u00fc’minler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bah\u00e7elerin \u00f6zelli\u011fi, bir\u00e7ok do\u011fal g\u00fczelli\u011fi uyum i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor olmas\u0131d\u0131r. Bu bah\u00e7elerde d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde yeti\u015fen en narin ve en g\u00fczel kokulu bitkilerin benzerleri ve bunlar gibi sonsuz \u00e7e\u015fidi yeti\u015fmekte, insan\u0131n bildi\u011fi ve de bilmedi\u011fi bir\u00e7ok hayvan bir arada ya\u015famaktad\u0131r. Bah\u00e7eler, de\u011fi\u015fik boylarda a\u011fa\u00e7lar, “alabildi\u011fine yemye\u015fil”<\/em><\/strong> (Rahman Suresi, 64) alanlar, bitkiler ve \u00e7i\u00e7ekler, baz\u0131 yerlerde havuzlar ve f\u0131skiyelerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Civarda g\u00f6r\u00fclen a\u011fa\u00e7lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131d\u0131r ve cennetin bollu\u011funu simgelercesine “y\u00fckl\u00fc dallar\u0131 b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr”<\/em><\/strong> (V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 28), “\u00fcst \u00fcste dizilmi\u015f meyveleri sarkm\u0131\u015ft\u0131r”.<\/em><\/strong> (V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 29). <\/span><\/p>\n

T\u00fcm bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z, cennete has \u00f6zelliklerin ayetler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tefekk\u00fcr edebildi\u011fimiz en genel bilgilerdir. Bir k\u0131sm\u0131 d\u00fcnyadakileri and\u0131ran, bir k\u0131sm\u0131 ise daha \u00f6nce hi\u00e7bir nefsin g\u00f6r\u00fcp bilmedi\u011fi, “\u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit inceliklere ve g\u00fczelliklere sahip” <\/em><\/span><\/strong>(Rahman Suresi, 48)<\/span> olan cennetin nimet ve g\u00fczellikleri, tahayy\u00fcl ve ifade s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ok \u00f6tesindedir. Bilinmelidir ki, bizim hay\u00e2l g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6tesinde ve Allah’\u0131n sonsuz ilmiyle haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir\u00e7ok g\u00fczellik ve s\u00fcrpriz de cennette m\u00fc’minleri beklemektedir. \u00d6zellikle “… Rableri kat\u0131nda her diledikleri onlar\u0131nd\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck fazl (nimet ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck) budur…” <\/em><\/span><\/strong>(\u015eura Suresi, 22)<\/span> ayetiyle bildirildi\u011fi gibi, t\u00fcm do\u011fal g\u00fczellikler de d\u00e2hil cennetteki her \u015fey m\u00fc’minin kendi zevkiyle dilemesi neticesinde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. (Do\u011frusunu Allah bilir.)<\/span><\/strong><\/p>\n

Ebedi Cennetin m\u00fckemmel lezzetleri ve muhte\u015fem nimetleri:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere, afiyetle yiyin ve i\u00e7in.”<\/span><\/em><\/strong> (M\u00fcrselat Suresi, 43) gibi ayetlerde cennet ehlinin en g\u00fczel yemeklerle ve \u00e7e\u015fitli i\u00e7eceklerle nimetlendirildikleri bildirilmektedir. \u0130nsan cennette d\u00fcnyadaki eksikliklerden ar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, beslenme gibi bir ihtiyac\u0131 olmayabilir. Cennetteki yemek-i\u00e7mek zevk almak i\u00e7in yarat\u0131l\u0131yor olabilir. D\u00fcnyada iman edip salih amellerde bulunan ve \u00e7aba harcamalar\u0131n\u0131 Allah’\u0131n \u015f\u00fckre de\u011fer buldu\u011fu m\u00fc’minler i\u00e7in cennette haz\u0131rlanan yiyecekler, d\u00fcnyadakilere \u00e7ok benzemektedir. Bir ayette cennet ehlinin bu benzerli\u011fi, \u015fu \u015fekilde ifade etti\u011fi haber verilir: <\/span><\/p>\n

“(Ey Muhammed) \u0130man edip salih amellerde bulunanlar\u0131 m\u00fcjdele. Ger\u00e7ekten onlar i\u00e7in altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetler vard\u0131r. Kendilerine r\u0131z\u0131k olarak bu \u00fcr\u00fcnlerden her yedirildi\u011finde: “Bu daha \u00f6nce de r\u0131z\u0131kland\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r” derler. Bu, onlara, (d\u00fcnyadakine) benzer olarak sunulmu\u015ftur. Orada, onlar i\u00e7in tertemiz e\u015fler vard\u0131r ve onlar orada s\u00fcresiz kalacaklard\u0131r.”<\/span><\/em><\/strong> (Bakara Suresi, 25)<\/span><\/p>\n

Ger\u00e7ekten de d\u00fcnyada insan\u0131n nefsinin \u00e7ekti\u011fi, hem g\u00f6r\u00fcnt\u00fc hem de tat olarak zevk veren y\u00fczlerce \u00e7e\u015fit yemek ve yiyecek bulunabilir. Bu yemeklerin benzerlerinin Cennette de m\u00fc’minlere ho\u015fnutluk vermek \u00fczere var edilmeleri \u015f\u00fcphesiz Allah i\u00e7in \u00e7ok kolayd\u0131r ve zaten va\u2019ad edilmi\u015ftir. Ancak bunlar d\u00fcnyadaki gibi insanda fiziksel s\u0131k\u0131nt\u0131lara (\u015fi\u015fmanl\u0131k, kolesterol, a\u015f\u0131r\u0131 doyma hissi, vs.) sebebiyet vermeyecektir. Allah cennet ehline “Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere afiyetle yiyin ve i\u00e7in”<\/em><\/strong> (M\u00fcrselat Suresi, 43) \u015feklinde seslenmektedir. Bu, Allah’\u0131n bir \u00f6d\u00fcllendirmesidir. Allah, yemek yemeyi, i\u00e7meyi cennet ehline hesaps\u0131z bir r\u0131z\u0131k olarak \u00e7ok zevk al\u0131nan, haz duyulan bir \u00f6d\u00fcl haline getirmi\u015ftir. Cennete kavu\u015fabilmek i\u00e7in insanlar d\u00fcnya hayat\u0131nda imtihan edilirler. \u0130man edenler de d\u00fcnyadaki hayatlar\u0131 boyunca Rabbimizin r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmak i\u00e7in ciddi bir \u00e7aba ve \u00fcst\u00fcn bir gayret g\u00f6stermi\u015f, g\u00f6n\u00fclden O’na y\u00f6nelip, s\u00fcrekli \u015f\u00fckredip, dua ve tevbe etmi\u015flerdir. Allah da bu \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak onlara cennet nimetlerini ayette haber verildi\u011fi gibi, “Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere” <\/em><\/strong>(M\u00fcrselat Suresi, 43) diyerek arz edilmektedir. Kur’an’da bizlere bildirilen cennet r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda etler gelir. Allah cennetteki m\u00fc’minlere “… istek duyup-arzulad\u0131klar\u0131 meyvelerden ve etten bol bol”<\/em><\/strong> (Tur Suresi, 22) verdi\u011fini, “canlar\u0131n\u0131n \u00e7ekti\u011fi ku\u015f eti”nden<\/em><\/strong> (V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 21) de orada onlara sunulaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. \u00dcstelik orada, m\u00fc’minlerin r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131n “… bitip t\u00fckenmesi de yok”tur.<\/em><\/strong> (Sad Suresi, 54) \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc’minler, “… i\u00e7inde hesaps\u0131z olarak r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131lmak \u00fczere cennete girerler.”<\/em><\/strong> (M\u00fc’min Suresi, 40) \u0130stenilen yemek, istenildi\u011fi kadar yenebilir, bu yemekler ne t\u00fckenir, ne de doyarak ya da \u00e7ok yiyerek, rahats\u0131z edici cinsten de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

