\u00a0 <\/p>\n
Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc yazarlar Morrison ve Soyinka Bush'a veryans\u0131n etti:<\/strong> <\/p>\n ABD kendini imha ediyor<\/strong> <\/p>\n Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc Amerikal\u0131 Yazar Toni Morrison ve Nijeryal\u0131 Wole Soyinka Le Nouvel Observatuar Dergisi'ne verdi\u011fi r\u00f6portajda, hem Amerikan toplumunu hem de ABD Ba\u015fkan\u0131 George Bush'u yerden yere vurdu. Toni Morrison, "Bush'a b\u00f6ylesine \u00e7ok oy verilmi\u015f olmas\u0131 beni \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7evirdi. Demek ki, Amerikal\u0131lar iyice t\u0131rsm\u0131\u015f durumdalar ve Bush'un vah\u015fi tavr\u0131 onlar\u0131n korkular\u0131n\u0131 teskin ediyor" ifadesini kulland\u0131 \u00a0 <\/p>\n \u00a0Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc iki dev yazar, Amerikal\u0131 Toni Morrison ve Nijeryal\u0131 Wole Soyinka, Le Nouvel Observatuar Dergisi'ne konu\u015ftu. Cemal Ayd\u0131n taraf\u0131ndan \u00e7evrilen ve T\u00fcrk Edebiyat\u0131 Dergisi'nde yay\u0131nlanan m\u00fclakatta yazarlar, ABD'nin d\u00fcnyay\u0131 felakete s\u00fcr\u00fckledi\u011fini dile getiriyorlar. <\/p>\n ABD Ba\u015fkan\u0131 George Bush'un yeniden ba\u015fkan se\u00e7ilmesini de\u011ferlendiren Toni Morrison, hem Amerikan toplumunu hem de ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush'u yerden yere vurdu. Bush'un yeniden se\u00e7ilmesinden \u00e7ok kayg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Morrison, "Ben Amerikal\u0131lar\u0131n bu kadar korktu\u011funu zannetmiyor ve b\u00f6ylesine se\u00e7im yolsuzluklar\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 ummuyordum. 600 bin n\u00fcfuslu ve yakla\u015f\u0131k 200 bin se\u00e7meni bulunan Ohio eyaletinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fehrinde Kerry 200, Bush 1400 oy ald\u0131. Bush oylar\u0131n y\u00fczde 48'ini bile alsa, durum yine de endi\u015fe verici olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30'luk bir a\u015f\u0131r\u0131 muhafazak\u00e2r kesim her zaman vard\u0131. Ne var ki, Bush'a b\u00f6ylesine \u00e7ok oy verilmi\u015f olmas\u0131 beni \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7evirdi. Demek ki, Amerikal\u0131lar iyice t\u0131rsm\u0131\u015f durumdalar ve Bush'un vah\u015fi tavr\u0131 onlar\u0131n korkular\u0131n\u0131 teskin ediyor" dedi. <\/p>\n Bu son se\u00e7imde birinci se\u00e7imden de beter \u015feyler oldu\u011funu kaydeden Morrison, "Herkes, sadece New-Yorklularda de\u011fil, milli sebepler a\u00e7\u0131s\u0131ndan oldu\u011fu kadar milletler aras\u0131 sebeplerden de Bush'un en k\u00f6t\u00fc tercih olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyordu. Se\u00e7im ertesinde onca tart\u0131\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan, art\u0131k kimsenin a\u011fz\u0131n\u0131 b\u0131\u00e7ak a\u00e7m\u0131yor, kimse kimseye telefon etmiyordu. \u0130nsanlar\u0131n beyinleri durmu\u015f, ak\u0131llar\u0131 dima\u011flar\u0131 buz kesmi\u015fti. B\u00f6ylesine bir karamsarl\u0131k vard\u0131" diye konu\u015ftu. <\/p>\n Nijeryal\u0131 Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Sanat\u00e7\u0131 Wole Sonyinka da kol saatinin 2 Kas\u0131m'da durdu\u011funu belirterek, "Kerry se\u00e7imde yenildi\u011fini kabul etti\u011finde benim a\u00e7\u0131mdan her \u015fey bitmi\u015fti. Bence bu kabul edi\u015f, gelecekten \u00fcst\u00fc kapal\u0131 bir haber veri\u015ftir, k\u00f6t\u00fc \u015feylerin olaca\u011f\u0131n\u0131n bir kehanetidir. Ve o kehanet ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, ben o saat bile\u011fimde bulunsun istemedim. Ben inan\u0131yorum ki, Amerika kendi kendini imha etme yoluna girmi\u015f bulunuyor. S\u00f6z konusu olan sadece Amerika se\u00e7imleri de de\u011fildir. