{"id":5217,"date":"2019-04-11T22:00:00","date_gmt":"2019-04-11T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/2019\/04\/11\/adil-ahlaki-ve-ilmi-duzen\/"},"modified":"2019-04-11T22:00:00","modified_gmt":"2019-04-11T22:00:00","slug":"adil-ahlaki-ve-ilmi-duzen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/ozel-yazilar\/adil-ahlaki-ve-ilmi-duzen\/","title":{"rendered":"AD\u0130L AHL\u00c2K\u0130 VE \u0130LM\u0130 D\u00dcZEN"},"content":{"rendered":"\n

\u00a0<\/p>\n

AD\u0130L AHL\u00c2K\u0130 VE \u0130LM\u0130 D\u00dcZEN<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n

Adil D\u00fczen’de “MANEV\u0130 ve AHL\u00c2K\u0130 N\u0130ZAM” a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde kurulacak ve uygulanacakt\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n

Dinsiz ve ahl\u00e2ks\u0131z bir toplum ger\u00e7ek huzuru ve mutlulu\u011fu yakalayamayacak, o toplumda adalet ve h\u00fcrriyetler de korunamayacakt\u0131r. Bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde ve \u00fclkemizdeki pek \u00e7ok bunal\u0131m ve bel\u00e2lar\u0131n as\u0131l sebeplerinden birisi de, dini ve ahl\u00e2ki kurum ve kurallar\u0131n giderek zay\u0131flamas\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eimdi, ya\u015fanan manevi ve ahl\u00e2ki problemlere bir g\u00f6z atal\u0131m:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- Bug\u00fcnk\u00fc b\u00e2t\u0131l ve zalim d\u00fczenler <\/span><\/strong>“bar\u0131\u015fma ve uzla\u015fma”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>yerine <\/span><\/strong>“\u00e7at\u0131\u015fma ve bo\u011fu\u015fma”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>temeli \u00fczerine bina edilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

2- Bu nedenle devletin genel karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde ahl\u00e2ki, siyasi, ilmi ve iktisadi sistemlerin yetki ve sorumluluk s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirtilmemi\u015ftir. Dini kurumlar genellikle siyasi ve ekonomik sultalar\u0131n emrinde ve g\u00fcd\u00fcm\u00fcndedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

3- Mevcut d\u00fczenler <\/span><\/strong>“iyi ve verimli insan”<\/span><\/em><\/strong> yerine “kendilerine k\u00f6le olacak tipler”<\/em> yeti\u015ftirmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

4- Hem d\u00fczeni y\u00fcr\u00fctenler yeterli ahl\u00e2ki ve dini terbiyeyi g\u00f6rmemi\u015ftir, hem de kas\u0131tl\u0131 olarak nefsine esir ve manevi de\u011ferlerden yoksun insanlar \u00fcretilmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

5- Ateizm (dinsizlik) ve pozitivizm (bilimi ve teknolojiyi tanr\u0131la\u015ft\u0131rmak) d\u00fc\u015f\u00fcncesi yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

6- Bat\u0131 medeniyeti ve bilim, kiliseden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc haks\u0131zl\u0131k ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 bahane ederek b\u00fct\u00fcn dinlere ve dini de\u011ferlere \u00f6nyarg\u0131l\u0131 bakar hale gelmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

7- M\u00fcsl\u00fcmanlar da d\u00e2hil birtak\u0131m din adamlar\u0131 ise, maalesef ilmi geli\u015fmelere yabanc\u0131, hatta d\u00fc\u015fman pozisyonuna itilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

8- Pek \u00e7ok \u00fclkede din, tamamen toplum hayat\u0131ndan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f, yasaklanm\u0131\u015f ve bir nevi izole edilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

9- \u0130badethaneler bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, terk edilmi\u015f, \u00e7\u0131lg\u0131nca k\u00f6t\u00fcl\u00fckler i\u015flenen e\u011flence yerleri ve fuhu\u015f merkezleri “materyalizmin mescitleri”<\/em> haline getirilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

10- Materyalist rejimler maalesef manevi kalk\u0131nma planlar\u0131 haz\u0131rlamam\u0131\u015f, hatta kendileri yapmad\u0131\u011f\u0131 gibi halk\u0131n \u00f6zel gayretleriyle olu\u015fturduklar\u0131 kurs ve yurt hizmetlerini engellemeye kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f ve bu konuda korkun\u00e7 zul\u00fcm \u00f6rnekleri sergilenmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

11- Devlet manevi ve ahl\u00e2ki kalk\u0131nmay\u0131 sa\u011flayacak ve dini ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131layacak hizmet sahas\u0131n\u0131 bo\u015f b\u0131rak\u0131nca, bu sefer bir s\u00fcr\u00fc <\/span><\/strong>din istismarc\u0131s\u0131<\/span><\/em><\/strong> <\/span>t\u00fcremi\u015f ve her biri kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda <\/span><\/strong>yeni dinler<\/span><\/em><\/strong> <\/span>icat etmi\u015f ve toplum tam bir kaosa s\u00fcr\u00fcklenmi\u015ftir. Bu yeni ve tahrip\u00e7i Dini ekoller, ekipler ve Din derebeyleri, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin de deste\u011fi ile h\u00fck\u00fcmetlere y\u00f6n ve \u015fekil vermeye, hatta darbe tertiplerine giri\u015febilmektedir. <\/span><\/strong><\/p>\n

12- Neticede materyalist (maddeci ve menfaat\u00e7i), bele\u015f\u00e7i, bencil insanlar \u00e7o\u011falm\u0131\u015f, insanlar birbirlerinden uzakla\u015fm\u0131\u015f, aile ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131 ve kom\u015fuluk ili\u015fkileri zay\u0131flam\u0131\u015f, hatta bitmi\u015ftir. Yozla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Dini cemaat ve tarikatlar, kendi mensuplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ve mazlum insanlar\u0131 umursamaz hale gelmi\u015flerdir. <\/span><\/strong><\/p>\n

13- Bu mutsuz, umutsuz, huysuz ve huzursuz insanlar; manevi bo\u015fluklar\u0131n\u0131 doldurmak \u00fczere bu sefer i\u00e7ki, kumar, uyu\u015fturucu ve fuhu\u015f yollar\u0131na sapm\u0131\u015f, bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckler giderek yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f ve me\u015frula\u015fm\u0131\u015f ve hatta bol ve bedava gelir getiren korkun\u00e7 sekt\u00f6rler haline getirilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

14- B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sonucu intiharlar, ahl\u00e2ki bunal\u0131mlar, b\u00e2t\u0131l inan\u00e7lar ve AIDS gibi \u00e7irkin ve korkun\u00e7 hastal\u0131klar \u00e7o\u011falm\u0131\u015f ve hayat\u0131 insanl\u0131\u011fa zehir etmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yeg\u00e2ne \u00e7aresi ve ilmi re\u00e7etesi ise Adil bir Manevi-Ahl\u00e2ki D\u00fczen’in yerle\u015ftirilmesi ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesidir.<\/span><\/strong><\/p>\n