Cennette var olan r\u0131z\u0131klardan, Kur’an’da belki de en \u00e7ok s\u00f6z edileni, meyvelerdir. \u0130stek duyulup arzulanan her t\u00fcrden meyve, orada m\u00fc’minlere ikram edilmektedir. \u00dcstelik bu meyvelerin “g\u00f6lgeleri onlara pek yak\u0131n ve dev\u015firilmeleri kolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f” <\/em>vaziyettedir. <\/span><\/strong>(\u0130nsan Suresi, 14)<\/span> Ayetten anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla, cennet meyveleri do\u011fal ortamlar\u0131nda, a\u011fa\u00e7larda bulunmakta ve m\u00fc’minler de bunlar\u0131 oradan kolayca alarak yiyebilmektedir. Nitekim V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi’nin 28. ve 29. Ayetlerinde “y\u00fckl\u00fc dallar\u0131 b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f kiraz (a\u011fa\u00e7lar\u0131), \u00fcst \u00fcste dizili meyveleri sarkm\u0131\u015f muz a\u011fa\u00e7lar\u0131”<\/em> ifadeleri kullan\u0131larak, meyvelerin ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n kolayl\u0131\u011f\u0131, cennetin bereketine ve bollu\u011funa \u00f6rnek g\u00f6sterilmi\u015ftir. Meyveler \u00f6ylesine bol ve bereketlidirler ki, a\u011fa\u00e7lar\u0131n dallar\u0131 onlar\u0131 ta\u015f\u0131yamay\u0131p e\u011filmektedir. B\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f ve a\u015fa\u011f\u0131 sarkm\u0131\u015f bu dallardan da o meyvelere ula\u015fmak da kolay hale gelir. Cennette meyveler g\u00fcm\u00fc\u015f ya da alt\u0131n tepsilerde, \u015f\u0131k ve estetik kaplarda m\u00fc’minlere tahtlar \u00fczerinde sohbet ederlerken ikram edilecektir. \u015e\u00fcphesiz bunlar\u0131n d\u00fcnyada insana rahats\u0131zl\u0131k veren \u00e7ekirdek, \u00e7\u00fcr\u00fck, eziklik gibi kusurlar\u0131 da cennete lay\u0131k bir \u015fekilde giderilmi\u015ftir. Hepsi kusursuz ve g\u00f6z al\u0131c\u0131 bir g\u00fczelli\u011fe sahip olarak m\u00fc’minlere ikram edilmektedir. Meyveler bir yandan da cennetin g\u00fczelli\u011fine ayr\u0131 bir renk ve estetik kat\u0131verir. Her cinsten meyveyle y\u00fckl\u00fc a\u011fa\u00e7lar\u0131n reng\u00e2renk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc cennetin muhte\u015fem manzaras\u0131n\u0131 daha da g\u00fczelle\u015ftirir. Cennetteki her \u015fey insan g\u00f6z\u00fcne hitap eden \u00e7ok estetik g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere sahiptir. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc Allah’\u0131n sanat ve kudretinin de bir g\u00f6stergesi olarak ayr\u0131 bir \u015f\u00fck\u00fcr vesilesidir. <\/span><\/strong><\/p>\n

Yarat\u0131lan bunca g\u00fczel yemekler ve meyveler yan\u0131nda, elbette \u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok lezzetli i\u00e7eceklerin olmas\u0131 da arzulanabilir. Ayetlerde bu i\u00e7eceklerden de bahsedilmektedir. \u00d6rne\u011fin bir ayette “kaynaktan (doldurulmu\u015f) kadehlerle \u00e7evrelerinde dola\u015f\u0131l\u0131r”<\/em><\/strong> (Saffat Suresi, 45) \u015feklinde ge\u00e7mektedir. M\u00fc’minler i\u00e7in cennette “sonu misk olan, kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 tesnimden, m\u00fch\u00fcrl\u00fc, kat\u0131ks\u0131z bir \u015farap”<\/em><\/strong> (Mutaffifin Suresi, 25-27) haz\u0131r haldedir. Ayetlerde de belirtildi\u011fi gibi bu i\u00e7ecekler ayn\u0131 zamanda g\u00fczel kokular da i\u00e7ermektedir. Ayr\u0131ca \u015f\u00fcphesiz bu \u015farap, d\u00fcnyadakilere benzememektedir. Bunlar Cennet ehlini sarho\u015f etmeyecek, i\u00e7enlerin \u015fuurunu gidermeyecektir. Allah cennette i\u00e7kilerin kadehlerle sunuldu\u011funu ve bu i\u00e7kilerden ba\u015flar\u0131n a\u011fr\u0131mayaca\u011f\u0131n\u0131, m\u00fc’minlerin kendilerinden ge\u00e7ip ak\u0131llar\u0131n\u0131n \u00e7elinmeyece\u011fini ayetlerde belirtmektedir. Bu ikram\u0131 yapanlar ise, Allah’\u0131n \u00f6zel olarak g\u00f6revlendirdi\u011fi civanlar olabilir.<\/span><\/p>\n

\u0130yilik ve istikamet ehli m\u00fc’minlerin sonsuz ya\u015fayaca\u011f\u0131 ve oran\u0131n sultan\u0131 olaca\u011f\u0131 kusursuz yerleri: <\/span><\/strong><\/p>\n

\u201c<\/span><\/em><\/strong>Allah, m\u00fc’min erkeklere ve m\u00fc’min kad\u0131nlara i\u00e7inde ebedi kalmak \u00fczere, alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetler ve Adn cennetlerinde g\u00fczel meskenler va\u2019ad etmi\u015ftir. Allah’tan olan ho\u015fnutluk ise en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f ve mutluluk budur.”<\/span><\/em><\/strong> (Tevbe Suresi, 72)<\/span><\/p>\n

M\u00fc’minlerin d\u00fcnya hayatlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irdikleri evler, “i\u00e7inde Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131na izin verdi\u011fi”<\/em><\/strong> (Nur Suresi, 36) mek\u00e2nlard\u0131r ve yine Allah’\u0131n emri do\u011frultusunda tertemiz tutulan, \u00f6zen g\u00f6sterilen yuvalard\u0131r. Cennet evleri de bunun benzeri olarak yine, m\u00fc’minlerin Allah’\u0131 and\u0131klar\u0131 ve O’na \u015f\u00fckrettikleri tertemiz saraylard\u0131r. M\u00fc’minlerin cennette ya\u015fad\u0131klar\u0131 g\u00fczel meskenler, evler, k\u00f6\u015fkler, do\u011fal g\u00fczelliklerin i\u00e7inde kurulmu\u015f olabilece\u011fi gibi, bunlar\u0131n son derece modern, \u00fcst\u00fcn bir teknolojiye ve estetik mimariye sahip \u015fehirlerde in\u015fa edilmi\u015f olmas\u0131 da akla yatk\u0131nd\u0131r.<\/span><\/p>\n

Kur\u2019an’da s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en cennet evleri, genellikle do\u011fal g\u00fczelliklerin i\u00e7ine in\u015fa edilmi\u015ftir. Bunu bildiren bir ayet \u015f\u00f6yledir: “Ancak Rablerinden korkup-sak\u0131nanlar ise, onlara y\u00fcksek k\u00f6\u015fkler vard\u0131r, onlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde de y\u00fcksek k\u00f6\u015fkler bina edilmi\u015ftir. Onlar\u0131n alt\u0131nda \u0131rmaklar akmaktad\u0131r. (Bu) Allah’\u0131n va’adidir. Allah va’adinden d\u00f6nmez.”<\/em> <\/strong>(Z\u00fcmer Suresi, 20)<\/span><\/p>\n