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir se\u00e7imdir bu. Zira bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet, milletleraras\u0131 kamuoyuna tepeden bakarak, tecrit politikas\u0131n\u0131 tercih ediyor. Birle\u015fmi\u015f Milletleri a\u015fa\u011f\u0131l\u0131yor ve Allah'la uydu ba\u011flant\u0131s\u0131 kurdu\u011funa inanan bir ba\u015fkan\u0131 yeniden se\u00e7iyorsa, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya tehlikede demektir. Benim nazar\u0131mda bu se\u00e7im tam bir felakettir" g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getirdi. <\/p>\n ABD, bat\u0131yor!<\/strong> <\/p>\n Irak ser\u00fcven i\u00e7in \u015fimdiye dek yakla\u015f\u0131k 200 milyar dolar harcayan ve 150 bin ki\u015filik bir askeri g\u00fcc\u00fc Irak'a ba\u011flayan ABD'nin ba\u015fka bir \u00fclkede, \u00f6rne\u011fin \u0130ran'da, Irak'takine benzer bir ser\u00fcvene kalk\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n daha da b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131 akl\u0131n\u0131 tamamen yitirmemi\u015f olan Amerikal\u0131lar bile anlad\u0131. Bu arada, kimilerinin dev aynas\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ABD'nin rekorlar k\u0131ran i\u00e7 ve d\u0131\u015f a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 orta vadede stratejik tehdit olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00c7in'in ve Japonya'n\u0131n ABD Hazine k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 almas\u0131 sayesinde finanse edebildi\u011fini de unutmamak gerekiyor. Ekonomisini ta\u015f\u0131ma suyla \u00e7eviren ve ele muhta\u00e7 haliyle d\u00fcnyaya h\u00fckmetmeye \u00e7al\u0131\u015fan, paras\u0131n\u0131n kaderi yabanc\u0131lar\u0131n insaf\u0131na terk etmi\u015f bulunan bir emperyal g\u00fc\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde ABD. <\/p>\n Buna kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fcnyaya korku salma konusunda hayli ba\u015far\u0131l\u0131 oldu Bush y\u00f6netimi. Amerikal\u0131lar\u0131n "ter\u00f6rle sava\u015f" gerek\u00e7esiyle, i\u015fkence d\u00e2hil neler yapabilece\u011fini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya g\u00f6rd\u00fc, Bush y\u00f6netiminin sald\u0131rgan s\u00f6ylemi de ABD'nin her an yeni bir \u00fclkeye sald\u0131rabilece\u011fi korkusunu yaratt\u0131. Kimileri de bu korkulardan yola \u00e7\u0131karak senaryolar yazd\u0131 ve bu ortamda T\u00fcrkiye d\u00e2hil pek \u00e7ok \u00fclkede ABD'ye kar\u015f\u0131 tepkiler t\u0131rmand\u0131. \u015eimdi kendi yaratt\u0131klar\u0131 bu sonuca bak\u0131p tepki g\u00f6steriyor ABD y\u00f6netimi ve y\u00f6netimin borazan\u0131 olan yazarlar. Asl\u0131nda Bush y\u00f6netimi, tek ba\u015f\u0131na d\u00fcnyaya h\u00fckmetme hevesinin sonunda kendini bat\u0131racak bir ser\u00fcven oldu\u011funu anlad\u0131 ve Ba\u015fkan Bush bu nedenle Avrupa'ya geldi.