A- Adil D\u00fczen’deki MANEV\u0130-AHL\u00c2K\u0130 YAPILANMA’n\u0131n genel prensiplerini ise \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- Manevi-Ahl\u00e2ki D\u00fczen di\u011fer (\u0130lmi, \u0130ktisadi ve Siyasi) d\u00fczenlerle uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015facak ama onlar\u0131n emrinde ve g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde de\u011fil ba\u011f\u0131ms\u0131z olacak, \u00fcstelik etkisi ve yetkisi kadar sorumlulu\u011fu da bulunacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

2- Dini ve ahl\u00e2ki kurumlar\u0131n as\u0131l amac\u0131; iyiyi, do\u011fruyu ve g\u00fczeli g\u00f6stermek olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

3- Zorlama yerine, sevdirme ve inand\u0131rma y\u00f6ntemini esas alacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

4- Adil Ahl\u00e2ki D\u00fczen’in \u00f6nemli bir fonksiyonu da de\u011fi\u015fik din, mezhep ve cemaatleri bir arada ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fatmak ve toplumda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131-sevgi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

5- Adil Ahl\u00e2ki D\u00fczen; Din ve vicdan h\u00fcrriyetinin korunmas\u0131na, ger\u00e7ek bir laikli\u011fin ve \u00f6rnek bir demokrasinin uygulanmas\u0131na ve bu konuda sald\u0131r\u0131ya u\u011frayanlar\u0131n savunulmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

6- Adil Ahl\u00e2ki D\u00fczen; Genel D\u00fczen’in aktif bir unsuru olarak murakabe (m\u00fcfetti\u015flik), tezkiye (mensuplar\u0131na iyi hal belgesi vermek), bilirki\u015filik, tahkikat (tarafs\u0131z ve adil soru\u015fturma), sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131, sosyal g\u00fcvenlik ve dayan\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 konular\u0131nda hem yetkili ve hem de sorumlu olarak g\u00f6rev yapacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

7- Dini e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve halk\u0131n bu konudaki ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

B- Dini ve ahl\u00e2ki kurumlar\u0131n \u015fu hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirmesi planlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- Her konuda Hakk\u0131 \u00fcst\u00fcn tutma, Hakka ba\u011fl\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 olma d\u00fc\u015f\u00fcncesi ta\u015f\u0131yan,<\/span><\/strong><\/p>\n

2- Her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcm ve ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 me\u015fru metotlarla m\u00fccadele ruhu ve cihad gayreti i\u00e7inde olan,<\/span><\/strong><\/p>\n

3- Menfaat\u00e7i ve materyalist de\u011fil, maneviyat\u00e7\u0131 ve ahl\u00e2ki de\u011ferlere sahip ve seviyeli bulunan,<\/span><\/strong><\/p>\n

4- \u0130\u00e7ki, uyu\u015fturucu, kumar ve fuhu\u015f gibi k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klardan; yalan, iftira, fesat\u00e7\u0131l\u0131k, f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k gibi ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131klardan uzak duran,<\/span><\/strong><\/p>\n

5- Dini bilgi ve becerileri yeterli ve tutarl\u0131 olan,<\/span><\/strong><\/p>\n

6- G\u00f6n\u00fcl huzurunu ve ger\u00e7ek mutlulu\u011fu yakalayan insanlar yeti\u015ftirmek.<\/span><\/strong><\/p>\n

C- Bu ahl\u00e2ki kurumlar\u0131n toplumsal g\u00f6revi ve i\u015flevi ise \u015funlar olacakt\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- Fert – cemiyet ve devlet aras\u0131ndaki irtibat ve intizam\u0131 sa\u011flamak ve sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak.<\/span><\/strong><\/p>\n

2- Vatanda\u015flar\u0131n dini sorunlar\u0131n\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flamak ve sorular\u0131n\u0131 cevapland\u0131rmak.<\/span><\/strong><\/p>\n

3- Denetleme (murakabe-m\u00fcfetti\u015flik) g\u00f6revini yapmak.<\/span><\/strong><\/p>\n

Adil D\u00fczen’de m\u00fcfetti\u015flik-murakabe g\u00f6revi; dini-ahl\u00e2ki kurumlara verilecek ve ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edecektir. \u015eimdiki sistemde m\u00fcfetti\u015fler, bakanlar\u0131n veya genel m\u00fcd\u00fcrlerin emrindedir ve tabiat\u0131yla onlar\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcndedir. Yani saf vicdani kanaatleri ile hareket edecek kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Ve bu durum, haliyle adaleti g\u00f6lgelemektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

4-<\/span><\/strong> Tezkiye: <\/span><\/strong>Kurulacak Adil D\u00fczen’de manevi merkezler ve me\u015frepler gibi ahl\u00e2ki kurulu\u015flar\u0131n ve farkl\u0131 dini cemaatlerin, <\/span><\/strong>bir manevi \u015firket ortakl\u0131\u011f\u0131<\/span><\/em><\/strong> <\/span>\u015feklinde d\u00fczenlenmesine -ki Bedi\u00fczzaman Said Nursi Hazretleri b\u00f6ylesi cemaatleri “\u015eirket-i maneviye” tabir etmektedir- ve kendi mensuplar\u0131na ticari, siyasi ve sosyal m\u00fcnasebetlerinde hem “bu mensubumuz emindir, itimat edilebilir, kendisine kefiliz” \u015feklinde tezkiye ve teminat berat\u0131 veren, hem de onlar\u0131n yolsuzluk ve zararlar\u0131n\u0131 tazmin ve telafi eden yetkili ve sorumlu kurumlar olmas\u0131na dikkat edilecektir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu durumun, temel eserlerimizde bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var m\u0131d\u0131r? <\/span><\/strong><\/p>\n