K\u00f6\u015fklerin y\u00fckseklerde olmas\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki ve a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131ndaki manzara seyredilirken, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye \u00e7ok say\u0131da detay girmesini sa\u011flayacakt\u0131r. B\u00f6ylece bir\u00e7ok g\u00fczelli\u011fi ayn\u0131 anda alg\u0131lama imk\u00e2n\u0131 do\u011facakt\u0131r. Y\u00fckseklik de\u011fi\u015ftik\u00e7e g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn g\u00fczelli\u011fi de artacakt\u0131r. Her metre farkta g\u00f6r\u00fcnen g\u00fczelliklerin boyutu bir \u00f6ncekiyle ayn\u0131 olmayacakt\u0131r. Cennette baz\u0131 k\u00f6\u015fkler daha y\u00fcksekte, baz\u0131lar\u0131 daha al\u00e7akta olabilir, b\u00f6ylece her birinin manzaras\u0131n\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla buralardan al\u0131nacak zevklerin farkl\u0131 olmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Ayette bahsedilen, y\u00fcksek yerlerde kurulmu\u015f k\u00f6\u015fklerin altlar\u0131ndan sular akacakt\u0131r, bu manzaray\u0131 seyretmek i\u00e7in geni\u015f pencereli ya da d\u00f6rt bir taraf\u0131 camlardan in\u015fa edilmi\u015f salonlar vard\u0131r. B\u00f6ylece insan ruhunun en \u00e7ok zevk alaca\u011f\u0131 \u015fekilde d\u00f6\u015fenmi\u015f evlerde, tahtlar \u00fczerinde yaslan\u0131rken ve en g\u00fczel meyveler ve i\u00e7eceklerle r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131l\u0131rken m\u00fc’minler, y\u00fckseklerden bakarak birbirinden muhte\u015fem manzaralar\u0131 da seyretme zevkini tadacakt\u0131r. Elbette bu k\u00f6\u015fklerin tasar\u0131m\u0131 ve d\u00f6\u015fenmesi en kaliteli malzemeyle, en uyumlu renklerle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Rahat koltuklar\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oturulan tahtlar\u0131 vard\u0131r. “\u00d6zenle i\u015flenmi\u015f m\u00fccevher tahtlar \u00fczerindedirler. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yaslanm\u0131\u015flard\u0131r.”<\/em><\/strong> (V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 15-16) Ve “\u00f6zenle dizilmi\u015f tahtlar \u00fczerinde yaslanm\u0131\u015flard\u0131r…”<\/em><\/strong> (Tur Suresi, 20) \u015feklindeki ayetlerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi tahtlar zenginlik, ihti\u015fam ve kudret sembol\u00fc yap\u0131lard\u0131r. Allah sonsuz cennet nimetlerini nasip etti\u011fi m\u00fc’minlere b\u00f6yle g\u00fczellikleri haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Onlar cennetteki tahtlar \u00fczerinde kurulup yaslan\u0131rlar. Bu ortamda m\u00fc’minler s\u00fcrekli Allah’\u0131 anarlar. Bunu haber veren ayetlerde \u015f\u00f6yle buyrulmaktad\u0131r:<\/span><\/p>\n

“Adn cennetleri (onlar\u0131nd\u0131r); oraya girerler, orada alt\u0131ndan bileziklerle ve incilerle s\u00fcslenirler. Ve orada onlar\u0131n elbiseleri ipek(ten)dir. Derler ki: “Bizden h\u00fczn\u00fc giderip yok eden Allah’a hamdolsun; \u015f\u00fcphesiz Rabbimiz, ger\u00e7ekten ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r, \u015f\u00fckr\u00fc kabul edendir. Ki O, bizi Kendi fazl\u0131ndan (ebedi olarak) kal\u0131nacak bir yurda yerle\u015ftirdi; burada bize bir yorgunluk dokunmaz ve burada bize bir b\u0131kk\u0131nl\u0131k da dokunmaz.”<\/span><\/em><\/strong> (Fat\u0131r Suresi, 33-35)<\/span><\/p>\n

Ayr\u0131ca Cennette m\u00fc’minlerin her diledikleri \u015fey yarat\u0131lacakt\u0131r. Allah dileklerinin kendilerine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel hizmetk\u00e2rlar yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ayette \u015f\u00f6yle buyrulmaktad\u0131r: “Kendileri i\u00e7in (hizmet eden) civanlar, etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131rlar; sanki (her biri) sedefte sakl\u0131 inci gibi tertemiz, p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l. “<\/em> <\/strong>(Tur Suresi, 24) <\/span><\/p>\n

Allah’\u0131n cennetine lay\u0131k k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u00fc’minler son derece de\u011ferli ve se\u00e7kin insanlard\u0131r. M\u00fc’minlerin hizmet edilen, “ikram g\u00f6renler”<\/em> <\/span><\/strong>(Saffat Suresi, 42)<\/span> konumunda olmalar\u0131 da Allah’\u0131n onlara verdi\u011fi de\u011feri yans\u0131t\u0131r. M\u00fc’minlere hizmet etmeleri i\u00e7in yarat\u0131lan hizmetk\u00e2rlar m\u00fc’minlerin aras\u0131nda d\u00f6n\u00fcp dola\u015facak, m\u00fc’minlerin her arzusu yap\u0131lacakt\u0131r. S\u00fcrekli, kesintisiz bir hizmet ve ikram sunulacakt\u0131r. Kur\u2019an’da cennettekilere hizmet i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f civanlar \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131r: “\u00c7evrelerinde (gen\u00e7likleri ve din\u00e7likleri) ebedi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f civanlar dola\u015f\u0131r-durur; sen onlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn zaman sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015f birer inci san\u0131rs\u0131n.”<\/em> <\/span><\/strong>(\u0130nsan Suresi, 19)<\/span><\/p>\n

Cennette m\u00fc’minlerin dilediklerinin an\u0131nda sebepsiz yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, nimetlerin b\u00f6yle kusursuz bir hizmet ve ikram i\u00e7inde sunulmalar\u0131 da g\u00f6rkemli bir g\u00fczellik olu\u015fturacakt\u0131r. Hizmette kullan\u0131lan e\u015fyalar da \u00e7ok de\u011ferli, kaliteli ve g\u00f6steri\u015fli yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayetlerde alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131r: “\u00c7evrelerinde g\u00fcm\u00fc\u015ften billur kaplar, kupalar dola\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. G\u00fcm\u00fc\u015ften billur kaplar ki, onlar\u0131 belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcyle tespit etmi\u015flerdir.”<\/em> <\/strong>(\u0130nsan Suresi, 15-16) “Onlar\u0131n etraf\u0131nda alt\u0131n tepsiler ve testilerle dola\u015f\u0131l\u0131r; orada nefislerin arzu etti\u011fi ve g\u00f6zlerin lezzet (zevk) ald\u0131\u011f\u0131 her \u015fey var. Ve siz orada s\u00fcresiz kalacaks\u0131n\u0131z.”<\/em> <\/strong>(Zuhruf Suresi, 71) <\/span><\/p>\n