[1]<\/a> <\/p>\n Amerikan'\u0131n son umudu Nato'yu kullan\u0131p Irak bata\u011f\u0131ndan kurtulmak.<\/strong> <\/p>\n Schmidth: NATO kurulu\u015f amac\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor<\/strong> <\/p>\n Almanya'n\u0131n eski ba\u015fbakanlar\u0131ndan Helmut Schmidt, ABD'nin, NATO'yu Ortado\u011fu'da kendi stratejisinin arac\u0131 haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. <\/p>\n Schmidt, Die Zeit gazetesinde yay\u0131mlanan makalesinde, ‘'Amerika NATO'yu Ortado\u011fu'da kendi stratejisinin arac\u0131 haline getirme yolunda. B\u00f6yle bir \u015fey \u0130ttifak'\u0131n b\u00fcnyesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir'' ifadelerine yer vermi\u015fti. <\/p>\n NATO'nun g\u00f6revi kapsam\u0131na girmeyen alanlarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Schmidt, ‘'NATO'nun, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve demokrasiyi yaymak gibi bir g\u00f6revi yok. \u00dcye \u00fclkelerin de b\u00f6yle bir g\u00f6reve kat\u0131lma gibi sorumluluklar\u0131 yok'' demi\u015fti. <\/p>\n ABD'nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda temel de\u011fi\u015fiklikler beklemedi\u011fini belirten Schmidt, makalesinde, ‘'ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Condeleezza Rice'\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 Avrupa gezisi ‘Kurt ve 7 Kuzucuk' masal\u0131na benziyor. Bu masalda kurt, tebe\u015fir yutarak dost\u00e7a bir ses \u00e7\u0131kar\u0131yor, ancak her zaman kurt kal\u0131yor'' diye yazm\u0131\u015ft\u0131 <\/p>\n Kemal Dervi\u015f, Siyonist Amerika'y\u0131 Kurtarabilecek mi?<\/strong> <\/p>\n Siyonizmin k\u00fcreselle\u015fme \u00e7orbas\u0131nda Kemal Dervi\u015f'in de tuzu var!<\/strong> <\/p>\n CHP milletvekili ve Siyonist sermayenin T\u00fcrkiye kefili Kemal Dervi\u015f'in, Washington'daki Brokings Institution taraf\u0131ndan yay\u0131na haz\u0131rlanan kitab\u0131, globalle\u015fme i\u00e7in reform \u00f6nerilerini i\u00e7eriyor. <\/p>\n Daha iyi bir globalle\u015fme m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu umuyorum. D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc (DT\u00d6), bir tak\u0131m sorunlar i\u00e7erisindeyken, ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imine do\u011fru gidiyor. Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) "Milenyum Hedefleri" ile d\u00fcnyada yay\u0131lan fakirli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, ama ge\u00e7emiyor. Irak'taki kanama durdurulamazken, \u0130ran, <\/strong>Kuzey Kore gibi sorunlar ufukta beklerken ve "Amerikan modeli" ciddi bir me\u015fruiyet krizindeyken, bu sorudan daha temel bir soru d\u00fc\u015f\u00fcnmek zor. Kemal Dervi\u015f, sa\u011f olsun, bu soruya cevap yazm\u0131\u015f. Basit bir cevap de\u011fil. "Reform Manifestosu"<\/strong> diye nitelendirebilinecek bir kitap. <\/p>\n Evet, eski D\u00fcnya Bankac\u0131, bakan ve \u015fimdi CHP milletvekili Dervi\u015f her ne kadar d\u00fc\u015f\u00fck bir profil g\u00f6steriyor ise de bug\u00fcnlerde T\u00fcrkiye'de belli ki bo\u015f durmuyor. Yeni bir kitap yazd\u0131 ve daha yay\u0131nlanmad\u0131\u011f\u0131 halde, \u0130ngilizce yaz\u0131lm\u0131\u015f "A Better Globalization" yani "Daha \u0130yi Bir Globalle\u015fme" ilgin\u00e7 uluslararas\u0131 tepki ve ele\u015ftiriler topluyor. Washington'da Brookings Institution