\u00d6nce, “Efendim, bu t\u00fcr bir d\u00fczenlemenin temel kaynaklar\u0131m\u0131zda veya tarihi uygulamalarda aynen \u00f6rne\u011fi var m\u0131d\u0131r?”<\/em> \u015feklindeki itirazlar yersizdir. Zira bizim kaynaklar\u0131m\u0131z, bir\u00e7ok mesele ve kurumun “genel ve temel esaslar\u0131n\u0131”<\/em> belirtir. Onlar\u0131n uygulanma \u015feklini ise de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen \u015fartlara ve hayat standartlar\u0131na uygun i\u00e7tihatlara b\u0131rak\u0131r. Bilindi\u011fi gibi tarikat ve mezhepler bile sonradan d\u00fczenlenmi\u015f ve disiplinize edilmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eartlar\u0131n ve ihtiya\u00e7lar\u0131n zorlamas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan, ilmi ara\u015ft\u0131rmalar ve ictihadi kararlarla olu\u015fan bu t\u00fcr yeni teklif ve tasar\u0131lara, “Bunun ayn\u0131s\u0131 kaynaklar\u0131m\u0131zda var m\u0131d\u0131r?”<\/em> diye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmaz… Bu uygulamaya izin veren ve i\u015faret eden deliller sorulur… Veya bu t\u00fcr uygulamay\u0131 yasaklayan ve haram k\u0131lan deliller ortaya konulur ve bunlara uygun sistem ve prensipler geli\u015ftirilir.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00d6rne\u011fin; <\/span><\/strong>kaynaklar\u0131m\u0131zda banka yoktur ama faizi yasaklayan ve bor\u00e7 (kredi) al\u0131p vermeyi ayarlayan h\u00fck\u00fcmler vard\u0131r. Belki fabrika yoktur ama i\u015f\u00e7i-i\u015fveren m\u00fcnasebetlerini, \u00fcretim ve t\u00fcketim dengesini d\u00fczenleyen esaslar vard\u0131r. Bunun gibi a\u011f\u0131r sanayi, harp sanayi yoktur ama bunlara i\u015faret ve te\u015fvik eden emirler vard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130slam’da inan\u00e7 ve ibadet esaslar\u0131 ve \u015fekilleri kesin ve k\u00e2mil olarak g\u00f6sterildi\u011finden daha \u00e7ok ticaret, siyaset, sanat, iktisat ve sosyal hayat\u0131 i\u00e7ine alan “muamelat” konular\u0131 de\u011fi\u015fmeye ve geli\u015fmeye m\u00fcsait oldu\u011fu i\u00e7in; haliyle bu konularda yeni i\u00e7tihatlara, yeni kurum ve kurallara ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Bu durum bizlere, her as\u0131rda ge\u00e7erli ve yeterli, yeni d\u00fczenlemeler yapma imk\u00e2n\u0131 da kazand\u0131rmaktad\u0131r. Bu nedenle tarikat, me\u015frep, mektep ve mezhep, vak\u0131f, dernek ve parti gibi ilmi, ahl\u00e2ki, siyasi ve sosyal m\u00fcesseseler de isim ve \u015fekil olarak kaynaklar\u0131m\u0131zda yer almamaktad\u0131r. Ancak bunlarla ilgili temel esaslar ve h\u00fck\u00fcmler mutlaka vard\u0131r. \u0130\u015fte ilim ehlinin g\u00f6revi; bunlardan yola \u00e7\u0131karak, yeni kurumlar ve yeterli kurallar olu\u015fturmakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte Adil D\u00fczen’de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen vek\u00e2let ve kefalet kurumu da ilmi bir yap\u0131lanma olup; kimlere, ni\u00e7in ve nas\u0131l vekil ve kefil olunaca\u011f\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131 kaynaklar\u0131m\u0131zda zaten vard\u0131r. Bunun gibi iptidai bir pasaport sistemi sayabilece\u011fimiz <\/span><\/strong>“eman verme” <\/span><\/em><\/strong>veya <\/span><\/strong>“eman\u0131na alma”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>uygulamas\u0131 cahiliye d\u00f6neminden sonra Ashab-\u0131 Kiram taraf\u0131ndan da uygulanm\u0131\u015f, bizzat Efendimizin fiili ve kavli s\u00fcnnetleriyle harpte ve sulhta kimlere ve nas\u0131l eman verilebilece\u011fi \u00f6\u011fretilmi\u015ftir… \u015e\u00f6yle ki: D\u0131\u015far\u0131dan gelen bir yabanc\u0131, o b\u00f6lgede rahat\u00e7a ve serbest\u00e7e ticaret ve seyahat yapabilmek i\u00e7in, kendisini yakinen tan\u0131yan bir kabile reisinin eman\u0131na girerdi. Bu durum; “filan ki\u015finin hak ve h\u00fcrriyetlerini koruyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve cinayet gibi zararlar\u0131na da kefil olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ilan ediyoruz” <\/em>demekti… B\u00f6ylece \u00e7evresinde itimat sa\u011flayamayan, eman\u0131na girecek tan\u0131d\u0131k kimseler bulamayanlar ortada kal\u0131rd\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Hatta \u0130slam f\u0131kh\u0131nda, cinayet i\u015fleyen kimselerin \u00f6demesi gereken diyeti (tazminat\u0131) verecek g\u00fcc\u00fc yoksa, bu miktar\u0131n mensup oldu\u011fu kabilesi ve a\u015fireti aras\u0131ndan toplanmas\u0131 esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ta ki her kabile kendi mensuplar\u0131n\u0131 imanl\u0131, ahl\u00e2kl\u0131 ve vicdanl\u0131 ki\u015filer olarak yeti\u015ftirmeye, k\u00f6t\u00fcleri ve katilleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmamaya dikkat ve gayret etsin. Bug\u00fcn kabileler ve a\u015firetler yerine, tarikatlar ve me\u015frepler veya farkl\u0131 dinden cemaatler bulunmaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte a\u015firetlerin yapt\u0131\u011f\u0131 teminat verme ve tazminat \u00f6deme i\u015flevini, \u015fimdi Adil D\u00fczen’de ahl\u00e2ki ve dini olu\u015fumlara y\u00fcklemenin hukuka uygun olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Efendimizin (SAV); “\u0130sti\u015fare edilen, emin (ehil ve g\u00fcvenilir) olmal\u0131d\u0131r”<\/em> Hadisi de, ki\u015filer hakk\u0131nda soruldu\u011fu zaman; “Bu kimse ehil ve emindir”<\/em> diyen \u015fah\u0131s veya kurulu\u015flar\u0131n “g\u00fcvence verebilecek ve sorumluluk y\u00fcklenecek \u015fartlara ve s\u0131fatlara haiz bir resmiyet ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r”<\/em> manas\u0131na da i\u015faret edilmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu arada; “\u00dclke \u00e7ap\u0131nda yayg\u0131n bir manevi hizmet veya me\u015frep, b\u00fct\u00fcn ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131 veya mensuplar\u0131n\u0131 nas\u0131l tan\u0131yabilir ki, onun hakk\u0131nda teminat verebilsin?” <\/em>diye soranlara ise cevab\u0131m\u0131z \u015fudur: Herhangi bir ki\u015fiye, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ildeki veya beldedeki ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu <\/span><\/strong>manevi merkez veya me\u015frep temsilcisi<\/span><\/em><\/strong> <\/span>tezkiye ve teminat berat\u0131 verebilecektir. Bu, hem ayn\u0131 beldede ve yak\u0131n \u00e7evrede oturan ve ayn\u0131 manevi meslek ve me\u015frep halkas\u0131nda samimiyet kuran insanlar\u0131n, birbirini yakinen tan\u0131mas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kolayd\u0131r. Hem de dini me\u015frep ve mesleklerde zaman zaman ortaya \u00e7\u0131kan ve \u00e7e\u015fitli istismar ve suistimallere yol a\u00e7an, \u015feyhli\u011fin \u015fahl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi \u015feklindeki tekelle\u015fmeyi veya giderek derebeyli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fen “a\u011fabeyli\u011fi” \u00f6nleyecek bir yap\u0131lanmad\u0131r. Zira bir ki\u015finin sap\u0131tmas\u0131 veya sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 ile koca bir cemaatin istismar\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olacakt\u0131r. B\u00f6ylece her ahl\u00e2ki kurulu\u015f ancak takip ve terbiye edebilece\u011fi, zahiri ve manevi tasarruf alt\u0131nda tutabilece\u011fi ve sorumlulu\u011funu \u00fcstlenebilece\u011fi kadar ba\u011fl\u0131s\u0131na hizmet vermek zorunda kalacakt\u0131r. Yani kalabal\u0131k de\u011fil kalite ve kalifiye \u00f6nem kazanacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Asr\u0131m\u0131zda, g\u00f6rev ve yetkileri k\u00f6t\u00fcye kullanmalar\u0131, suistimal ve istismarlar\u0131 sadece vicdani telkinat ve nasihatlerle de\u011fil, ancak o sahada geli\u015ftirilmi\u015f otokontrol sistemlerle<\/em> \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcn ve m\u00fcnasiptir. Siyasi, sosyal ve ekonomik b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131n zamanla y\u0131prand\u0131\u011f\u0131 ve yozla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Bu t\u00fcr kurumlar giderek \u00f6zelli\u011fini ve g\u00fczelli\u011fini kaybedebilir. \u0130\u015fte b\u00f6yle olu\u015fumlar\u0131 yeni bir d\u00fczene ve disipline kavu\u015fturmak ve onlara yeni ve yeterli fonksiyonlar kazand\u0131rmak gerekmektedir. Nas\u0131l ki tamirhaneler zamanla at\u00f6lyelere, at\u00f6lyeler fabrikalara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, bu evreler ve devreler tabii olarak yeni ve yeterli kurum, kural ve kavramlar\u0131 da beraberinde getirmi\u015f ve geli\u015ftirmi\u015ftir. \u00d6yleyse sosyal ve ahl\u00e2ki kurulu\u015flar olan manevi meslek ve me\u015freplerin de geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lara paralel olarak kabuk de\u011fi\u015ftirmesi ve yeniden \u015fekillenmesi tabii ve zaruridir.<\/span><\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylelikle; manevi ve uhrevi hizmet verecek olan ahl\u00e2ki\/dini kurulu\u015flara resmiyet ve ciddiyet kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, toplum hayat\u0131nda etkili ve yetkili bir konuma \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Tabiat\u0131yla nimet-k\u00fclfet dengesi esas\u0131na uyularak yetkileri oran\u0131nda da sorumluluklar\u0131 bulunacakt\u0131r. Art\u0131k b\u00fct\u00fcn manevi hizmet ve me\u015frepler ahl\u00e2kl\u0131 ve emin insanlar yeti\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015facak, o \u00fclkede hay\u0131r ve hizmet yar\u0131\u015f\u0131 ba\u015flayacakt\u0131r. Sahtek\u00e2rl\u0131k ve riyak\u00e2rl\u0131k i\u015fe yaramayacak, ahl\u00e2k kurumlar\u0131ndan iyi rapor alamayan huysuzlar ve h\u0131rs\u0131zlar k\u00f6t\u00fcl\u00fck f\u0131rsat\u0131 bulamayacakt\u0131r. Mensuplar\u0131n\u0131n verece\u011fi maddi ve manevi zarar\u0131, o cemaatin b\u00fct\u00fcn \u00fcyeleri birlikte tazmin etmek (ceza olarak ortak b\u00fct\u00e7edeki paylar\u0131ndan \u00f6demek) durumunda kalacaklar\u0131ndan, herkes birbirini devaml\u0131 uyaracak ve koruyacakt\u0131r. B\u00f6ylece Peygamberimizin, “M\u00fcsl\u00fcmanlar (Hakka ve hukuka teslim olmu\u015f insanlar) bir v\u00fccudun par\u00e7alar\u0131 gibidir.”<\/em> Hadisinin hedefi de ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Siyasi y\u00f6nden partilerin, ilmi y\u00f6nden okul ve ekollerin, iktisadi y\u00f6nden sendika ve derneklerin resmi temsilcileriyle birlikte, Bucak, \u0130l ve Devlet \u015euralar\u0131n\u0131n tabii \u00fcyeleri say\u0131lacak olan ahl\u00e2ki kurulu\u015f yetkililerine, bu uygulama ile ayr\u0131ca bir sayg\u0131nl\u0131k ve a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Adil D\u00fczen’de \u00f6yle dengeli bir sistem kurulacakt\u0131r ki, hi\u00e7 kimse ne maddi ne de manevi, hak etmedi\u011fi bir makam ve menfaati asla kullanamayacak, hak etti\u011finden de mahrum kalmayacakt\u0131r… G\u00f6rev ve yetkiler, hatta \u015feref ve r\u00fctbeler; ki\u015fi ve kurulu\u015flar\u0131n insaf\u0131na ve inisiyatifine b\u0131rak\u0131lmayacakt\u0131r. Ve tabii asla unutulmamal\u0131d\u0131r ki burada \u00fczerinde durulan: Ahl\u00e2ki Kurumlar\u0131n; resmiyet ve hizmet a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeniden yap\u0131lanmas\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f stat\u00fc ve standartlara kavu\u015fturulmas\u0131, yetki ve sorumluluklar\u0131 art\u0131r\u0131larak etkinlik kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Adil D\u00fczen’in \u00f6nemli bir unsuru olarak toplum ve devlet hayat\u0131ndaki yerine oturtulmas\u0131 ve b\u00f6ylece manevi karakollar olarak toplum d\u00fczenine ve disiplinine katk\u0131da bulunmas\u0131d\u0131r. Yoksa kalbi tasarruf ve terbiye konusunda olsun, ruhi kem\u00e2lat ve marifet hususunda olsun… Bunlar\u0131n \u00f6zel e\u011fitim, ir\u015fat ve hizmet usullerine m\u00fcdahaleye kalk\u0131\u015fmak yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu konular, devletin ve resmiyetin yetki sahas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