M\u00fc’minlerin hedeflerinden biri de d\u00fcnya hayat\u0131ndayken Kur\u2019an’da tarif edilen cennet nimetlerine, cennet hayat\u0131na yak\u0131nla\u015fmakt\u0131r. Cennetteki k\u0131yafetlerin, elbiselerin ve kuma\u015flar\u0131n m\u00fckemmelli\u011fini ayetler haber buyurmaktad\u0131r. D\u00fcnyada Allah giyinmeyi insanlara \u00f6\u011freterek, onlar\u0131n bu sayede hem \u00f6rt\u00fcnmelerini hem de \u015f\u0131k ve estetik olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. “Ey \u00c2demo\u011fullar\u0131, Biz sizin \u00e7irkin yerlerinizi \u00f6rtecek bir elbise ve size ‘s\u00fcs kazand\u0131racak bir giyim’ indirdik (var ettik). Takva ile ku\u015fan\u0131p-donanmak ise, bu daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu, Allah’\u0131n ayetlerindendir. Umulur ki \u00f6\u011f\u00fct al\u0131p-d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.”<\/em> <\/strong>(A’raf Suresi, 26) Ayr\u0131ca Cenab-\u0131 Hak: “Ey \u00c2demo\u011fullar\u0131, her mescid yan\u0131nda ziynetlerinizi tak\u0131n\u0131n. Yiyin, i\u00e7in ve israf etmeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, israf edenleri sevmez.”<\/em><\/strong> (A\u2019raf Suresi, 31) ayetiyle iman edenlere \u015f\u0131k ve temiz k\u0131yafetler giymelerini uyarm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte cennette m\u00fc’minlere giydirilecek k\u0131yafetler de, d\u00fcnyadakilerden kat kat ihti\u015faml\u0131 ve g\u00f6steri\u015fli olacakt\u0131r. Kur\u2019an’da \u00f6zellikle cennette bulunan iki kuma\u015fa dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir: bunlar ipek ve atlast\u0131r. Bir ayette cennettekiler i\u00e7in “hafif ipekten ve a\u011f\u0131r i\u015flenmi\u015f atlastan (elbiseler) giyinirler”<\/em> <\/strong>(Duhan Suresi, 53) buyrulmaktad\u0131r. Bu iki kuma\u015f da d\u00fcnya standartlar\u0131nda az bulunan, pahal\u0131 ve \u00e7ok kaliteli kuma\u015flard\u0131r. Bunlardan yap\u0131lan elbiseler de giyen ki\u015fiye estetik bir zevk verece\u011fi gibi, seyreden ki\u015fiye de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hayranl\u0131k kazand\u0131racakt\u0131r. Bu elbiselerin g\u00fczelli\u011fi ve ihti\u015fam\u0131, onlar\u0131 ta\u015f\u0131yanlar\u0131n kusursuzlu\u011fu ile b\u00fct\u00fcnle\u015fince ortaya muhte\u015fem bir manzara \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Elbette ki, cennetteki kuma\u015flar\u0131n ve k\u0131yafetlerin hepsi bu ikisiyle k\u0131s\u0131tl\u0131 de\u011fildir, Allah bu b\u00fcy\u00fck m\u00fck\u00e2fat\u0131 nasip etti\u011fi m\u00fc’minlere daha nice g\u00fczel kuma\u015flardan nice g\u00fczel elbiseler giydirecektir. \u00d6yle ki, bizim hen\u00fcz bilmedi\u011fimiz kuma\u015f cinslerinden, hen\u00fcz bilmedi\u011fimiz modellerde elbiseler de cennette var edilebilir. Kur\u2019an’da bize, bu g\u00fczel elbiselerin baz\u0131 tak\u0131larla s\u00fcslendi\u011fi ve g\u00f6steri\u015flerinin art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 haber verilir. Bu tak\u0131lardan \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekilenler alt\u0131ndan ve g\u00fcm\u00fc\u015ften bilezikler ve incilerdir. \u00d6rne\u011fin, Hacc Suresi 23. ayette “… orada alt\u0131n bileziklerle ve incilerle s\u00fcslenirler, oradaki elbiseleri ipek(ten)dir”<\/em> \u015feklinde bildirilmektedir. Bir ba\u015fka ayette ise “Onlar\u0131n \u00fczerinde hafif ipek ve a\u011f\u0131r i\u015flenmi\u015f atlastan ye\u015fil elbiseler vard\u0131r. G\u00fcm\u00fc\u015ften bileziklerle bezenmi\u015flerdir…”<\/em> <\/span><\/strong>(\u0130nsan Suresi, 21)<\/span> \u015feklinde bildirilir. B\u00f6ylece g\u00fczel k\u0131yafetler g\u00fczel tak\u0131larla tamamlanm\u0131\u015f ve m\u00fc’minlerin hizmetine verilmi\u015ftir. Cennetteki malzemenin temeli “\u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit incelik” ve “\u00e7arp\u0131c\u0131 g\u00fczellikler”dir. Bunlar Allah’\u0131n sonsuz ilminin ve sanat\u0131n\u0131n birer \u00f6rnekleridir. \u00d6rne\u011fin tahtlar m\u00fccevherli, y\u00fckseklere kurulmu\u015f ve \u00f6zenle dizilmi\u015ftir. K\u0131yafetler ipekten ve atlastand\u0131r. Alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f tak\u0131lar bu k\u0131yafetleri s\u00fcslemektedir. <\/span><\/strong><\/p>\n

Allah, Kur\u2019an’da cennetle ilgili pek \u00e7ok detay vermi\u015f, ancak hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k b\u0131rakan ifadeler de kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Cennette her m\u00fc’minin kendi zevkine g\u00f6re \u00f6zel olarak ayarlanm\u0131\u015f t\u00fcrl\u00fc nimetler, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit mek\u00e2nlar olacakt\u0131r. Ku\u015fkusuz Allah, cennete lay\u0131k ve ehil k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 de\u011ferli m\u00fc’minlere, Kur\u2019an’da belirtti\u011fi nimetlerin d\u0131\u015f\u0131nda daha nice s\u00fcrprizler haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

Sonsuz mutluluk diyar\u0131 Cennettekilerin e\u015fleri:<\/span><\/strong><\/p>\n

“\u0130man edip salih amellerde bulunanlar\u0131, alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan, i\u00e7inde ebedi kalacaklar\u0131 cennetlere sokaca\u011f\u0131z. Onda onlar i\u00e7in tertemiz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f e\u015fler vard\u0131r…”<\/span><\/em><\/strong> (Nisa Suresi, 57)<\/span><\/p>\n

Evet, cennet sonsuz ve kusursuz bir hayat\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131, Allah’\u0131n iman etmi\u015f salih kullar\u0131na m\u00fck\u00e2fat olarak haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu muhte\u015fem bir mek\u00e2nd\u0131r. Kur\u2019an’da cennet tasvir edilirken, daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lacak evlerden, yenilecek yemeklerden, i\u00e7kilerden, cennet ehlinin giyimlerinden ve cennete has do\u011fal g\u00fczelliklerden \u00f6rnekler anlat\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda oldu\u011fu gibi cennette de devam eden, “ya\u015fan\u0131lan” bir hayat vard\u0131r. Elbette ki bu hayat d\u00fcnya ile k\u0131yas yap\u0131lamayacak kadar m\u00fckemmel ve muhte\u015fem haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r, ancak genel anlamda birbirine benzerlikleri vard\u0131r. Bu nedenle de iman edenler d\u00fcnya hayat\u0131ndan ahiret hayat\u0131na ge\u00e7tiklerinde, herhangi bir \u015fa\u015f\u0131rma, yad\u0131rgama ya da bir uyum zorlu\u011fu ile kar\u015f\u0131la\u015fmayacakt\u0131r. Bu sonsuz hayat i\u00e7inde elbette ki m\u00fc’minler, d\u00fcnya hayatlar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131na benzer, ama \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir ya\u015fant\u0131 bulacaklard\u0131r. Yani kusursuz g\u00fczellikte yiyecek, i\u00e7ecek ve giyecekleri olacak ve ihti\u015faml\u0131 evlerde kalacaklar ve elbette ki e\u015fleri olacakt\u0131r. Ayetlerde haber verildi\u011fi \u00fczere, Allah’\u0131n onlara sunmu\u015f oldu\u011fu bir nimet olarak g\u00fczel e\u015flerle birlikte cennete girecek ve sevin\u00e7 i\u00e7inde a\u011f\u0131rlanacaklard\u0131r. (Zuhruf Suresi, 70)<\/span><\/p>\n