taraf\u0131ndan yay\u0131nlanmak \u00fczere olan kitab\u0131n \u00f6zetini kitap\u00e7\u0131k \u015feklinde tesad\u00fcfen Center for Global Development (www.cgdev.org) sitesinde buldum. Ve daha iyi bir globalle\u015fme umdu\u011fum gibi, bu kitab\u0131n da geni\u015f bir okur kitlesi bulaca\u011f\u0131n\u0131 umuyorum. Zaten kapa\u011f\u0131nda <\/strong>eski Meksika Devlet Ba\u015fkan\u0131 Ernosta Zedillo'dan "Tarihin Sonu" yazar\u0131 ve Amerikal\u0131 yeni muhafazakar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Prances Fukuyama'ya kadar olumlu ele\u015ftiri toplad\u0131. Hatta meth edenler aras\u0131nda D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Abdullah G\u00fcl bile var… <\/p>\n G\u00fcvenlikte Radikal De\u011fi\u015fim<\/strong> <\/p>\n "\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f uluslararas\u0131 sistem, hem ekonomik alanda hem g\u00fcvenlik alan\u0131nda, radikal bir reforma ihtiya\u00e7 var" diye yaz\u0131yor, Dervi\u015f. "G\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u00f6neti\u015fim m\u00fccadelesinin temelinde ink\u00e2r edilemez bir me\u015fruiyet ihtiyac\u0131 yat\u0131yor ve bu eksiklik d\u00fcnyay\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131 bo\u015funa harcamaya, \u00e7e\u015fitli politikalar\u0131n uygulanamazl\u0131\u011f\u0131na hatta hatta kronik \u00e7at\u0131\u015fmaya do\u011fru s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor." <\/p>\n \u0130\u015fte ABD'nin Bush y\u00f6netimi ile rekabet eden Birle\u015fmi\u015f Milletler bug\u00fcn gereken \u00f6nderli\u011fi yapamaz. D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc adil ve etkin bir \u015fekilde uluslararas\u0131 ticaret kurallar\u0131n\u0131 m\u00fczakere edemiyor. D\u00fcnyada en fakir \u00fclkelerin yoksullu\u011fu derinle\u015fiyor ve T\u00fcrkiye gibi orta gelirli \u00fclkelerin kal\u0131c\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcrebilir b\u00fcy\u00fcmeleri bir serap halinde kal\u0131yor. <\/p>\n "IMF'ye hay\u0131r" veya "George Bush Go Home" sloganlar\u0131 veya bir komplo teorisi daha \u00e7ekici olabilir ama bunlar tabiidir ki \u00e7\u00f6z\u00fcm te\u015fkil etmiyor. \u0130\u015fte Dervi\u015f bu bo\u015flu\u011fu doldurmak i\u00e7in bir ad\u0131m atm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok g\u00fczel ve yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde Dervi\u015f b\u00fct\u00fcn bu konulara de\u011finiyor. Onun reform g\u00fcndemi k\u0131saca \u015f\u00f6yle bir \u015feye benziyor: <\/p>\n Bug\u00fcnk\u00fc Birle\u015fmi\u015f Milletlerdeki 10 ge\u00e7ici, 5 veto hakk\u0131na sahip daimi \u00fcyeden olu\u015fan G\u00fcvenlik Konseyi biraz geni\u015fletilir. Bug\u00fcn veto hakk\u0131na sahip ABD, Rusya, \u00c7in, \u0130ngiltere ve Fransa yerine ABD, Rusya, \u00c7in, Hindistan ve Japonya'dan olu\u015fan G\u00fcvenlik Konseyi te\u015fkil edilir. Ge\u00e7ici \u00fcyeler ise belirli b\u00f6lgeleri temsil eden \u00fclkeler olur ve yine o b\u00f6lgeler taraf\u0131ndan, se\u00e7ilir. Bu b\u00f6lgeler \u015f\u00f6yle olur: <\/p>\n AB d\u0131\u015f\u0131nda kalan Avrupa, Afrika, Asya, Arap \u00fclkeleri ve ABD d\u0131\u015f\u0131nda kalan. Kuzey ve G\u00fcney Amerika. \u00d6nemli kararlarda bug\u00fcnk\u00fc veto hakk\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r, ancak bir karar\u0131n verilmesi