5-<\/span><\/strong> <\/span>Tahkikat (soru\u015fturma), Ekspertiz (mallar\u0131n kalite kontrol\u00fc ve ihtilaflar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc),<\/span><\/strong> <\/span>sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131, sosyal g\u00fcvenlik ve dayan\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 hizmetlerine resmen ve fiilen kat\u0131lmak ve ilgili makamlara ge\u00e7erli ve g\u00fcvenilir raporlar haz\u0131rlamak da ahl\u00e2ki kurumlar\u0131n g\u00f6revleri aras\u0131nda olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

D- Adil Ahl\u00e2ki D\u00fczen’in Ba\u015fl\u0131ca Te\u015fkilatlar\u0131 \u015eunlard\u0131r: <\/span><\/strong><\/p>\n

1- Dini hizmet kurulu\u015flar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

2- Dini e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurulu\u015flar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

3- Ekspertiz (mallar\u0131n kalite kontrol\u00fc) kurulu\u015flar\u0131,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n

4- Tahkikat (soru\u015fturma) kurulu\u015flar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

5- Sa\u011fl\u0131k hizmetleri kurulu\u015flar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

6- Sosyal dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma kurulu\u015flar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

7- Ahl\u00e2ki dayan\u0131\u015fma, tebli\u011f, terbiye ve davet kurulu\u015flar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