Kur\u2019an’da tarif edilen cennet kad\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi “tertemiz” olmalar\u0131d\u0131r. Kur\u2019an’da bu, “…onda, onlar i\u00e7in tertemiz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f e\u015fler vard\u0131r…”<\/em><\/strong> (Nisa Suresi, 57) ifadesiyle anlat\u0131lmaktad\u0131r. D\u00fcnyaya ait t\u00fcm noksanl\u0131klar, s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve ihtiya\u00e7lar cennet hayat\u0131nda tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu duruma i\u015faret eden bir ba\u015fka ayet de “Ger\u00e7ek \u015fu ki, Biz onlar\u0131 yeni bir in\u015fa (yaratma) ile in\u015fa edip-yaratt\u0131k.”<\/em><\/strong> (V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 35) buyrulmaktad\u0131r. Bu yeni yarat\u0131l\u0131\u015f, cennete has \u00fcst\u00fcn ve m\u00fckemmel \u00f6zelliklere uygun bir yarat\u0131l\u0131\u015f olacakt\u0131r. Cennetin kusursuzlu\u011funa uygun bir yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 tefekk\u00fcr etti\u011fimizde cennetteki kad\u0131nlar hakk\u0131nda \u015fu genel \u00f6zellikler hat\u0131rlan\u0131r: sa\u00e7lar\u0131 her zaman p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l ve tertemiz durumdad\u0131r, ciltleri de tertemiz ve p\u00fcr\u00fczs\u00fczd\u00fcr, v\u00fccutlar\u0131ndan enfes kokular yay\u0131l\u0131r. Bir Hadis\u2019te bu kad\u0131nlar \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131r: “E\u011fer cennet kad\u0131nlar\u0131ndan bir tanesi d\u00fcnyaya gelseydi, d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131n\u0131 (g\u00fcne\u015f gibi) ayd\u0131nlat\u0131r ve d\u00fcnyay\u0131 g\u00fczel koku ile doldururdu.” <\/em><\/strong>(Buhari 6467) Cennette m\u00fc’minlerin evlendirildi\u011fi kad\u0131nlar\u0131n di\u011fer bir \u00f6zelli\u011fi, sadece kendi e\u015fleri i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f “ya\u015f\u0131t kad\u0131nlar”<\/em><\/strong> (Sad Suresi, 52) olmalar\u0131d\u0131r. Kur\u2019an’da cennetteki kad\u0131nlar i\u00e7in, “ve yanlar\u0131nda bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca e\u015flerine \u00e7evirmi\u015f, iri g\u00f6zl\u00fc kad\u0131nlar vard\u0131r.”<\/em><\/strong> (Saffat Suresi, 48) “Orada bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca e\u015flerine \u00e7evirmi\u015f kad\u0131nlar vard\u0131r ki, bunlardan \u00f6nce kendilerine ne bir insan, ne bir cin dokunmu\u015ftur.”<\/em> <\/strong>(Rahman Suresi, 56) buyrulmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Baz\u0131 ayetlerde s\u00f6ylendi\u011fi \u015fekilde; “sakl\u0131 bir yumurta gibi”<\/em> (Saffat Suresi, 49) ya da “sakl\u0131 inciler gibi”<\/em> (V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 23) olmalar\u0131 da, bu kad\u0131nlar\u0131n sadece e\u015fleri i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f ve korunmu\u015f olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. “Sakl\u0131” ifadesi, eri\u015filmelerinin zor, sahip olunmalar\u0131n\u0131n da ayn\u0131 oranda k\u0131ymetli oldu\u011funun g\u00f6stergesidir. Yumurta ve inci benzetmeleri ise ciltlerinin parlak ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz olmas\u0131na i\u015faret ediyor olabilir. (Allah en iyisini bilir.) Sadece kendisine ait olan, yaln\u0131zca kendisine ilgi ve sevgi g\u00f6steren kad\u0131na duyulan istek, insan\u0131n ruhuna \u00e7ok zevk veren bir histir. \u015e\u00fcphesiz ki bu g\u00fc\u00e7l\u00fc duygu, m\u00fc’min ruhunun cennete g\u00f6re yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndan ileri gelir. \u0130nsan ruhu g\u00fczel konu\u015fmaktan, iltifat etmekten ve g\u00fczel s\u00f6zler i\u015fitmekten \u00e7ok fazla etkilenir. \u0130\u015fte “bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca e\u015flerine \u00e7evirmi\u015f”<\/em> cennet kad\u0131nlar\u0131 ile bu istek fazlas\u0131yla yerine getirilebilir. Allah, Rahman Suresi’nin 70. ayetinde cennet kad\u0131nlar\u0131n\u0131 “huylar\u0131 g\u00fczel”<\/em> \u015feklinde tarif etmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

M\u00fc’minlerin kad\u0131nlar\u0131n\u0131n sadece e\u015fleri i\u00e7in var oldu\u011funun bir ba\u015fka g\u00f6stergesi ise, “ota\u011flar i\u00e7inde korunmu\u015f huri kad\u0131nlar”<\/em><\/strong> (Rahman Suresi, 72) ayetinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, bu kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zel bir ihtimam g\u00f6sterilerek saklan\u0131verdikleridir. Nitekim bir ba\u015fka ayette de “Bunlardan \u00f6nce kendilerine ne bir insan, ne bir cin dokunmu\u015ftur”<\/em><\/strong> (Rahman Suresi, 74) \u015feklinde, birlikte olacaklar\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n e\u015fleri olaca\u011f\u0131na i\u015faret edilmi\u015ftir. V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 36. ayette ise “onlar\u0131 hep b\u00e2kireler olarak k\u0131ld\u0131k”<\/em><\/strong> denerek bu ifade peki\u015ftirilmi\u015ftir. Allah, cennetteki m\u00fc’minleri ve e\u015flerini, g\u00f6lgeliklerde, tahtlar \u00fczerinde yaslanm\u0131\u015f olarak, ‘sevin\u00e7 ve mutluluk dolu bir me\u015fguliyet’<\/em><\/strong> i\u00e7inde (Yasin Suresi, 55-56) tasvir etmektedir. Cennette t\u00fcm m\u00fc’minlerin kendi e\u015fleri vard\u0131r, hepsi de ki\u015finin arzulad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zelliklere sahip olarak m\u00fckemmel bir bi\u00e7imde yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. “E\u015flerine sevgiyle tutkun”<\/em><\/strong> (V\u00e2k\u0131\u2019a Suresi, 37) olmalar\u0131, kad\u0131nlar\u0131n d\u00fcnyadaki cahiliye k\u0131staslar\u0131n\u0131 an\u0131msat\u0131r \u015fekilde “\u00e7\u0131kar elde etme ve gelece\u011fini g\u00fcvene alma” gibi d\u00fcrt\u00fclerle de\u011fil, sadece Allah r\u0131zas\u0131n\u0131 temel alan bir sevgi ve tutkuyla ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131na i\u015faret etmektedir. Cennete has bir \u00f6zellik olarak Allah, kad\u0131nlar\u0131n y\u00fcz g\u00fczelli\u011fine “orada huylar\u0131 g\u00fczel, y\u00fczleri g\u00fczel kad\u0131nlar vard\u0131r”<\/em><\/strong> (Rahman Suresi, 70) diyerek dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczlerinde ruh temizliklerini yans\u0131tan bir i\u00e7sel g\u00fczelli\u011fin par\u0131lt\u0131s\u0131 sezilir. Bu ifadeyle, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f olarak da son derece simetrik, orijinal, kusursuz ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir y\u00fcze sahip olduklar\u0131na i\u015faret edilmi\u015ftir. Bu orijinallik g\u00f6z renginde, burun yap\u0131s\u0131nda, ka\u015flarda, \u00e7enede, elmac\u0131k kemiklerinde, k\u0131sacas\u0131 y\u00fcz\u00fcn her ayr\u0131nt\u0131s\u0131nda gizli olabilir. Nitekim ayetteki, “… ve Biz onlar\u0131 iri-ceylan g\u00f6zl\u00fc hurilerle evlendirmi\u015fiz”<\/em> <\/strong>(Tur Suresi, 20) \u015feklindeki anlat\u0131mlarla y\u00fcz g\u00fczelli\u011fine ait bir ayr\u0131nt\u0131ya, g\u00f6zlerinin irili\u011fine de dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir. <\/span><\/p>\n