i\u00e7in "s\u00fcper" bir \u00e7o\u011funluk gerekir. <\/p>\n Ekonomik Sosyal Konsey<\/strong> <\/p>\n Ayr\u0131ca "e\u015fit partner" olan Dervi\u015f, BM b\u00fcnyesi i\u00e7erisinde bir Ekonomik ve Sosyal G\u00fcvenlik Konseyi kurdurur. <\/p>\n Bunun benzer bir ge\u00e7ici ve daimi \u00fcyelik yap\u0131s\u0131 olu\u015fturulur fakat oy verme dengesi \u00fcyelerin GSY\u0130H's\u0131, n\u00fcfus ve uluslararas\u0131 yard\u0131m katk\u0131lar\u0131ndan olu\u015fan bir kritere dayan\u0131r. <\/p>\n Bu nispeten demokratik kurum, D\u00fcnya Bankas\u0131, IMF, DT\u00d6 ve BM'nin \u00f6nemli alt kurumlar\u0131n\u0131 koordine eder. Dervi\u015f'in manifestosu, b\u00f6ylesi bir mekanizmay\u0131 biraz soyut b\u0131raksa da bu kurumlar\u0131n \u00f6zerkli\u011fini korumay\u0131 ama\u00e7lar. <\/p>\n T\u00fcrkiye veya Brezilya gibi orta gelirli ekonomiler i\u00e7in yeni bir istikrarl\u0131k fonu geli\u015ftirilir ve bug\u00fcnk\u00fc IMF ve D\u00fcnya Bankas\u0131 programlar\u0131 ile geni\u015fletilmi\u015f bir iktisadi kalk\u0131nmaya odaklan\u0131r. <\/p>\n Ve d\u00fcnyan\u0131n en fakir \u00fclkeleri i\u00e7in Dervi\u015f'in vizyonunda bir "b\u00fcy\u00fck itme" veya kendi deyimiyle "big push" var. Yine ona g\u00f6re, bu durum mevcut uluslararas\u0131 kalk\u0131nma yard\u0131m\u0131na y\u0131lda minimum 30 milyar dolarl\u0131k ilave bir fon bulunmas\u0131n\u0131 gerektiriyor ve bu fonun finansman\u0131n da bir "uluslararas\u0131 vergi sistemi" ile yap\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. <\/p>\n Bunun i\u00e7in uluslararas\u0131 silah ticaretine ya da hava kirlili\u011fine vergi konulmas\u0131n\u0131 planl\u0131yor. Bu konuda ba\u015fka \u00f6nerilere de a\u00e7\u0131k. \u00d6nerinin belki en ilgin\u00e7 ve \u00e7ekici boyutu da, bu yeni kalk\u0131nma programlar\u0131 uygulayan profesyonellerin en az\u0131ndan y\u00fczde 20'si, hizmet edilen \u00fclkeden al\u0131n\u0131rd\u0131. <\/p>\n "Dedi\u011fim gibi; bu yaz\u0131 sadece bir \u00f6zetin \u00f6zetidir ve kitab\u0131n kendisini merakla bekliyorum. Eminim ki; baz\u0131 okurlar "Daha \u0130yi Bir Globalle\u015fme"yi \u00fctopik bulacak, fakat bence hi\u00e7 de\u011fil. Bug\u00fcnk\u00fc bozuk d\u00fczenin makul, olgun, yap\u0131c\u0131 ve ger\u00e7ek\u00e7i alternatifleri tart\u0131\u015fmal\u0131 ve uygulanmal\u0131. Bu tart\u0131\u015fman\u0131n <\/strong>basit "globalle\u015fme veya anti globalle\u015fme" paradigmas\u0131ndan kurtulma yolunda, Dervi\u015f \u00f6nemli bir "start" vermi\u015ftir. www.cgdev.org sitesinde kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131 bulamayan bana mail ats\u0131n, bende PDF format\u0131nda ona ula\u015ft\u0131r\u0131r\u0131m."[2]<\/a> <\/p>\n <\/a>Zaman'dan Amerika'ya dost uyar\u0131s\u0131:<\/strong> <\/p>\n "Aman \u0130ran'a sald\u0131r\u0131p S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlarla \u015eiileri birlikte hareket etmeye mecbur b\u0131rakmay\u0131n!"