8- Emr-i bi’l-ma’ruf, nehy-i ani’l-m\u00fcnker (Hakk\u0131 ve ahl\u00e2k\u0131 koruma ve \u00fcst\u00fcn tutma, iyilikleri y\u00fcr\u00fctme, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fma) te\u015fkilatlar\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

9- Hakka davet ve hayra hizmet kurulu\u015flar\u0131 ve hay\u0131r vak\u0131flar\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

E – Dini-Ahl\u00e2ki Sistemin Te\u015fkil\u00e2t \u00d6zelliklerine Gelince:\u00a0\u00a0 <\/span><\/strong><\/p>\n

1- Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 esas\u0131na sad\u0131k kal\u0131nacak, bug\u00fcnk\u00fc yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 yan\u0131nda, 4. g\u00fc\u00e7 olarak “Denetleme” g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctecek olan Dini-ahl\u00e2ki kurumlar ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r. Dini-Ahl\u00e2ki D\u00fczen; siyasi, ekonomik ve ilmi d\u00fczenlere m\u00fcdahale etmeyecek, onlar da dini d\u00fczene kar\u0131\u015fmayacaklard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

2- Dini grup ve kurumlar, cemaatleri say\u0131s\u0131nca ve di\u011fer hizmetleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda genel b\u00fct\u00e7eden pay alacaklar, ayr\u0131ca ortak \u00fcye aidatlar\u0131ndan olu\u015fan \u00f6zel b\u00fct\u00e7eleri bulunacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

3- Her t\u00fcrl\u00fc me\u015frep, tarikat veya cemaatin; Bucaklarda orta, \u0130llerde y\u00fcksek, Devlette ise \u00fcst seviyeli temsilcileri bulunacak ve oradaki \u015fur\u00e2lar\u0131n tabii \u00fcyesi say\u0131lacaklard\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Dini ve Ahl\u00e2ki Sistemin \u00c7al\u0131\u015fma Esaslar\u0131 ve Ahl\u00e2ki Ama\u00e7lar\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- \u0130LM\u0130 Ahl\u00e2k kazand\u0131rmak:<\/span><\/strong><\/p>\n

a- Herkesi sab\u0131r ve sayg\u0131yla dinleme,<\/span><\/strong><\/p>\n

b- \u0130lmi ve insani tart\u0131\u015fma kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme,<\/span><\/strong><\/p>\n

c- \u015eahsi karar verebilme yetene\u011fini geli\u015ftirme,<\/span><\/strong><\/p>\n

d- Hakk\u0131 ve hakl\u0131y\u0131 savunma gayreti g\u00f6sterme \u015fuuru a\u015f\u0131lanacakt\u0131r. <\/span><\/strong><\/p>\n

2- MESLEK\u0130 Ahl\u00e2k a\u015f\u0131lamak:<\/span><\/strong><\/p>\n

a- S\u00f6z\u00fcnde durma ve kimseyi aldatmama,<\/span><\/strong><\/p>\n

b- Hile ve haks\u0131zl\u0131k yapmama,<\/span><\/strong><\/p>\n

c- \u00c7al\u0131\u015fkan ve \u00fcretken olma,<\/span><\/strong><\/p>\n

d- \u0130mk\u00e2n, eleman ve zaman israf\u0131ndan ka\u00e7\u0131nma duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131lanacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

3- S\u0130YAS\u0130 Ahl\u00e2k \u015fuurunu yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak:<\/span><\/strong><\/p>\n

a- Kurallara ve kanunlara uyma,<\/span><\/strong><\/p>\n

b- Amirlere ve yetkililere itaatli olma,<\/span><\/strong><\/p>\n

c- Hakem (mahkeme) kararlar\u0131na r\u0131za anlay\u0131\u015f\u0131 a\u015f\u0131lanacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

4- SOSYAL VE TOPLUMSAL Sorumluluk Ahl\u00e2k\u0131 olgunla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in de:<\/span><\/strong><\/p>\n

a- Savunma gayreti, Hak ve adaleti koruma ahl\u00e2k\u0131: (\u0130slamiyet’teki C\u0130HAT gibi),<\/span><\/strong><\/p>\n

b- Toplanma ve cemaat olma ahl\u00e2k\u0131: (NAMAZ gibi),<\/span><\/strong><\/p>\n

c- Dayan\u0131\u015fma ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ya\u015fama ahl\u00e2k\u0131: (\u0130NFAK gibi),<\/span><\/strong><\/p>\n

d- Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ya\u015fama ahl\u00e2k\u0131: (ORU\u00c7 gibi),<\/span><\/strong><\/p>\n

e- Seyahat ve turizm ahl\u00e2k\u0131 (HAC gibi) ve anlay\u0131\u015f\u0131 kazand\u0131r\u0131lmak amac\u0131na y\u00f6nelik programlar haz\u0131rlanacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

F- D\u0130N\u0130 – AHL\u00c2K\u0130 D\u00dcZEN’\u0130N \u00e7al\u0131\u015fma prensipleri \u015funlar olacakt\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- M\u00fcspet ilme ve akl\u0131selime uygun, yani tabii olmas\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

2- Uygulanabilir kolayl\u0131k ve pratiklikte bulunmas\u0131 (Y\u00dcSR),<\/span><\/strong><\/p>\n

3- Tabii ve tarihi geli\u015fme ve de\u011fi\u015fmelere a\u00e7\u0131k bulunmas\u0131 (\u0130CMA-\u0130\u00c7T\u0130HAT),<\/span><\/strong><\/p>\n

4- Dengeli ve adil olmas\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

5- \u0130yi-k\u00f6t\u00fc, do\u011fru-yanl\u0131\u015f, g\u00fczel-\u00e7irkin gibi kriterleri ortaya koymas\u0131,<\/span><\/strong><\/p>\n

6- Zorlama de\u011fil, inand\u0131rma ve sevindirme-sevdirme esas\u0131na dayanmas\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

Adil D\u00fczen’deki Ahl\u00e2ki Yap\u0131lanmada, Dini ve Ahl\u00e2ki Kurumlar\u0131n “Denetleme G\u00fcc\u00fc”<\/strong>n\u00fcn G\u00f6rev Alan\u0131 ve Sorumluluklar\u0131<\/span><\/p>\n