Ger\u00e7ekten de, tahtlar \u00fczerinde ya da g\u00f6lgeliklerde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oturulup muhabbet edilirken bak\u0131\u015flar\u0131n odakland\u0131\u011f\u0131 merkez ki\u015finin y\u00fcz g\u00fczelli\u011fidir. Kar\u015f\u0131m\u0131zdakiyle konu\u015furken de onun y\u00fcz\u00fcne bakar\u0131z. Allah’\u0131n an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fczel bir ortamda ho\u015f sohbetler i\u00e7inde olan, ilgi \u00e7ekici \u015feyler anlatan \u00e7ok g\u00fczel y\u00fczl\u00fc bir huriyi dinlemek, onunla sohbet etmek insana tarif edilmez zevkler verecektir. Cennet kad\u0131nlar\u0131n\u0131n kusursuzlu\u011fu elbette ki y\u00fczleriyle k\u0131s\u0131tl\u0131 de\u011fildir. Onlar ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 muhte\u015fem ve “de\u011fi\u015fik” bir in\u015fa ile var edilmi\u015ftir. Nebe Suresi 33’te v\u00fccut g\u00fczelliklerine de at\u0131fta bulunularak, “Taze olgunla\u015fm\u0131\u015f, (tomurcukla\u015fm\u0131\u015f g\u00fcller gibi) soylu ve uyumlu (cennet) k\u0131zlar\u0131.”<\/em><\/strong> denmektedir. Ya\u015f\u0131t olduklar\u0131na dikkat \u00e7eken bir di\u011fer ayette de “\u2026 Ve yanlar\u0131nda bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca e\u015flerine \u00e7evirmi\u015f ya\u015f\u0131t kad\u0131nlar vard\u0131r”<\/em><\/strong> (Sad Suresi, 52) ifadesi ge\u00e7mektedir. Sonsuz ya\u015famda ya\u015f s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, bu ifade cennetteki kad\u0131nlar\u0131n ve erkeklerin birbirlerine \u00e7ok uygun yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Kur\u2019an’da cennet kad\u0131nlar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan benzetmelerden biri de, “yakut ve mercan”<\/em><\/strong> ifadeleridir. (Rahman Suresi, 58) G\u00f6ze son derece ho\u015f gelen bu zarif ve de\u011ferli ta\u015flar cennet kad\u0131nlar\u0131n\u0131n g\u00f6z al\u0131c\u0131 g\u00fczelliklerini belirtmektedir. Yakut ve mercan benzetmelerinin, hurilerin ciltlerinin ve tenlerinin pembemsi, beyazla kar\u0131\u015f\u0131k k\u0131rm\u0131z\u0131 rengini tarif i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Kur\u2019an’daki bu t\u00fcr veciz benzetmeler ve \u00f6zl\u00fc tasvirler sayesinde m\u00fc’minler, Allah’\u0131n kendileri i\u00e7in ne muhte\u015fem bir kar\u015f\u0131l\u0131k haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabilmekte, Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131, rahmeti ve cennetine kavu\u015fabilmek i\u00e7in daha \u00e7ok dua etmekte ve bunlar\u0131 kazanabilmek i\u00e7in daha yo\u011fun bir \u00e7aba g\u00f6stermektedirler. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, nimetlerle donat\u0131lm\u0131\u015f olan cennet, Allah’\u0131n Kur\u2019an’da m\u00fc’minlere bildirdi\u011finin de \u00f6tesinde, tahayy\u00fcl dahi edilemeyecek, insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fczerinde \u00f6zelliklere sahiptir. Cennette daha \u00f6nce hi\u00e7bir g\u00f6z\u00fcn g\u00f6rmedi\u011fi, hi\u00e7bir kula\u011f\u0131n i\u015fitmedi\u011fi say\u0131s\u0131z nimetler Allah’tan bir kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere m\u00fc’minlere l\u00fctfedilecektir.<\/span><\/p>\n

Hayal g\u00fcc\u00fc \u00f6tesindeki saadet iklimi<\/span><\/strong><\/p>\n

“… Orada nefislerin arzu etti\u011fi ve g\u00f6zlerin lezzet (zevk) ald\u0131\u011f\u0131 her \u015fey var. Ve siz orada s\u00fcresiz kalacaks\u0131n\u0131z.”<\/span><\/em><\/strong> (Zuhruf Suresi, 71)<\/span><\/p>\n

Kur\u2019an’daki tarif, tasvir ve benzetmelerden, ‘cennet nimetlerinin d\u00fcnyadakilere benziyor olmas\u0131ndan’ <\/em><\/strong>(Bakara Suresi, 25) yola \u00e7\u0131karak, cennetin nas\u0131l bir yer olaca\u011f\u0131n\u0131 ana hatlar\u0131yla tahmin imk\u00e2n\u0131 vard\u0131r, bu gibi ayetler ve m\u00fcjdeler \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek de ibadet say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Allah m\u00fc’minleri “Kendilerine tarif edip tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131 cennete sokacakt\u0131r”<\/em><\/strong>.<\/em> (Muhammed Suresi, 6) B\u00f6ylece d\u00fcnya hayat\u0131nda da, Allah’\u0131n izniyle cennete dair bilgiler edinmemiz m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Ancak edinilen bu bilgi, sadece Allah’\u0131n bize \u00f6\u011fretti\u011fi ve cenneti tefekk\u00fcr etmemize vesile olan bilgidir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda cennet, kavray\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6tesinde g\u00fczelliklere ve nimetlere sahip bir mek\u00e2nd\u0131r. Kur\u2019an’da bahsi ge\u00e7en “bozulmayan sudan \u0131rmaklar, tad\u0131 de\u011fi\u015fmeyen s\u00fctten \u0131rmaklar, i\u00e7enler i\u00e7in lezzet veren \u015faraptan \u0131rmaklar ve s\u00fczme baldan \u0131rmaklar”<\/em><\/strong> (Muhammed Suresi, 15) \u00f6rne\u011fi bizlere, cennetin d\u00fcnyadakilerle k\u0131yaslanamayacak m\u00fckemmelliklere sahip oldu\u011funu anlatmaktad\u0131r. Bu ayet insan ruhunda, cennette insanlara s\u00fcrprizler sunulmakta oldu\u011fu izlenimini uyand\u0131rmaktad\u0131r. Allah bir ayette de cenneti “bir \u015f\u00f6len” olarak tarif buyurmaktad\u0131r. “Ama Rablerinden korkup-sak\u0131nanlar; onlar i\u00e7in Allah kat\u0131nda -bir \u015f\u00f6len olarak- alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan -i\u00e7inde ebedi kalacaklar\u0131- cennetler vard\u0131r. \u0130yilik yapanlar i\u00e7in, Allah kat\u0131nda olanlar daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.”<\/em> <\/strong>(Al-i \u0130mran Suresi, 198)<\/span><\/p>\n