<\/strong> <\/p>\n Ama bunu dolayl\u0131 ve diplomatik bir tav\u0131rla hat\u0131rlat\u0131yor. \u0130\u015fte Ali \u00dcnal'\u0131n yaras\u0131… <\/p>\n Ate\u015f topu kartlar<\/strong> <\/p>\n B\u00f6lgemizdeki geli\u015fmeleri gerekti\u011fi \u015fekilde de\u011ferlendirebilmek i\u00e7in \u015ei\u00eeli\u011fin karakterini, Amerika'n\u0131n b\u00f6lge politikas\u0131nda takip etti\u011fi geleneksel T\u00fcrkiye-\u0130ran dengesini ve b\u00f6lgede K\u00fcrtler \u00fczerinden yap\u0131lan hesaplar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almak gerekmektedir. <\/p>\n \u015ei\u00eelik siyas\u00ee temelli bir tepki mezhebi olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, tarih boyu daha \u00e7ok, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck ekseriyetini olu\u015fturan S\u00fcnn\u00eelik ve S\u00fcnn\u00ee d\u00fcnya \u00fczerine y\u00f6nelmi\u015ftir. 1979'daki devrimden sonra da benzer bir s\u00fcre\u00e7 i\u015flemi\u015f, devrimi tan\u0131tma, hatta S\u00fcnn\u00ee-\u015ei\u00ee yakla\u015f\u0131m\u0131 ad\u0131na yap\u0131lan yay\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u015ei\u00eelik lehinde S\u00fcnn\u00ee-\u015ei\u00ee polemiklerine ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgedeki h\u00e2lihaz\u0131r ve muhtemel geli\u015fmeleri anlama bak\u0131m\u0131ndan \u015ei\u00eelikle ilgili ikinci \u00f6nemli husus, sahip bulundu\u011fu din\u00ee liderlik kurumundan dolay\u0131 \u015ei\u00ee toplumu y\u00f6nlendirmenin \u00e7ok daha kolay ve bu toplumun demokratik a\u00e7\u0131l\u0131ma daha uzak olmas\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, \u015ei\u00eeli\u011fin iki \u00f6nemli merkezinden Kum ve Necef, birbirine genellikle rakiptir. Bu rekabet \u015ei\u00eelikte merc\u00ee kab\u00fbl edilen ulema aras\u0131nda da s\u00f6z konusu olup, 1979 devriminden sonra \u0130srail medyas\u0131 bu noktaya ve Humeyn\u00ee'den sonra ulema i\u00e7inde iki numara olarak kab\u00fbl edilen Ayetullah \u015eeriatmedar\u00ee'ye, onun ayr\u0131ca Azer\u00ee olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da dikkat \u00e7ekmi\u015f, daha sonra Azer\u00eeler ayaklanm\u0131\u015f ve \u015eeriatmedar\u00ee taraftarlar\u0131 devrime cephe alm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n Amerika'n\u0131n T\u00fcrkiye ve \u0130ran politikas\u0131nda ise bu iki \u00fclkeden hangisi kendisiyle daha yak\u0131n ittifak i\u00e7inde olursa di\u011feri ikinci plana d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1979 devriminden sonra Amerika-\u0130ran ili\u015fkileri kopmu\u015f manzaras\u0131 arz etse de, Amerika \u0130ran'la ilgili olarak devrim yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 kart\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi kullanm\u0131\u015f ve b\u00f6lgedeki \u00fclkelerin kendisine \u00e7ok daha fazla yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu arada, me\u015fhur "silah skandal\u0131"nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, \u0130ran ile Amerika aras\u0131nda alttan alta baz\u0131 m\u00fcnasebetler de devam etmi\u015ftir. <\/p>\n Amerika, Irak'\u0131 i\u015fgal edince, bu \u00fclkede \u00fcslenmi\u015f bulunan \u0130ran rejiminin silahl\u0131 muhalefetini temsil eden Halk\u0131n M\u00fccahitleri \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc silahs\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Yak\u0131n zamanlarda bu \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerini \u0130ran'a teslim etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve bu arada, daha \u00f6nceki silah skandal\u0131nda oldu\u011fu gibi, \u0130ranl\u0131 uluslararas\u0131 silah t\u00fcccar\u0131 Gorbanifar ile Amerikal\u0131 yetkililer aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmeler oldu\u011fu s\u0131zan haberler aras\u0131ndad\u0131r. Bu bak\u0131mdan, \u015fu anda Amerika b\u00f6lgede \u015ei\u00ee kart\u0131n\u0131 kullanacak olmakla birlikte, e\u011fer Amerika-\u0130ran aras\u0131nda var\u0131lan bir mutabakat varsa, bu kart tamamen S\u00fcnn\u00ee d\u00fcnya aleyhinde i\u015fleyecek, Amerika \u0130ran'a belki g\u00f6stermelik hava sald\u0131r\u0131lar\u0131 d\u00fczenlese bile, Suriye ve L\u00fcbnan \u00fczerinde yo\u011funla\u015facakt\u0131r. E\u011fer b\u00f6yle bir mutabakat yoksa Amerika \u015ei\u00ee kart\u0131n\u0131, Arap-Acem etnik farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Kum-Necef rekabetiyle de birle\u015ftirerek \u0130ran \u00fczerinde de oynayacakt\u0131r. <\/p>\n B\u00f6lgede etnik ayr\u0131l\u0131k unsuru olarak da K\u00fcrtler \u00fczerinde uzun zamand\u0131r bilhassa \u0130srail taraf\u0131ndan belli bir siyasetin izlenmekte oldu\u011fu bilinmektedir. Kurulacak ve b\u00f6lgedeki \u0130srail muhalefet ve kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belli \u00f6l\u00e7\u00fclerde \u00fczerine \u00e7ekip \u0130srail'i rahatlatacak bir K\u00fcrt devleti, T\u00fcrkiye'yi, \u0130ran'\u0131 ve Suriye'yi tehdit edecektir. \u015earm e\u015f-\u015eeyh'te yap\u0131lan zirvede de M\u0131s\u0131r-\u00dcrd\u00fcn-\u0130srail-Filistin stratejik i\u015fbirli\u011finin temelleri at\u0131lm\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye bu i\u015fbirli\u011finde devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n Mevcut durum, T\u00fcrkiye'nin b\u00f6lgede ve \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131nda yakalamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6nc\u00fc rol\u00fc hem tehlikeye atar, hem de ona daha bir \u00f6nem kazand\u0131r\u0131rken, \u00f6te yandan, T\u00fcrkiye ile Amerika-\u0130srail ittifak\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirecek bir \u00e7izgi de izlemektedir. Geli\u015fmeler, en az\u0131ndan yak\u0131n vadede b\u00f6lgede b\u00fct\u00fcn \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131 etkileyecek \u015ei\u00ee hakimiyet dalgas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131na, mezheb\u00ee ve etnik temelde kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalara yol a\u00e7aca\u011f\u0131 gibi, Irak'\u0131n kuzeyindeki geli\u015fmeler de en fazla T\u00fcrkiye'yi tehdit edecektir. <\/p>\n "K\u0131saca, "Ortado\u011fu"da masaya s\u00fcr\u00fclen ve hem Amerika'n\u0131n b\u00f6lgeyi demokratikle\u015ftirme iddialar\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lma, hem de T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman kamuoyundaki itibar\u0131n\u0131 daha da sarsma mahiyeti arz eden \u015ei\u00eelik ve \u00f6zellikle K\u00fcrtler \u00fczerinde yo\u011funla\u015fan etnisite kart\u0131, birer ate\u015f topu olma niteli\u011findedir. Bunlar\u0131n b\u00f6lgede \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 bir yang\u0131n\u0131n nelere mal olaca\u011f\u0131n\u0131, nerede duraca\u011f\u0131n\u0131, bu kartlar\u0131 ileri s\u00fcrenleri yakmaya da y\u00f6nelip y\u00f6nelmeyece\u011fini kestirmek de \u00e7ok zordur."[3]<\/a> <\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> Milli Gazete \/ 01.Mart.2005 \/ Osman Ulugay \/ Milliyet <\/p>\n [2]<\/a> Referans \/ 21.\u015eubat.2005 \/ Dav\u0131d Judson <\/p>\n
\n