Bug\u00fcnk\u00fc b\u00e2t\u0131l ve Bat\u0131l\u0131 sistemlerde, yasama meclislerine yasa yapma (kanun koyma) yetkisi yan\u0131nda ayr\u0131ca <\/span><\/strong>“denetleme”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>yetkisi ve g\u00f6revi de verilmi\u015ftir. Hem karar alma ve kanun koyma, hem de al\u0131nan karar\u0131n do\u011fruluk ve kontrol\u00fcn\u00fc ayn\u0131 kuruma vermenin, i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc kurallar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da, <\/span><\/strong>“g\u00fcvenilirlik \u015fartlar\u0131”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>bak\u0131m\u0131ndan da sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir. Ayr\u0131ca Bakanlar\u0131n ve Genel M\u00fcd\u00fcrlerin emrinde ve memur stat\u00fcs\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fcfetti\u015f ve murak\u0131plar\u0131n; ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edemeyecekleri ve vicdani kanaatlerine ters d\u00fc\u015febilecekleri zaten bilinmektedir. Bu nedenle Adil D\u00fczen’de <\/span><\/strong>“yasama”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>yetkisi ile <\/span><\/strong>“denetleme”<\/span><\/em><\/strong> <\/span>yetkisi birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece \u015fimdiki sistemdeki, <\/span><\/strong>“kurumlar\u0131n kendi kendisini denetleme”<\/span><\/em><\/strong> \u00e7eli\u015fkisi de giderilmi\u015ftir. Bat\u0131l\u0131 rejimlerdeki m\u00fcfetti\u015f, murak\u0131p, hesap uzman\u0131, kontrol\u00f6r, zab\u0131ta, eksper, tahkikat komisyonlar\u0131 ve devlet denetleme uzmanlar\u0131 gibi da\u011f\u0131n\u0131k ve ba\u011f\u0131ml\u0131 kurumlar\u0131n, fonksiyonlar\u0131n\u0131 tam ve tarafs\u0131z olarak ve tesir alt\u0131nda kalmadan yapabilmeleri i\u00e7in, denetleme yetkisi ve g\u00f6revi; Adil D\u00fczen’de Dini-Ahl\u00e2ki kurumlara devredilmi\u015ftir. <\/span><\/strong><\/p>\n

Gerek tahkikat (soru\u015fturma) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na, gerek yarg\u0131 (mahkeme) kararlar\u0131na kolayl\u0131k sa\u011flamak \u00fczere; gerek delil toplama ve tespitleri yapma i\u015finde olsun, gerek \u00fcretilen mallar\u0131n standartlara uygunlu\u011funu ve kalite kontrol\u00fcn\u00fc yapma i\u015finde olsun ve gerekse ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan ve sa\u011fl\u0131k hizmeti yapan kurumlar\u0131n denetimi i\u015finde olsun;<\/span><\/strong><\/p>\n

a- Gerekli ve yeterli dini e\u011fitimden ve ilgili mesleki \u00f6\u011fretimden ge\u00e7mi\u015f,<\/span><\/strong><\/p>\n

b- Ahl\u00e2ki de\u011feri ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc denenmi\u015f ve belirlenmi\u015f,<\/span><\/strong><\/p>\n

c- Ruhuna ahiret d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve hesap endi\u015fesi yerle\u015fmi\u015f,<\/span><\/strong><\/p>\n

d- Makam ve menfaat a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir yere ba\u011f\u0131ml\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, vicdani kanaatiyle hareket edebilen kimselerin tefti\u015f ve denetleme hizmetini yapmalar\u0131, elbette daha isabetli ve verimli olacakt\u0131r. Bug\u00fcn Bat\u0131’da hastanelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun kiliselerin y\u00f6netimi ve denetimi alt\u0131nda bulunmas\u0131 da bu y\u00fczdendir.<\/span><\/strong><\/p>\n

“Adil D\u00fczen’de \u0130lim ve E\u011fitim Sistemi” \u015e\u00f6yle Olacakt\u0131r:<\/span><\/strong><\/p>\n

Adil D\u00fczen’de e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131 ve kurallar\u0131n\u0131 belirleyen “\u0130lmi D\u00fczen ve E\u011fitim Sistemi”,<\/em> genel d\u00fczenle uyum i\u00e7inde olacak, ancak ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edecektir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Adil D\u00fczen’de, \u0130lim ve E\u011fitim sisteminin esas g\u00f6revi, her konuda ara\u015ft\u0131r\u0131p do\u011fruyu bulmak ve g\u00f6stermek ve ger\u00e7ek ilim adamlar\u0131 yeti\u015ftirmektir. \u00dclkemizin her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131 ve sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6nce tespit ve te\u015fhis edecek, sonra da \u00f6nem ve \u00f6ncelik derecesine g\u00f6re bunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm ve \u00e7areler \u00fcretecek bir yap\u0131lanma \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Bug\u00fcnk\u00fc ilim ve e\u011fitim kurumlar\u0131nda ve m\u00fcfredat programlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k ve irtibats\u0131zl\u0131k giderilecek. \u0130mk\u00e2n, eleman, zaman ve beyin israf\u0131 \u00f6nlenecek; ezbercilik ve taklit\u00e7ilik d\u00f6nemi, gereksiz ve ge\u00e7ersiz bilgi hamal\u0131 yeti\u015ftirme devri bitecektir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Gen\u00e7lik, farazi ve fantezi \u015feylerle u\u011fra\u015fmak yerine \u00e7a\u011fda\u015f ara\u00e7 ve gere\u00e7lerle ve modern tekniklerle \u00e7al\u0131\u015farak; 1) \u00dclkede altyap\u0131, i\u015fsizlik, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim hizmetlerindeki gerilikleri d\u00fczeltmek, iyile\u015ftirmek… 2) Hava ve \u00e7evre kirlili\u011fine \u00f6nlem alma, Milli Savunma ve mazluma sahip \u00e7\u0131kma konular\u0131ndaki yetersizlikleri gidermek ve geli\u015ftirmek… 3) Sosyal ve siyasal hayattaki d\u00fczensizlik ve dengesizliklere ak\u0131lc\u0131, kal\u0131c\u0131 ve rahatlat\u0131c\u0131 \u00e7areler \u00fcretmek… 4) Tar\u0131m, sanayi ve teknoloji kalk\u0131nmas\u0131nda \u00f6nem ve \u00f6ncelik arz eden problemlerin halledilmelerine gayret ve hizmet etmek \u00fczere; bilgili, becerikli ve bilin\u00e7li hale getirileceklerdir. <\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130lim, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak mal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in; <\/span><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

a- “\u0130lmi verilerin gizlenmemesi” ve yap\u0131lan deney ve ara\u015ft\u0131rma neticelerinin herkesin istifadesine arz edilmesi i\u00e7in bir “PATENT VAKFI” kurulmas\u0131 gereklidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilim b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n ortak de\u011feridir. Bilimin verilerinde ve nimetlerinde her insan hak sahibidir.<\/span><\/strong><\/p>\n

b- \u00dclkede ve yery\u00fcz\u00fcnde ge\u00e7erli olacak bir “Ortak \u0130lim Dilinin” geli\u015ftirilmesinin sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/span><\/strong><\/p>\n

c- Ve uluslararas\u0131 bir “B\u0130LG\u0130 BANKASI”n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130lim adaml\u0131\u011f\u0131 ve ciddi ara\u015ft\u0131rmac\u0131l\u0131k dolgun \u00fccret, y\u00fcksek itibar, gerekli yetki ve dokunulmazl\u0131klarla desteklenecektir. E\u011fitim ve \u00f6\u011fretimin s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flanacak, hayat boyu herkes i\u00e7in ve her konuda bilgi ve becerilerini geli\u015ftirme imk\u00e2nlar\u0131 getirilecektir. <\/span><\/strong><\/p>\n

Teminatl\u0131 E\u011fitim Kurumlar\u0131 D\u00f6nemi:<\/span><\/strong> <\/span><\/p>\n