Allah bu ayetinde cenneti bir kutlama ve bir e\u011flence i\u00e7inde huzur bulma yeri olarak tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n “biti\u015fi”, imtihan\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 ve Kur\u2019an’daki tarifiyle as\u0131l yurda, yani kal\u0131nacak yerin g\u00fczel olan\u0131na ula\u015f\u0131lmas\u0131, \u015f\u00fcphesiz ki kutlanmaya ve m\u00fck\u00e2fata de\u011fer bir sonu\u00e7tur. Bu kutlama, s\u00fcresi, boyutlar\u0131 ve i\u00e7eri\u011fi ile d\u00fcnyadakilerin hi\u00e7biriyle k\u0131yaslanamayacak kadar g\u00f6rkemli olacakt\u0131r. Ebedi hayatta bu t\u00fcr \u015f\u00f6lenlerle ve buna benzer, bitmek t\u00fckenmek bilmeyen \u00e7e\u015fitli nimetlerle ya\u015famak, yaln\u0131zca cennete \u00f6zg\u00fc bir vasf\u0131 da m\u00fc’minlere sunacakt\u0131r: Bu asla yorulmamakt\u0131r! Kur\u2019an’da bu m\u00fckemmellik cennetteki m\u00fc’minlerin a\u011fz\u0131ndan \u015f\u00f6yle duyurulmaktad\u0131r: “… Burada bize bir yorgunluk dokunmaz ve burada bize bir b\u0131kk\u0131nl\u0131k da dokunmaz.”<\/em> <\/strong>(Fat\u0131r Suresi, 35) Elbette bu yorgunlu\u011fa zihinsel yorgunluk da d\u00e2hil bulunmaktad\u0131r. D\u00fcnyevi \u015fartlarda insan, bedenen zay\u0131f yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan kolay yorulmaktad\u0131r. Yoruldu\u011funda ise zihni bulanmaya ba\u015flar, konsantrasyonu da\u011f\u0131l\u0131r, sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilmesi zorla\u015f\u0131r, alg\u0131lamas\u0131 da zay\u0131flar. Oysa bu durum cennette s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. M\u00fc’minin Allah’\u0131n nimetlerini eksiksiz alg\u0131layabilmesi ve bunlardan zevk alabilmesi i\u00e7in zihni her zaman a\u00e7\u0131k, \u015fuuru keskin olacakt\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n eksikliklerinden birisi olan yorgunluk hissi ortadan kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 i\u00e7in, m\u00fc’minlerin sonsuz nimetlerden aral\u0131ks\u0131z istifade edebilmeleri m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Ayetlerde de bildirildi\u011fi gibi cennet nimetlerinden eksiksiz bir haz al\u0131naca\u011f\u0131 ve bir nimetten di\u011ferine ge\u00e7ilece\u011fi vurgulanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Yorgunlu\u011fun ve b\u0131kk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n dokunmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda Allah, m\u00fc’minlerin “her dilediklerini”<\/em> <\/span><\/strong>(\u015eura Suresi, 22; Furkan Suresi, 16; Z\u00fcmer Suresi, 34)<\/span> yaratarak onlar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirmektedir. Olmas\u0131n\u0131 arzulad\u0131klar\u0131 akla gelebilecek her \u015fey orada m\u00fc’minlerindir. Allah: “Orada diledikleri her \u015fey onlar\u0131nd\u0131r, kat\u0131m\u0131zda daha fazlas\u0131 da var” <\/em><\/span><\/strong>(Kaf Suresi, 35)<\/span> ayetiyle insan\u0131n isteyebilece\u011finden, hayal edebilece\u011finden de fazlas\u0131n\u0131 verece\u011fini, nimetlerin cennette kat kat art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. \u0130nsan\u0131 yaratm\u0131\u015f olan Allah, onun nefsinin isteyebileceklerini ku\u015fkusuz ondan daha iyi bilmektedir. “Onlar\u0131n etraf\u0131nda alt\u0131n tepsiler ve testilerle dola\u015f\u0131l\u0131r; orada nefislerin arzu etti\u011fi ve g\u00f6zlerin lezzet (zevk) ald\u0131\u011f\u0131 her \u015fey var. Ve siz orada s\u00fcresiz kalacaks\u0131n\u0131z.”<\/em> (Zuhruf Suresi, 71) Bu ayetten anla\u015f\u0131lan, m\u00fc’mini cennette s\u00fcrprizlerin bekledi\u011fidir. M\u00fc’min g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feylere sevinecek, bunlardan zevklenecektir. Di\u011fer m\u00fc’minlerin zevk ald\u0131klar\u0131n\u0131, g\u00f6rd\u00fcklerinden ve ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan ho\u015fland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek de ku\u015fkusuz m\u00fc’min i\u00e7in ayr\u0131 bir mutluluk vesilesidir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Unutulmamas\u0131 gerekir ki, ‘do\u011fruluk makam\u0131’ olan cennetin en b\u00fcy\u00fck nimetlerinden biri de cehennem azab\u0131ndan korunmu\u015f ve kurtulmu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. (Duhan Suresi, 56). T\u00fcm bunlar, b\u00fcy\u00fck \u015f\u00fck\u00fcr vesilesi olmaktad\u0131r. \u0130man edenlerin Allah’a nas\u0131l \u015f\u00fckrettikleri Kur\u2019an’da \u015f\u00f6yle buyrulmaktad\u0131r: “Dediler ki: “Biz do\u011frusu daha \u00f6nce, ailemiz (yak\u0131n akrabalar\u0131m\u0131z) i\u00e7inde endi\u015fe edip-korkard\u0131k. \u015eimdi Allah, bize l\u00fctufta bulundu ve h\u00fccrelere kadar i\u015fleyen kavurucu azaptan korudu. \u015e\u00fcphesiz biz bundan \u00f6nce O’na dua (kulluk) ederdik. Ger\u00e7ekten O, iyili\u011fi bol, esirgemesi \u00e7ok olan\u0131n ta Kendisidir.”<\/em> <\/strong>(Tur Suresi, 26-28)<\/span><\/p>\n

Kur\u2019an’da cennetin \u00e7e\u015fitli dereceleri, ya da farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131r. Bu dereceler Adn, Me’va, Firdevs ya da Naim cennetleri olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu isimler, i\u00e7lerinde de\u011fi\u015fik zevklerin al\u0131naca\u011f\u0131, cennetin birbirinden farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerini tasvir ediyor olabilir. (Do\u011frusunu Allah bilir.) Taha Suresi, 75. ayette de buyuruldu\u011fu gibi, <\/span><\/strong>“Kim O’na iman edip salih amellerde bulunarak O’na gelirse, i\u015fte onlar, onlar i\u00e7in de y\u00fcksek dereceler vard\u0131r”<\/span><\/em><\/strong>. <\/span><\/em><\/strong>Cennet \u00f6yle bir mek\u00e2nd\u0131r ki, Kur\u2019an’daki tarifiyle <\/span><\/strong>“Her nereye baksan, bir nimet ve b\u00fcy\u00fck bir m\u00fclk g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn”<\/span><\/em><\/strong> (\u0130nsan Suresi, 20). Burada her bir ayr\u0131nt\u0131da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00fczellikler, nimetler vard\u0131r. Her yer ve her k\u00f6\u015fe Allah’\u0131n e\u015fsiz ilmi sayesinde say\u0131s\u0131z nimetlerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sadece ve sadece Allah’\u0131n rahmet edip ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve cennetine soktu\u011fu m\u00fc’minlere has k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olarak… Allah, ayetlerde cennetteki m\u00fc’minlerin durumlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle hat\u0131rlat\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Onlar\u0131n g\u00f6\u011f\u00fcslerinde kinden (ne varsa t\u00fcm\u00fcn\u00fc) s\u0131y\u0131r\u0131p-\u00e7ekmi\u015ftir, karde\u015fler olarak tahtlar \u00fczerinde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar.”<\/span><\/em><\/strong> (Hicr Suresi, 47) “Onda ebedi olarak kal\u0131c\u0131d\u0131rlar, ondan ayr\u0131lmak istemezler.”<\/em> <\/strong>(Kehf Suresi, 108)<\/span><\/p>\n

Y\u00fcce Rabbimizin r\u0131zas\u0131na eri\u015filmesi ve r\u00fc’yeti:<\/span><\/strong><\/p>\n

“Allah, m\u00fc’min erkeklere ve m\u00fc’min kad\u0131nlara i\u00e7inde ebedi kalmak \u00fczere, alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetler ve Adn cennetlerinde g\u00fczel meskenler va\u2019ad etmi\u015ftir. Allah’tan olan ho\u015fnutluk ise en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f ve mutluluk budur.”<\/span><\/em><\/strong> (Tevbe Suresi, 72)<\/span><\/p>\n

Ayet ve Hadisler cennetin, insan\u0131n be\u015f duyusuna olabilecek en b\u00fcy\u00fck zevk ve lezzetleri tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ancak cennetin t\u00fcm bunlardan \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn olan en b\u00fcy\u00fck nimeti, Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na eri\u015fmektir. M\u00fc’minin Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanabilmi\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 hissetti\u011fi sevin\u00e7 ve huzur en b\u00fcy\u00fck nimet ve fazilettir. Dahas\u0131, Allah’\u0131n verdi\u011fi her \u015fey i\u00e7in O’ndan raz\u0131 olman\u0131n, O’na daimi bir \u015f\u00fck\u00fcr i\u00e7inde bulunman\u0131n verdi\u011fi as\u0131l mutluluk ve saadettir. Kur\u2019an’da, cennet ehlinin bu vasf\u0131na \u015fu \u015fekilde dikkat \u00e7ekilir: “… Allah onlardan raz\u0131 oldu, onlar da O’ndan raz\u0131 olmu\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck ‘kurtulu\u015f ve mutluluk’ budur.”<\/em> <\/span><\/strong>(Maide Suresi, 119)<\/span><\/p>\n

M\u00fc’minlerin Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazand\u0131klar\u0131n\u0131 hissetmelerinin en \u00e7arp\u0131c\u0131 ifadesi ise, Allah’\u0131n onlara g\u00f6r\u00fcnecek \u015fekilde tecelli etmesidir. Oysa d\u00fcnyada iken bu durum m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ayette belirtildi\u011fi gibi, “G\u00f6zler O’nu idrak edemez…”<\/em> <\/span><\/strong>(En\u2019am Suresi, 103)<\/span>\u00a0Ancak Kur\u2019an’da bildirildi\u011fine g\u00f6re, Allah, ahirette m\u00fc’min kullar\u0131na belirli bir \u015fekilde tecelli ederek g\u00f6z\u00fckecektir. Bunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131 ise belirsizdir. Ancak ayetlerde ge\u00e7en ifadelere g\u00f6re, mah\u015fer g\u00fcn\u00fc, Allah sekiz mele\u011fin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Ar\u015f\u2019\u0131nda m\u00fc’minlerin kar\u015f\u0131s\u0131na gelecektir. <\/span><\/strong>(Hakka Suresi, 17)<\/span><\/p>\n