Adil D\u00fczen’de \u00e7ok orijinal ve olumlu bir <\/span><\/strong>“TEM\u0130NATLI \u00d6\u011eRET\u0130M VE “EHL\u0130YET” S\u0130STEM\u0130” <\/span><\/strong>\u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. \u015e\u00f6yle ki: Her \u015feyin bir de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc vard\u0131r ve gereklidir. Uzunluk metre ile, a\u011f\u0131rl\u0131k kilogram ile, s\u0131cakl\u0131k santigrat ile \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, ilmi seviyeyi \u00f6l\u00e7en ara\u00e7 ise “ehliyet”tir. Yani her meslek sahibinin, kendi alan\u0131nda s\u00fcrekli yenilenmesi ve yeterli hale getirilmesi esas prensiptir. Bunun yan\u0131nda, her meslek ve memuriyet dal\u0131nda, <\/span><\/strong>yanl\u0131\u015f ve yetersiz bilgi, proje ve re\u00e7eteden <\/span><\/em><\/strong>dolay\u0131, ma\u011fduriyet ya\u015fayan vatanda\u015flar\u0131n zararlar\u0131n\u0131n, g\u00f6revli ve yetkili ki\u015fiden ve ona diploma ve ehliyeti veren \u00fcniversite ve meslek lisesi gibi okullar\u0131n b\u00fct\u00e7elerinden tazmin edilip kar\u015f\u0131lanmas\u0131, b\u00f6ylece e\u011fitimle ilgili t\u00fcm hizmetlerin teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 yoluna gidilecektir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde;<\/span><\/strong><\/p>\n

a- \u00d6nceleri \u00e7e\u015fitli yollarla bilgi edinenler ve bir konuya akl\u0131 erenler ortaya \u00e7\u0131k\u0131p konu\u015fuyor ve onlar\u0131n etraf\u0131nda merakl\u0131 ve merbut (ba\u011fl\u0131) halkalar olu\u015fuyordu.<\/span><\/strong><\/p>\n

b- Daha sonra tedris (ders verme) d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131. Bu devrede daha yararl\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 hocalar, haliyle tercih edilir oldu. Bunlar \u00e7ocuklara \u00f6\u011fretmenlik, b\u00fcy\u00fcklere vaizlik yap\u0131yordu.<\/span><\/strong><\/p>\n

c- \u0130lim, giderek bir meslek halini ald\u0131 ve ilmi otoriteler aras\u0131nda tart\u0131\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca da “ilmi ekoller” olu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yordu.<\/span><\/strong><\/p>\n

d- Art\u0131k bu ekollerde “Talebe-\u00dcstad” ayr\u0131m\u0131 ve ilim ehlinin seviye ve s\u0131n\u0131f tespiti yap\u0131l\u0131r oldu.<\/span><\/strong><\/p>\n

e- B\u00f6ylece “Bilmiyorsan\u0131z sorun!” emri ve ilkesi gere\u011fince sorulara, temel ve genel do\u011frulardan yola \u00e7\u0131karak, ilmi cevaplar vermek ihtiyac\u0131ndan “i\u00e7tihat” kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yordu.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yani insanlar ve \u00f6zellikle ilim ehli olanlar, herhangi bir konuda ara\u015ft\u0131racak, tart\u0131\u015facak, en do\u011frusunu bulmaya \u00e7al\u0131\u015facak ve ona g\u00f6re davranacakt\u0131. Bilemiyor veya bulam\u0131yorsa, o zaman bilene ve bulana soracak ama kime uyaca\u011f\u0131n\u0131 kendisi kararla\u015ft\u0131racak ve ona g\u00f6re i\u015f (amel) yapacakt\u0131.<\/span><\/strong><\/p>\n

f- Daha sonra ilim adamlar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131 veya ilmi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren kitaplar yazd\u0131lar ve bunlar\u0131 okutmaya ba\u015flad\u0131lar. Ancak bu kitaplar\u0131 ba\u015fkas\u0131n\u0131n okutmas\u0131 ise \u00f6zel “izin-icazet” \u015fart\u0131na ba\u011fland\u0131. \u00d6rne\u011fin \u0130mam-\u0131 Buhari kendi yazd\u0131\u011f\u0131 Hadis kitab\u0131n\u0131, yine kendi talebelerinden veya imtihan edip ehil g\u00f6rd\u00fcklerinden birine, “izin-icazet-vize” vermek suretiyle onun okutulabilmesine imk\u00e2n tan\u0131d\u0131. <\/span><\/strong>Halk ise b\u00f6yle \u00f6zel izin ve icazeti olanlardan okumay\u0131 tercih etti ve b\u00f6ylece “ehliyet” sistemi geli\u015fti.<\/span><\/strong><\/p>\n

g- Sonralar\u0131 bu icazetler birle\u015ftirildi ve “diploma” \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. B\u00fct\u00fcn ilimlerden icazet alan kimselere “Ders-i amm” \u00fcnvan\u0131 verildi.<\/span><\/strong><\/p>\n

h – Bug\u00fcn ise art\u0131k ilk, orta, lise, y\u00fcksek okul, fak\u00fclte ve doktora diplomalar\u0131 veren okullar vard\u0131r ve bu sistem uluslararas\u0131 bir ge\u00e7erlilik kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

E\u011fitimde “Teminat Sistemi”<\/em> neler kazand\u0131racakt\u0131r?<\/span><\/strong><\/p>\n

Adil D\u00fczen’de bu t\u00fcr diploma ve ehliyet sahiplerinin, mesleki faaliyetleriyle ilgili olsun veya dan\u0131\u015fmanl\u0131kla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6nerilerinden dolay\u0131 olsun… Yeni bir “teminat ve tazminat sistemi”<\/em> getirilmektedir. Yani tabiplik, hekimlik, m\u00fchendislik, tamircilik, teknisyenlik vb. herhangi bir konuda yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015ften veya \u00f6nerdi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015ften dolay\u0131 (bilgi eksikli\u011fi ve ihmal y\u00fcz\u00fcnden) ma\u011fdur olan kimselerin zarar\u0131n\u0131, buna sebebiyet verenlerin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu “ilmi dayan\u0131\u015fma ekol\u00fc” taraf\u0131ndan ortakla\u015fa tazmin edeceklerdir. (Zarar\u0131 \u00f6deyeceklerdir.) <\/span><\/strong><\/p>\n

Bu durumda hangi ekol\u00fcn (\u00fcniversite, fak\u00fclte veya ba\u015fka bir \u00f6\u011fretim biriminin) mensuplar\u0131 toplumda daha ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, onun talebesi artacak; bu da genel b\u00fct\u00e7eden alaca\u011f\u0131 pay\u0131n\u0131 ve payesini (\u015ferefini ve \u015f\u00f6hretini) artt\u0131racakt\u0131r. Bu sistemde <\/span><\/strong>“ehliyet”<\/span><\/strong>lerin teminatl\u0131 olarak verilmesi yan\u0131nda, ilimde ihtisasla\u015fmay\u0131 ve kaliteyi art\u0131rmak ve herhangi bir sahada ihtiya\u00e7 fazlas\u0131 <\/span><\/strong>“diplomal\u0131 i\u015fsiz” <\/span><\/strong>say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in, mesleki okullara, \u00fclkenin ihtiyac\u0131 kadar talebe al\u0131nmas\u0131 sa\u011flanacak ve belli say\u0131da insana ehliyet verilmesi planlanacakt\u0131r. Kendisini devaml\u0131 yeti\u015ftirme, yenileme, ahl\u00e2ki disiplin ve de\u011ferlere \u00f6nem verme hususunda yeterli ve yetenekli olmayanlar, <\/span><\/strong>“ehliyet” <\/span><\/strong>belgesi alamayacakt\u0131r. Yani <\/span><\/strong>“diploma” <\/span><\/strong>alan herkes <\/span><\/strong>“ehliyetli” <\/span><\/strong>say\u0131lmayacak, ehliyet s\u0131fatlar\u0131n\u0131 kazanmas\u0131 ve s\u00fcrekli ara\u015ft\u0131r\u0131p belli aral\u0131klarla yeterlilik s\u0131navlar\u0131na kat\u0131lmas\u0131 da \u015fart ko\u015fulacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Ehliyet Dereceleri ve \u015eartlar\u0131:<\/span><\/strong><\/p>\n

1- \u00dcst\u00fcn ehliyet sahipleri: <\/span><\/strong>Bunlar kendi sahas\u0131nda \u015fahsi g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle hareket edebilen ve o ilim dal\u0131nda otorite kabul edilen, ekol kurucusu kimselerdir. (Profes\u00f6r ve \u00fcst seviyeler)<\/span><\/p>\n

2- Y\u00fcksek ehliyet sahipleri: <\/span><\/strong>Belli bir ekole ba\u011fl\u0131 olmakla beraber baz\u0131 konularda kendileri de i\u00e7tihat yap\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015f beyan edebilirler. Bunlar daha ziyade uygulama uzmanlar\u0131d\u0131r. (Do\u00e7ent seviyesi)<\/span><\/p>\n

3- Orta ehliyet sahipleri: <\/span><\/strong>Bunlar sadece belirli ilim dallar\u0131nda kurulmu\u015f olan sistemleri anlay\u0131p uygulayan kimselerdir. Ayr\u0131ca \u00f6zel i\u00e7tihat yapamaz, yeni ve farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve teoriler ortaya koyamazlar. (Doktora seviyesi)<\/span><\/p>\n

4- \u0130lk ehliyet sahipleri: <\/span><\/strong>Duyduklar\u0131, okuduklar\u0131, usta-\u00e7\u0131rak metoduyla g\u00f6r\u00fcp kavrad\u0131klar\u0131 bilgi ve becerileri sebebiyle, kendi ba\u015flar\u0131na i\u015f yapabilir ve i\u015f verebilirler. Ancak bunlar\u0131n bir orta ehliyetlinin sorumluluk ve denetiminde i\u015f yapmalar\u0131 gerekir. Yani onun dan\u0131\u015fma ortakl\u0131\u011f\u0131na \u00fcye olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. (\u00dcniversite seviyesi)<\/span><\/p>\n

5- Temel ehliyet sahipleri: <\/span><\/strong>Bunlar bizzat ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bir i\u015fe ba\u015flayamazlar. Ancak kendilerine g\u00f6sterilen ve daha \u00f6nce programize edilen i\u015fleri kendi ba\u015flar\u0131na g\u00f6t\u00fcrebilirler. (Lise seviyesi)<\/span><\/p>\n

6- Ba\u015flang\u0131\u00e7 ehliyetliler:<\/span><\/strong> Ancak bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00f6zetim ve kontrol\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fabilirler. (Ortaokul seviyesi)<\/span><\/p>\n

Bu yeni tasnif ve tatbikat sayesinde ilim \u00f6l\u00e7\u00fclebilir hale gelmekte ve bilimin de pazar\u0131 ve piyasas\u0131 kurulabilmektedir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bundan sonra ki\u015filerin \u00fcretimdeki paylar\u0131 veya hizmetlerdeki \u00fccretleri; bu ehliyet derecelerine ve mesleki becerilerine g\u00f6re ayarlanacak, emeklilik ve kredi haklar\u0131 bile bunlara dayanacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yani Adil \u0130lmi D\u00fczen’de g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131k, \u00fc\u00e7k\u00e2\u011f\u0131t\u00e7\u0131l\u0131k, adam kay\u0131rmac\u0131l\u0131k para etmeyecek; sadece ilim, ehliyet, kabiliyet ve gayret i\u015fe yarayacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130lk ehliyetlilere kadar olanlar “Bucak”larda se\u00e7ilme hakk\u0131na sahip olacak, oran\u0131n y\u00f6netimine kat\u0131lacakt\u0131r. Orta ehliyet sahipleri “\u0130l”lerde se\u00e7ilme hakk\u0131na sahip olarak y\u00f6netime ve hizmete kat\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Y\u00fcksek ve \u00fcst\u00fcn ehliyet sahipleri ise, Devlet seviyesinde y\u00f6netime ve hizmete kat\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Yani, se\u00e7me hakk\u0131 b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara verilecek ancak “se\u00e7ilme hakk\u0131” Bucaklarda ilk, \u0130llerde orta, Devlette ise sadece y\u00fcksek ve \u00fcst\u00fcn ehliyetlilere tan\u0131nacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylece kurulacak Adil D\u00fczen’de ve Milli G\u00f6r\u00fc\u015f Medeniyetinde; ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131n da, \u0130slam’\u0131n da, akl\u0131n da en \u00e7ok \u00f6nem verdi\u011fi “\u0130L\u0130M” h\u00e2kim olacakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Kapitalizmde “sermaye”, Sosyalizmde “siyasi otorite”, orta\u00e7a\u011f Bat\u0131 teokrasilerinde “din k\u0131l\u0131kl\u0131 icbar ve istismar” h\u00e2kim oldu\u011fu gibi, Adil D\u00fczen’de ise “ilim” konu\u015facakt\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bu makaleyi sesli olarak dinleyebilirsiniz:<\/p>\n

{mp3}adil_ahlaki_ilmi_duzen{\/mp3}<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 AD\u0130L AHL\u00c2K\u0130 VE \u0130LM\u0130 D\u00dcZEN \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Adil D\u00fczen’de “MANEV\u0130 ve AHL\u00c2K\u0130 N\u0130ZAM” a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde kurulacak ve uygulanacakt\u0131r: Dinsiz ve ahl\u00e2ks\u0131z bir toplum ger\u00e7ek huzuru ve mutlulu\u011fu yakalayamayacak, o toplumda adalet ve h\u00fcrriyetler de korunamayacakt\u0131r. Bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde ve \u00fclkemizdeki pek \u00e7ok bunal\u0131m ve bel\u00e2lar\u0131n as\u0131l sebeplerinden birisi de, dini ve ahl\u00e2ki kurum ve kurallar\u0131n giderek […]<\/p>\n","protected":false},"author":81,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":["post-5217","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ozel-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/81"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5217"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5217\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.millicozum.com\/mc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}