Ayetlerde haber verildi\u011fi \u00fczere o an m\u00fc’minlerin “y\u00fczleri \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l parlar, Rablerine bak\u0131p-durur”.<\/em> <\/span><\/strong>(K\u0131yamet Suresi, 22-23)<\/span> Dahas\u0131 “\u00e7ok esirgeyen Rabb’dan onlara bir de s\u00f6zl\u00fc ‘Selam’ (vard\u0131r)”.<\/em> <\/span><\/strong>(Yasin Suresi, 58)<\/span> \u0130\u00e7inde bulunduklar\u0131 do\u011fruluk makam\u0131, Allah’\u0131n onurlu-\u00fcst\u00fcn makam\u0131d\u0131r ve m\u00fc’minler burada “\u00e7ok kudretli, m\u00fclk\u00fcn\u00fcn sonu olmayan (Allah)’\u0131n yan\u0131nda, do\u011fruluk makam\u0131ndad\u0131rlar”.<\/em> <\/span><\/strong>(Kamer Suresi, 55)<\/span> T\u00fcm bunlar, m\u00fc’minlerin Allah’\u0131n rahmetini ve r\u0131zas\u0131n\u0131 \u00fczerlerinde en yo\u011fun bi\u00e7imde hissetmeleri anlam\u0131na gelir ki, olabilecek en b\u00fcy\u00fck nimet ve be\u015farettir. Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f olmak, hi\u00e7bir maddi g\u00fczellikle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak kadar b\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7 ve mutluluk verecektir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Asl\u0131nda cennetin di\u011fer nimetlerini de\u011ferli k\u0131lan \u015fey de, yine Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 nimetler d\u00fcnyada da k\u0131smen var olabilirler, ama Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131 d\u00e2hilinde olmad\u0131ktan sonra m\u00fc’min i\u00e7in bir anlam ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Bu nokta son derece \u00f6nemlidir ve iman edenlerin bunun \u00fczerinde dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc nimeti as\u0131l de\u011ferli k\u0131lan \u015fey, onun kendi i\u00e7inde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 lezzet ve zevkin \u00e7ok daha \u00f6tesinde, o nimeti Allah’\u0131n “ikram” etmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. O nimeti kullanan ve bunun i\u00e7in Allah’a \u015f\u00fckreden m\u00fc’min, Allah’\u0131n ikram\u0131yla muhatap oldu\u011funu, Rabbimizin kendisini sevdi\u011fini, koruyup-g\u00f6zetti\u011fini ve kendisine rahmetinden tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseder ki, as\u0131l hazz\u0131 bundan al\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc nimet, bir ama\u00e7 de\u011fil, ara\u00e7t\u0131r. \u0130nsan\u0131n Allah’a daha \u00e7ok \u015f\u00fckretmesini sa\u011flamak i\u00e7in vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla cennetin t\u00fcm nimetleri de yine birer ara\u00e7t\u0131r; i\u00e7indeki m\u00fc’minler ebediyen Allah’a \u015f\u00fckretsinler diye yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Nitekim e\u011fer, “Allah’\u0131n ikram\u0131” olmasa, bir m\u00fc’min i\u00e7in bu nimetlerin anlam\u0131 kalmayacakt\u0131r. Hz. Yusuf’un g\u00f6sterdi\u011fi b\u00fcy\u00fck asalet, m\u00fc’min ahlak\u0131n\u0131n bu y\u00f6n\u00fcn\u00fc en g\u00fczel \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r. Kur\u2019an’da M\u0131s\u0131r vezirinin kar\u0131s\u0131n\u0131n Hz. Yusuf’tan murad almak istedi\u011fi, hatta bunun i\u00e7in Hz. Yusuf’u zorlad\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmakta, hatta ayetlerde, Hz. Yusuf’un da s\u00f6z konusu kad\u0131n\u0131 \u00e7ekici buldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131lmaktad\u0131r. Ancak Hz. Yusuf, Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu ili\u015fkiden Allah’\u0131n i\u015faretiyle sak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n onu tekrar zorlad\u0131\u011f\u0131nda ise, zina etmektense, hapse girmeyi ye\u011fleyerek \u015f\u00f6yle buyurmu\u015flard\u0131r: “Rabbim, zindan, bunlar\u0131n beni kendisine \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 \u015feyden bana daha sevimlidir…”<\/em><\/strong> (Yusuf Suresi, 33) Hz. Yusuf’un son derece k\u00f6t\u00fc \u015fartlardaki bir hapishaneyi, vezirin kar\u0131s\u0131n\u0131n kendisini \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 fiilden daha “sevimli” bulmas\u0131, Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n m\u00fc’min i\u00e7in olan \u00f6nemini vurgulamaktad\u0131r. Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uygun hareket etmek, O’nun ho\u015fnutlu\u011funu kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek, m\u00fc’minin kalbi i\u00e7in her \u015feyden daha \u00f6nemli say\u0131l\u0131r. Maddi nimetler, e\u011fer Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde m\u00fc’minin \u00f6n\u00fcne gelirse, nimet olmaktan \u00e7\u0131kacak ve de\u011ferlerini yitirmi\u015f olacakt\u0131r. Cennette ise, t\u00fcm maddi nimetler Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uygun bir bi\u00e7imde vard\u0131rlar. Hurileri Allah \u00f6zel olarak yaratm\u0131\u015f ve kullar\u0131na ikram buyurmu\u015flard\u0131r. Evler, yiyecekler, tabiat g\u00fczellikleri ve di\u011fer her \u015fey, Allah’\u0131n sundu\u011fu ihsan ve ikramlard\u0131r. Onlar\u0131 de\u011ferli k\u0131lan \u015fey de Allah’\u0131n l\u00fctfetmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Y\u00fcce Rabbimizin r\u0131zas\u0131 ve kulundan memnun kalmas\u0131 ve ona sonsuz ve kusursuz cennetleri ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 yan\u0131nda; en y\u00fcksek lezzet ve fazilet olarak sevdi\u011fi ve se\u00e7ti\u011fi kullar\u0131na misilsiz ve tarifsiz bir tecelli ile nur cemalini g\u00f6sterecek ve r\u00fc’yetini seyretme \u015ferefine ula\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u201cHay\u0131r, siz pe\u015fin ve acele olan (d\u00fcnya nimetlerini) seviyorsunuz.\u201d \u201cVe ahireti terk edip-b\u0131rak\u0131yorsunuz. (Yani genellikle insanlar; haz\u0131r ve pe\u015fin olan menfaat ve makamlar\u0131 istiyorlar, d\u00fcnyal\u0131k umduklar\u0131na kavu\u015fmak hususunda acele ediyorlar ve maalesef ahireti ve ebedi cenneti terk ediyorlar.)\u201d \u201cAhirette nice y\u00fczler vard\u0131r ki g\u00fczelli\u011fi ile par\u0131ldayacakt\u0131r.\u201d \u201c(Onlar sevin\u00e7 ve saadetle) Rablerine bak\u0131p duracak (ve tarifsiz mutlulu\u011fa ula\u015facakt\u0131r).\u201d \u201cAma o g\u00fcn, \u00f6yle y\u00fczler de vard\u0131r ki kararm\u0131\u015f (utan\u00e7 ve pi\u015fmanl\u0131ktan surat\u0131) ek\u015fiyip (\u00f6ne kaym\u0131\u015ft\u0131r).\u201d<\/span><\/em><\/strong> (K\u0131yamet Suresi, 20-24) ayetleri de bu kutlu m\u00fcjdeyi haber buyurmaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Sonsuz ve Kusursuz Bir Hayat: CENNET D\u0130YARI VE Y\u00dcKSEK STANDARTLARI \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cenab-\u0131 Hak; mevcudiyetini, vahdaniyetini, kudret ve rahmet eserlerini ilan ve izhar etmek \u00fczere k\u00e2inat\u0131 yaratt\u0131. Tabiattaki bu muazzam resimlerden ressam\u0131n\u0131, harika eserlerden ustas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp tan\u0131mak ve O\u2019na kulluk yapmak \u00fczere, yery\u00fcz\u00fcnde Allah’a halife olabilecek kabiliyetlerle insan donat\u0131ld\u0131 ve d\u00fcnya ge\u00e7ici bir imtihan alan\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":195,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[223],"tags":[],"class_list":["post-5143","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mart-2019"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/195"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5143"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5143\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}